14.1.18

Nissudaw irwieħna.




1.     F’dan l-istaġun politiku l-Partit Nazzjonalsita qiegħed, tul din is-sena l-ġdida, jħares iktar ‘il quddiem.  Il-ħidma interna ġejja lura għal dak li għandha tkun.  Attenzjoni għall-eventi nazzjonali u, fl-istess ħin, preparazzjoni tal-istrutturi tagħna.  F’dan il-mument partikolari, dmirna lkoll huwa marbut mal-fatt li għandna nibnu mill-ġdid, u dan għandna nwettquh b’għaqal.  M’hemmx bżonn għaġġla partikolari; anqas ta’ deċiżjonijiet meħuda b’reazzjoni tal-mument li nkunu għaddejjin minnu.  Irridu sempliċement inħarsu għal dak li ser ngħaddu minnu u nippreparaw minn issa.



Il-futur tagħna



2.     F’kull leġislatura, u f’kull kampanja elettorali, ħadd ma jkun jaf x’ser iseħħ.  Hemm min jaħseb li huwa b’saħħtu ħafna u mat-triq jiddgħajjef, u hemm min jitlaq jidher li mhux ser ivinċi u jirnexxilu.  Il-futur verament ħadd ma rah.  Biss, dan flokg ħandu jaqta’ qalb xi ħadd għandu, minflok, iqawwina.  Dak li naraw illum ser ikun differenti għada pitgħada.  Iċ-ċirkostanzi politiċi ser jinbidlu.  Il-poter fil-bidu mod; fit-triq mod ieħor.  Proprju għalhekk li f’dan il-mument irridu nippreparaw iktar lilna nfusna għall-appuntamenti li l-istaġun politiku ser iressaq quddiemna, mingħajr il-bżonn li nippruvaw nidhru differenti milli aħna, jew aggressivi, fix-xejn.



Ġustizzja u ħniena



3.     Jingħad x’jingħad, il-Partit Nazzjonalista jibqa’, fil-mumenti rebbieħa tiegħu, forza moderata u taċ-ċentru.  Meta jkun mimli żelu żejjed, aggressiv u koċċut fl-intransiġenza jitlef mill-kunsens elettorali tiegħu.  Il-poplu jrid dejjem li jiġi mmexxi minn bnedmin li huma tar-raġuni, u jibża’ meta wieħed jidher il-kontra.  Għax il-moderazzjoni mhix dgħjufija, imma hija intelliġenza.  Hija l-għażla tat-triq tan-nofs li ħafna jfittxu.  Għax f’dik it-triq wieħed isib il-ġustizzja u l-ħniena.  Il-poplu jrid dan u jiddejjaq jisma’ li, f’isem l-effiċjenza, is-soċjetà għandha tarmi l-ħniena u l-għarfien li l-bnedmin ikollhom il-pożizzjoni partikolari tagħhom.



X’jinteressa lill-poplu



4.     Għalkemm ħafna jippretendu l-perfezzjoni mill-oħrajn, fil-verità dan ilkoll nafu li ma jeżistix mal-bnedmin.  Kull persuna għandha l-imperfezzjonijiet tagħha, u dan il-poplu jirrikonoxxih.  Proprju għalhekk li l-Partit irid imiss lura mas-sezzjonijiet kollha tas-soċjetà.  Irid, b’mod dirett, imiss l-organizzazzjonijiet attivi u jifhem dak li qed iwettqu u l-ambjent li fih qed joperaw.  Irid imur lura lejn kull belt u raħal u jifhem x’inhuwa jiġri hemm.  Jifhem dak li diversi nies verament jinteressahom.  Ifassal il-politika tiegħu mhux skont x’jidhirlu li għandu jqiegħed fuq l-aġenda nazzjonali, imma x’qiegħed sewwasew imiss direttament liċ-ċittadin tagħna fil-ħajja ta’ kull ġurnata tiegħu.



Lejn in-nies



5.     Jekk ma nibdewx immorru lura nagħtu każ kull klassi fis-soċjetà fl-ambjenti soċjali, ekonomiċi, kulturali u reliġjużi m’aħniex ser infasslu programm ta’ ħidma.  M’aħniex ser ikollna linja u direzzjoni ta’ dak li għandna naħdmu għalih issa, u dak li hemm bżonn jiġi preparat sabiex ikun fil-futur il-proġett politiku li rridu nfasslu.  Is-sejħa li l-Kap tal-Partit, Dr Adrian Delia qiegħed, ġustament u kontinwament jagħmel hija proprju fuq dan.  Il-bżonn li mmorru fejn il-bnedmin f’din l-art ikunu.  Il-bżonn li nkunu lura fil-ħwienet tat-tè, fil-każini, fil-pjazez, fil-kunsilli u minn fejn jinġabru l-bnedmin, mhux biex nidhru, imma biex nifhmu.



Il-piż politiku tagħna



6.     F’dawn il-ftit xhur, l-effett diġà qiegħed jinħass.  Il-Partit Nazzjonalista qiegħed jerġa’ jara riħ ġdid jonfoħ, fejn il-politika tiegħu tinteressa lill-poplu inġenerali, u mhux lill-ftit.  Ċaqliq li permezz tiegħu qed nerġgħu naqbdu t-triq biex inkunu vuċi li tinstema’.  Vuċi li tingħata l-piż tagħha u li tingħad b’mod u manjiera li tispjega u tibda l-proċess li tipperswadi.  Ma hemmx dubju li fil-pożizzjoni politika għandna l-iżvantaġġ kbir li l-vuċi tagħna mhix tinstema’ kif għandha.  Anzi, ħafna drabi l-messaġġ tagħna jiġi mdawwar kompletament mill-mezzi li għandhom effettivament is-saħħa medjatika.  Però, dik hija telgħa li hemm bżonn li nitilgħu sabiex inkunu mismugħa lura.



Politika barranija



7.       Il-pożizzjoni u r-responsabbiltà politika tagħna, però, ma torbotniex li nkunu biss moħħna b’dak li qiegħed iseħħ f’dawn il-gżejjer.  Tul din il-ġimgħa kelli l-opportunità li nkun preżenti fid-Dar Ċentrali waqt li l-Kap tal-Partit kien qiegħed jindirizza lill-Ambaxxaturi akkreditati għal pajjiżna u l-Konsli Onorarji.  Id-diskors tajjeb ħafna kien marbut mal-politika barranija tagħna.  Hemm bdejna wkoll it-triq tagħna sabiex nirriaffermaw li aħna nibqgħu protagonisti f’kif tiġi formulata sabiex pajjiżna jgawdi iktar rispett.  Nibqgħu dawk li għandna l-vuċi li tingħata l-importanza għax ir-relazzjonijiet ma’ diversi pajjiżi żviluppaw mertu tal-ħidma ta’ diversi ministri li l-Partit kellu meta konna fil-gvern.



Nissudaw dak li aħna



8.       Il-Partit qiegħed, fuq l-esperjenza ta’ dak li għaddew u għaddejjin preżentement minnu partiti oħra, jassigura li jersaq iktar lejn iċ-ċentru politiku.  L-istorja turi li meta partit bħal tagħna jersaq wisq lejn il-lemin, jitlef.  Proprju għalhekk li tul din is-sena rridu nassiguraw li l-linja politika tagħna terġa’ tiġi lura f’dik demokratika-Kristjana.  Tiġi lura fl-għeruq u t-tessut soċjali tagħna.  Il-valuri Nsara huma parti integrali minn dak li aħna.  Is-soċjetà tagħna hija li hija, fit-tajjeb kbir li għandha, proprju minħabba dan il-wirt.  Dan ma jistax jiġi njorat.  Għalhekk, huwa ċar li dmirna f’din is-sena huwa li nissudaw iktar irwieħna.  Nissudaw il-ħidma, nissudaw l-organizzazzjoni, però, fuq kollox, nissudaw dak li aħna.






11.1.18

Exchange of New Year Greetings with the Diplomatic Corps Address By: The Honorable Dr. Adrian Delia Leader of the Opposition and the Nationalist Party.

Exchange of New Year Greetings with the Diplomatic Corps
Address By: 
The Honorable Dr. Adrian Delia Leader of the Opposition and the Nationalist Party. Nationalist Party Headquarters 11th January 2018
Your Excellency Monsignor Alessandro d’Errico
Dean of the Diplomatic Corps,
 

Your Excellences,
 
It is indeed an honour as also a pleasure for me in this my first year as Leader of the Opposition in our Parliament, to welcome the New Year, in your esteemed company.
The year 2017 must have been a very busy year for the Diplomatic Community and I can well imagine that Malta’s holding the Presidency of the European Union, for the first six months of the year, must have meant that the number of reports submitted to your Governments would have exceeded in number those of previous years.
The Presidency focused on our Islands considerable inter-est from the European Union Member countries, as well as from many other countries in the world. We are proud of the fact that our machinery of Government, in the Foreign Office and in other Departments, more than coped, even with the limited resources available, and performed well. The trust that our Party had expressed in our public servants at the
moment of our accession to the Union, has been proved justified, by the success achieved.
The task of our civil service had been rendered even more onerous by the fact that the structures of government had also to meet, concurrently, with the added challenges of a snap election.
Had the increased interest in Malta been limited to following the presidency and the general elections, it would have been all well and good, in that both events were run smoothly. Unfortunately we have also been catapulted into the limelight in the second part of last year for the murder of the defiantly courageous journalist Daphne Caruana Galizia, which shocked the country and tarnished a reputation for peaceful stability and low rate of criminality that Malta had earned since Independence, and very markedly since 1987. We from the Opposition side will continue to do our utmost to ensure that justice takes its course and that this blemish on our good
image be removed and the Rule of Law reaffirmed.
It seems imperative that this forthcoming year should, first of all, be dedicated to this task of repairing the great wrong of this gruesome murder. The Opposition will strive to continue to play its part in pressing for the strengthening of our democratic institutions and of that part of the machinery of government which is entrusted with internal security and the administration of Justice.
We believe that it is a primary duty of all Governments, to guarantee the safety of its citizens. We share with our friends in the Union and elsewhere, a determination to maintain the Rule of Law, which is of the very essence of democratic government.
Violence, whatever its origins, criminal or terrorist, is a direct threat to all.
We as a Party in Opposition will continue to follow what has been a broadly shared consensus of our country’s foreign policy, in the reference to our adherence to the aims and values of the European Union, the Council of Europe, the British Commonwealth of Nations, and to the less formal but no less real, Mediterranean Community of peoples, as well as the United Nations Organisation. In this context we are saddened to follow the negotiations for the United Kingdom’s departure from the European Union. We share the Maltese position that the so-called Brexit is an unfortunate development for both the whole of the Union as for Great Britain. We are particularly affected by this break, considering the longstanding ties of close friendship with the peoples of Great Britain and our continuing economic, cultural and political relations, with the country. The wishes of the British people must, of course, be respected; however, while it is obvious that Malta would be losing a formidable ally within the European Union, Malta must do its best to minimise the negative effects that such an episode is likely to have, while of course seeking to make the most of any opportunities that may arise as a result.
We view EU membership as very positive. We think that it has had a lasting positive impact on our lives and on our nation. At the beginning of 2017, it was quite evident that the EU was facing multiple existential challenges. Looking back we think that the EU has come a long way and although some challenges remain, one can safely say that the EU has closed the year in a better place than last year.
It seems to us that under the steady leadership of Jean-Claude Juncker, President of the European Commission, and President of the European Council Donald Tusk the Eurozone has seen an economic recovery.
Last month, the International Monetary Fund said the recovery of the European economy was so strong that it spread to the rest of the world, and thus the European re-gion has become an “engine for global trade" and economic growth.
This is good news for Malta because we form part of the Eurozone.
CETA is good news that will leave positive effects in the long term. The conclusion of the Comprehensive Economic and Trade Agreement is a welcome step for Malta and hopefully for the world. That is why we believe that the free trade agreement between the EU and Canada makes sense and is beneficial for Malta. We already have very close ties with Canada, not just through the historical Maltese emigration
ties, but also in terms of trade and in-vestment. Canada is Malta's 7th biggest trade partner out-side the EU, when it comes to exchange of goods and services. The value of Maltese exports of goods and services to Canada reach up to €326 m and in terms of Maltese imports of goods and services from Canada the value reaches up to an impressive €538 m. We also add our support to the ongoing European Union trade negotiations in particular with Australia and New Zealand with whom we hold long standing ties, social, indeed familial. cultural and economic.
For us the European Union is not merely a huge market in which to conduct economic exchange; it is, first and fore-most an area of peace, democracy, the rule of law and protection of the fundamental rights and liberties of all. From its great Classical and Christian heritage it derives the values of solidarity and respect for human dignity. The Union has proved to be a harbinger of continued peace and cooperation between its members and a protagonist of a new style of reason and dialogue in the conduct of affairs between nations. The Union has provided a model for the economic and political relationship between nations in other continents.
We, of course, remain concerned about the situation in one of our closest friendly neighbours, Libya, and while we are pleased to note that some progress has been achieved on the ground, we are also fully aware that more needs to be done in order for a semblance of normality to return in that country. This Mediterranean, with its great historical and cultural heritage, is a region that has the potential to develop into a vibrant and lively economic, social, cultural milieu in which democracy ‘with a human face’ may be strongly established.
In this regard we commend the Maltese Government for keeping this matter high on its agenda particularly during its Presidency of the Council of the European Union and are convinced that some of these efforts had a direct con-sequence on the improvements witnessed recently. We feel that we should continue to sustain the efforts of the United Nations, particularly those of the Special Representative Martin Kobler with UNSMIL and the UN Action plan for Libya led by Ghassan Salame. We do hope that there will be Presidential and Parliamentary elections before the end of September 2018. As we are aware that our Libyan neigbours, on whose behalf we were supportive and active during the 2011 civil war, are tired of moving from one transition to another. We are behind their aspiration for the establishment an effective State that would provide stability and the basic services, in security, in public health and education. Most people in this friendly neighbouring country can no longer suffer instability, insecurity and fear.
Therefore we support the gathering momentum for reconciliation and harmony, and urge all parties to heed the popular voices and refrain from actions that in the coming month could undermine the political process. We look forward to see a responsible and unified, Libyan Government enjoying the confidence of all segments of society and do hope that we should have once again, in the near future, a Maltese Resident Ambassador in Tripoli .
We look forward to see that particular, active attention be given to our neighbours on the Southern littoral of the Mediterranean. In this regard Malta marked the 50th Anniversary of the establishment of bilateral relations with the Republic of Tunisia, a country which has made strong progress after the Arab Spring Revolution. We stand to gain by re-establishing the strong trade and political relations that obtained between Malta and the littoral States to the South. We hope that the European Union would also strengthen its position as a reliable economic and political partner of the Nations on the shores of the Mediterranean Sea. The presence of the Democratic values and practices proclaimed by the European Union would also consolidate the popular aspirations for the Rule of Law and respect for Human Rights and Freedoms.
Irregular Migration remains a constant challenge. While efforts have been made on a European Union level, we have experienced strong resistance to burden sharing from certain member states. We are, alas, to some degree back to the drawing board and here we do hope that past lessons and instances of best-practice be not brushed aside.

Attention should continue to be drawn to the United Nation’s Global Compact for Migration, following on the New York Resolution, which aims to ensure the rights of migrants, and help re-settle them, as well as provide them with access to education and work. We do hope that a comprehensive , reasoned , and humane approach to migration becomes the norm is set. Irregular, unmanaged migration presents a threat to the lives of the migrants themselves and a great challenge to be met by recipient states.
We cannot ignore the continued threat to peace of the sit-uation in the Holy land, now rendered more threatening by the matter of the status of the city of Jerusalem. For Christians, Jews and Moslems alike, this city does not present merely the character of another ‘lay” city. Its ‘holy’ associations must be respected. We will continue to support all efforts by international and regional partners for the parties to overcome the obstacles that continue to block the path to peace. We remain of the position that all such decisions should include all the parties to this complex issue
and that we will continue to work towards a two-state solution.
Within the wider global context we add our voice and concern about the Korean peninsula. We welcome the decision of North Korea to send a delegation to next month's Winter Olympics in South Korea and to hold talks with Seoul to ease military tension.
Climate change is definitely a massive global challenge. Given that the scientific facts on human-induced global warming are beyond dispute we support the Paris agreement.
Climate change is not only an environmental challenge but it has an impact on people’s access to food, water and arable land. It is above all a security challenge which potentially may intensify migration flows and increase the number of conflicts.
I cannot conclude this address without making reference to the events of the V18, Valletta as a Capital City of Culture, the programm of which stands to be inaugurated in the next few days. It is a signal honour for our country’s beloved capital city to hold the title of the European Capital of Culture even more so during the year 2018 which has been declared the European year of the Cultural Heritage.
This indeed will be a unique occasion to discover and dis-play the richness of our shared heritage, in the Arts, the Sciences and the Academic disciplines, and to strengthen thereby our sense of European identity, as well as the feeling for the
common values of humanity.
11.01.2018

8.1.18

Deċiżjoni żbaljata u storikament falluta.


 
1.      Għalkemm jidher faċli li nidentifikaw il-bidliet tagħna ma’ dawk tax-xhur, tal-kalendarju tas-snin, fir-realtà dan huwa moviment uman li ma jiqafx.  Mhux sempliċement mertu taż-żmien li jrid jgħaddi biex jidher li qegħda tintemm xi ħaġa biex tinbeda oħra, imma ferm aktar.  Anzi, hemm numru ta’ ċaqliqiet.  Fuq naħa dawk li jħossuhom għaddejjin tajjeb, li jridu jwaqqfu l-arloġġ u jippreservaw ruħhom.  Fuq l-oħra, dawk li għaddejjin mill-għawġ, li jridu jħaffu l-ħin lejn perjodi inqas iebsa.  Fl-oħra, dawk li jagħrfu li ma hemmx qtugħ definittiv, imma perjodu; proċess li jieħdok u jdaħħlek f’ieħor.  Imexxik għax tkun għaddejt mill-kmamar tal-ħajja.

Sejħa lejn l-aħjar

2.      Ma tistax taqbeż il-passi li għandek quddiemek.  Trid forsi tagħżel fejn ser tqiegħed id-direzzjoni interna tiegħek.  Għax il-ħajja tgħaddik mill-prova.  Tgħaddi minn proċess li fih is-sejħa hija lejn li tkun iktar aħjar milli tkun.  Mhux neċessarjament tinduna; anqas li oħrajn jagħrfu dan.  Biss, il-ħajja għandha dan il-vantaġġ.  Tieħdok lejn li tibdlek, issaħħek, tippurifikak, anke jekk inti stess ma tkun qiegħed tifehm dan.  Għax fuq kull bniedem hemm proċess ta’ bidla.  Proċess ta’ rilevanza, ta’ preparazzjoni u ta’ ħtieġa.  B’dak li titbaskat fil-passat, tipprepara ruħek għall-futur.

Mixja interna

3.      Il-bniedem dan jarah u jmissu, iżda mhux dejjem japprezzah.  Daqshekk ieħor iseħħ f’partit politiku magħmul mill-bnedmin.  Il-passat tiegħu huwa parti mill-preżent u l-futur.  Il-mument politiku, ikun xi jkun, ħafna drabi jkun fih, direttament jew indirettament dan il-proċess intern ta’ bidla.  Illum, aħna li aħna proprju minħabba l-esperjenzi passati tagħna.  Id-deċiżjonijiet tagħna jibbażaw ruħhom fuq dak li għaddejna minnu qabel.  Hemm proċess li jeħodna nippruvaw inkunu aħjar milli konna.  Naġixxu differentement proprju minħabba dak li ġarrabna jew li rajna lill-oħrajn iġarrbu.  Dan nagħmluh sija għax irridu nkunu aħjar, sija għax hemm din il-mixja interna lejn il-bidla.

Ġudizzji storiċi

4.      Il-Partit Nazzjonalista għandu għad-dispożizzjoni tiegħu wirt tal-imgħoddi mimli b’esperjenzi umani varji.  Dan huwa f’idejna u mibni f’persuni li servew fil-politika li, fortunatament, għadhom ħajjin.  Patrimonju li naċċettaw ferm iktar.  Għax hemm min dan ma jaċċettahx, jew aħjar jaħseb li biex jafferma ruħu jrid jibgħat il-messaġġ li d-dinja, l-istorja, il-ħajja, bdew minnu.  Li ma hemmx passat, hemm biss futur.  Imma fir-realtà hemm qabel u hemm wara.  Hemm f’dan il-bżonn li wieħed jaċċetta dan l-istat ta’ fatt u jaħdem fuqu.  Ma jarmix dak li inevitabilment għandu bżonn.  Din ir-realtà ma tinħarabx proprju għax anki għal dawk li jaħsbu, bħal ma kienu jiddikjaraw diversi Faxxisti, li ser ikun xi forma ta’ ġudizzju storiku li jagħraf ħidmet il-politika passata tagħhom, xorta huma parti mill-proċess tal-ħajja li jiddistingwi dak li hu sewwa minn dak li mhuwiex.

Nipproteġu l-ambjent

5.      Il-bniedem javvanza.  Jista’ jinbidel, jagħraf iktar lilu nnifsu.  Biss, ma jibdilx li azzjonijiet umani tiegħu jibqgħu jew żbaljati, jew tajba, jew ġusti, jew inġusti.  Ngħid iktar dan għax, fl-aħħar snin, id-dinja qegħda tagħraf dejjem iktar il-bżonn li tipproteġi l-ambjent tagħha.  Irridu nagħrfu li b’dak li qiegħed iseħħ sejrin iktar lura u dak li qed ingawdu preżentement m’aħniex ser ingawduh iktar fil-futur.  L-azzjonijiet, id-deċiżjonijiet politiċi tagħn f’dan huma vitali li jkunu allinjati biex nassiguraw is-sewwa.

Laudato Sì 101

6.      Punti fil-proċess tal-bidla umana, li l-istess Papa Franġisku, fl-enċiklika mill-isbaħ tiegħu ‘Laudato Sì’, li però ċert li diversi ma qrawx, jindika.  Fost il-partijiet varji u mill-iktar interessanti, fil-paragrafu 101 jgħid hekk: “Ma jiswielna xejn li niddeskrivu s-sintomi, jekk ma nagħrfux l-għerq uman tal-kriżi ekoloġika. Hemm mod żbaljat ta’ kif nifhmu l-ħajja u l-azzjoni tal-bniedem, li jeħodha kontra r-realtà sa ma jirvinaha.  Għaliex ma nistgħux nieqfu nirriflettu ftit fuq dan?”

Laudato Sì 232

7.      Ikompli l-istess fil-paragrafu 232: “Mhux kollha kemm aħna msejħin naħdmu b’mod dirett fil-politika, imma fi ħdan is-soċjetà jwarrdu għadd kbir ta’ għaqdiet li jsemmgħu leħinhom b’riżq il-ġid komuni, billi jaqbżu għall-ambjent naturali u urban.  Ngħidu aħna, jagħtu każ ta’ xi post pubbliku (binja, funtana, monument abbandunat, pajsaġġ, pjazza), biex iħarsu, jirranġaw, itejbu jew isebbħu xi ħaġa li hi ta’ kulħadd.  Madwarhom jixxettlu jew jinħolqu mill-ġdid.  Hekk komunità tinħeles mill-indifferenza konsumista.  Dan ifisser ukoll inxettlu identità komuni, storja li jeħtieġ nikkonservawha u ngħadduha”.

Tagħlim soċjali tal-Knisja

8.      Dawn huma l-fruntieri l-ġodda tat-tagħlim soċjali tal-Knisja Kattolika li għal diversi snin servewna ta’ gwida, boxxla u parti sħiħa mill-ispirazzjoni tal-ħidma politika tagħna.  Proprju f’din il-linja deherilna li bħala Oppożizzjoni li tħares l-interessi ambjentali hija wkoll, li nippreżentaw mozzjoni partikolari tul din l-ewwel ġimgħa tas-sena dwar l-art fiż-Żonqor, f’Wied il-Għajn.  Din l-art ingħatat, flimkien ma’ bini ieħor fix-Xatt ta’ Bormla, lill-kumpannija Sadeen Education Investment Limited u fuqha l-proġett huwa li tinbena sabiex ikun hemm università.  Niftakar li din l-għotja ġiet kontestata sew.  Biss, il-Gvern webbes rasu u baqa’ għaddej.

Bla ebda sens

9.      Illum, wara s-snin, qed naraw li dik li kellha ġġib 4,000 student mhux jirnexxilha, u għandha tant li għandha biss 15.  Seta’ kien hemm intenzjonijiet tajba, però issa qegħdin naraw li hemm falliment kważi totali.  Is-sitwazzjoni nbidlet u għalhekk, bħala pass loġiku, qed nitolbu bl-użu tar-raġuni bħala forza politika li mhix konservattiva, li dak li ngħata jittieħed lura.  Dan għal żewġ raġunijiet prinċipali: l-ewwel għax l-art timmerita li tibqa’ mhux mibnija u li ssir parti mill-Park Nazzjonali tal-Inwadar; u t-tieni għax ma jagħmel ebda sens ekonomiku li art bħal dik tingħata għal proġett li diġà falla mill-bidu tiegħu.

Trapass taż-żmien

10.    Għax bit-trapass taż-żmien ġie iktar konfermat li d-deċiżjoni politika li ttieħdet qabel kien fiha nfisha żbaljata.  U jingħad x’jingħad, ebda ġudizzju storiku ma huwa jew jista’ b’xi mod jiġġustifika dak li sar ħażin.  Is-soltu, fil-ħajja, il-bnedmin bis-sens u li huma progressivi jaċċettaw dawn il-bidliet fiċ-ċirkostanzi, u jibdlu l-opinjonijiet tagħhom.  Nittamaw li naraw dan iċ-ċaqliq u li fid-dibattitu parlamentari t-talba leġittima tal-Oppożizzjoni tiġi aċċettata.

5.1.18

Mitt sena mir-Rivoluzzjoni


 
1.         Tul din is-sena, id-dinja mmarkat il-mitt sena mir-rivoluzzjoni komunista ġewwa r-Russja.  Saru diskorsi u nkitbu opinjonijiet dwar dan.  Diversi marru lura fl-istorja.  Ottubru 1917 biddel l-istorja ta’ dak il-pajjiż u ta’ diversi oħra fid-dinja.  Sakemm waqa’ l-Ħajt ta’ Berlin, u miegħu t-tmiem ta’ reġimi komunisti varji, it-tagħlim ta’ Karl Marx u Vladimir Lenin kienu għadhom kunsidrati alternattivi għad-demokrazija.  Illum nafu b’dak li seħħ u kemm is-sistema falliet.  Nafu kemm kien hemm tbatija għal popli varji.  Diversi ġew ippersegwitati, maqtula u miżmuma f’kampijiet tal-konċentrament li Aleksandr Solzhenitsyn, b’mod partikolari fil-ktieb “One day in the life of Ivan Denisovich” jispjega tant tajjeb.

2.         Ktieb li, jinqara’ minn min jinqara’, jimmarkah.  Ngħid li jibqa’ rilevanti u għandu jkun parti mill-forma edukattiva tagħna.  Ir-Russi kitbu u ddeskrivew x’ġarrbu direttament, imma l-Knisja Kattolika kkumbattiet il-ħsieb li l-marxiżmu-leniniżmu ġieb miegħu.  Għax irid jingħad li waqt li llum id-dinja fakkret dan l-anniversarju, fil-Knisja kien hemm min reġa’ mar lura għal numru ta’ enċikliċi li papiet differenti kienu ħarġu.  B’mod partikolari dik ta’ Papa Piju XI “Divini Redemptoris”.  Dokument li jibqa’ wieħed uniku u li ħareġ għad-dawl tad-dinja f’Marzu 1937, jum il-festa ta’ San Ġużepp.

3.         Uniku wkoll għax għalkemm il-ħsara tal-komuniżmu kienet diġà ssemmiet, id-dinja kienet, f’dak il-mument qed tara t-tifrix qawwi u allarmanti tiegħu.  Fil-mument li nkitbet ir-Russja, l-Messiku kien immexxi minn gvernijiet komunisti u l-gwerra ċivili Spanjola kienet fl-aqwa tagħha.  Fejn kien qed jiġi reġistrat, l-ewwel, li l-isqfijiet u saċerdoti ġew imkeċċija u kundannati jaħdmu fil-minjieri, kif ukoll li diversi qatluhom.  It-tieni, Kattoliċi li kienu qed jiddefendu r-reliġjon ġew ippersegwitati, proċessati fil-qrati u mibgħuta fil-ħabsijiet.  Fuq kollox ġie reġistrat li kien hemm gwerra diretta kontra r-reliġjon, dik li ġiet mill-komuniżmu msejħa “l-oppju tal-poplu”.  Kif jingħad fil-bidunett ta’ din l-enċiklika: “Huwa l-komuniżmu Bolxevist, il-komuniżmu ateju li għandhom l-għan preċiż u dirett li jaqta’ l-ordni soċjali mill-għeruq u jkisser il-pedamenti taċ-ċiviltà Nisranija”.  Kien proprju dan il-Bolxeviżmu li ħakem ix-xenarju li, kif nafu, kellu l-għamla ta’ komuniżmu b’politika rivoluzzjonarja u intransiġenti li ħakem wara l-qawma tal-komuniżmu Sovjetiku.

4.         Kitbet il-Papa Piju XI f’din l-enċiklika Divini Redemptoris, fit-tieni kapitolu nsibu spjegazzjoni qasira tad-duttrina u l-frott tal-komuniżmu.  Għal dawk bħali li kellhom il-ħin jaqraw kitbet uħud minn dawk li kienu jikkunsidraw ruħhom dixxendenti, ħbieb jew kollaboraturi ta’ Karl Marx, bħal Friedrich Engels, Lev Trotskij, Rosa Luxemburg jew Mao Tse Tung, il-linja meħuda hija inkredibbilment interessanti.  Hemm tifsira ċara, diretta, qasira u fl-istess ħin ma tabbandunax li l-vuċi tagħha tkun nieqsa mill-imħabba, l-ħniena u l-ġustizzja.  Fil-fatt, hemm ukoll distinzjoni ċara bejn kitbet Marx u ħidmet il-Bolxevisti.  B’mod partikolari l-fatt li huma kienu jikkunsidraw ruħhom bħala li huma l-uniċi interpreti validi tal-kunċetti mħaddma minn Marx f’dak li huwa magħruf bħala l-proċess materjalista storiku u djalettiku.

5.         Hemm ċar, fi ftit sentenzi qosra, numru ta’ punti li jibqgħu validi mhux biss fil-konfront tal-komuniżmu, imma wkoll tat-teoriji u ideoloġiji materjalisti kollha.  Għax kif ġie spjegat, il-komuniżmu jneħħi lill-bniedem il-libertà li fuqha jiddependi l-livell tal-kondotta morali u hekk ineħħi d-dinjità umana.  Għax il-komunisti jaraw il-persuna umana bħala parti żgħira mill-mekkaniżmu universali fejn id-drittijiet naturali ta’ kull persuna jiġu miċħuda u meħuda mill-Istat.  Hemm spjegat ċar ukoll fl-attakk lejn iż-żwieġ, il-familja u l-edukazzjoni tal-ulied.  Ma’ dan hemm ukoll li l-komuniżmu neħħa u biddel ta’ taħt fuq ir-raġuni vera, l-oriġini u n-natura u l-iskop tal-Istat.

6.         Anke jekk illum, wara dawn is-snin u wara li l-komuniżmu naqqas ferm mill-importanza tiegħu, meta jaqraha mill-ġdid isib li ddur fejn iddur fiha, din l-enċiklika wieħed isib li baqgħet rilevanti.  Hemm żewġ partijiet li laqtuni ferm iktar fir-rilevanza tagħhom fil-mument storiku li qed ngħixu fih.  L-ewwel: l-analiżi ta’ x’kien wassal għat-tixrid tal-komuniżmu; u t-tieni, f’dan x’ħidma għandha ssir mill-istampa Kattolika.  Dwar l-ewwel punt hemm dawn l-erba’ raġunijiet: l-ewwel, il-wegħdi fiergħa li jsiru dwar kemm il-ħajja ser tinbidel għall-aħjar taħt din is-sistema politika; it-tieni, li l-ekonomija liberali mħaddma mingħajr bilanċi soċjali ndirizzata biss lejn il-profitt u l-gwadann ta’ uħud; it-tielet, l-użu makakk u mifrux minn magna propagandista mill-iktar effiċjenti; ir-raba’, is-silenzju tal-gazzetti mhux Kattoliċi dwar dak li kien qiegħed verament iseħħ.

7.         Punti li jibqgħu ċwievet biex wieħed jifhem kif ġewwa soċjetà li għandha ħafna vantaġġi, xorta hemm defiċit fil-valuri tal-verità, l-onestà, il-ġustizzja u l-ħniena.  Dan tant Piju XI kien konxju tiegħu, li fil-paragrafi 57 u 58 tal-istess enċiklika jara li l-metodu t-tajjeb biex wieħed jikkumbatti huwa li l-istampa Kattolika għandha tagħmel ferm aktar.  Jibda bis-segwenti: l-ewwel li xxerred aktar id-duttrina soċjali tal-Knisja b’mezzi u strumenti aqwa; it-tieni, li għandha tagħti informazzjoni sħiħa u preċiża tal-attivitajiet ta’ dawk li huma kontra l-Knisja biex ikun hemm għarfien korrett ta’ dak li jkunu qed iwettqu; u t-tielet, li għandha tagħti pariri siewja dwar kif wieħed jista’ jikkumbatti l-ingann li l-komuniżmu kien qiegħed ixerred.  Messaġġ li, fil-verità, huwa wieħed fil-ġenerazzjonijiet sabiex iktar bnedmin ta’ rieda tajba jieħdu sehem sabiex il-valuri Nsara tagħna, id-duttrina soċjali tal-Knisja, jiġu kontinwament imxerrda.  Messaġġ li ċert li din il-gazzetta wettqet u għadha sallum qed tkompi twettaq.


2.1.18

Inħarsu ‘l quddiem


1. Għalaqna sena mimlija attività u m’ hemmx dubju li sejrin niftħu oħra bl-istess ritmu jekk mhux kif qed nipprevedi b’aktar. Hemm ħafna li hemm bżonn li jsir. Il-ħajja titlob mingħandna l-impenn dirett f’dak li jkun qiegħed iseħħ sija fuq dawn l-gżejjer kif ukoll barra minnhom. Għandna, ma hemmx dubju, d-dmir li bħala bnedmin li jridu l-ġid lill-proxxmu li nagħtu lura biex nibnu pedamenti sodi. L-istorja ta’ kull ċiviltà kif diversi diġà qalulna turi li l-prinċipji li jsawruha huma l-kawża li jibnu għas-sewwa. L-avvanz, huwa ta’ liema forma huwa, li jservi lura u li jagħti effettivament frott jiddependi dejjem fuq il-valuri li jitlaq minnhom.

Lezzjoni kontinwa

2. Hemm min jew jipprova jnessi l-istorja jew jaħseb li huwa kapaċi jinjorha, li jitlaq għal triqtu jaħseb li ser jirnexxi xorta. Jilludi ruħu li ser jirnexxi jew għax għandu sempliċement r-rieda jew inkella l-volontà indipendentement minn dak li l-att huwa bażat. Il-prinċipji etiċi fundamentali tal-ħidma umana urew li jekk ma jkunux bażati fuq is-sewwa jispiċċaw ifasslu proġetti żbaljati. Din hija l-lezzjoni kontinwa tal-ħajja u tal-bniedem li ġejja mill-istorja, mill-patrimonju passat, li lkoll parti minnu u li qegħdin bih nimxu ‘l quddiem.  Nifhem li hemm min f’dan li jaħseb li l-prinċipji, l-valuri nsara huma għalhekk passati. Biss l-esperjenza turi li l-abbilità ta’ kull soċjeta tiddependi f’kemm hija kapaċi tittraduċi lura fil-ħajja ta’ kull ġurnata dak li minn barra jitpinġa bhala antikwat mentri fil-fatt huwa dejjem attwali.

Libertà u responsabbilità

3. Ir-rilevanza u s-suċċess fit-tul ta’ messaġġi u ta’ ħidmiet diretti lejn l-proxxmu jiddependu fuq dan. Għandna dmir lejn l-oħrajn. Għandna l-liberta tal-ħsieb, tal-azzjoni però nibqgħu marbuta moralment mar-responsabbilità ta’ dan lejhom. Il-ħsieb illum li l-att liberu huwa ġustifikat indipendentment mill-konsegwenzi tiegħu qiegħed iwassal lejn soċjetà fejn xejn ma huwa xejn. Għalihom huwa importanti biss li għandek is-saħħa li twettaq dak li l-libertà tagħtik u la darba għandek dan allura int ġustifikat. Ideat li aktar ma jgħaddi ż-żmien iktar naraw l-effetti negattivi tagħhom sija fil-ħajja soċjali kif ukoll fl-ekonomija. Biss f’dan il-mument attwali sforz l-influenza medjatika favur tal-ultra-liberaliżmu qed naraw u nisimgħu b’aktar li jemmnu dan l-iżball.

Tventan Todorov

4. Tul is-sena li għaddiet qrajt bi pjaċir il-ktieb tal-bulgaru Tzventan Todorov “The Totalitarian Experience”. Ma huwiex fit-tul. F’ħakka t’ għajn jirnexxilek taqrah. Fih ħafna sens u sustanza għax għandu riflessjonijiet ta’ bniedem li miss mal-komuniżmu imma ra wkoll il-bidliet post-komunisti f’diversi stati Ewropej. Fl-aħħar kapitolu ta’ dan il-ktejjeb għandu riflessjonijiet interessanti. Huwa jqabbel l-ultra liberaliżmu li qed naraw illum, ma sistemi totalitarji. Kliemu huma mill-iktar rilevanti u bil-premess qiegħed nirriproduċi parti sew li nħoss li hija ċara.

He must be the goal

5. Huwa jgħid hekk fil-paġna 60 tiegħu: “At the foundation of ultraliberal thought one finds a problematic anthropology which presents man as a self-sufficient animal, essentially solitary and with only occasional need of the others around him. This contradicts everything that psychology, soċcology and history teach us about human identity, and which the classical liberals—Locke, Montesquieu, Smith or Constant—knew well. The great European intellectual tradition is not  ‘basic individualism’ as Hayek thinks, but humanism, which contrasts with the former precisely through its insistence on the thoroughly soċcal nature of humans and which imposes on the autonomy of every person’s restrictions: the individual is not only the source of action, he must also be its goal; the demand for universality must in turn limit the exercise of freedom. The principles of equality and fraternity are no less foundational of democracy than the prinċiple of liberty.”

Ġid sħiħ tal-persuna umana

6. Ħidmietna fis-soċjetà u f’dik politika hija mmirata fuq dawn l-linji għax hemm kif tibda d-dikjarazzjoni universali tad-drittijiet umani hemm the “ recognition of the inherent dignity and of the equal and inalienable rights of all members of the human family is the foundation of freedom, justice and peace in the world”. Il-ħidma politika tagħna hija mmirata li tkun favur l-bniedem. Anzi aħjar favur il-bnedmin kollha u mhux il-ftit. Li jkunu protetti u fl-istess hija mogħtija l-għodda biex nimxu l-quddiem. Dan għax ngħarfu li biex ikollok liġijiet u miżuri li jaħdmu u jagħtu il-ġid sħih lil-persuna umana trid tiehu ħsieb tibnihom fuq prinċipji tajbin u sodi. L-esperjenza umana f’dan tagħti diversi lezzjonijiet li l-valuri nsara servew u fejn jiġu applikati jibqgħu jkunu ta’ servizz għas-sewwa.

Nxerrdu l-ideat tajbin tagħna

7. Fis-soċjeta tagħna għandna lejn xiex naħdmu u x’nikkumbattu. Irridu nifhmu iktar l-pożizzjoni attwali, iż-żminijiet, il-kurrenti u l-influenzi. Aktar u aktar bħalissa li tant kurrenti hemm kontra tagħna. Biss ladarba  ngħarfu li huma l-ideat li jitwieldu mill-użu tajjeb tar-raġuni li effettivament jagħmlu differenza nissudaw iktar id-determinazzjoni interna tagħna. F’din is-sena irridu nżidu fir-rilevanza tagħna billi nifhmu li aħna li aħna għax għandna ideat politiċi li fihom sens u sustanza. U kif qrajt tajjeb dawn il-jiem minn ktieb ta’ Gabriel Zaid “This is how ideas are spread, especially if they manage to reach the people in power, or if the people with the ideas come to power.”

Awguri

8. Nawgura għalhekk lilek sur Editur , lill-ħaddiema tagħna, u lil kull min jsostnina s-Sena t-Tajba mimlija paċi u solidarjetà.