Appell dirett.

 

1.    Ix-xenarju Ewropew qiegħed, jum wara l-ieħor, jibgħat messaġġi xejn ta’ konfort.  Il-fatt li l-kunflitt fl-Ukrajna seħħ, il-fatt li nfetaħ kapitolu ta’ gwerra inġusta u mill-iktar kiefra, mhux proprju dawl ta’ tama.  Il-kumplikazzjonijiet qegħdin jikbru ma’ kull ġurnata li tgħaddi.  Iktar bnedmin qegħdin imutu.  Iktar tifrik, iktar tkissir u distruzzjoni.  Bil-gwerra, kif nafu, ma ssibx soluzzjonijiet, imma toħloq ferm iktar taħwid. Mill-kaos totali li qegħdin fih naraw, iktar u iktar, li mhuwiex ser iġib la paċi u lanqas ordni.

 

Sfida

 

2.    Din hija sfida għad-dinja, u b’mod partikolari għall-pajjiżi Ewropej li ma jridux iktar il-gwerra.  Sfida u theddida għal dawk il-varji li kienu taħt il-ħakma tal-Unjoni Sovjetika.  Il-pajjiżi li jmissu mal-Federazzjoni Russa u mal-Ukrajna jafu xi jfisser dan.  Mhux biss, imma għandhom quddiemhom issa kwantità kbira ta’ bnedmin li ħarbu sabiex jitolbu rifuġju.  Ewropej jitolbu l-għajnuna u sokkors lil Ewropej oħra.  Bnedmin li qed jiġu ta’ fuqhom senduqhom.  Bnedmin li tneħħitilhom kull forma ta’ dinjità.

 

Preparazzjoni

 

3.    Kemm aħna preparati, iż-żmien jagħtina parir.  Kemm ser inkunu kapaċi nġibu l-partijiet lura f’posthom, ukoll.  Imma rridu nagħrfu li hemm punti ta’ prinċipju li ma nistgħux noqogħdu lura minnhom. Il-libertà u d-demokrazija li nħaddnu ma nistgħux inċeduhom.  Jekk nitilfuhom, naċċettaw pass rigressiv li jkun diffiċli ħafna biex jinġieb lura.  Il-ħsara li ser issir, u bdiet issir f’dan lill-bnedmin u lill-ekonomija ma jiġux imsewwija f’dittatorjati jew oligarkiji.  Iseħħu biss jekk nibqgħu nemmnu u nħaddnu d-demokrazija, li għalina hija valur, mhux sempliċi sistema alternattiva.

 

L-esperjenzi

 

4.    F’dan kollu qed nifhmu iktar dak li qiegħed iseħħ fl-esperjenzi varji li diversi qegħdin iwasslu.  Din hija gwerra, u waħda mill-iktar qawwija.  Biss, hemm il-bnedmin u l-mezzi ta’ komunikazzjoni varji li qed jibgħatu ritratti u xeni li qabel ma konniex naraw.  Il-ħruxija ta’ kollox għandha mpatt fl-opinjonijiet ta’ diversi kapitali.  Dawk li jaċċettaw dan kollu u ma jikkundannawx ikunu qed jiftħu l-bieb għal sitwazzjonijiet oħra f’reġjuni differenti fid-dinja.  Żball politiku li jġib iktar deni milli ġid.  Għax xejn ma jġib lura t-telf fil-ħajjiet, fl-ekonomija u fl-ambjent sħiħ tal-bniedem.

 

Kif tindirizza dan

 

5.    Ċertament, il-Ġnus Magħquda kienu korretti li kkundannaw dan l-aġir tal-Federazzjoni Russa, u nsistew li tirtira t-truppi.  Kienu biss ħames pajjiżi: il-Belarus, l-Eritrea, is-Sirja, il-Korea ta’ Fuq u l-istess Federazzjoni Russa li vvutaw kontra.  Mija u wieħed u erbgħin pajjiż favur.  Pajjiżna wkoll.  Biss, hemm ferm iktar passi li għandhom isiru.  Hemm iktar bżonn li l-bieb tad-diplomazija ma jingħalaqx.  Hemm iktar bżonn ta’ attenzjoni u abbiltà li wieħed jifhem l-istat tal-affarijiet u jaġixxi b’intelliġenza.  Dak li nbeda jista’ jkompli jinfirex.  Proprju għalhekk li rridu nkunu ferm iktar attenti.  Mhux faċli, imma neċessarju. Kawtela, iktar milli deċiżjonijiet mgħaġġla.

 

Diġà diffiċli

 

6.    F’dan kollu, kollox huwa iktar diffiċli għalina tul din il-kampanja elettorali.  Hija hekk għax qed iżżid element lil min il-poplu ser jafda bir-responsabbiltà tat-tmexxija tal-pajjiż.  Il-Gvern li ser jiġi magħżul fis-26 ta’ Marzu mhuwiex ser jiret triq dritta.  Jaf li diġà, b’dak kollu li seħħ fl-aħħar leġislatura, l-affarijiet huma gravi.  Jaf li l-pajjiż huwa mgħobbi, u issa għandu sfida li tiddependi minn kemm l-ekonomija ser jirnexxilha taqbad u timxi ‘l quddiem.  Jaf li, fix-xhur li ġejjin, ser jaffronta iktar żieda fil-prezzijiet u l-għoli tal-ħajja.  Jaf li dawn ma tantx ser ikollhom ħafna konfort, u m’hu faċli xejn biex inżommu dak li l-poplu qed jitlob u jippretendi.

 

Paċi u stabbiltà

 

7.    F’dan kollu għandna bżonn, ċertament, iktar paċi u stabbiltà.  Iktar għarfien ta’ dak kollu li seħħ u dak li ser, inevitabilment, iseħħ.  L-Unjoni Ewropea ser taffronta iktar dan, u ħidmitha tiddependi dejjem minn kemm għandha bnedmin kapaċi u li għandhom esperjenza.  F’dan iktar, però, ser ikun hemm lura allinjament ikbar bejn il-prijoritajiet tal-politika barranija tal-Istati Uniti tal-Amerika u dawk Ewropej.  Ser jonqos ċertu spazju politiku li kien inbena tul dawn is-snin wara l-Ħajt ta’ Berlin.  Il-politika Ewropea ser tagħraf li trid iktar kollaborazzjoni u li timxi id f’id biex tipproteġi ruħha.

 

Pajjiżna

 

8.    F’dan kollu, pajjiżna għandu jagħraf il-pożizzjoni tiegħu.  Jagħraf x’jista’ jagħmel u kif jista’ jgħin.  Deċiżjonijiet politiċi xejn faċli u mill-iktar delikati.  Proprju għalhekk li l-poplu għandu jagħraf iktar li għandu dritt fundamentali li għandu ħsieb jeżerċita.  Id-demokrazija trid, f’dan kollu, tiġi difiża.  M’għandniex inċedu minn dan.  U kif nafu, id-demokrazija timxi ‘l quddiem għax iċ-ċittadini tagħha jieħdu sehem attiv.  Dan isir billi kull membru tal-elettorat imur jivvota.  L-għażla tal-membri parlamentari futuri tiddependi minn dan.  Meta wieħed ma jivvutax, ikun qiegħed inaqqas mil-libertà u d-dinjità tagħna. 

 

Nappella

 

9.    Min jarana li m’għandniex ħeġġa u għarfien ta’ dan jaf jaħseb li għandu xi bieb miftuħ għall-anti-demokrazija.  Proprju għalhekk li nappella sabiex jekk hemm min qiegħed jiddubita jekk għandux jivvota, li jirbaħ dan, u jmur.  Il-vot huwa, ħafna drabi, neċessarju għal kull ċirkostanza.  Biss, għal dik preżenti huwa ferm iktar għal dak li ġej iktar ‘il quddiem.  Nappella, għalhekk, lilkom ilkoll li taqraw kitbieti, li fl-appuntament elettorali li ġej, tmorru u tużaw id-dritt fundamentali tagħkom u tivvutaw.

 

 

 

 

X’qiegħed jinħeba minna?

 

1.      Dħalt għand iktar djar tul din il-ġimgħa.  Tkellimt ma’ ħafna, u jidher mill-iktar ċar li f’din il-gżira ħafna huma nkwetati.  Ħafna qegħdin isegwu dak li għaddej fl-Ukrajna.  Il-gwerra distruttriċi li għadejja qed tirbaħ fl-attenzjoni.  Iktar bnedmin qed josservaw fid-dettall għax iridu jkunu jafu.  Iridu jiġu nfurmati bil-fatti u ma jaħarbux minn dak li għaddej.  Għax il-pajjiż jagħraf li hemm effetti li qed imissu lil dak il-pajjiż u r-reġjun, però qiegħed imiss lilna wkoll.  Aħna għandna kampanja elettorali għaddejja, u ħafna huma mdorrijin bl-istaġun tal-proposti u l-wegħdi.  Imma hawn għandna iktar.

 

Inkwetati

 

2.      Ma nżid xejn magħkom jekk nikteb li diversi huma nkwetati sew.  Però, l-inkwiet tagħhom qiegħed jikber għax qed naraw li l-Gvern qiegħed jaħrab u jaħbi minn dak li ġej.  Il-kampanja telqet f’xenarju politiku, imma tulha kollox qiegħed jinbidel.  Dan għax id-dinja, fil-preżent, bdiet u daħlet fi proċess ta’ bidla.  Bidla fir-rabtiet ta’ sigurtà.  Bidla fil-linji ta’ komunikazzjoni.  Bidla fir-relazzjonijiet kummerċjali.  Bidla fir-rabtiet diplomatiċi.  Bidla fir-rabtiet u r-relazzjonijiet umani.  Bidla ġenerali li ser iġġib effetti soċjali u ekonomiċi qawwija għall-Unjoni Ewropea u għalina.

 

Itwal

 

3.      Dan ġej minħabba żewġ fatturi.  L-ewwel: il-konsegwenza tad-deċiżjoni żbaljata li ttieħdet mill-Federazzjoni Russa.  L-invażjoni hija ħażina, u qed iġġib għaliha telfiet f’riżorsi, fi bnedmin li qed jitilfu ħajjithom u fi tkissir fix-xejn.  It-tieni: l-effett tar-reżistenza erojka u kostanti tal-poplu Ukren.  Għal min seta’ ħaseb li kollox kien ser jikkrolla f’daqqa u li l-pajjiż ser iċedi f’daqqa qiegħed isib li dan mhuwiex minnu.  Ma’ kull ġurnata qed naraw iktar kumplikazzjonijiet fejn hemm ferm inqas avvanz milli wieħed kien, fuq l-imwejjed militari, jobsor.  Ma’ kull ġurnata huwa iktar ċar li hemm bżonn negozjati u ħidma diplomatika lejn il-paċi.

 

Falliet

 

4.      Hija fiċ-ċar li l-linja strateġika li diversi fil-kamp tal-militar isostnu, falliet.  Meta l-Ġeneral Wesley K. Clark, fl-2001 kien iddikjara li: “We seek to be as decisive as possible once we begin to use force”, ħafna ħaduha bħala linja essenzjali f’deċiżjonijiet simili.  Imma hawn ma seħħitx, u għalhekk, fid-dewmien twil ta’ dan il-kunflitt qed jikbru iktar l-għoqiedi u l-isfumaturi.  Alleanzi varji qed jinbidlu, u l-interessi ekonomiċi qegħdin jiddettaw sabiex iġibu f’daqqa dawk li ħadd ma kien jimmaġina li kienu.  Tul din il-ġimgħa rajna dan, u rajna attentati varji sabiex tinstab soluzzjoni.

 

Vuċijiet

 

5.      Hemm bnedmin varji.  Hemm kapitali u mexxejja li qed jagħmlu l-isforzi tagħhom biex jippruvaw iġibu l-ordni u r-raġuni fejn mhix illum.  Hemm iktar sforz kbir sabiex il-kunflitt jieqaf u ma jinxteridx.  F’dan hemm dawk li huma f’alleanzi militari u hemm ukoll dawk li huma newtrali.  Kull pajjiż għandu l-piż politiku tiegħu.  Kull wieħed jista’ jgħin.  Fejn l-armi u s-saħħa ekonomika għandhom il-vuċi tagħhom.  Imma hemm ukoll dawk li, għax m’humiex armati, jistgħu jkunu għodda sabiex iġibu l-partijiet lejn ir-raġuni.  Forsi iktar, li wieħed jifhem li wieħed aħjar jasal fi ftehim li jwaqqaf fejn ikun hemm reġistrati punti differenti milli dal-proċess ta’ distruzzjoni totali.

 

Nifhmu aħjar

 

6.      Għandna nifhmu aħjar li dan il-proċess ser ikollu konsegwenzi għall-futur tagħna.  Il-ħajja soċjali u ekonomika tagħna ser tinbidel.  Dak li konna qegħdin nippreparaw biex nidħlu lura fih wara dawn is-sentejn ta’ pandemija, issa rridu naħsbuh mill-ġdid.  Biss, f’dan, wieħed irid jimmarka li l-Gvern m’huwiex iwieġeb għal dan.  Kien, u għadu żbaljat li wieħed jaħseb li għax il-Prim Ministru ma jitkellimx dwan din il-problema, ifisser li f’għajnejn il-poplu ma teżistix.  Il-pajjiż qiegħed jippretendi li jittieħed bis-serjetà.  L-elettorat qiegħed jinsisti li tingħadlu l-verità.  Qiegħed jitlob li minn issa jkun jaf x’miżuri jistgħu, u ser jittieħdu għall-futur.  Jekk ix-xenarju jinbidel, miegħu għandhom jinbidlu wkoll il-proposti.  Punt li m’aħniex naraw.  Punt li qed jinħarab.

 

Mhux preparat

 

7.      Il-pożizzjoni hija mill-iktar evidenti.  Il-Prim Ministru ma jridx jaffrontaha, mentri l-Kap tal-Oppożizzjoni u s-soċjetà, iridu.  Mill-Oppożizzjoni tkellimna, u diġà pproponejna miżuri għaż-żieda li ser ikun hemm.  Ser ikun hemm żieda fl-għoli tal-ħajja.  Hemm prezzijiet diretti li diġà ħarġu.  Hemm instabilità kbira għan-negozjant tagħna li jaf li ma’ kull ordni, ġimgħa wara l-oħra, ser ikollu jikkalkula jekk għadux vijabbli li jimporta, jew le.  Għax nafu li l-perjodu, biex niġu lura għal xi forma ta’ normalità ser jikber, u dan bil-konsegwenzi fuq id-dinja tax-xogħol.  Imma flok nitkellmu fuq dak li għandna nagħmlu, qed naħarbu mill-problema għax qegħdin f’elezzjoni ġenerali.

 

Il-verità

 

8.      Dan ser ikompli jżid fis-sħab iswed li l-pajjiż qiegħed jara li dalwaqt ser ikollu jmiss miegħu.  Dawk fil-kummerċ tkellmu.  Tkellmet ukoll il-Kummissjoni Interdjoċesana Ambjent tal-Knisja, li bdiet id-dokument tagħha proprju fuq dan.  Meta qalet li l-Elezzjoni Ġenerali qed issir waqt li għaddejja l-invażjoni tal-Ukrajna mir-Russja, kienet ċara.  Bħal meta kompliet tgħid hekk: “Din hija traġedja għall-Ukrajna, għall-Ewropa u għad-dinja kollha.  Din il-gwerra mhi xejn għajr ġennata u attakk dirett fuq dak kollu li tirrappreżenta l-Ewropa, li reġgħet bniet lilna nnifisha wara t-Tieni Gwerra Dinjija.  Il-Gwerra li għaddejja bħalissa ġabet fuq quddiemnett kwistjoni ambjentali fundamentali marbuta mas-sorsi ta’ enerġija tad-djar, l-ekonomija tad-dinja kollha u anki l-impatt li l-użu ta’ dawn is-sorsi għandu fuq il-klima li żżomm il-ħajja fuq il-pjaneta tagħna kif nafuha.”  Kliem li jitkellmu waħedhom u li jitolbu attenzjoni.

 

Vulnerabbli

 

9.      Qegħdin, ċertament, iktar fuq pjaneta vulnerabbli.  Qegħdin fi sfida ferm ikbar milli kellna qabel.  Biss, huwa dejjem żbaljat li flok jingħadu, il-fatti qed naħarbu minnhom, jew naħbuhom.  Il-Gvern għandu jieħu ħsieb jgħid il-verità issa, mhux wara l-Elezzjoni Ġenerali.  Għandu bżonn ikun jaf x’jista’ jsir u li dan jiġi diskuss nazzjonalment.  Għandu bżonn iktar onestà, iktar trasparenza, u mhux in-nuqqas tagħhom.  Dak li ġej għalina mhuwiex faċli, u m’għandux bżonn jiġi kumplikat iktar b’dan il-ħabi.  Jidher ċar kristall li hemm fatti u realtà li ma tridx tingħad lilna, fil-biża’ li l-elettorat jibdel il-Gvern.  Proprju għalhekk li wieħed jistaqsi: x’qiegħed jinħeba minna?

 

Dawk favur u dawk kontra.

 

1.    Jekk diġà għadda kollox u bqajna fejn konna, naħseb li ma jkunx ħażin jekk wieħed, f’dan il-Ħadd il-Palm, jirrifletti ftit iktar.  Fuq dak li sar wieħed jista’, dejjem jekk irid, jieħu direzzjoni. Jekk jibqa’ għaddej, allura ma tantx javvanza.  Ninsabu, għalija, f’forma ta’ deżert politiku.  Għal uħud, però, hemm fostna min qed jaħseb li diġà wasal fil-bibien ta’ Ġerusalemm.  Qed narawhom, u daqt ser immissu magħhom.  Mentri huwa evidenti li m’aħniex.  Wara żewġ leġislaturi ma żidniex.  Għandna f’idejna żewġ għażliet: jew nibqgħu nduru żugraga, inkella naqbdu t-triq verament it-tajba.

 

Organizzazzjoni

 

2.    Hemm, għalhekk, il-bżonn ta’ atti ta’ umiltà.  Atti li jitwieldu minn eżami ta’ dak li seħħ u ta’ dak li ma kellu qatt iseħħ.  Dan, għalija, huwa essenzjali u m’għandniex naħarbu  minnu.  Ir-responsabbiltà kollettiva jew le trid tingħad biċ-ċar.  Inkella jibqa’ jkun hemm min jidħol għal appuntamenti elettorali oħra bl-istess mod li daħal għalihom bħal f’dawn tal-aħħar.  Flok nitilqu lura niġru mingħajr ħsieb, ikun aħjar li nibdew mill-qiegħ nett.  F’dan il-mument, forsi jkun aħjar li tinbena organizzazzjoni esterna u interna tal-Partit, aħjar milli kellna.  Il-kumitati, minn fejn għandna nibdew, iridu lura l-attenzjoni.  Iridu jingħataw l-għodda sabiex imissu lura mal-elettorat sħiħ, triq triq, dar dar.  Minn hemm, inkomplu nibnu.

 

Sħiħ

 

3.    Il-vot elettorali jrid lil min mhux biss jifhmu, imma li janalizzah.  Hemm qsim u xpakkar li jrid jiġi identifikat u spjegat.  Proprju għalhekk li min jikteb kontra tagħna, għandna xorta narawh parti mill-elettorat futur.  U dan fih il-vantaġġ li ma hemmx fid-diversi li ma marrux jivvutaw u ma nafux.  Jew ta’ dawk li vvutaw kontra tagħna għal raġunijiet varji li ma rajniex.  Dawk li “nħbew”  minna biex ikunu ċerti li ma nilħquhomx.  Biċċiet tal-partijiet sħaħ li ħarġu tul dawn is-snin, imma b’mod partikolari u iktar, fl-aħħar ħamsa.  Dawn, dejjem jekk wieħed irid jirnexxi f’appuntamenti oħra, irid iġibhom lura f’daqqa.  Jibda l-proċess mhux b’forma ta’ impożizzjoni, imma b’wieħed ta’ rikonċiljazzjoni u fejqan veru, mhux apparenti.

 

Bidliet 

 

4.    Bidliet iridu jsiru, inevitabilment.  Ma jiddependux fuq is-simpatiji u l-antipatiji.  Jiddependu fuq ir-realtà politika li jew insegwu, jew ninjoraw.  Jekk il-Partit, kif narah, mar wisq fuq il-lemin, irid jiġi lura għaċ-ċentru.  Jekk il-messaġġ deher b’mod wisq inċert, jew fuq linji mhux aċċettabbli, irid jiġi lura għall-moderazzjoni u l-attenzjoni.  Dejjem jekk irridu nifhmu x-xenarju politiku ta’ issa, u kif ukoll dak li f’dawn is-snin ser jiġu fuq il-pajjiż u l-Partit Nazzjonalista.  U f’dan naċċettaw li ttieħdu deċiżjonijiet politiċi żbaljati.  Fuq kollox, ma nibqgħux ninsistu li konna tajbin u perfetti u li l-poplu ma fehemx.  Il-vot min-nies irriduh aħna, u jekk ma vvutawlniex, raġuni kellhom, naqblu magħha jew le.  Jekk għandna l-kapaċità politika, irridu naċċettaw u nimxu ‘l quddiem.

 

Tama tagħna

 

5.    Dan fir-rispett li ħaqqhom dawk li vvutawlna.  F’dan insellem u nirringrazzja lid-diversi li tul dawn is-snin kienu, u baqgħu magħna.  Dawk li baqgħu jemmnu li hemm bżonn partit fl-Oppożizzjoni li jikkumbatti b’intelliġenza dak li jkun qiegħed isir ħażin mill-Gvern.  Dawk li baqgħu jaraw ‘il-Partit bħala strument għas-sewwa u għall-bidla.  Dawk li baqgħu jħarsu ‘l quddiem, jittamaw li l-affarijiet ser ikunu aħjar.  Dawk li baqgħu jemmnu, anki jekk ma kienux tant konvinti.  B’ħidmietkom żammejtu l-Partit ħaj, u żammejtu numru ta’ deputati sabiex jirrappreżentawna fil-Kamra tad-Deputati.  Nibqgħu magħkom nittamaw li fl-aħħar naqbdu t-triq it-tajba.

 

Wieħed

 

6.    It-triq biex noħorġu mid-deżert li ninsabu fih tibda billi wieħed jifhem li hemm ninsabu.  F’dawn is-snin rajt ħafna iktar milli ħsibt li ser nara.  Dawn l-aħħar ħames snin, anzi, kienu prova iktar qawwija għalija.  Ippruvajt, b’kull mezz, naħdem għas-sewwa.  Ippruvajt bil-kitba, li nara li taf tkun iktar effettiva.  Tajt is-sehem tiegħi, kif dawk li jsegwuni jafu, fl-ispazju li ngħatali.  Proprju għalhekk inħoss li għandi nħajjar oħrajn jimxu bħali.  Proprju għalhekk li ngħid li għandi wkoll id-dmir li nitkellem mingħajr ma nagħmel ħsara, imma mhux billi ngħatti dak li mhuwiex tajjeb.  Proprju għalhekk li wara li wieħed jivvota favur jew kontra, irridu nimxu.  Nimxu fit-triq lura lejn dak li huwa mistenni mill-Partit Nazzjonalista.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

       

Nibdew fil-ġdid u ma nkomplux fl-antik.

 

1.    F’dan il-Ħadd tal-Għid il-Kbir.  F’dan il-Ħadd mill-isbaħ għalina.  F’dan il-jum li huwa diġà speċjali fih innifsu, u iktar minn hekk, f’din is-sena huwa dak ta’ bidu ġdid.  Huwa l-Jum tal-istedina biex inħarsu ‘l quddiem.  Stedina biex naqbdu toroq għal ħajjitna.  Stedina biex wara dak kollu li għaddejna minnu, inkunu attenti f’dak li ser nagħżlu.  Attendi għal dak li ser naqbdu għall-jiem ta’ għada.  Stedina biex nitilqu u nkomplu bħal qabel, jew biex nibdew verament mill-ġdid.  Hemm differrenza fl-għażliet, li nittama li huma ċari għalina.

 

Fil-Knisja

 

2.    F’dan iż-żmien, f’dan is-seklu, hemm ħafna sfidi għall-Knisja Kattolika.  Mhux tagħha waħedha, imma tagħna magħha li għadna, bħala bnedmin, bħala persuni umani, mimlija bid-dinjità li twelidna biha, naffrontaw. Aħna parti mis-soċjetà, mill-Istat, imma għal bnedmin bħalna, ukoll parti mill-Knisja.  F’dan il-Jum, hemm ukoll l-opportunità u l-għażliet quddiemna.  Dawk li nħarsu li nkunu lura f’dak li konna qabel bdejna fil-pandemija.  Dawk li fihom naħarbu d-diffikultajiet u l-isfidi li kellna biex nikkuntentaw ruħna f’dak li kellna.  Biex ma ninqabdux fil-ħsieb li ma nibdlux għax ma nistgħux, jew ma rridux.

 

Metodu

 

3.    “Għax dejjem sar hekk”, ħafna drabi jingħadli.  Tul ħajti kollha missejt magħha.  Fit-triq, il-bniedem jibża’ jibdel.  Jibża’ jqiegħed saqajh fejn mhuwiex ċert, u jippreferi jimxi fejn imxew ta’ qablu.  Dan nifhmu, imma hemm, fil-passi tal-ħajja, diversi opportunitajiet li jitwieldu minn sfidi biex wieħed jimxi lejn distanzi ġodda.  Jimxi f’iqsar żmien; jimxi b’iktar intelliġenza; jasal aħjar u jittimbra metodu ġdid.  Hemm bżonn għarfien ta’ dak li ninsabu fih u kif il-proċess ta’ diskussjoni u t-tixrid tal-aħbar it-tajba jaslu.  Kif wieħed iġib lura għar-rilevanza, f’soċjetà li hija distakkata, iktar il-bżonn li kull persuna tippreserva lilha nfisha.

 

Passat?

 

4.    Is-sabiħ tal-messaġġ Nisrani huwa li jibqa’ rilevanti dejjem, ikun xi jkun iż-żmien, u jkun xi jkun il-mument tal-ħajja tal-bniedem.  Mhux biss għax huwa dak li jibqa’ ħaj u ma jispiċċax.  Anzi aħjar, kif qrajt: “È vecchio come il Vangelo, e come il Vangelo nuovo”.  B’din l-ispjega: “Vecchio, perché ha origine da un messaggio che conta più di venti secoli di storia, e inoltre perché si manifesta chiaramente nella vita dei primi cristiani.  È nuovo perché il Vangelo non invecchia; in realtà, è la vera Novità della storia.”  Fuq din il-bażi, fuq din il-verità assoluta, il-bniedem għandu l-vantaġġ ta’ boxxla għal fejn u kif għandu jimxi.  Biha jikseb id-direzzjoni u l-għarfien li qiegħed jaħdem għas-sewwa u jista’, b’kunfidenza, jibdel.

 

Ħajja

 

5.    Fl-analiżi interessanti u tmexxik taħseb, ta’ Armando Matteo fuq, jgħaddi din l-osservazzjoni: “È stato, quello, il tempo della cristianità; tempo in cui niente era più evidente al mondo del fatto che proprio la religione Cristiana era fonte di luce, di verità, di consolazione e di incoraggiamento per gli adulti e per le adulte.”  L-istorja għandha dan għalina, imma dak li kien ma jfissirx li mhuwiex ikompli jkun.  Il-messaġġ Nisrani li nieħdu ispirazzjoni minnu huwa, u jibqa’ għalina dawl, verità, konsolazzjoni, sostenn fil-mumenti diffiċli.  Kemm aħna preparati nimxu fuq dan?  Kemm aħna lesti ninbidlu?  Kemm aħna lesti li naħdmu u nħaddmu aħjar lilna nfusna huwa f’idejna.

 

Futur

 

6.    Għax kif nafu, il-bniedem li jimxi fid-dinja minnha jitbaskat, biex jifhem aħjar dak li jgħix, u kif.  Proprju f’dan il-mument partikolari, li huwa f’dan l-isbaħ Jum tas-sena, għandu anzi l-għażla li jista’ jieqaf, jara u jirrifletti.  Jirrifletti dwar dak li kien iwettaq, kif kien iqatta’ l-ġurnata, x’kienu l-prijoritajiet tiegħu, u jistaqsi jekk iridx jibdel.  Jistaqsi, wara, jekk iridx jibqa’ bħal ma kien, jew ifittex li jkun aħjar milli kien.  Għażla, ċertament, li l-ħajja tagħtik f’idejk.  Għażla li hija f’idejna lkoll.  Fil-Knisja Kattolika, kif ukoll fis-soċjetà li aħna ngħixu fiha.  Din hi s-sejħa għall-bnedmin ta’ rieda tajba: dawk li jikkunsidraw u jfittxu li jżommu kelmithom fis-sewwa.

 

Inħarsu ‘l quddiem

 

7.    F’dan, inħajjar lilkom li ma nkunux lura għal dak li konna, imma li nkunu aħjar.  Mhux nimxu fejn konna, imma nilqgħu l-isfida sabiex niftħu paġna ġdida fil-komunità tagħna.  Waħda bażata aktar fuq il-valuri Nsara, li ma nibżgħux, jew ma nistħux niddikjaraw.  Waħda li tħares b’kuraġġ, determinazzjoni u perseveranza għas-sewwa f’kull aspett tal-ħajja.  Waħda li tagħmel minna bnedmin aħjar.  Waħda li timmarkana f’dak li għandna dmir li nwettqu lejn l-oħrajn.  Soċjetà iktar ġusta, iktar ħanina u li tħares ‘il-bniedem fid-dinjità sħiħa tiegħu.

 

Fl-Irxoxt

 

8.    Inħares, f’dan il-Ħadd mill-isbaħ, waqt li jgħaddi minn quddiemna l-Irxoxt, li nipprova sabiex inkun strument ta’ bidla għas-sewwa.  Nittama li s-soċjetà tagħna tagħraf iktar l-għażliet sabiex taqbad it-triq tal-bidla t-tajba, u mhux dik li tkompli dak li kienet qabel.  F’dan il-Ħadd, li fih demmna jiċċirkola b’veloċità aqwa bil-ferħ, minn qalbi nawgura Jum li tistgħu tgawduh f’dak li hu, u fuq kollox, lilkom ilkoll l-Għid il-Kbir it-Tajjeb.

Il-Ġustizzja Soċjali hija neċessarja.

 

1.      Id-diska tal-Gvern inbidlet u nqalbet f’din il-ġimgħa.  M’għadniex nisimgħu kemm kollox huwa sejjer tajjeb u perfett, imma beda jitbexxaq il-bieb biex toħroġ il-verità.  Hemm realtà li f’dawn l-aħħar snin inħarbet, li issa ġejja lura bis-saħħa li jixirqilha.  Politika tajba ssir jekk tirrispetta l-verità u l-fatti, u ma taħrabhomx.  Miżuri tajba li jittieħdu jekk, iktar minn dan, jirrispettaw l-intelliġenza tal-poplu l-ewwel, u t-tieni jekk jittieħdu miżuri li huma konformi mal-ġustizzja soċjali.  Ġustizzja li qabel tidher li qed issir, trid fil-fatt tkun qegħda ssir, inkella jkun hemm apparenza ta’ ġustizzja soċjali.

 

Prova tal-falliment?

 

2.      Forsi iktar minn hekk, ħareġ iktar dak li huwa l-falliment tal-Gvern li jaġġorna l-istat soċjali għall-esiġenzi tallum.  Punt li ilna nsostnu.  Għax il-proċeduri passati, dawk li kienu jagħmlu sens għall-bżonn tas-soċjetà ta’ qabel, illum għandhom jiġu aġġornati.  Għandna iktar bnedmin li jinsabu fi stat ekonomiku u soċjali ħażin. Għandna faqar ġdid u differenti li jrid risposti sostenibbli, imma kostanti.  Sija minħabba l-pandemija, sija minħabba l-Brexit.  Però, l-iktar minħabba l-korruzzjoni li ġibitna fil-greylisting.  Mhuwiex biżżejjed li wieħed joħroġ ħlas ta’ darba u jieqaf hemm.  Hemm bżonn analiżi aktar fil-fond sabiex l-istat soċjali jwieġeb għar-realtà tallum.

 

Għoli tal-ħajja

 

3.      Huwa l-pajjiż, il-poplu kollu li qiegħed jagħraf li l-ħajja għoliet, u ser tibqa’ togħla.  Ħadd, ċertament, ma jista’ jiċħad dan u hemm tbatija li ħierġa jum wara jum.  Waħda li ħafna, fid-dinjità silenzjuża tagħhom, għaddejjin minnha.  Ħafna li ma jitkellmux u jridu jgħattu li qed jixtru inqas, jieklu differenti u ma jlaħħqux ma’ dak li kienu.  Mingħajr ma rridu, qed nibdew naħsbu li wasalna mal-bidu tas-seba’ snin ta’ għaks.  Wara li għamilna snin fejn mill-ġid nazzjonali, flok kien hemm tqassim aħjar u ġust kien hemm diversi li ħaxxnu bwiethom.  Sfortunatament dik hija s-sitwazzjoni, u huwa għalhekk li l-Gvern preżenti, immexxi kif inhu, ma jistax ħlief jagħmel pagamenti ta’ darba.

 

Temperatura differenti

 

4.      Hawn min qiegħed jara dan iktar fix-xenarju fejn it-temperatura politika bdiet tielgħa.  Evidenti ħafna b’dak li għaddej.  Hemm vuċijiet ta’ rabja li mhumiex isibu fatturi li jikkalmawhom, li wieħed irid ikun attent għalihom.  Kurrenti soċjali li, bħall-vulkani, m’għandniex kontroll tagħhom.  Jieħdu meta ma nistennewx, u mhuwiex biżżejjed li jinxteħet l-ilma fuqhom darba.  Iktar u iktar meta dawk li ħadu baqgħu jieħdu, u mhux ħadu sehem darba.  Il-pajjiż qiegħed imiss pożizzjonijiet li f’ras il-poplu ma jarax wisq sens, salv li huwa tqiegħed fil-ġenb.  Flok ingħata każ, ingħataw każ ftit persuni.

 

70 miljun

 

5.      Dan huwa l-isfond li fih wieħed irid iħares u jqis l-għotja ex gratia tal-Gvern tul din il-ġimgħa.  Mingħajr ma wieħed irid, jiftakar f’dak li l-Imperaturi Rumani kienu jagħmlu minn żmien għal żmien.  Imma aħna m’aħniex fil-perjodu imperjali, imma taħt sistema demokratika li titlob kont u trasparenza.  Biex inħarġu dawn il-flus, hemm ammissjoni ċara li l-pożizzjoni soċjo-ekonomika hija ħażina.  Biss, iktar gravi hemm l-għarfien tal-fatt li dak li qed iseħħ m’hemmx biex wieħed iwieġeb għalih.  Jista’ jkun hemm min jidħol għaliha u jaċċetta li hemm “rigal” li qed jingħatalu, imma l-pożizzjoni hija differenti.

 

Ammissjoni ċara

 

6.      Hemm iktar f’dan, l-ammissjoni li l-istat tal-affarijiet m’humiex wisq tajjeb.  Iktar u iktar meta dan ir-rigal qiegħed jingħata lil kategoriji differenti tal-klassijiet soċjali.  U dan jindika li mhix miżura biex iċċaqlaq l-ekonomija u fir-retorika li ilna nisimgħu, imma biex ittaffi temporanjament għaż-żieda tal-għoli tal-ħajja.  Dan ser jaggrava u jiftaħ l-ispazju biex jiġi ffissat appuntament elettorali meta huwa mistenni li parti mis-soċjetà tirċievi dawn il-ħlasijiet.  Pass li jimmina iktar il-proċess demokratiku fis-sens li miżuri bħal dawn iridu jkunu ppjanati sew, u mhux magħmula fi spirtu relattiv.

 

Hemm kriżi

 

7.      F’dan huwa iktar ċar li hemm kriżi għaddejja fil-Gvern li qiegħed iżomm lilu nnifsu milli jaqa’.  Hemm diffikultajiet varji li qed joħorġu li minn din il-miżura waħedha juru li mhuwiex magħqud u kapaċi jsolvi sew.  Hemm kurrenti interni varji li qed iġibu iktar instabilitajiet.  Iktar persuni qegħdin jagħrfu dan, anki jekk mhumiex neċessarjament konvinti minn dak li aħna, bħala Oppożizzjoni, qed noffru.  Iktar qed jifhmu li aktar ma jgħaddi ż-żmien, aktar hemm bżonn bidla biex verament l-affarijiet jibdew proċess lura lejn in-normalità.  Il-Gvern qiegħed fl-inabilità li jsalva s-sitwazzjoni li, f’ħafna parti, ġieb huwa stess, u jista’ jġedded il-ħajja tiegħu b’dawn it-tip ta’ miżuri.

 

Il-bidla neċessarja

 

8.      Nistgħu għandna d-diffikultajiet umani tagħna, jista’ jkollna wkoll żvantaġġi oħra, imma l-bidla għandha ċerta vantaġġi.  L-ewwel: wieħed jistabbilixxi x’verament huwa l-istat tal-ekonomija tal-pajjiż.  It-tieni: li jieqaf iċ-ċirku ta’ korruzzjoni li daħal kullimkien.  It-tielet: li wieħed ikun jista’ jagħti saħħa u l-arja lill-istituzzjonijiet demokratiċi biex jaħdmu.  Ir-raba’: sabiex ikun hawn lura ordni u ġustizzja fil-pajjiż.  Il-ħames, u l-iktar importanti: sabiex il-ġustizzja soċjali tidħol lura u twieġeb għad-diffikultajiet ta’ dawk li huma l-iktar ‘l-isfel fis-soċjetà tagħna.  Is-sitta: sabiex ma jkunx hemm iktar Gvern li għandu l-linja ta’ amministratur, imma ta’ dak ta’ riformatur.

 

Ir-raġuni ma tridx forza

 

9.      F’dan, għandna nibqgħu s-segwaċi tal-politika t-tajba – dik li tħares li titwettaq bir-raġuni.  Ma hemmx lok għall-estremiżmi jew diskors żejjed, jew li jistiga lejn aġir żbaljat.  Kull persuna jibqa’ li hu fid-dinjità sħiħa tiegħu, u huwa parti mill-proċess demokratiku li jitlob li jiġi rispettat.  Imma f’dan, l-intelliġenza tagħna m’għandhiex tiġi nsulentata.  Il-pajjiż jinsab fi stat diffiċli, u s-soluzzjoni trid tkun fit-tul u li tgħin verament lill-poplu, li għandu bżonn qawwi.  Ċertament politika li temmen u twettaq verament il-ġustizzja soċjali, u mhux l-apparenza tagħha.

  

L-Impenn Deċisiv Tagħna.

 

1.     Għaliex aħna fil-politika, u għala f’dan il-Partit, hemm min jistaqsini?  Tweġibiet ċari għandu kull politiku ġewwa fih.  Jagħraf li qiegħed fil-ħajja pubblika biex iwettaq il-ġid, biex jagħmel u jagħti sehem fil-ħidma li tibdel u tissoda lis-soċjetà.  Dik li tibni bil-liġijiet, u bil-ħsieb, soċjetà aħjar.  Soċjetà li tapprezza u tagħti dinjità sħiħa lil kull bniedem li jgħix fiha.  Dinjità li titwieled mill-fatt uniku u rrepetibbli li huwa għandu talenti u kapaċitajiet uniċi.  Mhux għax kapaċi jagħmel il-flus, jew għax għandu xi sehem li s-soċjetà tqisha bħala ‘utli’ għaliha, imma għax huwa persuna li għandu, ċertament fih, sehem fil-ħajja.  Bniedem li kapaċi jagħti lura f’soċjetà li mhux biss għandha drittijiet, imma iktar dmirijiet lejh.

 

Partit uniku

 

2.     Il-Partit Nazzjonalista li għażilt li naħdem fih huwa, f’dan, uniku.  Huwa l-partit li nbena fuq il-prinċipji u l-valuri li diversi oħra fl-Ewropa jidentifikaw ruħhom bħala Demokristjani.  M’hemmx dubju li l-istorja tiegħu hija f’dan is-settur.  Meta fl-1926 kien hemm l-għaqda bejn il-partiti ta’ Sir Ugo Mifsud u ta’ Nerik Mizzi, kienu għażlu li jiddikjaraw li huma jispiraw ruħhom mid-duttrina soċjali tal-Knisja, l-iktar b’dak li l-enċiklika Rerum Novarum kienet tindika.  Għażla preċiża u konxja, proprju għax riedu partit li l-poplu jħoss li huwa dak li jirrappreżentah fl-ideat tiegħu.  Il-partit li huwa kapaċi jwettaq il-viżjonijiet tiegħu.  Imexxih ‘il quddiem fis-sewwa.  Imexxih sabiex iħares lill-bniedem u jħares dak kollu li jagħmel is-sewwa.  F’liġijiet u politika li sawru s-soċjetà tagħna u li għadhom hemm iservuna.

 

Demokristjani

 

3.     F’dan, aħna ninsabu parti sħiħa minn linja politika ċara.  Diversi pajjiżi Ewropej bħalna, kellhom l-esperjenza tajba ta’ partiti Demokristjani li biddlu sew.  Servew sabiex id-demokrazija tissoda.  Servew sabiex l-istat soċjali jissoda u jirrifletti iktar il-ġustizzja soċjali.  Servew sabiex ma ħallewx il-poter ċentralizzat, imma għaddewh lil organi oħra.  Servew sabiex jassiguraw li l-ekonomija tkun għodda għas-servizz.  Servew sabiex ma jkollniex soċjetà li tħares lejn il-mekkaniżmi tas-suq biex timxi fir-relazzjonijiet bejn il-bnedmin.  Servew sabiex bnew kwalità aqwa ta’ demokrazija.  Servew sabiex bnew l-Unjoni Ewropea.

 

Fukuyama

 

4.     Proprju kienu l-fundaturi ferm iktar avvanzati mill-progressivi tallum.  Għax il-bniedem ma jivvutax biss għall-but, jew minħabba fih.  Ħsieb li l-istess Francis Fukuyama, fil-ktieb Identity, isostni.  Fil-fatt, huwa jgħid: “Modern economic theory is built around the assumption that human beings are rational individuals who all want to maximise their ‘utility’ – that is, their material well-being – and that politics is simply an extention of that maximising behaviour.  However, if we are ever to properly interpret the behaviour of real human beings in the contemporary world, we have to expand our understanding of human motivation beyond the simple economic model that so dominates much of our discourse.”  Hekk proprju hu.  Hemm valuri superjuri li l-bniedem, f’din is-soċjetà, ifittex fil-politika.

 

Politika aqwa

 

5.     Fil-ħsieb li tul din is-sena nimmarkaw it-tletin sena mill-qtil ta’ Giovanni Falcone u Paolo Borsellino mill-Mafja, sibt din il-kitba ta’ Pietro Grassi li ngħaqqad aktar: “Oggi non è più così, la politica fa parte del leone nella gestione degli affari e il fenomeno della corruzione è molto esteso.  Da qui la necessità di dare nuove e severe regole alla politica, al fine di farle riguadagnare credibilità presso l’opinione pubblica.”  Dan jgħodd ukoll f’dimensjonijiet oħra għalina.  Għax wieħed jista’ jżid fil-liġijiet sabiex jirregolaw il-komportament uman, speċjalment f’dan is-settur.  Biss, fil-politika, meta partit jabbanduna l-linja tiegħu, dik ideoloġika, allura jkun qiegħed jiftaħ il-bieb għal aġir żbaljat.  Ikun qiegħed jippermetti li jaqbad it-triq għall-inkorrettezza fl-aġir.  Għax il-prinċipji li partit iħaddan huma garanzija ta’ legalità u moralità korretta.  Kif jitlaq din l-ankra, allura jġib lilu nnifsu oġġett fis-suq.  Jiftaħ il-bieb beraħ għall-korruzzjoni, li nagħrfu li hija l-għadu ta’ soċjetà miftuħa u demokratika.

 

Il-kontroll

 

6.     Il-kontroll intern, f’kull partit f’din il-linja, huwa parti mill-elementi li jwelldu fiduċja fl-elettorat. Ħafna drabi, partit jikseb il-kunsens mhux neċessarjament għax ikun hemm qbil fuq dak kollu li qed jgħid. Imma l-fatt li jwettaq, jew jipprova jwettaq dak li jgħid, jiġborlu rispett elettorali.  Il-konsistenza, il-lealtà u d-determinazzjoni f’daqqa, jgħinu sabiex jiġbor kredibilità.  Dan iktar u iktar meta lkoll nagħrfu li ċ-ċirkostanzi soċjali u ekonomiċi jinbidlu.  Għalhekk huwa impossibbli li wieħed jiddikjara x’ser jagħmel għal dak li għadu ma jafx x’ġej fuqu.  Imma meta jkun fidil għall-prinċipji ideoloġiċi tiegħu, ikun hemm diġà direzzjoni ċara li jkun ser jieħu.  Ma jkunx il-partit tal-moda, jew dak li jibdel u jaqleb skont x’jaħseb li jaqbillu. 

 

X’jaqbel

 

7.     Għax fil-fatt, partit jaqbillu dejjem li jkun veritier u onest lejn il-prinċipji tiegħu.  Dan jgħodd iktar u iktar illum, meta hemm min jidħol f’partit mingħajr ma jkun jaf il-ħsieb politiku tiegħu xi jkun.  Jaqbad it-triq li jaħseb li jista’ jbiddel dak li huwa diġà ffurmat u stabbilit.  Minflok, jintilef f’deżert ta’ ħidma li ma taqbilx u tistona.  Messaġġi li l-elettorat jaqbad u li tulhom jitlef mill-fiduċja.  Dan hu fejn il-Partit Laburista jinsab ċertament.  Fejn, f’dawn is-snin rajna inkonsistenza fil-partit ta’ Mintoff u dak tallum.  Ma hemmx il-qalb tħabbat għal min huwa ‘l isfel fis-soċjetà.  Hemm, minflok, il-kompromess tal-kumdità ma’ dawk li għandhom.

 

Pedamenti

 

8.     Proprju fil-mument meta hemm ħafna diskors u teoriji dwar il-ħsieb li l-politika vera m’għadhiex teżisti, għax issa kollox huwa falz u artifiċjali li għandna bżonn naffermaw il-pedamenti.  L-elettorat irid ikun jaf fejn aħna, qabel jibda jikkunsidra li jagħtina l-fiduċja.  Irid ikun ċert li għandna ideat u linja li m’aħniex ser indawwru.  Biex dan ikun jista’ jiġi fis-seħħ, irridu mill-ġdid nagħrfu dak li aħna.  Nagħrfu l-vantaġġi tal-linja Demokratika Kristjana.  Nagħrfu li hija rilevanti llum iktar minn għada.  Nagħrfu li fiha l-kuraġġ li ġġibha fis-seħħ.  Nagħrfu li però, ladarba titħaddem, tibqa’ ċ-ċavetta sabiex issolvi l-problemi u l-isfidi ta’ kull żmien.

 

Il-ħsieb għaqli

 

9.     Jekk naqraw l-istorja ta’ pajjiżna u s-sehem tal-politiċi fi ħdan il-Partit Nazzjonalista fiha, nifhmu aktar dan.  Nifhmu li, bil-provi u bil-fatti, dak il-proġett politiku rnexxa u, anzi, kapaċi jibqa’ jirnexxi.  Il-kunċetti tagħna fis-soċjetà jagħrfu dejjem li l-bniedem huwa verament iċ-ċentru.  Jiġifieri li jaqbeż l-esiġenzi tal-Istat u tal-ekonomija.  Fejn jekk ma jkunx rispettat, mhux biss hu jintilef, imma iktar is-soċjetà infisha.  Illum, wasalna fejn wasalna proprju għax il-politika tal-Gvern Laburista ta’ dawn is-snin kienet materjalista u liberalista.  Jekk qed inkomplu naraw l-istat soċjali, tad-dritt, tal-ġustizzja u tas-sewwa jaqgħu, huwa mertu tal-politika anti-ideoloġika tiegħu.  Ma ħaddanx linja soċjalista.  Ħaddan minflok waħda mill-agħar forom ta’ liberaliżmu.  Għalhekk qegħdin fejn qegħdin.

 

Proprju għalhekk

 

10.   Proprju għalhekk li għandna nibqgħu nżommu l-impenn għaqli u deċisiv tagħna biex nibdlu lil dan il-pajjiż lura għat-triq tas-sewwa.

 

Tibqa’ strument għas-Sewwa.

 

1.      Tul din il-ġimgħa kellna d-diskors tal-President tal-Kummissjoni Ewropea Ursola von der Leyen.  Persuna mill-iktar intelliġenti, li l-esperjenza politika tagħha qed issa ssarraf direttament f’istituzzjoni prestiġġjuża u determinanti.  Taf id-dinja tal-poter, però taf iktar il-valuri u l-ideat li ffurmawha, dawk Demokratiċi-Nsara.  Id-Demokrazija Kristjana għadha, fortunatament realtà, u waħda li tibqa’ strument rilevanti, attwali u ċara fid-dinja tallum.

 

Diskors importanti

 

2.      Kull sena, dan huwa mument meta l-Parlament Ewropew jissejjaħ u jiġi ndirizzat.  Biss, wieħed għandu jgħid li għalkemm kien hemm diversi qabilha, dan fih kontenut uniku.  Wieħed bilanċjat, wieħed moderat, imma l-iktar, wieħed li jrid jaffronta direttament, mingħajr biża’ jew paraventi, il-problemi veri.  Is-sitwazzjonijiet kumplikati li ħarġu b’ferm iktar saħħa wara dan il-perjodu twil ta’ pandemija.

 

Inkiteb tajjeb

 

3.      Ma hemmx dubju li qieset kull kelma li qalet.  Ma kienx hemm waħda li mhix f’postha, jew li b’xi mod, żgarrat.  Appellat għall-aħjar fil-bniedem.  Ma kienx diskors tal-pinzellati li jsiru numru ta’ drabi, imma wieħed programmatiku.  Wieħed li nistgħu, u anzi aħjar, għandna naħdmu fi ħdan l-Unjoni Ewropea sabiex iseħħ.  Jixraq dan għax il-pjan li ġiebet ‘il quddiem jista’ jitwettaq.

 

Prinċipji

 

4.      Ma qagħditx lura  milli tibda, u f’kull mument opportun tfakkarna li aħna qegħdin f’għaqda speċjali.  Il-forza li ġġibna lkoll f’daqqa hija dik li titwieled mill-valuri komuni.  Il-valuri Nsara li, iddur fejn iddur, huma parti mis-soċjetà u l-kultura tagħna.  Jekk tneħħi dawn, tkun qed tneħħi r-ruħ, l-ispirtu fundamentali li jmexxi u jagħmel sens mill-istruttura sħiħa li issa, bħala membri, qegħdin ingawdu.

 

Pożizzjoni ċara

 

5.      Ġiebet, f’ħafna, lil kull persuna lura għall-ordni morali.  Fakkritna fil-bżonn li l-Unjoni Ewropea tibqa’ tkun id-difensur tad-drittijiet fundamentali.  Fil-vantaġġi tal-ekonomija mmexxija favur il-ġid tal-ħaddiema.  Ta’ ekonomija li mhix waħda kapitalista, imma waħda soċjali, il-famuża ‘social-market economy’.  Fakkritna u asseriet lura li d-drittijiet tal-bniedem mhumiex għall-bejgħ, u anzi, li rridu nifhmu iktar li m’għandniex nidħlu f’ipokrezija konvenjenti li niddikjaraw prinċipju, però nixtru minn swieq oħra prodotti li huma frott l-isfruttament tal-ħaddiem.  Kundizzjonijiet żbaljati u paga baxxa mmens.

 

Aġenzija ġdida

 

6.      Kienet ċara iktar f’dak li l-Unjoni Ewropea rnexxielha twettaq fl-aħħar snin u fiż-żmien tagħha.  Partikolarment fil-passi li ttieħdu sabiex iċ-ċittadini u r-residenti tagħna jkollhom il-vaċċin għad-dispożizzjoni tagħhom.  Kif ukoll fl-għarfien li għandna ngħaddu lil pajjiżi oħra, kif sar fil-miljuni, biex dawk li m’għandhomx mezzi jkunu jistgħu jibdew jeħduh huma wkoll.  Sar ukoll il-punt li għandna bżonn ta’ aġenzija li twieġeb għall-isfidi futuri.

 

Teknoloġija

 

7.      Għamlet ukoll il-punt li qed ingawdu minn teknoloġija avvanzata, proprju għax sar investiment b’satelliti varji li llum iservuna fit-telekomunikazzjoni varja, li tul il-pandemija wkoll servietna sew.  Mhux biss, imma fetħet il-bieb lejn iktar investiment f’dak li għandna fis-‘semi-conductors’.  Stabbiliet viżjoni, u fl-istess ħin il-bżonn li nibqgħu ‘world leaders’.

 

Vjolenza domestika

 

8.      Għażlet ukoll li tiftaħ it-triq sabiex l-Unjoni tibni, hija stess, liġi tagħna li tikkumbatti l-vjolenza domestika.  Kif għadna qed naraw, f’pajjiżna u f’barra minn xtutna, din hija problema li ma tridx titlaq minn magħna.  Kuljum, aktar u aktar minn dak li għaddejna, hawn wisq aggressività li nsibuha fis-soċjetà.  Wasal il-mument li naraw l-effett tal-Konvenzjoni ta’ Istanbul, u kif wieħed jista’ jassigura strumenti iktar effettivi u diretti.

 

Żgħażagħ

 

9.      Però f’dan kollu baqgħet, ċertament, l-importanza kontinwa tagħha lejn din il-ġenerazzjoni.  Tifħir, u fl-istess ħin messaġġ ta’ tama.  Hemm kapaċità li titlob iktar attenzjoni.  Hemm il-bżonn li ma nitilfux żgħażagħ mis-soċjetà fil-kategorija tan-NEET (Not in Employment, Education or Training) u għalhekk ħabbret iktar miżuri li jsaħħu l-programm ERASMUS.  Imma f’dan ġiebet iktar attenzjoni bid-dikjarazzjoni li s-sena li ġejja ser tkun waħda dedikata għaż-żgħażagħ.

 

Jimmerita attenzjoni

 

10.    Hemm ferm punti li tqajmu u li ġew irrappurtati, imma dan huwa diskors programmatiku li jimmerita attenzjoni.  Wieħed li juri li l-Unjoni Ewropea għadha rilevanti, attenta u protagonista.  Waħda li għandha, fi ħdanha, bnedmin intelliġenti, li għandhom il-valuri f’posthom, u għalhekk kapaċi jkunu strumenti ta’ bidla għas-sewwa.