Ħidmet il-Parlament

1.    Tul din il-ġimgħa l-Parlament aġġorna, kif jagħmel kull sena, għall-vaganzi tal-Għid il-Kbir.  Sfortunatament kien hemm żmien meta, bi sfida għall-valuri u t-tradizzjonijiet insara tagħna, kien hemm min kien jibqa’ jinsisti li jibqa’ jlaqqa’ l-Kamra sa Ħamis ix-Xirka u anke jitħajjar fil-Ġimgħa l-Kbira.  Dan illum għadda proprju għax ħadna ħsieb li nagħtu l-importanza li ħaqqha l-politika nazzjonali mingħajr ma narawha b’xi mod tirbaħ fuq dik reliġjuża.  Hekk għamlu l-kapijiet tal-Kamra ta’ qabli.  Il-President Emeritu Guido de Marco (Alla jagħtih il-Ġenna), Lawrence Gonzi u Tonio Borg kollha segwew din il-prattika tajba.  Ma ltqajniex fil-mument li għal diversi Maltin u Għawdxin huwa għal qalbhom.  Din hija l-marka ta’ dan il-partit, u hekk baqgħet.  Għalhekk dan l-aġġornament ma ħariġx barra min-normal.

2.    Aġġornajna wara li l-Kamra ilha tiltaqa’ regolarment u kontinwament mill-bidu tas-sena.  Fl-ewwel xahrejn fil-fatt iltqajna 27 darba u f’dawn is-seduti numru konsiderevoli ta’ membri ħadu sehem.  Kien hemm xejn inqas minn 64 membru b’madwar 100 siegħa ta’ dibattitu u domandi parlamentari li ħafna drabi jittrasformaw ruħhom f’mumenti interessanti.  Fil-fatt, f’dawn ix-xhur ġew preżentati xejn inqas minn 2,326 domanda parlamentari.  Dan huwa xiehda ċara li l-Parlament baqa’ l-post fejn tiġi rispettata d-demokrazija.  Baqa’ wkoll il-post fejn il-Ministri u s-Segretarji Parlamentari baqgħu jattendu regolarment u jwieġbu għad-domandi li jsirulhom miż-żewġ naħat tal-Kamra.  Ma kellniex dawk it-tip ta’ tweġibiet li “mhux fl-interess tal-poplu”, anqas ma kellna Ministru wieħed li jrid ilaħħaq ta’ kulħadd.  Il-Kamra tad-Deputati baqgħet taħdem tajjeb u dik il-ħidma baqgħet tiġi segwita u rrappurtata kontinwament.  F’ebda mument ma morna lura minn xi valur demokratiku.

3.    Mhux biss iddibattejna liġijiet varji imma approvajna wkoll, bil-kunsens taż-żewġ naħat, numru ta’ liġijiet.  Fil-fatt, hawn ukoll, il-ħidma leġislattiva ma waqgħetx lura.  Ġew approvati 3 liġijiet ġodda li huma marbuta mal-Att dwar is-Sigurtà Soċjali, il-pożizzjoni ta’ persuni b’diżabilità u l-liġi dwar is-self lill-Greċja.  Mhux biss, imma ġew ippreżentati wkoll 102 avviżi legali li huma wkoll, kif inhuwa magħruf, iżidu fil-korp leġislattiv tagħna u huma determinanti.  Biex wasalna hawn, il-Parlament ħadem.  Dan sar sija fid-dibattitu tat-tieni qari, kif ukoll fi stadju ta’ Kumitat.  Għax huwa magħruf li ħafna mil-liġijiet tagħna jingħataw l-iskrutinju neċessarju tagħhom f’kull stadju tal-Parlament.  F’dawn is-snin li ilni fl-Eżekuttiv, minn esperjenza ta’ 38 abbozz ta’ liġi li b’xi mod fih kelli sehem dirett, nista’ ngħid li huwa dejjem tajjeb li kull liġi tieħu l-ħin tagħha u li fuqha jkun hemm ir-riflessjoni neċessarja.  Naqbel li, kemm jista’ jkun, m’għandekx tagħmel limitu jew kontroll fuq kemm seduti jew membri jieħdu sehem f’dibattitu fuq xi liġi partikolari.

4.    Mhux biss, imma fuq l-aġenda parlamentari hemm ukoll numru ta’ abbozzi ta’ liġi pendenti.  Dan huwa wkoll mertu ta’ dan il-Gvern li ħa ħsieb li jkollu dejjem kwantità ta’ abbozzi ta’ liġijiet lesti biex jiġu dibattuti  Kien ikun hemm nuqqas kieku ma kellniex.  Proprju l-fatt li għandna ħafna juri, minflok, li aħna attivi u bqajna Gvern li jrid jibdel, jirriforma u dan sabiex ikollna soċjetà aħjar.  Dan huwa iktar ċar mill-fatt li għalkemm approvajna 3 abbozzi ta’ liġijiet, ġew preżentati 4 oħra ġodda.  Għalhekk il-Kamra quddiemha għandha aġenda twila, tajba u li għandna napprovaw.  Naqblu u m’hemmx dubju li għalkemm diversi liġijiet huma tajba fihom infushom, xorta jkun jonqoshom tibdiliet ta’ rfinar li jrid isir kontinwament.  Dan huwa proċess normali u s-soltu l-Oppożizzjoni timxi fuq din il-linja, għalkemm din is-sena kellna l-eċċezzjoni fuq l-abbozz ta’ liġi dwar l-Edukazzjoni li, stranament, iddikjaraw li għax jaqblu miegħu, ser jivvutaw il-kontra.

5.    Il-ħidma parlamentari ssir ukoll fid-diversi Kumitati li għandna mwaqqfa.  Fil-fatt, hawn ukoll, dawn komplessivament iltaqgħu 39 darba u dan ukoll huwa tajjeb.  Biss biss, il-Kumitat dwar ix-Xogħol tal-Kamra, iktar magħruf bħala l-House Business Committee, ltaqa’ 6 darbiet.  F’dawn il-Kumitati ħafna drabi, għalkemm mhux dejjem, ix-xogħol isir fil-kalma u s-serenità.  Dan huwa tajjeb.  Fil-fatt fil-Kamra, iktar ma jkun hemm kalma u attenzjoni għal dak li jkun qiegħed isir, tant l-aħjar.  Nittama li, meta nerġgħu niltaqgħu, l-atmosfera tkun din sabiex napprovaw iktar liġijiet milli diġà approvajna.  Huwa essenzjali għall-poplu ta’ dawn il-Gżejjer li jirċievi mingħandna dan is-servizz.

6.    Hemm iktar xogħol li sar f’dawn ix-xhur marbut ukoll mal-ħidma li ssir kontinwament mill-membri parlamentari barra minn xtutna.  Biss, huwa żgur evidenti li l-Parlament ħadem u approva tajjeb fuq diversi punti għax huwa ċar li, fil-maġġoranza ta’ dak li jgħaddi mill-Kamra, jgħaddi għax naqblu fuqu t-tnejn.  Fil-Parlament it-tħaddim tad-demokrazija ma naqasx, anzi kompla jitkattar.  Kellu bżonn ħaddieħor żamm l-istess livell għoli li żammejna aħna.  Ikunu xi jkunu ċ-ċirkostanzi, aħna hekk determinati li nkomplu nagħmlu.  Għandna ħafna iktar li jrid isir u nħares ‘il quddiem sabiex inkomplu naħdmu u napprovaw liġijiet u miżuri li jagħmlu l-ġid lil pajjiżna.  Dak kommessi għalih u determinati li nibqgħu nżommuh.

Ikompli għaddej ix-xogħol fil-Parlament

Il-Kamra tad-Deputati fl-aħħar ġimgħa kompliet għaddejja bix-xogħol tagħha, tiddibatti diversi liġijiet ta' importanza nazzjonali. Din il-ħidma ser tibqa għaddejja.

Ma hemmx dubju

1.    Ma hemmx dubju li din kienet ġimgħa diffiċli għall-Gvern.  Id-dibattitu parlamentari li segwa b’ritmu qawwi fl-erbat’ijiem tagħha wera biċ-ċar li l-mozzjoni tal-Oppożizzjoni kienet qegħda tittieħed bl-aktar serjetà.  Il-membri parlamentari eletti fi ħdan il-Partit Nazzjonalista ħadu sehem attiv u ressqu għall-attenzjoni tal-poplu punti mill-iktar validi.  Ħareġ biċ-ċar il-kuntrast bejn Oppożizzjoni li ma kentix qed tieħu sehem u n-naħa tal-Gvern li ressqet għall-konsiderazzjoni l-ħidma li saret u li għadha għaddejja.  Dan hu li l-poplu ra u fehem li qiegħed iseħħ.

2.    M’hemmx dubju wkoll li diversi persuni oħra analizzaw iktar fil-fond dak li kien seħħ u li kien għaddej.  L-ewwel, il-mod li bih l-Oppożizzjoni resqet lejn din is-sitwazzjoni politika.  Stajt nara fl-ewwel laqgħa tiegħi tal-Kumitat Permanenti dwar ix-Xogħol tal-Kamra li l-Partit Laburista, minkejja dak kollu li ppruvajt ngħidilhom, kellhom pjan imfassal f’rashom.  Il-pjan kien mozzjoni ta’ sfiduċja u, fl-istess ħin, mozzjoni ta’ giljottina.  Il-verità hija li ma kienx hemm bżonn tagħhom għax fuq l-aġenda parlamentari kien hemm liġi li għandha konsiderazzjonijiet finanzjarji li jekk ma tgħaddix għandha l-konsegwenzi politiċi tagħha.

3.    Ma hemmx dubju li ma riedux jisimgħu mir-raġuni.  Riedu jieħdu r-riedni f’idejhom, jimponu fuqna aġenda u ħin limitat għad-diskussjoni.  Hekk ippruvaw jagħmlu u fuq it-tnejn ma rnexxielhomx.  Illum nafu li meta l-maskra nkixfet kellhom ineħħu l-mozzjoni ta’ giljottina.  Kellhom jirtirawha għax il-pajjiż kien fehem li qegħdin, l-ewwel, jagħlqu ħalq il-membri tal-Gvern; it-tieni, li jneħħu d-dritt tal-Gvern li jiddefendi ruħu u, it-tielet, li jagħmlu sarima ma’ ħalq il-membri parlamentari tal-Oppożizzjoni.  Il-Gvern ma ħassx li għandu joqgħod għal dan.  Stabbilixxa għall-membri eletti fi ħdanu żmien raġjonevoli, però l-Oppożizzjoni baqgħet iżżomm lura lill-membri tagħha milli jitkellmu, ma jmurx jgħidu dak li m’għandhomx.

4.    M’hemmx dubju wkoll li l-poplu fehem li tant il-Partit Laburista ma kellux xi jgħid fuq ħidmet il-Gvern li għażel li l-mozzjoni ta’ sfiduċja jħalliha xotta xotta.  Kif seta’ l-Gvern jiddefendi ruħu jekk l-Oppożizzjoni ma qalet xejn, salv fl-aħħar nett meta kienet ċerta li tagħlaq hija d-dibattitu?  X’metodi demokratiċi huma dawn?  Għala kien hemm daqshekk biża’ u nuqqas ta’ kuraġġ, l-ewwel, li tiddjaloga; u t-tieni, li tħalli lill-membri l-oħra tal-Oppożizzjoni jitkellmu?  Deher ċar li kellhom f’rashom li rnexxielhom jaħdmu kollox bizzilla għax għandhom “strateġija” invinċibbli.

5.    M’hemmx dubju li dawk li qegħdin wara l-kwinti tal-Kap tal-Oppożizzjoni ppruvaw imewtu l-effett tal-mozzjonijiet billi jħallu lilu biss jitkellem.  Diġà kien ċar li ħallew ġimgħa tgħaddi bejn l-effett ta’ ċerti diskorsi u ġibdu l-Konferenza Ġenerali fuq ġimagħtejn.  Diġà għamlu ħilithom sabiex jifirdu l-“ġdid nett” mill-“ġdid” u mill-“qadim nett”, però ħadd ma seta’ jifhem għala d-diskors tal-Kap tal-Oppożizzjoni kien kollu fuq ħajtu.  Għal mument erġajna morna lura għad-diskors inizjali tiegħu meta nħatar u stajna naraw li f’erba’ snin ma nbidel xejn, la mill-kontenut u anqas mill-metodu.  Kollox baqa’ statiku.

6.    M’hemmx dubju lanqas li fid-dinja tal-politika hemm dawk li jifhmu x’inhuwa għaddej u dawk li le.  Mexxej politiku, jekk irid juri li huwa kapaċi jidħol għall-piż tar-responsabbiltà jrid juri li huwa kapaċi u li ma daħħalx lilu nnifsu f’dinja oħra.  Kull politiku għandu l-istorja ta’ ħajtu x’jirrakkonta u hemm mument meta dan għandu jingħad, però li tgħidhom issa, b’repetizzjonijiet, jistgħu juru li dak li jkun ikun qed jaħrab mill-problemi u jgħix fid-dinja tal-fatati.  Partit fl-Oppożizzjoni mistenni li għandu l-ħin għal dan, imma jekk mhux qed jutilizzah, joħorġu dawn it-tip ta’ “sotto-strateġiji”.

7.    Fl-aħħarnett, m’hemmx dubju lanqas li l-kuntrast bejn iż-żewġ mexxejja deher ċar nhar il-Ħamis, meta tkellem il-Prim Ministru Lawrence Gonzi.  Il-Kap tal-Partit Nazzjonalista wera ruħu miftuħ għad-djalogu, magħluq għall-impożizzjoni, determinat li jersaq lejn il-vot, kuraġġjuż li jaffronta u mhux jaħrab mill-argumenti.  Irnexxielu jżomm lill-Oppożizzjoni milli twettaq dak li ppruvat tagħmel bil-mozzjonijiet ta’ giljottina.  Irnexxielu jħalli u jiggarantixxi ħin lil kull min ried jitkellem.  Irnexxielu juri li huwa bniedem ta’ esperjenza, kapaċi jaffronta s-sitwazzjonijiet diffiċli u jibqa’ kalm u umli f’ħidmietu.  M’hemmx dubju li l-poplu jagħraf u japprezza dawn il-kwalitajiet f’mumenti daqshekk iebsa.

Il-Kumitati tal-Kamra

1.    Matul din il-ġimgħa kelli l-opportunità li nidher quddiem wieħed mill-Kumitati tal-Kamra tad-Deputati sabiex nirrapporta dwar kemm jista’ jkun punti mill-ħidma li saret tul din is-sena fis-settur tal-immigrazzjoni irregolari.  Fil-Kamra, bi qbil bejn iż-żewġ naħat, kien ġie deċiż li l-Kumitat tal-Affarijiet Soċjali jkollu wkoll id-dmir li jittratta dan is-suġġett partikolari.  Fit-tlett snin li għaddew, bħala Ministru rajt żviluppi varji f’xenarji politiċi u finanzjarji li tbiddlu l-ħin kollu.  Kelli mumenti diffiċli, interessanti u rari ħafna li għaddiet ġimgħa mingħajr ma qamet xi kumplikazzjoni.

2.    Fortunatament għalija, meta ħadt il-ġurament tal-ħatra għażilt li kull nħar ta’ Tnejn niġbor f’laqgħa l-partijiet kollha li fil-Ministeru jagħtu sehemhom f’dan is-settur.  Għalkemm mhux parti minna, il-Forzi Armati dejjem attendew.  B’dan stajt ikolli kuntatt dirett ma’ dak li kien qiegħed jiġri.  Rapporti varji fuq kull parti waslu u ġew diskussi.  Mhux dejjem tifhem mill-ewwel dak li jkun qiegħed jiżviluppa, però d-diskussjoni u l-għarbiel tal-informazzjoni wassluna sabiex nieħdu numru ta’ deċiżjonijiet importanti.  Imxejna sew.

3.    Kien hemm min ipprova jieħu vantaġġi politiċi u ngħid li, sa ċertu punt, irnexxielu.  Qamu fil-pajjiż sentimenti li bħalhom ma konniex rajna qabel.  F’daqqa waħda kellna sinjali ta’ razziżmu u ksenofobija, li ma kienux faċli li jiġu kkontrollati.  Fil-poplu kien hemm mewġa ta’ biżgħat kbar li ser nittieħdu, li ser insiru kollha musulmani, li pajjiżna mhux ser jibqa’ kapaċi jieħu ħsieb li jikkontrolla.  Kienu għalija mumenti iktar diffiċli meta sibtni naffronta mhux biss dawn il-kurrenti interni, imma wkoll esterni, xi mindaqqiet minn pajjiżi oħra.  Fortunatament, dak li kien qiegħed jipprevedi ħaddieħor, ma seħħx.  Ikkontrollajna u żammejna l-pożizzjoni tagħna mingħajr estremiżmi, diskorsi populisti, ħmerijiet jew aġir anti-demokratiku u razzista.

4.    Rajna diversi persuni jaslu hawn, sija għax fil-maġġoranza salvati mill-għarqa - minn ħalq il-mewt, kif ukoll għax tilfu triqithom u spiċċaw hawn.  Lil dawn il-persuni, kuntrarjament għal dak li niġu kkritikati dwaru, minn żmien għal żmien tajnihom u għadna nagħtuhom trattament tajjeb.  Veru li għandna politika ta’ detenzjoni li hi odjuża minnha nfisha, imma fiċ-ċirkostanzi tagħna, hija neċessarja.  Ħadd li għandu ftit sens komun ma jista’ jippretendi li din ma tiġix applikata, inkella twassal għal konfużjoni soċjali li l-effetti tagħha m’humhiex żgħar.  Ma ċċaqlaqniex mil-linja politika tagħna, però ċċaqlaqna sabiex nipprovdu kundizzjonijiet aħjar.

5.    Fil-Kumitat, it-Tlieta wara nofsinhar, stajt nagħti rendikont ta’ kemm persuni ġew f’pajjiżna fl-ewwel xhur tas-sena u x’qiegħed jiġri llum.  L-istatistika turi li waslu hawn 1535 persuna, li minnhom 268 kienu nisa u 125 kienu tfal.  Fil-maġġoranza tagħhom, 411 ġew mis-Somalja, 288 mill-Eritrea, 240 min-Niġerja u 103 mill-Etijopja.  Kull min wasal għamel talba sabiex jiġi rikonoxxut bħala refuġjat.  Dawn l-applikazzjonijiet ġew, fil-maġġor parti tagħhom, proċessati mill-Kummissarju għar-Rifuġjati.  Fil-fatt, fiċ-Ċentri ta’ Detenzjoni hemm preżentement 682 persuna u fiċ-Ċentri Miftuħa l-figura hija ta’ 2147.

6.    Tul dawn is-snin, l-esperjenza uriet kważi l-ħin kollu li dawn il-persuni jiġu hawn però jridu jmorru f’pajjiżi oħra.  Matul dawn is-snin, numru minnhom ġew ripatrijati u oħrajn, numru inqas, marru lura minn jeddhom.  Biss, il-maġġor parti jiċċaqilqu.  Ma’ dan iżda, aħna rnexxielna nibnu ħidma ma’ pajjiżi fl-Unjoni Ewropea u l-Istati Uniti li permezz tagħha ġew rilokati f’dawk il-pajjiżi madwar 1000 ruħ, li kompla għen.  Sar ħafna xogħol li nittama li fil-laqgħat li ġejjin fi ħdan dan il-Kumitat, il-persuni li taw sehemhom u jien ninfurmaw dwaru iktar.  L-immigrazzjoni irregolari mhix ser tisparixxi.  Pajjiżna jibqa’ fiċ-ċentru tal-Mediterran u għalkemm il-volum, il-metodu u l-persuni jinbidlu, xorta waħda hemm ser tibqa’.  Irridu nibqgħu attenti, preparati u viġilanti.  Dan qegħdin u ser inkomplu nippruvaw nagħmluh.