L-Uffiċċju Ewropew ta’ Sostenn fil-Qasam tal-Ażil (EASO)

1.    Waqt li nhar il-Ġimgħa filgħodu kont qiegħed ix-Xatt tal-Belt nattendi għal ċerimonja verament importanti, reġgħu ġew quddiemi xeni varji.  Xeni mill-ħidma li saret u li fiha kont parteċipi sabiex ġewwa dawn il-gżejjer għandna uffiċċju Ewropew ta’ importanza kbira - waħda li aħna stess ma napprezzawx biżżejjed kemm hija rilevanti, li però qegħda hemm.  Pajjiżna għandu l-unur jgħid li huwa minn fost il-pajjiżi membri ġodda tal-Unjoni Ewropea li għandu ġewwa fih dan l-uffiċċju importanti għall-ħidma Ewropea f’settur daqshekk delikat u li jitlob attenzjoni kontinwa.  Ftakart f’dan proprju għax din il-linja politika ċara bdiet fl-2008 taħt il-Presidenza Franċiża tat-tieni nofs tas-sena.  Il-memorja ħaditni lura għal dak kollu li kelli ngħaddi minnu (fit-tajjeb u fil-ħażin) sija fl-istituzzjonijiet, fid-diversi kapitali Ewropej oħra li fihom kelli nattendi għal-laqgħat, kif ukoll ġewwa pajjiżi.

2.    Ma kienx faċli, fix-xenarju politiku li kien qiegħed jiżviluppa fid-dell tal-kriżi finanzjarja, li tasal ma’ sitta u għoxrin Stat Membru ieħor fuq dokument politiku ta’ piż.  Il-Patt Ewropew dwar l-Immigrazzjoni u l-Ażil stabbilixxa, għall-ewwel darba, triq li fuqha l-Istati kollha qablu li għandhom jimxu.  Direzzjoni diretta u ċara li qabel ma kienx hemm.  Fil-Patt kien hemm, u għad hemm, diversi punti ta’ interess għalina lkoll, speċjalment għal dawk li huma fuq il-fruntiera tal-Unjoni.  Għal dawk il-pajjiżi li, bħalna, jridu jwieġbu huma fil-bidu, b’dak kollu li tali tweġiba tista’ tinvolvi, għall-mewġ ta’ bnedmin li l-immigrazzjoni irregolari tagħti.  Sfortunatament u b’mod inġust il-Patt ġie kkritikat ħafna, bl-iktar mod iebes u bla forma ta’ sens fix-xenarju politiku tiegħu.  Biss, fortunatament għalina, illum għandna r-riżultati pożittivi ta’ dak li rnexxielna nwettqu fl-Unjoni permezz tiegħu.  Ħadna varji benefiċċji minnu, għalkemm żgur mhux forsi, għadna f’pożizzjoni li nieħdu ferm iktar fis-snin li ġejjin, dejjem jekk inkomplu nesiġu li jitħaddem kollu.

3.    Iż-żewġ punti prinċipali li kont ikkonċentrajt fuqhom kienu: l-ewwel id-dħul ta’ klawsola ta’ solidarjetà fil-Patt; u t-tieni, li l-uffiċċju magħruf bħala European Asylum Support Office jiġi allokat f’pajjiżna.  Reġgħu ġew quddiemi d-diversi diskussjonijiet, fit-tul u fil-qosor, li kelli ma’ numru ta’ ministri u uffiċċjali mimlija b’esperjenza u informazzjoni sabiex nifhem x’kien hemm kontra u favur li tidħol din il-klawsola li permezz tagħha, stati bħal tagħna setgħu jingħataw assistenza diretta fl-immigrazzjoni irregolari.  F’dak il-Patt daħal, għall-ewwel darba, il-kunċett politiku li qatt qabel ma kienx jeżisti u li anzi, diversi Stati Membri oħra ikbar minna kienu esiġew li jkun hemm, iżda ma kienx irnexxielhom.  Ftakart f’kemm qaluli sabiex naqta’ qalbi, li ma kienx ser jirnexxili nibdel dak li kien hemm.  Biss, bid-diversi ħidmiet li twettqu, u b’mod determinanti dik li għamel ir-Rappreżentant Permanenti tagħna Richard Cachia Caruana, din il-klawsola daħlet u tħaddmet.  Għall-ewwel darbha qegħda hemm, mhux mejta u tħaddmet tajjeb.

3.    Ħadt pjaċir nerġa’ naqra ftit jiem ilu li numru ta’ persuni oħra telqu minn pajjiżna sabiex jibdew ħajja ġdida fi stat ieħor.  Sa issa diġà qabżu l-1700 ruħ li ħarbu minn pajjiżhom jew għax għaddejja gwerra ċivili, inkella għax qed jiġu direttament ippersegwitati, li issa ġew rilokati f’pajjiżi oħra.  Jiġifieri ġew meħuda minn pajjiżna u integrati f’oħrajn, bi programm ta’ assistenza soċjali, edukattivi, ta’ saħħa, ta’ residenza u xogħol.  Hawn ikkonċentrajna ħafna mill-ħin tal-ħidma fil-Ministeru, l-ewwel sabiex il-programm li kien għadu fil-bidu tiegħu mal-Istati Uniti jiġi ssudat, kif fil-fatt ġie; u t-tieni, sabiex il-klawsola ta’ solidarjetà titħaddem mal-membri l-oħra tal-Unjoni.  Illum għandi s-sodisfazzjon nara li dawn il-programmi, bid-diffikultajiet u l-kumplikazzjonijiet kollha tagħhom, baqgħu jaħdmu.  Nistgħu ngħidu li bejn wieħed u ieħor, 1000 ruħ marru l-Istati Uniti u 700 ruħ oħra fl-Unjoni.  Dawn il-persuni u pajjiżna bbenefikaw mill-ġenerożità u mis-solidarjetà tal-oħrajn.

4.    It-tieni ħidma li saret fl-istess perjodu kienet marbuta mad-deċiżjoni ta’ fejn kellu jiġi stabbilit l-Uffiċċju.  Pajjiżna ressaq id-disponibilità tiegħu u miegħu kellu żewġ pajjiżi oħra jikkompetu: Ċipru u l-Bulgarija.  Sar ħafna xogħol li diffiċli telenka f’dan l-artikolu, iżda fl-aħħar, ikkonvinċejna.  F’laqgħa waħda, il-membri kollha qablu li dan l-Uffiċċju jiġi stabbilit hawn, f’pajjiżna.  Pass kbir għalina u għall-Ewropa proprju għax, għall-kuntrarju ta’ deċiżjonijiet oħra, ġie stabbilit mill-ewwel b’maġġoranza ċara favur tagħna.  Għad għandi quddiemi x-xena ta’ dik il-ġurnata meta ttieħed il-vot.  L-istess id-diversi ministri li tawna appoġġ u li kienu vuċijiet magħna fil-kapitolu.

5.    L-Uffiċċju huwa verament importanti fl-istrateġija tal-immigrazzjoni u l-ażil għall-Ewropa kollha.  Dan l-Uffiċċju għandu diversi miri, però dawk primarji huma: l-ewwel, li jiżviluppa koperazzjoni prattika fost l-Istati Membri dwar l-ażil billi jiffaċilita l-iskambju ta’ informazzjoni dwar il-pajjiżi ta’ oriġini, jipprovdi lill-Istati Membri b’appoġġ għat-traduzzjoni, l-interpretazzjoni u taħriġ għall-uffiċjali tal-ażil u billi jgħin fir-rilokazzjoni ta’ rifuġjati rikonoxxuti.  It-tieni, li jagħti appoġġ lil dawk l-Istati Membri taħt “pressjoni partikolari”, speċjalment permezz tat-twaqqif ta’ sistema ta’ twissija bikrija, il-kordinazzjoni ta’ timijiet ta’ esperti biex jassistu lill-pajjiżi tal-Unjoni Ewropea fil-ġestjoni ta’ applikazzjonijiet għall-ażil u l-ħolqien ta’ faċilitajiet ta’ akkoljenza xierqa.  It-tielet, li jikkontribwixxi għall-implimentazzjoni tas-SEKA (Sistema Ewropea Komuni tal-Ażil) permezz tal-ġbir u l-iskambju ta’ informazzjoni dwar l-aħħar prassi, ifassal rapport annwali dwar is-sitwazzjoni tal-ażil fl-Unjoni Ewropea u billi jaddotta dokumenti tekniċi, bħal linji gwida u manwali operattivi, dwar l-implimentazzjoni tal-istrumenti tal-ażil tal-Unjoni.

7.    Dan l-Uffiċċju beda jaħdem diġà.  Hawn numru sew ta’ persuni jaħdmu miegħu, kif ukoll qed isiru laqgħat regolari hawn.  Il-benefiċċji għalina huma tnejn: l-ewwel, assistenza fil-problemi marbuta mal-immigrazzjoni irregolari; u t-tieni, mill-effett ekonomiku li qiegħed joħloq għal pajjiżna.  Bir-raġun ħadt pjaċir niġi mistieden għal din l-okkażjoni.  Għandi s-sodisfazzjon nirreġistra mal-poplu li nirrappreżenta u li ħdimt għalih u għalija nnifsi li, fis-settur tal-immigrazzjoni, ħdimna tajjeb ħafna.  Forsi din il-ħidma ma rreġistratx fil-materja ġriġja ta’ ċerti bnedmin, imma hemm qegħda.  Ħidma tajba li qegħda tagħti l-frott u mhux twettaq il-ħsara.

Il-kwistjoni tad-detenzjoni

1.    Pajjiżna m’huwiex l-uniku fl-Ewropa li għandu politika li persuni li jaslu għandu irregolarment, jiġifieri mingħajr ma jgħaddu mit-toroq normali u legali, jiġu miżmuma għal perjodu f’ċentri ta’ detenzjoni.  Ebda Ministru tal-Immigrazzjoni ma jkun tant ferħan b’din il-linja odjuża, imma neċessarja, għaż-żamma tal-ordni u kontroll tal-fruntieri tiegħu.  Trid issir distinzjoni bejn min jiġi b’mod regolari u min le.  Bħalma għandha ssir distinzjoni fost dawk li jaslu irregolarment, bejn dawk li ħaqqhom l-istatus ta’ protezzjoni u dawk li ma ħaqqhomx.  Mhux kull min japplika għall-ażil huwa intitolat għal protezzjoni ta’ refuġjat, jew umanitarja.  Kważi 98% ta’ dawk li jiġu f’pajjiżna jippreżentaw talba lill-Kummissarju tar-Refuġjati, imma ovvjament, mhux ta’ kulħadd tiġi milqugħa.  Però, żgur mhux forsi, persuni vulnerabbli u tfal, ma jidħlux fiċ-ċentri mill-ewwel.

2.    F’dawn l-erba’ snin, is-sitwazzjoni fiċ-ċentri ta’ detenzjoni inbidlet ta’ taħt fuq.  Il-kundizzjonijiet li kellna inizjalment, illum m’għadhomx jeżistu.  Mill-2006 sal-2009 kellna xmara qawwija ta’ persuni li ġew.  Ma kienx possibbli li jkollna kollox f’postu jew ferm aħjar kif għandna llum, sforz il-volum kbir ta’ bnedmin li ġew.  Ħadd ma jista’, b’xi mod, imeri li s-sitwazzjoni nbidlet drastikament.  Il-postijiet huma ferm u ferm aħjar u s-servizzi tjiebu sew.  Niftakar ċar għax, għall-kuntrarju ta’ persuni oħrajn fil-politika jew fil-ħajja pubblika, dħalt fihom diversi drabi.  Dħalt, u miegħi ħadt mingħajr ebda mistħija diversi Ministri, Kummissarji Ewropej u uffiċjali għolja sabiex jaraw, imissu b’idejhom u jitkellmu ma’ dawn il-persuni li, fl-aħħar mill-aħħar, fi Brussell inkunu qed niddeċiedu fuqhom.  Deċiżjonijiet fuq bnedmin illi diversi la raw u lanqas qatt ma tkellmu magħhom, però li jien rajt u missejt.

3.    Iva, għall-kuntrarju ta’ ħaddieħor, missejt b’idejja u affrontajthom b’wiċċi minn quddiem u b’qalb miftuħa.  Kull darba li mort, spiċċajt nagħmel meeting pubbliku b’domandi u risposti ċari u diretti.  La bżajt mill-verità u wisq u wisq inqas li mmisshom u ngħannaqhom.  F’ebda mument ma dħakt bihom u tajthom x’jifhmu li f’dan il-pajjiż għandna territorju tant kbir li ser inħalluhom jiġru ‘l hemm u ‘l hawn, mingħajr konsiderazzjoni ta’ xejn.  Il-politika ta’ detenzjoni żammejtha, bħala Ministru, fl-interess tal-poplu u fl-interess tagħhom stess, jiġifieri ta’ dawn il-povri li jaslu f’pajjiżna bil-baħar b’diffikultajiet kbar.

4.    Fl-interess ta’ pajjiżna għax għandna nieħdu ħsieb nipproteġu lill-poplu.  Mhux kull min jiġi nistgħu nippresumu li għandu intenzjonijiet tajba.  Aħna wkoll parti mill-Ewropa u għandna dmirijiet ċari dwar kif għandna niggarantixxu s-sigurtà lil kulħadd.  It-tieni, mhux kull min jiġi jaf x’ser isib.  Anzi, diversi traffikanti kriminali jgħidulhom ħaġa u huma jsibu oħra.  Oħrajn, lanqas biss ikunu missew mal-istituzzjonijiet demokratiċi u normali, u trid tfehemhom li hawn jeżistu sptarijiet, skejjel, soċjetà, pulizija, qrati, liġi, ġustizzja, eċċ.  Hemm bżonn perjodu ta’ transizzjoni neċessarju biex dawn il-persuni jifhmu u jiġu mgħallma.  Ma nilludux ruħna li kull min jasal hawn, immedjatament kif imiss magħna, ser isir parti sħiħa mis-soċjetà tagħna u dik Ewropea.  Jibqgħu jġorru pajjiżhom u l-kultura tagħhom u jrid jgħaddi ftit taż-żmien mhux ħażin sabiex jinbidlu.

5.    Fl-interess tagħhom ukoll.  Ngħid dan għax skużawni, imma xbajt nara ipokresija f’pajjiżna u barra minn xtutna, ta’ dawk li jaħsbu li tkun korrett jekk sempliċement tħallihom jiġru waħedhom u jfendu għal rashom fl-individwaliżmu tipiku tal-liberaliżmu.  Meta żżomm persuni fid-detenzjoni, kif nagħmlu, nieħdu ħsieb il-bżonnijiet tagħhom.   Ikel, saħħa, tagħlim u fejn jgħixu u jorqdu.  Nassiguraw dan anke meta joħorġu barra.  Bir-rispett kollu, ħadd fl-Ewropa ma jagħmel l-istess li nagħmlu aħna magħhom.  Jafu, fil-maġġoranza tagħhom, li aħna naqbżu għalihom ukoll sabiex fis-soċjetà jkunu protetti sew.  Is-servizzi kollha jingħataw mingħajr riservi jew diskriminazzjoni.

6.    Mhux biss, imma għall-kuntrarju ta’ ħaddieħor, bl-isforzi tagħna assigurajna li dawk li ħaqqhom protezzjoni, speċjalment familji, rajna li nagħtuhom futur f’pajjiżi oħra.  Marru madwar 1,500 ruħ fl-Ewropa u fl-Istati Uniti tal-Amerika u hemm bdew ħajja ġdida.  Dan ma waqax mis-sema, imma sar mertu ta’ ħidmet dan il-Gvern.  Ħidma li saret b’ħafna rwiefen kontrina u mingħajr ħafna appoġġ minn ċerti organizzazzjonijiet internazzjonali.  Il-persuni li marru jafuh dan, bħal ma jafuh dawk li għad iridu jmorru.  Dawn huma passi li aħna għandna d-dritt li ninfurmaw lill-poplu bihom u dan għax huma passi tajbin u li huma għas-sewwa.  Passi li saru biċċa biċċa, b’riformi kontinwi żgħar u kbar kontra kull kurrent.

7.    Biss, id-detenzjoni sservi sabiex tassigura kemm jista’ jkun malajr li min ħaqqu jingħata protezzjoni jeħodha u min ma ħaqqux nibgħatuh lura lejn pajjiżu.  Tul dawn is-snin, assigurajna li l-proċess li bih issir din id-distinzjoni, jsir malajr.  Il-Kummissarju tar-Refuġjati għandu veloċità ikbar minn dik ta’ pajjiżi oħra.  Mertu tiegħu u tal-persuni li għandu jaħdmu miegħu, illum-il ġurnata għandna proċessar aqwa milli kellna u aqwa minn dak ta’ pajjiżi oħra.  Din il-ħidma hija għalija l-pern, il-ġebla tax-xewka tal-politika tad-detenzjoni.  Minnha tagħmel ġustizzja bejn dawk li għandhom jiġu protetti u dawk le li nibgħatu, kif aħna nagħmlu, lura.

8.    Tul dawn is-snin ħadna ħsieb inżommu din il-linja politika b’dinjità u attenzjoni.  Fl-opinjoni tiegħi, ikun żball jekk din tiżżarma għax iġġib kaos, twassal għal sfruttament ta’ dawn il-persuni, tkabbar l-inċentivi għall-abbuż fit-traffikar ta’ persuni għal skopijiet kriminali u flok inkunu qed ngħinu lil min huwa vulnerabbli, inkunu qed nissudaw lil min irid jirkeb fuqhom.  Nittama li kulħadd jifhem dan għax inkella nkwiet, razziżmu u ssudar ta’ persuni fuq il-lemin estrem ikollna.  Il-politika tad-detenzjoni, odjuża kemm hi odjuża, tibqa’ waħda neċessarja.

4 ta’ Lulju

1.    Ftit jiem ilu, għal darb’oħra marru għoxrin ruħ mill-immigranti irregolari li ġew f’pajjiżna lejn l-Istati Uniti tal-Amerika.  Dawn il-bnedmin bħalna, f’dak il-pajjiż ser jibdew ħajja kompletament differenti.  Diġà f’dawn il-gżejjer kienu qed igawdu mill-ospitalità, il-libertà u d-drittijiet fundamentali li nħaddnu.  Kollha kemm huma kienu ġejjin minn stati li fihom ma jistgħux jgħixu aktar.  Is-Somalja hija l-eżempju klassiku u mill-iktar ikrah fil-ħajja tal-istorja tad-dinja.  M’hemmx ħlief inkwiet, qtil u gwerra ċivili li m’hemmx li tieqaf.  Għal dawn il-bnedmin pajjiżna serva sabiex jipprovdilhom assistenza mill-ewwel, hawn u issa, biex ikunu f’pożizzjoni li jibdew paġna ġdida f’pajjiż kompletament ġdid għalihom.

2.    Ser jaslu fil-ħin sabiex jiċċelebraw jum importanti fl-istorja, mhux biss ta’ dak il-pajjiż, imma fir-realtà tad-dinja kollha.  L-4 ta’ Lulju 1776 huwa l-jum li fih il-Kungress ta’ dawk li kienu jiffurmaw l-Amerika ddikjara l-indipendenza tiegħu mir-Renju Unit.  Minn dak il-jum, mitejn u sitta u tletin sena ilu, bdiet paġna ġdida għall-umanità.  Il-persuni miġbura sabiex imexxu ‘l quddiem it-tlettax-il stat indipendenti kienu magħmula minn politiċi, mexxejja li kienu ffurmati tajjeb.  Meta taqra dak li ddeskrivew u kif waslu għall-istruttura tal-ewwel stat demokratiku modern tifhem iktar li l-letteratura, il-filosofija, il-liġi minn għeruq il-Greċja u Ruma kienu fihom.

3.    Dak li sar minn dawk il-bnedmin kuraġġużi kien barra mis-soltu u kien, f’dawk iż-żminijiet, mingħajr ħitan tal-irdoss.  Id-demokrazija tal-bniedem ‘il bogħod mill-monarkija twieldet, u minn hemm baqgħet dawl, linja ta’ ispirazzjoni għall-popli kollha tad-dinja.  Kienu l-persuni li ġew minn stati oħra.  Kienu immigranti li riedu jibnu dinja ġdida b’valuri nsara fihom.  Id-dinjità tal-bniedem, l-importanza tad-drittijiet fundamentali miktuba u nfurzati b’qorti suprema għamlu pedamenti li huma biss kienu kapaċi jibnu.  L-għarfien li kienu ġejjin mid-diversi rkejjen tal-Ewropa baqa’ magħhom sal-lum.

4.    Diversi kienu dawk li kienu ppersegwitati f’pajjiżhom.  Il-maġġoranza minħabba l-fatt li kienu protestanti mhux tollerati jew minn protestanti oħra jew minn mexxejja varji fl-Ewropa.  U proprju dan il-pedament intern u għal dan il-pajjiż kbir u ġeneruż ma ġiex inwarrab.  Baqa’ pajjiż li jrid jagħti futur fir-rispett tal-valuri li lkoll, bħala demokratiċi, għandna nħaddnu u nħaddmu.  Id-dittaturi tad-dinja, sfortunatament, għadhom jeżistu.  Mhux biss, imma għad hawn politiċi li jaħsbu li l-politiku għandu jkun fil-faċċata demokratiku imma fl-intern despotiku u bla qalb.  Fortunatament, is-sistema li nbniet snin ilu hija garanzija kontra dawn l-eżempji ħżiena.

5.    Il-metodi tal-partiti tal-lemin estrem isarrfu iktar ruħhom ħażin fis-suġġett tal-immigrazzjoni.  Id-demokrazija timponi, minnha nfisha, l-ugwaljanza ta’ kull bniedem quddiem il-liġi u l-istat.  M’hemm ħadd li huwa inferjuri, anzi tħares li tipproteġi lil dawk li huma l-iktar vulnerabbli.  F’dawn is-snin, pajjiżna segwa dawn l-eżempji tajba.  Proprju għalhekk li bnejna ħdima importanti li qegħda tippermetti numru ta’ persuni li waslu f’pajjiżna li jiġu mogħtija l-opportunità ta’ ħajja ġdida fl-Istati Uniti.  Diġà qbiżna l-1,000 ruħ li ftit ftit, kważi kull xahar, qed jiġu rilokati u integrati fi bliet Amerikani.

6.    Ċifri maħruġa reċentement minn dan il-pajjiż ħabib tagħna juru li f’kull sena hemm madwar 55,000 ruħ li jiġu integrati mill-pajjiżi varji tad-dinja.  Programm li juri serjetà kbira u determinazzjoni għas-sewwa.  Il-kollaborazzjoni ma’ dan il-poplu Amerikan ilu ġej mis-sekli u, salv għal ftit snin, kien dejjem b’saħħtu ħafna.  Rajt numru ta’ ftehim iffirmati u li ppermettew iktar faċilitajiet u vantaġġi għalina.  F’dan il-jum tal-Indipendenza Amerikana għandna kull raġuni biex ningħaqdu magħhom f’din iċ-ċelebrazzjoni.  Id-demokraziji flimkien jassiguraw dejjem iktar ġid u żvilupp.  Għalhekk qegħdin fit-triq it-tajba meta nasserixxu dejjem iktar li mingħajr id-dittaturi u l-ideat tagħhom id-dinja tara iktar paċi u ġustizzja jirrenjaw fiha.

Fis-settur tal-Immigrazzjoni

1.    Is-settur tal-immigrazzjoni irregolari kien, għadu u ser jibqa’ wieħed mill-iktar impenjattivi għal dan il-Gvern u għal kull wieħed ieħor li jiġi warajh.  F’dawn l-erba’ snin li sibtni rrid naffronta l-kumplessitajiet li jitwieldu minn dan il-fenomenu tgħallimt u nibqa’ kuljum nitgħallem.  Tul din il-leġislatura kellna, għall-ewwel darba, Ministeru wieħed responsabbli mill-immigrazzjoni u ma baqax aktar maqsum.  Deċiżjoni tajba għax ippermettiet li jsir xogħol b’ferm iktar attenzjoni u kollaborazzjoni.  Illum, jekk inħares lura, żgur mhux forsi nara numru ta’ punti li avvanzajna fihom għall-ġid ta’ dawn il-persuni umani u tal-poplu tagħna.

2.    Mill-bidu tal-leġislatura fhimt li kellna l-vantaġġ tas-sħubija tagħna fl-Unjoni Ewropea, li stajna nressquha għal deċiżjonijiet aktar effettivi.  Deċiżjonijiet inċiżivi għal dawn il-gżejjer u għall-Ewropa kollha kemm hi.  Fit-tieni sitt xhur tal-2008 daħlet il-Presidenza Franċiża, pajjiż kbir Mediterranju u fl-istess ħin b’saħħa kbira fl-Unjoni Ewropea, li din mexxiet ‘il quddiem proċess li wassal lejn id-dokument finali tal-Patt tal-Immigrazzjoni u l-Ażil.  Fid-diversi punti pożittivi li kien hemm, u li wħud minnhom daħlu proprju fuq l-insistenza tagħna, kien hemm partikolarment tlieta.  L-ewwel: id-dħul ta’ klawsola ta’ solidarjetà; it-tieni: it-twaqqif ta’ uffiċċju magħruf bħala l-Uffiċċju Ewropew għas-Sostenn fil-Qasam tal-Ażil (EASO); u t-tielet li niffukaw fuq ir-ripatriju ta’ min ġie hawn illegalment u li għalhekk ma kienx ħaqqu protezzjoni.

3.    Minn dak id-dokument imxejna ‘l quddiem.  B’ħidmitna żammejna dan is-suġġett għoli fuq l-aġenda ta’ kull Presidenza Ewropea li ġiet wara.  Saru numru ta’ dokumenti importanti, fosthom dak ta’ Stokkolma u issa reċentement dak taħt din il-Presidenza Daniża fejn dħalna ferm iktar fil-fond fis-suġġett, inkluż b’mod iktar dirett kif tista’ sseħħ is-solidarjetà mal-Membri, huma min huma, u huwa x’inhuwa s-settur fl-immigrazzjoni.  Mhux biss, imma l-Uffiċċju Ewropew għas-Sostenn fil-Qasam tal-Ażil ġie mwaqqaf u diġà qiegħed jiffunzjona f’pajjiżna.  Ma’ dan irnexxielna nħaddmu mekkaniżmu ta’ solidarjetà li permezz tiegħu numru ta’ pajjiżi fl-Unjoni Ewropea addottaw persuni li waslu għandna u li ngħatatilhom protezzjoni.

4.    Iċ-Ċentri tagħna li kienu kkiritikati daqqa ġustament u daqqa inġustament għaddejna minn proċessi varji sabiex inkunu nistgħu nżommuhom fi stat tajjeb u nippruvaw nissudawhom.  Dan ma kien faċli xejn.  Biss ħadna d-deċiżjoni li dawn ikunu miftuħa għall-iskrutinju tal-opinjoni pubblika.  Kien u jibqa’ diffiċli li wieħed iżomm tajjeb dawn il-postijiet meta fihom għandek diversi persuni li qed jokkupawhom.  Biss irnexxielna nibdlu u issa ser jirnexxilna anke nneħħu t-tined li għad fadal wara li diġà konna neħħejna diversi minnhom.  Nittama li fil-ġimgħat li ġejjin il-post jerġa’ jittrasofrma ruħu.  Li hu żgur hu li hemm ferm iktar servizzi li jingħataw minn qatt qabel.

5.    Sar xogħol ieħor marbut mal-iskrutinju tal-varji talbiet għall-ażil li jsiru minn persuni li jaslu hawn.  Pajjiżna jibqa’ l-iktar wieħed li rċieva talbiet għall-ażil fid-dinja.  Mhux biss, imma 98% ta’ dawk li jaslu hawn, jagħmlu tali talba.  Għalhekk, f’dawn l-erba’ snin żdiedu konsiderevolment il-pressjonijiet sabiex l-applikazzjonijiet jiġu magħluqa malajr kemm jista’ jkun.  Dan effettivament sar u baqa’ jsir.  L-uffiċċju mmexxi mill-Kummissarju għar-Rifuġjati għamel xogħol impressjonanti hawn, b’tibdiliet u b’abbiltajiet li ftit pajjiżi Ewropej laħqu.  L-applikazzjonijiet qegħdin jingħalqu dejjem f’perjodu iktar qasir.

6.    Din il-ħidma hija parti minn dak li jsir minn dan il-pajjiż f’dan is-settur importanti.  Però jsir kontinwament mhux sporadikament.  Din il-ġimgħa kellna wkoll żewġ passi oħra: l-ewwel, numru ta’ persuni li ma kienx ħaqqhom protezzjoni li ġew ripatrijati lura lejn pajjiżhom il-Ghana; u t-tieni, numru ieħor ta’ persuni li ġew integrati fl-Istati Uniti.  F’dan il-mument partikolari, fiċ-Ċentri Miftuħa u Magħluqa hemm inqas minn tlett elef ruħ.  Bil-ħidma li għamilna, u li għadna qed nagħmlu, ser inkomplu nippruvaw nassiguraw li min ħaqqu protezzjoni nassistuh biex jiġi rilokat f’pajjiż ieħor u dawk li le, li jiġu ripatrijati lura f’pajjiżhom.  Dan hu parti mix-xogħol li sar u li għadu jsir f’dan is-settur.

Is-solidarjetà importanti

1.    Tul il-perjodu li fih ġejt inkarigat nara l-problemi u l-konsegwenzi li jitwieldu mill-immigrazzjoni irregolari u illegali, rajt tibdil fi ħdan l-Unjoni Ewropea.  F’dawn l-erba’ snin saru passi ‘l quddiem, li permezz tagħhom daħlu mekkaniżmi ta’ solidarjetà, li qabel ma kinux jeżistu.  Il-bidu prinċipali kien definittivament il-Patt Ewropew dwar l-Immigrazzjoni u l-Ażil li sar fit-tieni nofs tas-sena 2008 taħt il-Presidenza Franċiża.  Il-punt kruċjali kien marbut mal-introduzzjoni għall-ewwel darba ta’ klawsola ta’ solidarjetà, li permezz tagħha jinbena programm għar-rilokazzjoni ta’ persuni li huma rifuġjati jew protetti minn pajjiż għall-ieħor tal-Unjoni.

2.    Niftakar li fil-laqgħat li kelli ma’ numru ta’ uffiċjali għolja u Ministri, f’diversi mumenti kienu jaqtgħuli qalbi li qatt ser jirnexxi li Stat fl-Unjoni jassisti ieħor b’dan il-mod.  Biss b’ħafna impenn dirett, dak li kien jidher diffiċli, sar.  Mill-Patt, li sfortunatament diversi f’pajjiżna għamlu l-iżball li maqdru, imxejna ‘l quddiem.  L-ewwel, sar proġett pilota biex persuni jiġu meħuda minn pajjiżi oħra u jibdew ħajja ġdida hemm.  Mhux biss, imma parti mill-Patt stabbilixxa wkoll it-twaqqif tal-Uffiċċju Ewropew għas-Sostenn fil-Qasam tal-Ażil (European Asylum Support Office jew EASO) bħala għodda importanti f’dan is-settur.

3.    Fortunatament għalina, wara l-ħidma u l-impenn dirett tagħna, il-Kunsill tal-Ministri tal-UE, f’deċiżjoni unika għax ittieħdet mill-ewwel laqgħa, għażel lil pajjiżna sabiex dan l-Uffiċċju jiġi stabbilit fih.  Dak il-pass, illum, beda jservi tajjeb lill-Unjoni u lilna partikolarment.  Hawn issa għandna ċentru ta’ attività li qiegħed diġà jħaddem numru ta’ persuni li permezz tiegħu qed naraw ġid soċjali u ekonomiku.  L-EASO qiegħed avvjat fit-triq it-tajba li permezz tagħha dan is-suġġett, bil-kumplikazzjonijiet kollha tiegħu, jista’ jinstablu tarf.

4.    Il-proġett pilota ġie segwit minn ieħor li żviluppa fl-aħħar sena li għaddiet fl-isfond tal-kriżi Libjana.  Hekk li mxejna sabiex ikun hemm rilokazzjoni ta’ iktar persuni, mhux biss lejn il-pajjiżi membri tal-Unjoni, imma anke ta’ oħrajn bħan-Norveġja, l-Isvizzera u l-Lichtenstein.  Għalhekk illum għandna quddiemna esperjenza li qatt qabel ma kellna u li fuqha nistgħu nibnu kapitoli ġodda fis-solidarjetà.  Ovvjament, mhux kull Stat jaqbel.  Hemm uħud li jaħsbu li dan iservi għar-raġunijiet żbaljati, però l-maġġoranza għandha opinjoni differenti.

5.    Proprju fuq dan li fl-aħħar laqgħa tal-Kunsill tal-Ministri tal-Intern li sar nhar il-Ħamis 8 ta’ Marzu, kien hemm qbil ġdid.  Il-Presidenza Daniża rnexxielha tasal għall-konklużjonijiet tal-Kunsill fuq dak li qed jissejjaħ bħala ‘Konklużjonijiet tal-Kunsill dwar qafas komuni għal solidarjetà ġenwina u prattika lejn Stati Membri li qed jiffaċċjaw pressjonijiet partikolari fuq is-sistemi tal-ażil tagħhom inkluż permezz ta' flussi migratorji mħalltin’.  Waslu f’dikjarazzjoni ċara li hemm bżonn li jkomplu jiġu meħuda linji ta’ ħidma biex is-solidarjetà f’dan is-settur delikat u diffiċli jiġu ssudati.

6.    Dawn il-konklużjonijiet qegħdin, għal darb’oħra, jistabbilixxu prinċipji f’dokument tal-Unjoni Ewropea li għandna nkomplu naħdmu fuqhom fis-snin li ġejjin.  Għalhekk qed naraw, fost l-oħrajn, solidarjetà f’sitwazzjonijiet ta’ emerġenza, f’mekkaniżmi ta’ koperazzjoni, fl-aspetti finanzjarji, fir-rilokazzjoni, fir-ripatriju ta’ persuni li m’għandhomx status ta’ rifuġjati u fil-koperazzjoni ta’ pajjiżi ta’ oriġini u transitu u li fihom isiru l-ewwel applikazzjonijiet għall-ażil.  Determinanti f’dan ser ikun ħidmet l-aġenziji FRONTEX u EASO.  Għalina, id-dokument huwa kollu importanti u, f’ħafna sens, tweġiba għall-ħidma li ilna nwettqu kostantement f’dan is-settur.  Is-solidarjetà hija importanti però altru titkellem dwarha u altru tfassal pjan ta’ ħidma għaliha.  Hawn qed nimbarkaw iktar ‘il quddiem fuq programm interessanti li minnu pajjiżna għandu jibbenefika sew.

13 -il persuna jingħataw opportunita għal ħajja ġdida fl-Istati Uniti

Dalgħodu fis-7:00 kont l-Ajruport Internazzjonali tagħna akkumpanjat minn uffiċjali fi ħdan l-Ambaxxata Amerikana u l-International Organisation for Migration. L-okkażjoni kienet it-tluq minn pajjiżna ta’ 13 –il persuna oħra lejn l-iStati Uniti tal-Amerika. Ħdax-il Somalu u żewġ Eritrej marru sabiex jibdew ħajja ġdida.

F’dawn is-snin marru lejn dak il-poplu madwar 800 ruħ. Nesprimi r-ringrazzjament tiegħi u fl-istess ħin is-sodisfazzjon li nara dawn il-persuni li għaddew minn tant diffikulta`, jibdew triq ġdida għalihom . Dan ma ġiex b’kumbinazzjoni imma frott il-ħidma ta’ diversi persuni ta’ ġenerożita u qalb tajba. Kull pass f’din it-triq tkabbarna. Turi li, minkejja d-daqs tagħna, xorta rnexxielna nagħmlu atti ta’ solidarjetà u ta’ karita` mal-inqas fis-soċjetà moderna.

Tmien immigranti jibdew ħajja ġdida fin-Norveġja

Pajjiżna fil-bidu ta’ din is-sena

Robert Visser (xellug), Kap tal-EASO

1.    Hemm tradizzjoni importanti li sena wara sena tiġi miżmuma f’pajjiżna.  Il-Korp Diplomatiku, jiġifieri l-Ambaxxaturi ta’ diversi nazzjonijiet barranin akkreditati magħna, ta’ kull Jannar jiltaqgħu mal-ogħla awtorità Maltija: il-President tar-Repubblika, il-Prim Ministru u l-Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Affarijiet Barranin.  Fiċ-ċerimonji li jsiru, isiru diskorsi importanti fejn iż-żewġ naħat iħarsu lura lejn is-sena li għaddiet u ‘l quddiem lejn dak li wieħed jipprevedi li jkun ġej.  Għalkemm kif jiġri fil-jum partikolari l-mezzi tal-aħbarijiet jagħtu xi forma ta’ importanza, però ħafna drabi dak li jingħad, jew jintesa, inkella ma jiġix rapportat fis-sħiħ.

2.    Kif inhija l-prattika, il-persuna li jissejjaħ id-Dekan tal-Korp Diplomatiku jitkellem għan-nom tal-Ambaxxaturi kollha.  Id-Dekan huwa n-Nunzju Appostoliku preżenti, Monsinjur Tommaso Caputo, li nhar il-Ġimgħa 20 ta’ Jannar għamel id-diskors tajjeb tiegħu.  Min kien preżenti seta’ jara kemm f’dak il-jum isir eżerċizzju importanti li permezz tiegħu jsiru riflessjonijiet ta’ ċertu piż.  Ħafna drabi d-diskors tad-Dekan huwa fir-realtà viżjoni ċara ta’ kif jarawna dawk li m’humiex ċittadini ta’ dawn il-gżejjer.

3.    Ħafna drabi aħna stess ma nifhmux sewwa dak li aħna u dak li huwa l-valur li nirrappreżentaw fix-xenarju Ewropew, Mediterranju u internazzjonali.  Għalhekk tajjeb li wieħed jisma’ opinjonijiet iffurmati kif għandhom ikunu biex nisiltu punti li fuqhom nistgħu nieħdu miżuri aqwa biex immexxu ‘l quddiem dan il-poplu.  Ngħid dan għax in-Nunzju Appostoliku ddikjara numru ta’ punti li ser inġib għall-attenzjoni tagħkom.  Huwa f’dan qal “As we carry out day-to-day diplomatic duties, we cannot fail to note that Malta possesses a wealth of human resources, as well as of perennial values.  These, when translated into the public domain, bear witness to the ‘political charity’ which in effect promotes the integral quality of life of a whole people.  Its consequences reach far beyond the shores of these Islands”.  U kompla: “we have seen how solidarity has been the light guiding Your Government in the demanding circumstances of  2011, where both at home and abroad you put into practice this universal principle”.  Ċertifikat mill-iktar ċar u evidenti ta’ dak li wettaqna bil-fatti u li l-pajjiżi barranin iħossuhom fid-dmir li jirrikonoxxu.

4.    Biss dan huwa kollu bbażat fuq il-fatti u mhux fuq l-impressjonijiet jew il-perċezzjonijiet.  Pajjiżna ħa ħsieb jimxi ‘l quddiem u jagħmel atti ta’ solidarjetà mingħajr ma kien rgħib jew li b’xi mod qagħad lura milli jgħin lil dawk li kienu verament fil-bżonn.  Dan in-Nunzju u Dekan irrikonoxxa b’mod l-iktar ċar li ħdimna tajjeb u sehemna kien ferm ikbar mill-qies tagħna jew minn dak li ħaddieħor jippretendi minna.  Jista’ jkun li f’pajjiżna stess ikun hemm min minn fostna jmaqdar dak li għamilna, biss il-fatti huma l-kontra.  Iż-żejt jitla’ f’wiċċ l-ilma.  Veru trid tistennih, imma jitla’.

5.    Di fatti l-Korp Diplomatiku kompla billi faħħarna fis-settur tal-immigrazzjoni irregolari f’żewġ punti importanti.  L-ewwel, fl-għajnuna li aħna konna kapaċi nagħtu meta ngħad hekk: “It is also well-known how Malta provided assistance in dealing with the influx of illegal immigrants that are still reaching these Islands.  In this respect Your Government, Honourable Prime Minister, has left no stone unturned in invoking international cohesion and burden-sharing in dealing with this phenomenon”.  Fit-tieni punt issir referenza għall-ftuħ tal-Uffiċċju Ewropew għas-Sostenn fil-Qasam tal-Ażil, dak li nafuh bħala l-“EASO”, li seħħ fis-sajf tas-sena li għaddiet.  Fuq dan ingħad hekk: “The European Union’s Asylum Support Office which opened in Malta last June contributes to the task of streamlining asylum policies and improving cooperation between authorities”.

6.    Hemm punti oħra li tqajmu f’dak il-jum, però deherli li għandi niġbed l-attenzjoni għal dawn għax, sfortunatament, hemm min jipprova jnessi.  Mhux biss, huwa daqshekk ieħor importanti li nirreġistraw mal-poplu tagħna li dak li twettaq, u għadu qed jitwettaq minn dan il-Gvern, ħaqqu tifħir.  Ħaqqu li jiġi rikonoxxut u mogħti l-post li rnexxilu jakkwista mhux b’kumbinazzjoni, imma sforz ix-xogħol u d-direzzjoni politika li ta dan il-Prim Ministru li għandna.  Pajjiżna għandu ħafna kredtu barra vantaġġi kbar li m’għandhomx, b’xi mod, jintilfu hawn.

Ambaxxatur Franċiż

Il-ġimgħa li għaddiet kelli l-Ambaxxatur Franċiż Daniel Rondeau fl-uffiċċju tiegħi.  Il-ħatra tiegħu waslet fi tmiemha u fl-aħħar jum ta’ dan ix-xahar ser iħalli pajjiżna.  Tul dawn it-tlett snin kelli l-opportunità li narah fl-azzjoni.  Persuna mimlija kultura, kittieb ta’ diversi kotba mill-isbaħ li, bl-aħjar Franċiż tiegħi, ippruvajt naqra.

Ħadem ħafna u ta l-kontribut sħiħ tiegħu.  Permezz ta’ ħidmietu waslu hawn żewġ Ministri ħbieb tiegħi, Brice Hortefeux u Eric Besson.  It-tnejn raw li l-mekkaniżmu ta’ solidarjetà jaħdem u Franza ħadet ħsieb tieħu madwar mitejn mill-immigranti irregolari f’pakkett ta’ integrazzjoni ġeneruż.  L-istess, għeni sabiex immur Pariġi għal numru ta’ laqgħat dwar il-Ġustizzja, l-Intern u l-Immigrazzjoni.  Sibtu mimli b’pariri, b’ħeġġa, ġenerożità u ppreparat.  Pajjiżna ttrasforma ruħu għaliha bħala t-tieni patrija.

Ma hemmx dubju li serva tajjeb ħafna u ser nitilfuh minn magħna.  Ċert però li ser jibqa’ jiftakarna u nibqgħu nibnu fuq dak li rnexxielu jwettaq magħna.

Il-Kumitati tal-Kamra

1.    Matul din il-ġimgħa kelli l-opportunità li nidher quddiem wieħed mill-Kumitati tal-Kamra tad-Deputati sabiex nirrapporta dwar kemm jista’ jkun punti mill-ħidma li saret tul din is-sena fis-settur tal-immigrazzjoni irregolari.  Fil-Kamra, bi qbil bejn iż-żewġ naħat, kien ġie deċiż li l-Kumitat tal-Affarijiet Soċjali jkollu wkoll id-dmir li jittratta dan is-suġġett partikolari.  Fit-tlett snin li għaddew, bħala Ministru rajt żviluppi varji f’xenarji politiċi u finanzjarji li tbiddlu l-ħin kollu.  Kelli mumenti diffiċli, interessanti u rari ħafna li għaddiet ġimgħa mingħajr ma qamet xi kumplikazzjoni.

2.    Fortunatament għalija, meta ħadt il-ġurament tal-ħatra għażilt li kull nħar ta’ Tnejn niġbor f’laqgħa l-partijiet kollha li fil-Ministeru jagħtu sehemhom f’dan is-settur.  Għalkemm mhux parti minna, il-Forzi Armati dejjem attendew.  B’dan stajt ikolli kuntatt dirett ma’ dak li kien qiegħed jiġri.  Rapporti varji fuq kull parti waslu u ġew diskussi.  Mhux dejjem tifhem mill-ewwel dak li jkun qiegħed jiżviluppa, però d-diskussjoni u l-għarbiel tal-informazzjoni wassluna sabiex nieħdu numru ta’ deċiżjonijiet importanti.  Imxejna sew.

3.    Kien hemm min ipprova jieħu vantaġġi politiċi u ngħid li, sa ċertu punt, irnexxielu.  Qamu fil-pajjiż sentimenti li bħalhom ma konniex rajna qabel.  F’daqqa waħda kellna sinjali ta’ razziżmu u ksenofobija, li ma kienux faċli li jiġu kkontrollati.  Fil-poplu kien hemm mewġa ta’ biżgħat kbar li ser nittieħdu, li ser insiru kollha musulmani, li pajjiżna mhux ser jibqa’ kapaċi jieħu ħsieb li jikkontrolla.  Kienu għalija mumenti iktar diffiċli meta sibtni naffronta mhux biss dawn il-kurrenti interni, imma wkoll esterni, xi mindaqqiet minn pajjiżi oħra.  Fortunatament, dak li kien qiegħed jipprevedi ħaddieħor, ma seħħx.  Ikkontrollajna u żammejna l-pożizzjoni tagħna mingħajr estremiżmi, diskorsi populisti, ħmerijiet jew aġir anti-demokratiku u razzista.

4.    Rajna diversi persuni jaslu hawn, sija għax fil-maġġoranza salvati mill-għarqa - minn ħalq il-mewt, kif ukoll għax tilfu triqithom u spiċċaw hawn.  Lil dawn il-persuni, kuntrarjament għal dak li niġu kkritikati dwaru, minn żmien għal żmien tajnihom u għadna nagħtuhom trattament tajjeb.  Veru li għandna politika ta’ detenzjoni li hi odjuża minnha nfisha, imma fiċ-ċirkostanzi tagħna, hija neċessarja.  Ħadd li għandu ftit sens komun ma jista’ jippretendi li din ma tiġix applikata, inkella twassal għal konfużjoni soċjali li l-effetti tagħha m’humhiex żgħar.  Ma ċċaqlaqniex mil-linja politika tagħna, però ċċaqlaqna sabiex nipprovdu kundizzjonijiet aħjar.

5.    Fil-Kumitat, it-Tlieta wara nofsinhar, stajt nagħti rendikont ta’ kemm persuni ġew f’pajjiżna fl-ewwel xhur tas-sena u x’qiegħed jiġri llum.  L-istatistika turi li waslu hawn 1535 persuna, li minnhom 268 kienu nisa u 125 kienu tfal.  Fil-maġġoranza tagħhom, 411 ġew mis-Somalja, 288 mill-Eritrea, 240 min-Niġerja u 103 mill-Etijopja.  Kull min wasal għamel talba sabiex jiġi rikonoxxut bħala refuġjat.  Dawn l-applikazzjonijiet ġew, fil-maġġor parti tagħhom, proċessati mill-Kummissarju għar-Rifuġjati.  Fil-fatt, fiċ-Ċentri ta’ Detenzjoni hemm preżentement 682 persuna u fiċ-Ċentri Miftuħa l-figura hija ta’ 2147.

6.    Tul dawn is-snin, l-esperjenza uriet kważi l-ħin kollu li dawn il-persuni jiġu hawn però jridu jmorru f’pajjiżi oħra.  Matul dawn is-snin, numru minnhom ġew ripatrijati u oħrajn, numru inqas, marru lura minn jeddhom.  Biss, il-maġġor parti jiċċaqilqu.  Ma’ dan iżda, aħna rnexxielna nibnu ħidma ma’ pajjiżi fl-Unjoni Ewropea u l-Istati Uniti li permezz tagħha ġew rilokati f’dawk il-pajjiżi madwar 1000 ruħ, li kompla għen.  Sar ħafna xogħol li nittama li fil-laqgħat li ġejjin fi ħdan dan il-Kumitat, il-persuni li taw sehemhom u jien ninfurmaw dwaru iktar.  L-immigrazzjoni irregolari mhix ser tisparixxi.  Pajjiżna jibqa’ fiċ-ċentru tal-Mediterran u għalkemm il-volum, il-metodu u l-persuni jinbidlu, xorta waħda hemm ser tibqa’.  Irridu nibqgħu attenti, preparati u viġilanti.  Dan qegħdin u ser inkomplu nippruvaw nagħmluh.

Politika umana

1.    Tul dawn l-aħħar snin affrontajna sitwazzjonijiet varji fis-settur tal-immigrazzjoni irregolari.  Kellna xenarji diffiċli u kkumplikati li mhux dejjem rajt persuni jagħmlu użu mir-raġuni fi kliemhom jew ħsibijiethom.  Anzi, kien evidenti li ħafna taw il-kontribut tagħhom fil-kamp politiku  u pubbliku mingħajr ma kellhom l-ideat ċari fuq x’kienu l-punti determinanti u importanti.  Sfortunatament, ħafna qabżu fin-nofs u flok qalu dak li kellhom jgħidu bħala persuni li għandhom is-sens komun, il-valuri u mhux l-opportuniżmu, qalu diskors li qajmu r-razziżmu u x-xenofobija.  Mill-2008 ‘l hawn rajna, verament, diskors mingħajr sustanza u ebda proposta vera, proprja u konkreta.

2.    Ħadna diversi passi konkreti fuq livelli varji sabiex naffrontaw verament it-traġedja li konna qed narawha sseħħ quddiemna.  B’eluf ta’ bnedmin jaqsmu mill-ixtut Libjani fuq biċċiet tal-baħar mingħajr saħħa, ser jaqgħu l-aħħar, kont nibqa’ skantat kif kont nisma’ u naqra min kien jagħtini l-parir li m’għandniex inħalluhom jiġu hawn.  Fortunatament f’dan qatt ma ħadna deċiżjoni waħda li permezz tagħha bnedmin bħalna setgħu tilfu ħajjithom.  Għal dawn is-snin twal f’din il-mewġa, bħala Gvern kellna nikkumbattu fil-pajjiż u barra minnu sabiex inżommu għolja l-bandiera tas-sewwa u l-valuri nsara li nemmnu fihom.  Sibtni f’sitwazzjonijiet li meta dħalt fil-politika ma kontx, qatt u qatt nimmaġina li ser insibni fihom.

3.    L-immigrazzjoni irregolari ilha fuq l-aġenda tal-pajjiż u l-poplu kien wera, diversi drabi, l-inkwiet tiegħu dwarha.  Però, tul dan iż-żmien fehem li l-Gvern kellu moħħu ċar u ħa passi diretti sabiex jinstabu s-soluzzjonijiet tul dawn is-snin.  Anqas f’din is-sena, li kienet hija wkoll waħda iebsa.  Nammetti li fix-xhur li għaddew, prinċipalment wara s-17 ta’ Frar, għaddejt minn ġimgħat twal ta’ inkwiet proprju fuq dan.  Min-naħa kellna l-piż tal-organizzazzjoni interna sabiex wieħed iwieġeb għax-xenarji varji marbuta mal-aspetti umanitarji u fuq in-naħa l-oħra rajt quddiemna t-theddida ta’ mewġa ferm u ferm ikbar ta’ immigrazzjoni irregolari milli qatt konna qegħdin naħsbu.  It-tbassir kien wieħed mill-iktar ikrah li taqqalli moħħi bl-effetti u konsegwenzi li setgħu jiġru f’pajjiżi.

4.    Ħadt diversi keded fuq dan u kkumbattejna, speċjalment meta, kif għidt, il-previżjonijiet kienu ta’ eluf kbar ta’ bnedmin li jitilgħu bil-baħar jaħirbu mill-ġlied.  Nassigura li ma kienx faċli u f’xi mument forsi nikteb f’iktar dettall fuq dak li għaddejna minnu.  Anke jekk sibtni għal ġimgħat twal norqod tlieta jew erba’ siegħat mal-lejl, speċjalment meta fi ftit jiem rajt madwar elf ruħ jaslu hawn.  Biss kelli dejjem spalla b’saħħitha madwari.  Il-Prim Ministru kien gwida ċara, diretta u ta’ sostenn fil-linja li ħadt.

5.    Ippreparajna rwieħna sew għal diversi eventwalitajiet, però altru taħseb x’jista’ jiġri u altru x’attwalment tara jseħħ quddiemek.  Waslu persuni hawn u rrid nirringrazzja lid-diversi uffiċjali, diretturi u impjegati tal-Istat li raw li l-parti tagħna saret sew.  Xejn ma kien faċli.   Nirringrazzja mill-qalb il-kuraġġ, id-determinazzjoni u l-perseveranza tal-uffiċjali li fi ħdan il-Gvern taw sehem.  Iktar u iktar meta f’dawn l-aħħar ġimgħat ħareġ ċar kristall li r-reġim tal-Kurunell Muammar Ghaddafi kellu id sew f’dan kollu.  Jidher li l-moviment ta’ persuni użah bħala strument politiku kontra tagħna, imma prinċipalment kontra l-Italja.  Il-bilanċ politiku li żammejna, mertu tad-direzzjoni tal-Prim Ministru Lawrence Gonzi, serviena sabiex ma nipperikolawx u ma naggravawx.

6.    Għalkemm ġejna kkritikati fuq elf ħaġa u kellna diversi persuni li jikkunsidraw ruħhom bħala esperti jippontifikawlna, dan il-Gvern għamel il-parti tiegħu tajjeb.  Mertu ta’ ħidmietna, żammejna saqajna mal-art.  Persuni li ħaqqhom status ta’ protezzjoni ngħatatilhom u minn fosthom, speċjalment familji, ġew integrati f’pajjiżi oħra.  Kien hemm min ipprova jarmi jew iċekken din il-ħidma imma din irnexxiet għax kompliet tagħti futur lil min verament kien jimmeritah.  Bit-tmiem tar-reġim fil-Libja infetaħ kapitolu ġdid.  Nittamaw li dan jibdel ukoll l-immigrazzjoni irregolari sabiex jieqaf darba għal dejjem dan l-isfruttament u abbuż fuq il-miżerja umana.  Il-futur ħadd ma jafu u għalhekk ser nibqgħu għax-xhur li ġejjin impenjati u viġilanti biex inwieġbu għar-realtà tal-isfidi li dan il-moviment iġib.  Il-politika tagħna ċara kienet u hekk ser tibqa’ – waħda li tħares lejn il-valuri, id-dinjità tal-bniedem u ma tmurx lejn id-denigrazzjoni tiegħu.

Pożizzjoni kostruttiva

1.    Il-bieraħ fakkarna għas-sitt darba l-mewt tal-Papa Ġwanni Pawlu t-Tieni, li seħħet nhar it-2 ta’ April 2005.  Qisu verament il-bieraħ li rajna dan il-bniedem, tant ċar fl-ideat, fil-viżjoni u fil-missjoni diretta lejn is-sewwa, il-paċi u l-ġustizzja, jitlaq minn din id-dinja lura lejn il-Missier li ħalaqna.  Il-memorja tagħna għadha ħajja, mimlija mhux biss b’immaġini impressjonanti , imma iktar minn hekk bis-sens u s-sustanza li huwa kien kontinwament jgħid.  Kliem Karol Wojtyla miktuba, miġbura u mismugħa jibqgħu xrar li jħajruk taħseb, tirrifletti u tinbidel fil-ħajja tiegħek, speċjalment f’dawn il-jiem tant determinanti fil-futur ta’ pajjiżna, tal-Mediterran u tal-Ewropa.

2.    Dak li kompla jiżviluppa f’din l-aħħar ġimgħa ta’ din il-gwerra ċivili jkompli jissoda diversi punti mil-linja politika li pajjiżna ħa lejn soluzzjonijiet bejn il-partijiet.  Il-konflitt imdemmi qiegħed ma’ kull siegħa jibdel ix-xenarju f’attakki mill-art u ta’ avvanzi u rtirati min-naħa u minn oħra.  Hemm sitwazzjoni ta’ tkissir ferm iktar qawwi fil-pożizzjonijiet ta’ dawk li jappoġġjaw it-tmexxija l-antika u dawk li qegħdin jidħlu għal dik li qed tipprospetta ruħha bħala l-ġdida.  Dawk madwar Tripli qed isibu ruħhom abbandunati minn iktar uffiċjali għolja, minn tnaqqis li gwerra ġġib fl-ikel, fil-kwalità tal-ħajja u qed jinżlu fil-livell ta’ dawk li qed jikkumbattu magħhom.

3.    L-istess dawk madwar Benghazi, li l-mewġa inizjali tagħhom li dehret tant diretta, issa qed narawhom imorru lura, jitolbu aktar “assistenza” militari li fl-aħħar tal-ġurnata twassal għal iktar komplikazzjonijiet.  Iż-żewġ naħat, li bdew b’bilanċ kompletament differenti favur min kellu l-aktar armamenti militari b’saħħithom, qed naraw wara tant ġimgħat li qed jilħqu lil xulxin.  Il-vjolenza ma twassalx lejn soluzzjonijiet, imma lejn aktar diffikultajiet li ser ikunu ferm iktar diffiċli sabiex jiġu solvuti matul is-snin li ġejjin.  Biss, dan l-istrument brutali, li l-bnedmin jaħsbu li bih ser jeliminaw avversarju, jekk jibqa’ għaddej ser jeqred it-tessut neċessarju li jwassal lejn ftehim.

4.    Pajjiżna kien, għadu u jibqa’ parteċipant kostruttiv fid-dimensjonijiet politiċi tiegħu.  Jekk naqbdu dak kollu li ngħad u sar minna naraw li kontinwament avvanzajna l-bżonn li l-poplu Libjan isib soluzzjoni li twasslu lejn Stat demokratiku, fejn jagħżel direttament hu lil min imexxih.  Żammejna l-vuċi tagħna soda fil-fora internazzjonali u Ewropej f’din il-linja.  Imxejna ‘l quddiem mingħajr ma ppruvajna niżżattu f’dak li ma jesagħniex, jew li nippruvaw nidhru iktar bravi minn diversi Stati oħra fid-dinja kollha.  Għalhekk fid-direzzjonijiet leġittimi li ttieħdu min-Nazzjonijiet Uniti, li biż-żewġ riżoluzzjonijiet 1970 u 1973 stabilixxew azzjoni diretta fuq il-mexxejja Libjani, pajjiżna bħall-bqija tal-komunità mondjali, segwa.

5.    Mhux biss, imma żammejna ruħna impenjati fid-direzzjoni umanitarja tagħna.  Gwerra, u hemm bżonn li kulħadd jifhem li hemm gwerra ċivili għaddejja, li qegħda tħalli warajha bnedmin feruti bl-effett tas-saħħa tal-armamenti moderi tal-lum, titlob assistenza.  Qed nagħtu u ser nibqgħu nagħtu għajnuna f’mediċini għal dawk li qed jikkumbattu għal ħajjithom fl-isptarijiet, li qed joperaw b’diffikultà kbira.  Dan il-konflitt militari, sfortunatament uħud jinjoraw l-effett tiegħu.  Jaħsbu li dan huwa xi forma ta’ xeneġġjat, ivvintat politikament u li wara ftit, wara li jwarrbu l-ġurnalisti ser naraw dawk li huma mejta mal-art, jerġgħu jqumu.

6.    Hemm bżonn li nifhmu aħna wkoll li l-konsegwenza ta’ din il-gwerra għamja hija dik ta’ persuni li jaħarbu għal ħajjithom.  L-aħħar fituri juru li madwar erba’ mija u ħamsin elf (450,000) persuna ħarbu lejn il-fruntieri varji tal-Libja.  Min ħarab lejn it-Tuneżija, min lejn l-Eġittu, l-Alġerija, n-Niġer, iċ-Chad, is-Sudan, l-Italja u oħrajn lejn pajjiżna.  Din hija l-konsegwenza inevitabbli ta’ dak li huwa għaddej, li tista’ tieqaf meta l-partijiet iduru madwar mejda u jsibu ftehim li jwassal għal pajjiż ġdid.  U min jaħseb li hemm bnedmin li flok jagħżlu li jsalvaw ħajjithom, ikomplu joqogħdu għall-balal tal-mewt, qed jilludi ruħu.

7.    Pajjiżna jibqa’ mpenjat li jassisti u jagħmel il-parti tiegħu bil-pożizzjoni kostruttiva li huwa diġà ħa.  Il-vuċi tar-raġuni tagħna mhix ser tispiċċa f’dan il-konflitt, imma għandha tkompli tinstema’.  Għalhekk nibqgħu determinati li nagħtu sehemna sabiex dan il-konflitt jispiċċa malajr kemm jista’ jkun, b’soluzzjoni li twassal lejn bidu ġdid.  Wieħed demokratiku li l-poplu Libjan, permezz tal-mexxejja tiegħu, jasal għalih.  Aħna, fl-esperjenza tagħna, nafu li mingħajr paċi, mingħajr ġustizzja, ma jistax ikollok protezzjoni tad-drittijiet umani, stabilità u ekonomija soda li tiġġenera xogħol u livell ta’ ħajja.  Għalhekk ser nibqgħu impenjati f’din il-pożizzjoni kostruttiva.