13.10.17

Nhar it-Tnejn se nispjega kif lesti ngħinu lill-Gvern bla pjan - il-Kap tal-Partit Nazzjonalista Adrian Delia


 
Fl-ewwel diskors Parlamentari tiegħu, il-Kap tal-Oppożizzjoni Adrian Delia se jkun qed jispjega kif l-Oppożizzjoni lesta tgħin lill-Gvern li, kif wera fil-Budget ta’ nhar it-Tnejn, m’għandux pjan. Dan qalu l-istess Adrian Delia waqt intervista fuq il-programm Bejn Tnejn fuq Net Television.

Adrian Delia qal li nhar it-Tnejn li ġej se jiġi spjegat il-mod ġdid ta’ kif il-Partit Nazzjonalista se jagħmel il-politika, li ma jkunx biss qed jikritika biex ikun kritika, iżda se jtejjeb il-ħajja tan-nies anke mill-Oppożizzjoni. Il-Kap tal-Oppożizzjoni qal li l-Partit Nazzjonalista se jikritika lill-Gvern mingħajr pjan imma lest li jgħin, għaliex għall-Partit Nazzjonalista, l-ewwel tiġi Malta. 

Il-Kap tal-Partit Nazzjonalista qal li l-Budget ta’ nhar it-Tnejn ikkonferma li s-surplus li jirreferi għalih il-Gvern mhux sejjer fl-investiment għall-futur ta’ pajjiżna. Hu spjega kif dak li kien qed jgħid il-Gvern qabel il-budget ma ġiex rifless fil-budget. Fil-fatt, qal Adrian Delia, filwaqt li l-Gvern prova jagħti l-impressjoni li taħtu ma żdiedx id-dejn, il-verità hi li kemm ilu Gvern Laburista, d-dejn żdied b’elf miljun ewro. Anke dwar is-surplus, Adrian Delia qal li skont il-proġezzjonijiet tal-istess Gvern, dan jidher li qed jonqos.

Dwar il-problema tat-traffiku, Adrian Delia qal li l-Gvern, qabel jgħid li se jonfoq €700 miljun, ma rax kif se jsolvi l-problema tat-traffiku. Hu qal li l-Gvern mhux qed jgħid kemm u xi kwalità ta’ toroq għandu bżonn il-pajjiż, u lanqas mhu jirreferi għall-mezzi tat-trasport li pajjiżna għandu bżonn fil-futur. Hu sostna li l-Gvern lanqas biss qed jirrikonoxxi l-problema. Minn naħa tiegħu, l-Partit Nazzjonalista qiegħed ikun serju, u jinsisti li l-Gvern jinvolvi dawk esperti fl-ippjanar, fosthom inġiniera. “Ejja naraw x’jixraq għas-soluzzjoni tat-trasport f’pajjiżna, u rridu naħdmu fuq pjan komprensiv għal Malta u Għawdex,” qal Adrian Delia.

Il-Kap tal-Partit Nazzjonalista sostna li l-budget ma jirrikonoxxix ukoll il-problema gravi li teżisti fis-settur tal-edukazzjoni. Hu rrefera għall-kritika tal-MUT għall-budget, kif ukoll għall-wegħdi tal-Gvern li jibni l-iskejjel li diġà kien wiegħed li jibnihom matul is-sena li għaddiet. Adrian Delia qal li l-Gvern għandu jieħu l-edukazzjoni bis-serjetà, u filwaqt li hu tajjeb li jkun hemm inċentiv għal min jagħmel il-PhD, hu żball li l-Gvern qed jinjora l-fatt li bosta żgħażagħ qed jagħżlu li ma jkomplux jistudjaw. 

Fil-konklużjoni tal-intervista, Adrian Delia qal li l-Partit Nazzjonalista lest jgħin biex insibu soluzzjonijiet għall-problemi tat-traffiku, lest jgħin biex tingħata direzzjoni lis-settur tal-edukazzjoni, lest jgħin biex jinstabu oqsma ġodda ta’ investiment, lest jgħin biex in-negozjanti ż-żgħar jingħataw leħen, lest jgħin biex naraw għalfejn il-Gvern nesa’ kompletament lill-bdiewa, lis-sajjieda u l-animal welfare, lest jgħin biex jindirizza l-kriminalità, kif ukoll lest jgħin għaliex il-Partit Nazzjonalista għandu l-ogħla interess, li hu l-ġid komuni tal-Maltin u l-Għawdxin kollha. 

11.10.17​

Fis-settur tal-iskart il-Gvern jrid jagħmel li jrid u ma jridx jispjega d-deċiżjoni tiegħu stess


 
Il-Gvern qed jieħu attitudni ħażina ħafna dwar id-deċiżjoni tiegħu stess li jibni inċineratur, tant li dwarha ma jrid jagħti l-ebda spjegazzjoni fil-pubbliku. Il-Gvern saħanistra ma jridx li l-Ministru tal-Ambjent u l-Kap Eżekuttiv tal-kumpanija WasteServ jidhru quddiem il-Kumitat tal-Parlament dwar l-Ambjent li fih il-maġġoranza tal-membri huma minn naħa tal-Gvern. Lanqas ma jrid li jippubblika d-diversi rapporti li saru matul l-aħħar snin dwar dan is-settur.

Minflok il-Gvern qed jagħżel li jibqa’ jwebbes rasu u jaħrab minn kull opportunità li matulha jista’ jispjega d-deċiżjoni li diġà ħa fis-settur tal-immaniġġjar tal-iskart: dik li jibni inċineratur li bih beħsiebu jaħraq kważi nofs l-iskart kollu ġġenerat f’pajjiżna.

Minkejja dan kollu, l-Oppożizzjoni se tkompli toffri l-id tal-koperazzjoni u turi li lesta tgħin, iżda tistenna li l-Gvern jieqaf jgħaddi lin-nies bi żmien, u għal darba jaġixxi ta’ Gvern serju li jieħu d-deċiżjonijiet fl-aħjar interess tal-poplu Malti u Għawdxi kollu u ma jibqax jibża’ jispjega d-deċiżjoni li diġà ħa.

Għalhekk l-Oppożizzjoni bir-raġun tistaqsi: minn xiex qed jibża’ l-Gvern?

Karol Aquilina
Kelliem għall-Ambjent, l-Iżvilupp Sostenibbli u t-Tibdil fil-Klima

12.10.17​

Il-Partit Nazzjonalista lest jgħin lill-Gvern bla pjan biex ma jkomplix iżarma l-Kunsilli Lokali




L-Oppożizzjoni Nazzjonalista lesta li tgħin lill-Gvern li tant kemm m’għandux pjan, li qed iżarma l-Kunsilli Lokali. L-aħbar żvelata llum minn The Times of Malta tikkonferma li l-Gvern m’għandu ebda pjan għall-Kunsilli Lokali f’pajjiżna. Dan qaluh il-Kelliema għat-Trasport, l-Infrastruttura u l-Proġetti Kapitali Marthese Portelli u l-Kelliem għall-Kunsilli Lokali Robert Cutajar waqt konferenza tal-aħbarijiet.

Marthese Portelli qalet li issa li l-Gvern iddeċieda li joħloq Aġenzija ġdida biex tamministra x-xogħol fuq it-toroq f’pajjiżna, l-Oppożizzjoni se tinsisti li filwaqt li x-xogħol jiġi amministrat mill-aġenzija, d-deċiżjonijiet dwar liema toroq għandhom isiru jittieħdu mill-Kunsilli Lokali.

Marthese Portelli qalet li l-Partit Nazzjonalista lest jgħin lill-Gvern, fost l-oħrajn, billi jinsisti li:
  • l-ħaddiema ta’ Transport Malta li diġà jaħdmu f’dan is-settur u li għandhom l-esperjenza f’dan is-settur, jingħataw l-opportunità li jaħdmu f’din l-Aġenzija;
  • l-kuntratturi Maltin kollha għandhom kollha jingħataw l-istess opportunità biex jipparteċipaw f’dan il-proġett;
  • jekk il-Gvern jiddeċiedi li jġib esperti barranin, dawn għandhom jaħdmu id f’id ma’ dawk Maltin;
  • l-Kunsilli Lokali mhux biss ikunu kkonsultati dwar id-deċiżjonijiet, iżda d-deċiżjonijiet dwar liema toroq isiru u meta jsiru, jittieħdu mal-Kunsilli Lokali.
Mar​these Portelli sostniet li l-Partit Nazzjonalista lest jgħin lill-Gvern li m’għandux pjan ta’ kif se jagħmel it-toroq ta’ pajjiżna, iżda dan għandu jsir f’kuntest u parti minn pjan strateġiku u fit-tul ta’ kif wieħed jindirizza l-akbar sfida li qed jaffaċċja l-poplu Malti u Għawdxi - dik tat-traffiku. Id-deċiżjoni tal-Gvern li jonfoq €700 miljun fit-toroq ta’ pajjiżna, filwaqt li għandha ttejjeb il-kundizzjonijiet tat-toroq, mhix se tnaqqas it-traffiku mit-toroq Maltin u Għawdxin. 


Minn naħa tiegħu, Robert Cutajar spjega kif il-Gvern Laburista tant m’għandux pjan li qabad u ddeċieda waħdu - f’kamra magħluqa - li jżarma l-Kunsilli Lokali u jieħu minn idejhom il-poter li għandhom illum. Robert Cutajar qal li l-Partit Nazzjonalista mhux se jħalli lill-Gvern jgħaddi bħal romblu minn fuq is-Sindki, Viċi Sindki u Kunsillieri Maltin u Għawdxin, iżda se jkun it-tarka tagħhom. 

Hu staqsa għaliex il-Gvern irid jaqbad u jiddeċiedi hu liema toroq għandhom isiru u meta jsiru? Robert Cutajar qal li l-Partit Nazzjonalista qed jinsisti li l-Oppożizzjoni se tibqa’ tinsisti li deċiżjonijiet fuq il-pjan ta’ ħidma u ż-żmien ta’ meta jsiru t-toroq, jibqgħu jsiru mill-Kunsilli Lokali, li huma l-aktar viċin ir-residenti fil-lokalitajiet. 

Robert Cutajar temm jgħid li l-Partit Nazzjonalista dejjem ħadem favur is-sussidjarjetà u jibqa’ jemmen f’dan il-kunċett, anke fid-dawl tar-riforma tal-Kunsilli Lokali li l-Gvern ilu jitkellem dwarha iżda għadu qatt ma kkonsulta dwarha. Il-Partit Nazzjonalista lest jgħin anke f’din ir-riforma. Robert Cutajar sostna li l-Gvern għandu jaħdem biex isaħħaħ il-Kunsilli Lokali u mhux iżarmahom. Madanakollu, temm jgħid Robert Cutajar, hu ċar li l-Gvern m’għandux pjan u jaqbad u jiddeċiedi skont dak li jfettilu. 

12.10.17


Il-kontribut ta’ Patri Victor Xuereb S.J.


 
Bir-raġun kollu nqimu l-memorja u napprezzaw ix-xogħol kbir li għamel il-Professur Pietru Pawl Saydon, li ttraduċa għall-Malti l-kotba kollha tal-Bibbja mill-ilsna oriġinali.  Wettaq opra kbira, kemm fuq il-pjan reliġjuż, billi l-Bibbja hi rivelazzjoni u l-qari tagħha huwa talb, barra milli parti mil-liturġija ta’ kuljum fil-knejjes tagħna; kif ukoll fuq il-pjan kulturali.  Il-kotba tal-Iskrittura Mqaddsa huma ta’ ispirazzjoni għall-kultura tagħna, bħala Maltin, bħala Ewropej u bħala bnedmin tas-seklu tagħna.  Il-kotba ta’ poeżija li hemm fil-Bibbja, fosthomn is-Salmi, kienu ta’ ispirazzjoni għal-letteratura tagħna, tal-Ewropa u tad-dinja kollha bir-Reliġjonijiet li jemmnu f’Alla wieħed.  Sa mill-bidu, għalina, mill-Kantilena ta’ Caxaru, jinstemgħu l-eki tal-versi tas-Salmi.  Il-Bibbja kienet ta’ ispirazzjoni wkoll għall-pittura fid-dinja tal-Punent kollu, u l-iżvilupp tal-mużika beda mill-kant tal-liturġija li tagħmel użu qawwi mill-Bibbja.  Grazzi Professur Saydon, u grazzi wkoll għal tradutturi oħra minuri, fosthom Patri Ġeraldu Paris, Dun Xand Cortis u s-Sur Alfons Maria Galea, li qalbu għall-Malti xi wħud mill-Kotba Sagri.  Ix-xogħol ta’ Richard Taylor u ta’ Mikiel Anton Vassalli baqa’ għal kollox barra mill-għatba tal-knejjes Kattoliċi.

Iżda barra mill-Bibbja, il-kultura tagħna (Ewropea, iżda wkoll tad-dinja kollha), xorbot ħafna miċ-ċiviltà tal-Greċja antika.  Il-Filosofija (dejjem insemmu lil Aristotli u lil Platun, iżda kienet skola sħiħa), il-Letteratura (il-poeżija, lirika u epika, id-dramm, l-istorja, id-diskors pubbliku, fil-Qorti u fl-Assemblea); l-Arti Figurattiva, speċjalment l-iskultura; l-arkitettura. Il-Griegi tal-qedem tawna wkoll is-sisien tad-demokrazija.  Kienet ċiviltà kbira, li mbagħad ħadu fuqhom ir-Rumani; żiedu l-kittieba kbar u l-arkitetti u l-inġiniera ċivili tagħhom, u xerrdu kollox ma’ kullimkien.  Intant, din il-letteratura “Klassika” kienet tasal għandna jew bit-Taljan jew bl-Ingliż, għaliex ftit kienu jistudjaw il-Grieg antik, u n-numru ta’ dawk li studjaw il-Latin qiegħed dejjem jonqos.  Għalija li studjajtu, hija ħasra.

Dak li Saydon għamel għall-Bibbja beda jagħmlu l-Ġiżwita naxxari Victor Xuereb, għall-kultura klassika.  Qaleb għall-Malti t-tlett poemi epiċi maġġuri tal-Letteratura Klassika: ‘L-Odissea’ u ‘L-Ilijade’ mill-Grieg, u ‘L-Enejde’ mil-Latin.  Huma stejjer u parabboli: tal-vjaġġ li jfittex il-ġdid, tal-Assedju biex jinfed l-antik, tal-bidu mill-ġdid wara telfa.  Victor Xuereb qaleb dawn l-eluf ta’ versi għal versi endekasillabi bil-Malti.  Midd idejh ukoll għal xogħol iktar diffiċli: qaleb għall-Malti ‘Ir-Repubblika’ ta’ Platun, li huwa trattat filosofiku dwar il-politika.  Patri Victor Xuereb ħalla warajh opra monumentali li ma niddejjaqx inqiegħed ħdejn dik ta’ Saydon, u li sabet min ikompliha: ta’ min isemmi t-traduzzjoni li s-Sur Karmenu Serracino għaddielna ta’ ‘L-Arti Poetika’ ta’ Aristotile, ħames snin ilu.

Saydon iltaqa’ ma’ diffikultajiet fil-pubblikazzjoni ta’ xogħlu, ħajtu kollha.  Niftakru meta jiena kont għadni student l-Università u editur tal-Malta Letteraria, fl-Empire Press fi Triq San Pawl, il-Belt, jikkoreġi l-bozzi tal-aħħar kotba tat-Testment il-Ġdid.  Kien igerger li kieku ma kinux is-Soċi tal-Museum li jixtru ċertu numru ta’ kopji, kien iħossu li ħadd ma japprezza x-xogħol tiegħu.  Smajtu darba jagħti lezzjoni memorabbli fuq il-Ktieb ta’ Rut.  Meta sirt avukat, darba minnhom il-Professur Dun Karm Sant, dixxiplu u suċċessur tiegħu, ħadni għandu għal parir fuq xi manuskritti.  Il-Bibbja ta’ Saydon damet l-għexieren tas-snin ħierġa ktieb ktieb, u kien wara ħafna żmien, u bl-għajnuna tas-Soċjetà tal-Museum, li ġiet ippubblikata bħala volum wieħed.

Meta kont Ministru tal-Edukazzjoni u sirt naf bix-xogħol ta’ Patri Victor Xuereb, li kien għadu għaddej, tkellimna fl-uffiċċju tiegħu u ftehemna li nirranġa biex l-istampar tat-traduzzjoni ta’ ‘L-Odissea’ ssir mill-Ministeru.  Hekk sar, u ktibt il-preżentazzjoni fil-5 ta’ Lulju 1989.  Konna qegħdin naħsbu biex nintroduċu ‘L-Oqsma tal-Għerf’, u l-għatx għall-iskoperti u l-esperjenzi ġodda li kellu Ulisse (Odissews), kien jaqbel li ssibhom bil-Malti.  Meta lesta t-traduzzjoni ta’ ‘L-Ilijade’ kont President, iżda r-Rettur Professur Peter Serracino Inglott, u s-suċċessur tiegħi fil-Ministeru Louis Galea, ħasbu biex din it-traduzzjoni tiġi stampata mill-Università.  Talbuni nagħmel daħla.  Imbagħad il-ktieb tnieda fl-4 ta’ Ottubru 2000 fil-Kavallier ta’ San Ġakbu.  Introduċa Ġorġ Peresso u tkellmu Peter u Louis.  Qara’ xi biċċiet, u bħas-soltu qaxxarhom, Philip Farrugia Randon.  Patri Xuereb kompla sejjer u qaleb għal ilsienna xi drammi ta’ Sofokle, ‘Ir-Repubblika’ ta’ Platun u ‘L-Enejde’ ta’ Virġilju.  Issa kont irtirat, iżda l-ħabib tagħna Toni Cortis ftiehem ma’ Michael Schiavone biex ‘L-Enejde’ u ‘Ir-Repubblika’ jiġu pubblikati mill-PIN, wieħed fl-2004 u l-ieħor fl-2008.

Patri Victor Xuereb, barra minn kultura klassika (kien jaf l-Ebrajk sewwa, barra mill-Grieg u l-Latin) u kien jikteb u jitkellem tajjeb ukoll il-lingwi moderni, kellu Malti sabiħ, b’vokabularju għani ħafna.  Kien isaħħarni meta nisimgħu: sew meta kien l-Isla u kien jagħtina omeliji mirquma, kif ukoll meta nitkellmu privatament fl-uffiċċju tiegħi fil-Ministeru.  Barra minn saċerdot eżemplari kien ċittadin u patrijott, li ħallielna traduzzjonijiet ta’ kapolavuri tal-kultura tad-dinja kollha.  Miet fis-26 ta’ Awwissu li għadda, u meta qaluli bdew għaddejjin minn quddiem għajnejja tant ġrajja, u tant diskors ta’ bniedem ta’ Alla, li serva lill-bnedmin ħutu b’tant dedikazzjoni.  U nista’ nżid b’tant għerf, poeżija u kultura.

Ħaqqu wisq iktar minn monument.  Ħaqqu l-ġieħ u t-tifkira tan-nazzjon tagħna.