20.4.18

Kumitat ta Skrutinju Parlamentari t-tieni seduta.


IĊ-CHAIRPERSON (Onor. Edward Zammit Lewis): Niġbed l-attenzjoni għall-ħin li hemm fl-aħħar linja tal-Minuti. Dan m’għandux ikun 7.40 p.m., imma 8.40 p.m. Għalhekk nitlob korrezzjoni fis-sens li l-ħin li hemm fl-aħħar sentenza jinbidel u jsir id-8.40 p.m. minflok it-7.40 p.m.  Hemm xi oġġezzjoni għall-Minuti? (Onor. Membri: Le) Neħodha li l-Minuti huma kkonfermati.

Il-Minuti tal-Laqgħa Nru 1 li saret fl-20 ta’ Marzu 2018 ġew ikkonfermati.

IĊ-CHAIRPERSON: B’referenza għall-ittra datata 22 ta’ Marzu 2018 li rċevejt mingħand is-Segretarju Parlamentari għas-Servizzi Finanzjarji, Ekonomija Diġitali u Innovazzjoni, illum għandna quddiemna n-nomina tal-Avukat John Mamo bħala Non Executive Chairman tal-Awtorità Maltija għas-Servizzi Finanzjarji. Għaldaqstant nistieden lill-Avukat John Mamo sabiex jidher quddiem il-Kumitat biex isirulu mistoqsijiet supplimentari skont is-subartikolu 48B(4) tal-Att dwar l-Amministrazzjoni Pubblika, Kap 497.

Fl-10.25 a.m. l-Avukat John Mamo daħal fil-Kamra tal-Kumitat.

IĊ-CHAIRPERSON: Nirringrazzja lill-Profs. Mamo li għoġbu jiġi għal dan is-smigħ. Aħna rċevejna r-risposti tiegħek bil-miktub u allura llum il-kompitu tagħna hu li, jekk hemm bżonn, nelaboraw fuq dak li diġà għandna miktub. Ninformak li hawnhekk qegħdin f’xandira awdjoviżiva, jiġifieri din il-laqgħa tiġi trażmessa fuq l-istazzjon tal-Parlament.

Se nibda l-laqgħa tal-lum billi nagħti l-kelma lill-Onor. Carmelo Mifsud Bonnici.

ONOR. CARMELO MIFSUD BONNICI: Profs. Mamo, l-ewwel ħaġa nirringrazzjak tal-mod eżawrjenti li bih weġibt id-domandi. Inti persuna ta’ esperjenza kbira u varja u d-domandi koprew ħafna affarijiet. Però f’risposta li tajt għal waħda mid-domandi li sarulek - aħna staqsejniek, bejn wieħed u ieħor, l-istess ħaġa - inti għedt hekk:

“In-nomina tiegħi  bħala Designate Chairman of the Board of Directors MFSA kienet kemm xejn ta’ sorpriża. Mill-ewwel ġranet wara li saret pubblika bdejt nerġa’ nara l-liġijiet relatati biex inkun aġġornat mal-aħħar regolamenti u prattiċi, kif ukoll mal-amministrazzjoni kemm xejn komplessa tal-MFSA.”.

Illum, jiġifieri wara li għamilt dan, u wara li f’partijiet oħrajn għedt li ilek tliet xhur tagħmel dan ir-running in, biex insejħulu hekk, għandek xi ħsibijiet jew ideat dwar dan is-settur partikolari, speċjalment in vista tal-possibbiltà ta’ iktar xogħol minn Brexit?

DR JOHN MAMO: Kif għedt, meta ġejt mistieden biex immur għand is-Segretarju Parlamentari Silvio Schembri, naħseb li waħda mill-aħħar affarijiet li kont qed naħseb kienet li se jistednuni biex inkun Chairman tal-MFSA. Kif jidhirli li għedt fir-risposti l-oħrajn, din ma kenitx l-ewwel darba għaliex fi żmien il-Prim Ministru Eddie Fenech Adami wkoll kienu staqsewni biex inkun l-ewwel Data Protection Commissioner. Jien ma kont naf xejn fuq dak il-qasam u  l-ewwel ħaġa li kont għedt kienet li teknoloġikament jiena kompletament bankrupt. Dak iż-żmien dehrilhom li dan huwa kważi vantaġġ għax riedu  bniedem legali. Jiġifieri f’ħajti, għal xi raġuni jew oħra, ġejt mistieden nagħmel ħafna affarijiet li ma stennejthomx.

Kif għedt, wara n-nomina I was taken under the wing of Professor Bannister li, kif jaf kulħadd, huwa bniedem kważi sinonimu mal-MFSA. Apparti minn hekk, kont nafu mill-Università, konna ħbieb u kien ġeneruż ħafna miegħi biex jipprova, fi żmien relattivament qasir - għaliex tliet xhur jinstemgħu ħafna, imma f’kumpless bħal dan huwa żmien qasir ħafna - ... Attendejt numru ta’ board meetings bħala observer, kont preżenti wkoll f’teleconferencing mal-IMF u mal-ECB biex inkun naf il-proċeduri, tkellimt mad-Direttur Ġenerali, jiġifieri tawni kemm jista’ ikun exposure, però dejjem fil-limiti tal-konfidenzjalità. Kien hemm ċerti red lines li ma stajtx naqsam. Tgħallimt ħafna dwar l-organizzazzjoni: kif taħdem, il-problemi li għandha u li m’għandhiex, tgħallimt ukoll fejn trid tmur fl-espansjoni. Però naturalment għad hemm gaps li rrid nimlihom jekk inkun magħżul biex nibda naħdem hemmhekk. Ma nafx irrispondejtx id-domanda.

ONOR. CARMELO MIFSUD BONNICI: Irrid ngħid li ninsab sodisfatt bir-risposta tiegħek. Ovvjament aħna, Prof. Mamo, bħala Oppożizzjoni rridu nuruk il-preokkupazzjoni tagħna fuq dak li għaddej preżentement. Ovvjament dan ma jaqax taħt il-kompetenza tiegħek issa, imma iktar ’il quddiem tkun taqa’ taħtek. Qed ngħid għall-kwestjoni tal-Bank Pilatus u l-affarijiet kollha marbutin mal-mod kif isir il-kontroll u l-mod kif wieħed jista’ jiddefendi aħjar ir-reputazzjoni tagħna. Din se taqa’ squarely fuq dahrek. Jiġifieri nixtiequ nagħmluk aware minn din il-ħaġa. Aħna nifhmu li din hija xi ħaġa sub judice, però bħala kumment ġenerali rridu ngħidu li jidhrilna li l-MFSA setgħet tieħu xi passi aktar b’saħħithom rigward din il-kwestjoni, fis-sens illi tardare si, scappare no. Ċerti affarijiet dehru mill-bidu u allura aħna konna preokkupati. Jien irrid nurik din il-preokkupazzjoni partikolari tagħna. Mill-bqija m’għandix aktar ....

DR JOHN MAMO: Li nista’ ngħid hu li fuq Pilatus Bank - u ma qed nipprova naħrab minn xejn meta ngħid hekk – naf daqskemm jaf il-layman struwit għaliex segwejt il-kwestjoni mill-viċin. Sa dalgħodu stess, sfortunatament, kien hemm hemm full page fil-ġurnal Financial Times fuq din il-kwestjoni u rajtha wkoll. Naqbel li hija problema kbira ħafna, però ma nistax ngħidlek jekk l-MFSA ikkomportatx ruħha tajjeb jew setgħetx tagħmel mod ieħor sempliċement għaliex ma nafx. Però int missejt ukoll fuq aspett li jidhirli li wkoll tkellimt dwaru fir-risposti bil-miktub. Jidher li l-Communications Department tal-MFSA huwa debboli ħafna u naf li qed isir recruitment biex jiġi rinforzat. Barra minn hekk, hemm problemi enormi ta’ bilanċi ta’ fejn tista’ titkellem u fejn ma tistax, kwestjonijiet ta’ konfidenzjalità. U dawn il-linji are very difficult to draw, għaliex anke bejn il-units infushom tal-MFSA ukoll hemm affarijiet li jistgħu jingħadu u oħrajn li ma jistgħux jingħadu.  Kif għedt, nixtieq nistabbilixxu aktar bilanċ biex l-MFSA ... L-avukati hawnhekk jafu f’liema pożizzjoni jkunu l-imħallfin fuq din il-kawża famuża. Ħafna drabi l-imħallfin iridu jinkassaw mingħajr ma jistgħu jidħlu f’dibattitu fil-ġurnali. U sa ċertu punt hemm analoġija bejn l-MFSA bħala regolatur u l-imħallfin, ikollha tinkassa kritika  mhux dovuta. M’iniex qed ngħid li l-MFSA is above criticism jew li it’s not open to criticism, imma nixtieq nara li almenu jekk tkun qed taqla’ ġo fiha, kif ngħidu bil-Malti, dan ikun għal xi ħaġa li jew għamlet jew li m’għamlitx. Per eżempju, evidentement hemm konfużjoni sħiħa f’moħħ xi Maltin li jiktbu fi blogs u fil-media li jaħsbu li l-FIAU, pereżempju, hija parti mill-MFSA; ma jifhmux li hija regolata minn liġi għaliha u li taqa’ taħt ministeru differenti. Nixtieq insib mod kif I bring these problems into the open, però dejjem fil-limiti tal-konfidenzjalità li huma imposti kemm mil-liġi u kemm mill-etika.

IĊ-CHAIRPERSON: Profs., nixtieq nagħmillek domanda. Inti semmejt il-kwestjoni tal-perception tar-regolatur li ħafna drabi forsi minħabba r-regolamentazzjoni tiegħu stess u minħabba financial secrecy, bank secrecy, ovvjament ikun irid jitkellem però jkun marbut bil-liġi biex li ma jitkellimx. Din wieħed irid jaraha mhux biss mil-lat li jirribatti kritika, però anke għall-finijiet tal-perception ta’ pajjiżna barra minn xtutna. Hawnhekk qegħdin nitkellemu fuq it-tieni pilastru ekonomiku f’pajjiżna. Li xtaqt mingħandek huma reazzjonijiet fil-qosor għal tliet affarijiet li qegħdin jiġru u li se jaffettwaw lill-MFSA, lill-industrija u lil pajjiżna.

Fil-qosor ħafna, kif taħseb li nistgħu nilqgħu għall-Brexit jew anke, f’dan is-settur partikolari, indawruha f’opportunità għalina?  Hemm ukoll il-kwestjoni tal-isforzi li għaddejjin f’ċerti pajjiżi membri tal-Unjoni Ewropea għal iktar integrazzjoni u tax harmonization fejn tidħol is-sistema fiskali tal-Unjoni Ewropea. It-tielet punt li xi kultant nissottovalutawh ukoll huwa li iktar ma s-settur ikun tajjeb u jkun sejjer tajjeb, iktar għandna kompetizzjoni minn other financial jurisdictions of repute li ovvjament jarawna bħala kompetituri serji għalihom. Kif tara li l-MFSA tista’ tilqa’ għal dawn l-isfidi li għandha quddiemha?

DR JOHN MAMO: L-ewwel suġġett li semmejt huwa l-Brexit. Kif għedt fir-risposta bil-miktub tiegħi, Brexit is a very fluid situation,  lanqas l-Ingliżi jew l-Ewropa ma jafu eżattament x’se jiġri. Però hemm ċerti movimenti ċari u hemm banek u istituzzjonijiet importanti li diġà qegħdin jantiċipaw x’jista’ jiġri u qegħdin jieħdu passi in the light of Brexit. Li naħseb li huwa żgur u aċċettat minn kulħadd huwa li Londra se tibqa’ ċentru finanzjarju importanti. Manhattan huwa importanti. Probabbilment Londra huwa l-iżjed importanti. Jiġifieri b’xi  mod jew ieħor irridu nżommu kuntatti importanti ħafna ma’ Londra. F’dan il-każ naturalment se nitilfu ċerti vantaġġi li kellna meta l-Ingilterra kienet fl-Ewropa. Dawn il-vantaġġi nitilfuhom mal-pajjiżi l-oħrajn tal-Ewropa għax inkunu kollha in the same boat. Apparti bħala bloc, kull pajjiż tal-Ewropa jibda jara kif jista’ jagħmel kuntatti privati ma’ Londra biex kemm jista’ ikun iżomm il-vantaġġi li kellu. F’dan is-sens naħseb li Malta diġà bdiet; kien hemm diskussjoni bejn il-mexxejja tal-pajjiżi u huwa importanti li dan inkompluh.

L-aspett l-ieħor huwa li one man’s meat is another man’s poison, fis-sens li se jkun hemm ċertu exodus mill-Ingilterra, speċjalment f’ċerti setturi, u l-importanti hu li naqbdu kemm jista’ jkun minnhom.  Jidher li hemm setturi partikolari li likely li jiġu Malta. Donnu li banek kbar ma tantx se jiċċaqilqu, waqt li kumpaniji tal-assigurazzjoni jidhru li ġejjin. L-iktar li jidher li għandna fejn nixxamplaw huwa fis-settur tal-gaming, minħabba l-pożizzjoni ta’ Ġibiltà. Għax jekk Ġibiltà tiġi ttrattata bħala parti mill-Ingilterra, naturalment titlef ħafna minn dawk il-vantaġġi. Aħna diġà b’saħħitna fil-gaming. Għalkemm dejjem nitkellmu fuq tax advantages, jidher - almenu mill-ftit li tgħallimt fl-MFSA - li t-tax advantages mhumiex top priority. Il-prijoritajiet huma prinċipalment il-klima, il-lingwa Ingliża, il-kultura Ingliża u l-istituzzjonijiet bankarji u ġudizzjarji – mingħajr ma nitkellem b’mod politiku – li ħallew l-Ingliżi meta telqu mill-kolonja. Naturalment imbagħad hemm it-tax advantage. Jekk il-UBO jkun ġej mill-British Virgin Islands, it-tax advantage jittieħed kollu. Però jekk ikun hemm distribution of dividend f’pajjiż tal-Ewropa, imbagħad jerġa’ jiġi intaxxat hemmhekk u ma jibqax dan il-famuż 5%. Naħseb li din hija s-sitwazzjoni dwar Brexit: li nipprovaw nieħdu kemm jista’ jkun, u nipprovaw nitilfu mill-inqas.

IĊ-CHAIRPERSON: Staqsejtek ukoll dwar tax harmonisation measures.

DR JOHN MAMO: Fuq tax harmonisation nista’ ngħid li din hija kwestjoni li ilha għaddejja. Naturalment jekk l-Ingliżi, li magħna huma wieħed mill-ikbar opponenti għaliex ilhom żmien twil tax haven, jitilqu mill-Unjoni Ewropea, allura nitilfu pajjiż kbir li kien qed jopponi! Fejn jidħlu affarijiet fiskali suppost li jkun hemm unanimità fid-deċiżjonijiet u allura sa ċert punt dik hija defence. Jekk, però, pajjiżi individwali jibdew jieħdu azzjonijiet, bħalma jidhirli li qed thedded li se tieħu xi azzjonijiet l-Iżvezja, kif ukoll il-Ġermanja ... Madankollu, wieħed irid jikkonsidra wkoll li dawn il-pajjiżi, speċjalment il-Ġermanja, li hija l-iktar li qed tagħmel la voce grossa, m’għandhiex storja nadifa għal kollox fil-banek tagħha, għaliex id-Deutsche Bank, pereżempju, huwa wieħed miċ-channels ta’ ħasil ta’ flus mill-iktar magħrufa. Londra wkoll hija ċentru tal-ħasil tal-flus, imma dik imbagħad tkun barra mill-kwestjoni kollha. Però żgur li se jsiru sforzi. Imma mbagħad aħna lanqas irridu nimbxuhom. Kemm jista’ jkun irridu nagħmluha ċara li we are keeping a clean house. Però lanqas ma rridu nkunu mażokisti, fis-sens li ma rridux immorru oltre dawk li qed jattakkawna. F’ċerti każijiet naħseb li retreat is the best form of defence. Jekk timponilek xi ħaġa l-Amerika, kulħadd jopponi, għaliex kulħadd jobgħod li jkun hemm bullying tactics, imma mbagħad l-Amerika għandha l-possibilità li tagħlaq il-correspondent banks. Jiġifieri hemmhekk issir kwestjoni strateġika fejn tara x’jaqbillek u x’ma jaqbillekx at that moment in time.

IĊ-CHAIRPERSON: It-tielet punt huwa li kompetituri bħal-Lussemburgu se jibqgħu fl-EU.

DR JOHN MAMO: Naħseb li rridu nimmassimizzaw il-kwalità. Mill-ftit li sirt naf fl-MFSA, nista’ ngħid li hemm talent Malti enormi! It’s a very big authority. Hemm 360 ruħ u qed jirreklutaw xi 100 oħra. Fil-fatt lanqas qed isibu Maltin biżżejjed għal dawn il-jobs, u qed iġibu ħafna nies minn barra. L-importanti huwa li jkollna aktar Maltinfl-istituzzjonijiet tagħna. Din mhijiex xi ħaġa li ssir fl-immedjat, imma kemm jista’ jkun medium term: li s-sistema edukattiva f’Malta tipproduċi iktar nies li jistgħu jokkupaw it-top jobs. Hemm ukoll kwestjonijiet ta’ pagi, il-cost of labour. Il-kwestjoni hija kumplessa. Però naħseb li, summing it up, huma l-kwalità, ir-reputazzjoni u s-serjetà li nistgħu nikkompetu bihom, speċjalment jekk l-intenzjoni hija li nidħlu għal cryptocurrencies, blockchain u active fund management; li huma very highly specialised sectors, għad hemm dibattitu fuqhom u għadhom qed jevolvu. Nifhem li tajjeb li nkunu minn tal-ewwel li nirregolaw, però mbagħad kemm se nippermettu minn dik l-industrija li topera minn Malta, naħseb li wieħed għad irid jarah.

IĊ-CHAIRPERSON: Wieħed irid jara kif se tevolvi. L-aħħar domanda hija dwar is-settur privat tas-servizzi finanzjarji. Kif tara l-interface tar-regolatur, li jirregola u jeżerċita ċerta dixxiplina mas-settur privat, li ovvjament irridu ngħinuh għaliex għandna interess, mhux biss ta’ regolamentazzjoni, però li nkabbru dan is-settur? Kif tara l-interface tal-MFSA ma’, pereżempju, IFSP u entitajiet oħra?

DR JOHN MAMO: Mill-esperjenza limitata li kelli, nista’ ngħid li r-rapporti tal-MFSA ... Qabel, għal ħafna raġunijiet marbuta ma’ kif evolviet l-MFSA, kien iċ-chairman biss, issa l-funzjonijiet se jkunu maqsumin bejn il-bord, iċ-chairman tal-bord u s-CEO li huwa wkoll membru tal-bord u għandu rappreżentanza legali u ġudizzjarja. Dan huwa format pjuttost ġdid. Fir-risposta miktuba pprovajt nagħmel l-analoġija tas-CEO li jpoġġi fil-bord mal-managing director. Naħseb li din hija l-eqreb li stajt nara, imma lanqas hija l-aħjar anoloġija, għax jista’ jkun hemm differenzi wkoll. Għedt ukoll li, kemm meta kont Chairman, u kemm meta kont Commissioner jew f’xi kariga oħra, dejjem addottajt an open door policy. Fil-fatt diġà kitbuli u bagħtuli emails mill-Association of Insurance, bankers ... Probabbilment nixtieq li nibda mill-ewwel ġurnata narahom wieħed wieħed, bħalma nixtieq nara lid-diretturi tal-lum wieħed wieħed. Kif għedt, I would like to be on top of the situation. Fl-aħħar mill-aħħar, tgħajjatlu x’tgħajjatlu, legalment jew le, il-perċezzjoni se tibqa’ li the buck stops with the chairman. Fl-esperjenza tiegħi fil-kummerċ privat, dejjem kont inkun naf eżattament x’qed jiġri, naturalment mingħajr ma numilja lis-CEO. Uffiċjalment mhux magħruf min huwa s-CEO, però l-idea tiegħi hija li in kwantu għandu ċertu portata fil-liġi, forsi iktar minn CEO normali, inżomm kuntatt miegħu u jekk inkun se nistieden xi organizzazzjoni biex jitkellmu miegħi, nistaqsih isibx xi oġġezzjoni li nitkellem magħhom. Però I would like to keep my ears to the ground, biex inkun naf eżattament xi jkun għaddej. Ma jistax ikun li bħala bord, l-input ikun ġej biss mingħand is-CEO – hu min hu, mhux qed nitkellem fuq persuna partikolari – għax dik tkun sitwazzjoni perikoluża ħafna! Jekk ma jkollokx input 360 degrees, it can backfire in a big way.

IĊ-CHAIRPERSON: Grazzi ħafna. Nixtieq nosserva li f’waħda mid-domandi li għamilnielek serraħtilna rasna wkoll li se jkun hemm żvestiment personali minn interessi kummerċjali oħra. Dik, għal dan il-Kumitat, hija importanti wkoll, biex naraw li ovvjament tkun at arm’s length minn kull business.

DR JOHN MAMO: Għidtilkom li se ngħaddi iktar żmien man-neputijiet!

IĊ-CHAIRPERSON: Hija pożittiva ħafna wkoll, għax forsi ġġiegħlek taħseb 360 degrees, kif għidt. Nirringrazzjawk li kont magħna u li aċċettajt li tidħol għal din il-kariga ta’ sfida f’mument partikolari. Grazzi ħafna u nitolbok biex ġentilment tirtira mill-Kumitat.

DR JOHN MAMO: Nirringrazzja lilkom kollha.

Fl-10.43 a.m. l-Avukat John Mamo rtira mill-Kamra tal-Kumitat.

IĊ-CHAIRPERSON: Hawn qbil li għandu jkun hemm rakkomandazzjoni pożittiva?  (Onor. Membri: Iva) Il-Kumitat jaqbel li għandu jingħata parir favur il-ħatra tal-Avukat John Mamo bħala Non Executive Chairman tal-Awtorità Maltija għas-Servizzi Finanzjarji skont kif provdut fis-subartiklu 48B(5) u fit-Tielet Taqsima tal-Ħames Skeda tal-Att dwar l-Amministrazzjoni Pubblika, Kap. 497. Il-parir tal-Kumitat, flimkien mal-interventi li għamilna, se jintbagħtu lill-Uffiċċju tal-Prim Ministru.

Nirringrazzjakom. Il-Kumitat issa huwa aġġornat għal data li tiġi kkomunikata ’l quddiem.

Fl‑10.45 a.m. il‑Kumitat aġġorna għal data li kellha tiġi kkomunikata ’l quddiem.



Encounters with Silence – Karl Rahner, S.J.

 
1.   Forsi hemm diġà ħafna li jafu b’dan il-professur tat-Teoloġija dommatika.  Semgħu bih bħala wieħed fost l-iktar teoloġi Kattoliċi li nfluwenza l-ħsieb fl-Ewropa u fil-Knisja.  Forsi, però, in-numru ta’ dawk li qraw kitbietu, anzi aħjar, ta’ dawk li ppruvaw u fehmu dak li kiteb, huwa inqas.  Għandi numru ta’ kotba, u waqt l-aħħar kampanja elettorali, jien u nħabbat bieb bieb, koppja għaddietli l-ktieb ‘Karl Rahner fil-ħsieb politiku tiegħu’ (Dimensioni Politiche del Cristianesimo Città Nuova).  Għadni, però, ftit irnexxieli nsib il-paċi, ħin u konċentrazzjoni biex nifhem u nassorbi kitbietu.

2.   Biss, kif nipprova, sibt fuq l-ixkafef tal-Librerija tal-Università dan il-ktejjeb: ‘Encounters with Silence’, li laqatni verament.  Ma fihx ħafna paġni, però nammetti li almenu rnexxieli nifhmu.  Miktub b’sempliċità apparenti, f’numru ta’ kapitoli qosra u diretti.  Huma djalogu miftuħ lejn il-Mulej Alla tagħna.  Fejn it-temi huma attwali, senjatament għal dawk li jridu jgħixu fit-triq, però huma meħuda mill-inkwiet u l-prijoritajiet tal-ħajja.

3.   L-ewwel sentenza ta’ l-ewwel kapitolu, ‘God of My Life’ - Alla ta’ Ħajti, tiftaħ b’domanda, bl-iktar mod ċar dak li ser insibu ruħna fih, meta jgħid: “I should like to speak with You, my God, and yet what else can I speak of but You?”  Nixtieq nitkellem miegħek, Alla tiegħi, imma fuq x’hiex iktar nista’ nitkellem, jekk mhux dwareK?”  Minn hawn ‘il quddiem il-bniedem, il-kittieb jiftaħ għall-argument suġġetti varji, attwali, marbuta mal-isfidi li jsib il-bniedem quddiem il-ħajja.

4.   Hemm argumenti varji li jitqajmu, li fihom żewġ vantaġġi.  L-ewwel: mhumiex ‘tqal’, fis-sens li ma hemmx argumenti li jriduk tifhem erba’ jew ħames’t itruf f’daqqa, u anqas ma hemm kwantità ta’ awturi, qaddisin u filosfi ċitati li trid terġa’ tibda biex tifhem lilhom l-ewwel, biex imbagħad tifhem lilu.  Fil-fatt, tul il-ktejjeb kollu, anqas ħadd ma huwa ċitat; il-vuċi interjuri tiegħu hija esternata.  Fit-tieni, huwa faċli ħafna li tidħol fiż-żraben tal-kittieb u tingħaqad miegħu f’dan il-proċess ta’ djalogu mill-isbaħ, fejn l-awturi jistaqsi, u ħafna drabi jkun huwa stess li jwieġeb.

5.   L-għaxar kapitoli ta’ dawn is-seba’ u tmenin paġna jiħduk, fil-verità, fi vjaġġ biex tiskopri mill-ġdid u tistaqsi iktar fil-fond milli tista’ taħseb dwar ħajtek: dak li rajt, missejt u tħares li taffronta fil-futur.  Wieħed irid joqgħod attent f’dan, għax waqt li f’kotba oħra ta’ Karl Rahner taf li ser teħel, hawn, mingħajr ma tinduna, tinħakem.  Jgħaddi malajr u mingħajr ma trid tkun tixtieq li terġa’ tibdih mill-ġdid biex terġa’ tara jekk dak li huwa mqiegħed b’tant sempliċità ma jaħrablekx minn taħt għajnejk.

6.   Hemm f’dan krejattività kbira li ġejja, ovvjament, mill-kultura, qari, formazzjoni u preparazzjoni tiegħu.  Fis-sitt kapitolu, ‘God of my Daily Routine’ - Alla tar-Rutina tal-Ħajja Tiegħi, huwa jitlaq b’din is-sentenza: “I should like to bring the routine of my daily life before You, O Lord, to discuss the long days and tedious hours that are filled with everything else but You.” (paġna 45).  Nixtieq inressaq ir-rutina tal-ħajja tiegħi ta’ kuljum quddiemeK, Mulej, biex niddiskuti l-ġranet twal u s-sigħat twal tad-dwejjaq li huma mimlija b’kollox, barra Bik!”  Xewqa li ċert li diversi għandhom!

7.   F’dan il-kapitolu jkompli b’dawn iż-żewġ domandi mill-isbaħ: “When it stands before You and Your infallible Truthfulness, doesn’t my soul look just like a market place where the second-hand dealers from all corners of the globe have assembled to see the shabby riches of this world?  Isn’t it just like a noisy bazaar, where I and the rest of mankind display our cheap trinkets to the restless, milling crowd?”  “Meta r-ruħ tiegħi tidher quddiemeK u l-Verità infallibbli tiegħeK, ma tidhirx bħal suq fejn ikun hemm dawk li jbiegħu oġġetti użati, ġejjin mill-irkejjen kollha tal-globu, li jinġabru biex ibiegħu r-rikkezzi tad-dinja li m’għandhomx valur?  Ruħi mhix bħal dak il-bazaar storbjuż, fejn jien u l-bqija tad-dinja nuru l-oġġetti rħas lill-folla li trid tgħaddi minn fuqna, nieqsa mis-sabar?”  Kliem magħduda fis-silenzju li jmissu l-qalb tal-bniedem li jrid imur lejn il-verità u mhux jidħak bih innifsu fil-gidba.

8.   Il-ktejjeb huwa mimli b’riflessjonijiet mill-isbaħ, li fil-fatt jixhdu li warajhom hawn bniedem li qiegħed jiġbor snin ta’ qari u esperjenza Nisranija.  Fis-seba’ kapitolu, ‘God of My Living’ - Alla tal-Ħajjin, għandu kelmtejn dwar il-bnedmin li jgħaddu għal ħajja aħjar, li fihom proprju din is-sustanza.  F’paġna 58, huwa jgħid: “O silent God, God of the silent dead, living God of the living, who call to me through silence, O God of those who are silently summoning me to enter into your life, never let me forget my dead, my living.  May my love and faithfulness to them be a pledge of my belief in You, the God of eternal life.”  “Alla silenzjuż, Alla tal-mejtin silenzjużi, Alla ħaj tal-ħajjin, li tgħajjatli fis-silenzju, O Alla ta’ dawk li fis-silenzju qed iħajruni u jsejħuli nidħol fil-ħajja tiegħek, qatt tħallini ninsa ‘l-mejtin u ‘l-ħajjin tiegħi.  Nittama li l-imħabba u l-lealtà tiegħi lejhom tkun rahan tal-fatt li nemmen fiK, Alla tal-ħajja eterna.”

9.   Rahner ikompli b’aktar f’din ir-riflessjoni: “Let me not be deaf to the call of their silence, which is the surest and sincerest word of their love.  May this word of theirs continue to accompany me, even after they have taken leave of me to enter into You, for thus their love comes all the closer to me.  O my soul, never forget your dead, for they live.  And the life they live, now unveiled in eternal light, is your own life, which will one day be revealed also in You.”  “Tħallinix inkun trux għas-sejħa tas-silenzju tagħhom, li hija l-iktar kelma ċerta u sinċiera ta’ mħabbithom.  Nittama li dil-kelma tagħhom tkompli tkun miegħi, anke wara li jkunu ħallewni, biex jidħlu miegħek, għax b’hekk imħabbithom tersaq iktar viċin tiegħi.  O ruħ tiegħi, tinsa qatt lill-mejtin tiegħek, għax jgħixu.  U l-ħajja li jgħixu, issa fid-dawl ta’ dejjem, hija ħajtek stess, li jum minnhom tiġi rivelata lilek ukoll”.

10.  Il-ktieb jagħlaq, fl-aħħar kapitolu tiegħu, b’tema marbuta mal-Avvent, it-twelid ta’ Sidna Ġesù Kristu: ‘God Who Is to Come’ – Alla Li Jrid Jiġi.  Fih hemm meditazzjonijiet li huma sbieħ ħafna dwar il-bniedem u l-kundizzjoni umana, fejn wieħed jifhem ftit iktar dak li hu, u l-misteru tas-salvazzjoni.  Fejn il-messaġġ kontinwu jibqa’ marbut mal-importanza tas-silenzju.  Kemm hemm x’wieħed jifhem u jitgħallem, li proprju fis-silenzju jgħaddu, u hemm tant messaġġi għalina lkoll.  Għal dawk bħali li jfittxu kontinwament li jifhmu fejn, għala, għalfejn, li jfittxu spjegazzjonijiet ta’ dak li għaddew, qed jgħaddu jew li ser jgħaddu minnu, nirrakkomandah.  Huwa bieb li joffri dħul lejn “the last depths where a man’s eternal destiny is decided”.  Proprju fis-silenzju u għall-valur li għandu li rridu nintilfu fih.

17.4.18

Kurżità, sindikar jew informazzjoni!.

 
1.   Ħafna raw, u b’xi mod fehmu, li kien qed jiġri xi ħaġa serja dwar għodda soċjali li jużaw kważi kull ġurnata.  Biss, mhux kulħadd fehem, fid-diskors, fl-immaġini u fl-eċċitament ta’ diversi stazzjonijiet barranin x’kien seħħ sewwasew fuq Facebook, u għala Mark Zuckerberg spiċċa jwieġeb għad-domandi quddiem il-Kungress Amerikan.  Kollox, f’dan, qiegħed idur mal-fatt li Facebook ippermetta trasferiment ta’ data u informazzjoni personali lis-soċjetà Cambridge Analytica, mingħajr il-kunsens tal-persuni interessati u dan, terġa’, b’tibdil tar-raġuni u skop li kienu ngħataw oriġinarjament.  U dan għar-raġunijiet ta’ propaganda elettorali.

Big Brother 1.

2.   Dan huwa attakk mill-iktar gravi u li jmiss direttament punt sensittiv ħafna fid-diskussjonijiet u dibattiti li ilhom, għal dawn l-aħħar snin isiru dwar kemm iċ-ċittadin huwa protett.  Kemm il-bniedem li jagħmel użu minn kwantità ta’ apparati, ta’ apps elettroniċi li huma mimlija b’informazzjoni personali u sensittiva qiegħed isib ruħu, jum wara jum, taħt forom varji ta’ dellijiet li ma qabel ma kellux.  Hemm linji li jiġu mmarkati bejn dak li huwa kurżità dwar ħaddieħor, jew informazzjoni li tidħol f’idejn min m’għandhiex tidħol, jew għodda sabiex min qiegħed jinvestiga l-ksur tal-liġi, reat, jista’ jingħata.  Linji xejn faċli biex tiddeċiedi fuqhom.

Big Brother 2.

3.   Biss, tul dawn l-aħħar jiem kien hemm qbil ġenerali li l-bejgħ ta’ informazzjoni dwar terzi persuni li hija f’idejk, mingħajr il-kunsens ta’ dawk il-bnedmin, huwa kontra d-drittijiet tagħhom.  M’għandux jiġi permess li dan iseħħ, f’ebda soċjetà demokratika.  Dan mhuwiex favur xi kunċett imġebbed ta’ sigurtà, imma invażjoni u manipulazzjoni mill-iktar gravi li jfakkruna f’dak li awturi varji kitbu, u għadhom jiktbu, dwaru.  Hemm l-Istat li qiegħed jidħol permezz ta’ dawn il-mezzi elettroniċi fil-ħajja normali, ordinarja u innoċenti tal-poplu.  U hawn qed naraw min xtara dan baxx baxx biex jgħaddih għas-servizz ta’ min m’għandux.

Indipendenza politika

4.   Għalhekk, wieħed jifhem iktar u iktar għala kien hemm bżonn reazzjonijiet pubbliċi varji għal dan.  Uħud forsi viċin ħafna dożi tajba ta’ ipokrezija, meta wieħed jikkunsidra li proprju l-politika trid tersaq biex tikkundanna dak li attwalment tgħix bih.  Għax ma hemmx wisq dubji li dan l-istrument ippermetta, u sa issa għadu, lil diversi politiċi li jimxu ‘l quddiem independentement.  Ma jiddependux minn fuq il-mezzi tradizzjonali tax-xandir.  Anqas fuq jekk il-partit tagħhom huwiex sejjr jagħtihom l-ispazju biex jidhru, jitkellmu jew bis-sens jew bla sens.  Qegħdin iktar għal rashom sabiex ifendu u jmexxu l-popolarità tagħhom.  Għalkemm, kjarament, hemm mekkaniżmi ta’ manipulazzjoni li qed jissuġġettaw iktar u iktar lejn dipendenza, u li din trid bilfors il-ħlasijiet varji u l-messaġġi politiċi li wieħed ikun irid jagħti.

Reazzjonijiet varji

5.   Id-dinja tidher li marret għal żewġ linji ta’ tweġiba biex wieħed ikun jaf x’ġara, jassigura li ma jerġax jiġri u jkun hemm sanzjoni u penali għal dak li seħħ.  Fl-Istati Uniti tal-Amerika, il-proċess mar lejn laqgħa pubblika quddiem il-Kungress, fejn id-dinja waqfet tisma’ d-domandi u r-risposti, ħafn drabi fil-kuntest ta’ senaturi anzjani jistaqsu żagħżugħ intelliġenti.  Fl-Unjoni Ewropea, l-Istati Membri jafu li fil-25 ta’ Mejju ser jidħlu fis-seħħ regolamenti ġodda, li permezz tagħhom ser ikun hemm ħlasijiet li jistgħu jiġu mposti.  Mhux biss, imma l-Kummissarji tal-Informazzjoni u Protezzjoni tad-Data tal-Istati Membri ltaqgħu tul il-ġimgħa li għaddiet biex jaraw l-impatt fuq iċ-ċittadin Ewropew.

Interess ekonomiku

6.   Dawn huma passi tajbin, però wieħed irid iħares iktar ‘il quddiem sabiex jassigura li għodda soċjali, bħal Facebook, ikunu miżmuma milli jgħaddu l-informazzjoni privata lil persuni oħra.  Il-biża’ ta’ ħafna hija li anzi ser ikun hemm xenarju l-kontra.  Diskors issa mingħajr ma jkun hemm passi ‘l quddiem.  Dan għax wieħed jifhem li, kif ingħad tajjeb f’The Economist ftit ilu: “Facebook’s business relies on three elements: 1) keeping users glued to their screens, 2) collecting data about their behaviour, and 3) convincing advertisers to pay billions of dollars to reach them with tarteted adds.”  Hemm f’dan, evidentement, wisq interess ekonomiku f’dak li qed isir.  Anki l-istess The Economist tiddikjara li hija stess marret għand Cambridge Analytica biex issir riċerka dwar is-suq, bażata wkoll fuq l-informazzjoni li daħlet hawn.

Qafas legali iktar b’saħħtu

7.   Dak li ġara f’dawn l-aħħar jiem għandu jiftħilna iktar għajnejna.  Hemm bżonn iktar passi biex iċ-ċittadin jiġi protett verament.  Hemm bżonn passi iktar sodi u dikjarazzjonijiet iktar legali u ċari dwar il-limiti u sanzjonijiet.  Iktar u iktar meta din l-informazzjoni tiġi użata minn partit politiku fil-kampanja elettorali.  M’għandna xejn x’juri li dan ma seħħx f’dawn il-gżejjer diġà, iktar u iktar meta nafu l-manipulazzjonijiet medjatiċi li kien hemm, kif ukoll fl-assenza ta’ xi forma ta’ ċaħda.  Ma hemmx dubju li Facebook ma qagħdux attenti, imxew bil-mod u bi traskuraġni.  Proprju għalhekk li għandna nibnu qafas legali iktar b’saħħtu f’pajjiżna, u fuq livell Ewropew, biex dak li ġara jiġi miżmum milli jirrepeti ruħu.