Lejn it-8 ta’ Diċembru

 

 

1.      M’aħniex wisq il-bgħid.  Anzi, kif nafu, f’dan il-Ħadd dedikat lil Kristu Re, nibdew it-triq.  Nifhmu li sejrin lejn numru ta’ Festi uniċi li, sena wara l-oħra, huma speċjali.  Li għalkemm jgħaddu x-xhur minn fuqna, xorta għandna stedina miftuħa.  Waħda li tiġborna nkunu parti minn proċess lejn it-toroq għas-salvazzjoni tagħna.  F’dak li aħna naqbdu, pass wara pass, sejrin biex nippruvaw nifhmu aħjar.  Nagħmlu ħilitna biex inkunu parti iktar sħiħa minn dak li nixtiequ nifhmu.  Jew aħjar, dak li ma nifhmux kemm irridu, imma dak li mingħajr ma nafu, in-natura umana titlob u tixtieq.

 

Il-Qari

 

2.      Ħafna drabi, f’din il-mixja interna tagħna nagħmlu sew jekk induru u nistrieħu fuq kitbiet tajba.  Fuq dawk li jmexxuna mingħajr ma nafu.  Daqqa bi proċess qawwi, veloċi, u daqqa b’pass iktar attent.  Iktar ikkalkulat fl-għarfien li dak li qegħdin naqraw huwa mimli għerf.  Huwa, anzi, soluzzjoni għal diversi domandi li għandna ġewwa fina.  Għal varjetà ta’ punti li naċċettaw, u mhux dejjem nifhmu fid-dimensjoni sħiħa tagħhom.  Ċerti drabi, anzi lili jiġrili iktar, inħarsu lura u naraw li dak li rajna u smajna, issa qed jeħodna f’pożizzjonijiet differenti.  Naqraw, u fl-istess ħin, nakkumulaw.  Niġbru ġewwa fina biex nersqu iktar viċin li niftħu moħħna.

 

Daqt magħna

 

3.      Ċertament, mhux qiegħed nikxef xi sigriet.  Kull sena nħares, bħal diversi oħrajn bħali, lejn il-Festa tal-Immakulata Kunċizzjoni.  Hemm l-aspett estern li huwa importanti u jseħħbak dak li jseħħ fl-intern.  Hemm l-attivitajiet umani li jsiru fit-toroq bil-ferħ u bil-briju li, dejjem jekk it-temp jippermetti, iseħħu.  Hemm, però, dawk interni.  Il-funzjonijiet varji.  In-novena li tibqa’ tiġbed ‘il-poplu.  Hemm ġabra, ferħ u għarfien li din il-festa hija partikolarment importanti.  Fiha ferm iktar milli wieħed jaħseb, u anzi, tieħdok ‘il quddiem.  Waħda li tgħaddi mill-vini tiegħek biex tagħtik ħajja ġdida, iktar qawwija.

 

Il-Ktieb

 

4.      Nipprova, kull sena però, tul Novembru nsib ktieb biex nirrifletti mill-ġdid u nipprepara ruħi.  Għal numru, quddiem il-Glorji ta’ Marija ta’ San Alfons Maria de Liguori, kont immur lura għalih.  Qrajtu minn qoxra sa qoxra, u kien u jibqa’ pedament għalija.  Però, wara bqajt nirreferi għalih biex nerġa’ naqra, ngħin il-memorja u nerġa’ nipprova nifhem.  Biss, dawn l-aħħar xhur tal-pandemija, sibt il-ħin indur kotba oħra u nixtrihom.  Wieħed li laqatni, u nirrakkomanda verament, huwa tal-Kardinal Gianfranco Ravasi, Maria.  Stampat fl-2015, ftit snin ilu, fih numru mill-isbaħ ta’ ideat u riflessjonijiet.  Ċertament gwida  tajba, sija għal min ser jibda, kif ukoll għal min ser ikompli f’din it-triq tal-għerf.

 

Introduzzjoni?

 

5.      Il-Kardinal m’għandux, forsi, bżonn ħafna kliem ta’ introduzzjoni magġna.  Narawh numru ta’ drabi fuq ix-xandir.  Nisimgħu kliemu.  Ilu fil-Kulleġġ Kardinalizju sa mill-20 ta’ Novembru 2010, dan is-Sibt jagħlaq ħdax-il sena.  Imwieled fl-1942, ħajtu ddedikaha għall-proxxmu.  Iddedikaha wkoll għall-istudju.  Okkupa l-kariga ta’ President tal-Pontificio Consiglio della Cultura e delle Pontificie Commissioni per i Beni Culturali della Chiesa e di Archeologia Sacra.  Waħda li seta’ okkupa għax huwa għalliem u għaref f’din il-linja.  Aspett li jirrifletti ruħu f’dan il-ktieb sabiħ u mhux twil xejn biex jinqara.

 

Kif maqsum

 

6.      Il-kapitoli huma erbgħa.  Ilkoll ftit ħoxnin, imma fortunatament maqsuma f’sezzjonijiet.  Fejn l-ewwel huwa definit ġenerikament Alcune immagini bibliche.  Fih hemm ġabra twila ta’ riflessjonijiet li jqabblu t-Testment l-Antik mal-Ġdid.  Anzi, li l-kittieb kontinwament ifittex siltiet varji, il-maġġor parti tagħhom mhux daqshekk magħrufa.  Anki dawk li smajna jew qrajna bihom, jagħtihom dimensjonijiet ġodda.  Iżid, kontinwament mingħajr ma jnaqqas.  Fejn il-profeti jissemmew wieħed wara l-ieħor.

 

Santi Padri

 

7.      B’kitbiethom jingħaqdu mar-riflessjonijiet ta’ diversi Santi Padri bħal San Girgor il-Kbir.  Fejn jislet l-isbaħ u l-aħjar ta’ dan il-qaddis, li jgħid: “Inoltre non sarebbe diventata tempio del Signore, se la divinità del Verbo non si fosse calata nel suo seno per assumere la natura umana.  Maria giustamente è chiamata monte ricco di frutti, perché da lei è nato un ottimo frutto, cioè un uomo nuovo.”  Il-bniedem il-ġdid li rridu nkunu aħna jitwieled mertu tagħha.

 

Il-Faqar

 

8.      Il-kitba hija kollha mimlija b’għerf u osservazzjonijiet.  Biss, it-tieni kapitlu, Vergine e Madre Feconda, laqatni aktar.  Ravasi jġibna iktar mar-realtà li għexet u ġarrbet Sidtna Marija.  L-ewwel, fil-mument tal-konċepiment; it-tieni, fil-preżentazzjoni fit-tempju, u t-tielet, quddiem is-Salib.  Ifakkarna f’dan kollu, li għexet u saret omm fil-faqar.  Tgħix fl-umiltà ta’ tfajla għaqlija u mgħarrfa f’kitbiet l-Iskrittura, mhux fil-flus, u anqas fl-ogħla parti tas-soċjetà.  Anzi, fit-tarf tas-soċjetà ta’ dawk iż-żminijiet.  Fid-diffikultajiet varji li dak l-ambjent kien jagħti.  Ta’ mara li għażlet li tibqa’ sservi u tkum l-omm tal-fqar.

 

Fit-Tempju

 

9.      Ifakkarna l-kittieb li meta hija u San Ġużepp marru fit-tempju jippreżentaw lil binhom ma kinux milqugħa b’ħafna attenzjoni mill-qassisin.  Ma kellhomx flus.  Kienu fost l-ifqar.  Imma f’dak il-mument, żewġ persuni qaddisin ifakkru u jipproklamaw dak li ġej.  Dawk li s-soċjetà qegħdu fil-ġenb kienu fil-fatt dawk fiċ-ċentru tagħha.  Il-faqar estern tagħhom ħeba s-sinjurija interna.

 

Taħt is-Salib

 

10.    Imiss ukoll mal-argument li ħabbat lil diversi meta fil-Vanġelu nsibu li jissemmew “ħut” Sidna Ġesù Kristu.  Huwa jqiegħed ċar il-ħsieb.  Kieku Sidna kellu verament aħwa oħra, allura ma kienx, minn fuq is-Salib, jafda lil Ommu Marija f’idejn San Ġwann.  Kien ikollu moħħu mistrieħ li hemm membri oħra fil-familja li ser jieħdu kura tagħha.  Imma billi ma kienx hemm, allura ħalliha f’idejn id-dixxiplu maħbub tiegħu.

 

Mill-isbaħ

 

11.    Il-ktieb fih ferm iktar minn hekk.  Huwa mimli b’għerf varju li jħajrek taqrah.  Iħajrek tgħarblu u terġa’ taqra mill-ġdid partijiet minnu.  Wieħed li huwa wkoll jista’ jservi ta’ fonti għal dawk li jippreparaw il-priedki u riflessjonijiet varji f’dawn il-jiem.  Fih hemm mit-Testmenti l-Antik u l-Ġdid, imma anki dak li huwa jispjega bħala “ma anche con elementi desunti e purificati dalla massa di memorie e di creazioni devozionali apocrife”.  Illum li ninsabu ftit jiem il-bogħod, huwa għodda tajba sabiex nippreparaw lejn dak li ser niċċelebraw fit-8 ta’ Diċembru.

 

 

 

 

 

 

Żommna mit-tiġrib .

 

1.    Kemm huwa tajjeb tisma’ x’għandu xi jgħid ħaddieħor fil-ħajja.  Kemm daqshekk siewi li tagħti każ il-pariri ta’ oħrajn fid-demokrazija.  Kemm hija mimlija sens dik id-direzzjoni li titlob minna sabiex naħsbu mitt darba u naqtgħu darba.  Għax proprju l-esperjenza politika, li trid issir iktar rari, tmexxik sabiex, għall-ġid tal-poplu, tieqaf taħseb sew.  Tgħarbel fil-fond jekk dak li fassalt f’rasek, jekk dak li ddikjarajt fil-pubbliku huwiex verament tajjeb kif taħseb inti waħdek, jew jekk mexxewkx xi wħud biex tagħmel hekk.

 

Opinjonijiet

 

2.    Is-soċjetà tal-Facebook hija f’dan għalliema.  Opinjoni ta’ persuna waħda, mingħajr ma hemm ħsieb warajha, għax tinkiteb tittieħed bħala veritiera.  Tittieħed bħala dik li għandha tirbaħ fl-argument.  Mentri nafu, frott l-esperjenza, li opinjoni, biex ikollha valur trid tinġabar u tiġi mqegħda ma’ ta’ oħrajn.  Konfrontata b’mod u manjiera li min qiegħed jipproponi għandu iktar fil-kalatura favur tiegħu, għax kontestata bir-raġuni.  Hemm, f’dak il-proċess, ser tħossok iktar ċert li dak li qiegħed isir huwa verament, u mhux apparentement, ta’ ġid lill-bniedem tallum u tal-futur.

 

Tiġrix

 

3.    Fejn wieħed m’għandux jiġri f’dan il-proċess, imma jieħu ħsieb jistenna, iktar u iktar meta jsib diversi fis-soċjetà jsemmgħu leħinhom il-kontra.  Meta jkollok bnedmin isemmgħu leħinhom hekk trid tagħti każ, iktar u iktar meta jkollok organizzazzjonijiet li jsejħulek sabiex tuża l-kawtela.  Tant ieħor fil-piż meta jkollok għaqdiet li ma twieldux ilbieraħ.  Dawk li, anzi, huma magħrufa u kkunsidrati li frott l-esperjenza li ġabru, ta’ min joqgħod fuqhom.  Għax kif nafu, l-għaqal jimxi id f’id mal-onestà u l-integrità ta’ dak li jkun.

 

Kull kelma

 

4.    Fis-soċjetà tagħna kull kelma qegħda tiġbor u titlob attenzjoni, u proprju jkollha aktar piż fl-arena tar-raġuni meta warajha jkun hemm bosta organizzazzjonijiet.  Meta jkollok tlieta u ħamsin għaqda varja, ilkoll magħrufa għal ħidmithom favur il-bniedem, dan fih iktar raġunijiet biex tieqaf.  Anzi, għandek obbligu morali u legali li fir-responsabbiltà li ġiet fdata lilek mis-soċjetà, twaqqaf dak li jkun ser jitwettaq.  Ħidma li nafu lkoll li, jingħad x’jingħad, qegħda ssir b’tant ħeffa proprju biex tgħaddi mingħajr widen għas-sewwa.

 

Effetti fit-tul

 

5.    Kull miżura, kull liġi, fiha l-piż u l-impatt tagħha fis-soċjetà.  Fiha, l-iktar, id-dikjarazzjoni li għax hemm dik ir-regola, u ssoltu dawn jitwieldu fis-sewwa, allura qed tistabbilixxi hekk.  Liġi, ħafna drabi, għandha effett soċjali negattiv proprju għax tipprova tibdel dak li mhuwiex sewwa f’li huwa.  Dak li huwa ħażin tipprova tagħmlu tajjeb, u dak li huwa inġust bħala li huwa mimli ġustizzja.  Iktar u iktar meta tali liġijiet bħall-Abbozz 241 li għandna, qiegħed jibdel ta’ taħt fuq il-pożizzjoni dwar l-użu tal-kannabis.  Liġi li tiddikjara li ser iġġib ir-responsabbiltà, meta lkoll nafu li ser tkun kaġun ta’ irresponsabbiltà.

 

Politikament

 

6.    Fid-dinja politika, dan huwa eżami għall-Gvern.  Jista’ jibqa’ għaddej, kif rajnih fi drabi oħra, anke fejn kellu jammetti, aktar tard, li kellu tort, jibdel il-liġi u jiġi b’oħra.  Jista’ jinsisti li huwa mimli bir-raġġi tad-dawl tal-progress, u ħaddieħor għad fid-dlam tar-rigress.  Jista’ jgħid kemm huwa mimli bl-għerf u ħaddieħor għadu fl-injoranza.  Jista’ jgħid ukoll li għax minn meta huwa fil-poter, telgħet ix-xems fuq din l-art, u li kull min ma jaqbilx miegħu qiegħed fit-tort u fil-parti s-sewda tal-qamar.  Jista’, imma hawn, is-serjetà politika hija akbar, għax din il-liġi għandha effetti mhux proprju pożittivi għas-soċjetà tagħna.

 

Jista’

 

7.    Jista’, nhar it-Tlieta, meta nerġgħu niltaqgħu fil-Kamra tad-Deputati, jgħaddi għat-Tielet Qari u japprova kontra l-vot tal-Membri tal-Oppożizzjoni u 53 għaqda.  Jista’ jgħaddilna xi dikjarazzjoni mimlija demagoġija ta’ kemm “huma” jafu ħafna, u ħafna iktar, mill-oħrajn.  Jista’, għalhekk, jinjora l-opinjonijiet ta’ dawk il-persuni kollha, u jibgħat l-abbozz għall-pass li jmiss.  Jgħabbih, inġustament, fuq dahar ħaddieħor.  Fl-ironija ta’ liġi li tiddikjara r-responsabbiltà, li f’att ta’ irresponsabbiltà tibgħatha u tippretendi li ħaddieħor, għaliha, jieħu r-responsabbiltà.

 

Jikkunsidra

 

8.    Biss, għandu alternattivi varji oħra li jista’ jikkunsidra wkoll.  Din il-liġi, bil-miżuri li fiha, bit-tkabbir tal-pjanti fid-djar, bl-għaqdiet li jorganizzaw din iż-żieda fil-konsum permess ser tibdel is-soċjetà.  Ser iġġib li dak li mhuwiex tajjeb, la llum u lanqas għada, issa jsir permissibbli.  Wieħed li ma jsirx, però, qatt, permissjoni.  Dak il-ġenituri tallum jgħarfu u jafu sew bih, għax huma qraw, u għadhom qegħdin jaqraw dwar l-effetti ħżiena tagħha.  Sa issa għadni ma ltqajt ma’ ħadd li jgħidli li huwa ferħan li ser jitma’ ‘l uliedu l-kannabis.

 

Effetti

 

9.    Għax l-effetti tas-sustanza mhumiex ser jinbidlu.  Ser jibqgħu ta’ ħsara għall-bniedem, u dan nafuh ilkoll għax huwa fatt magħruf, verità.  Anke jekk tgħaddi l-liġi, xorta l-persuni fis-soċjetà ser jibqgħu jafu li huwa ħażin.  Imma issa ser titwieled għalqa li fiha ser tinġabar is-sikrana.  Waħda li tikkunsidra f’liema angolatura trid, u li ma tistax tgħid, b’ebda mod, li hija ta’ ġid għad-dinjità tal-Maltin u l-Għawdxin.

 

Jibdel

 

10.  M’hemmx agħar mir-ras iebsa, mis-suppervja, li ma jħallukx, kif nafu, twettaq miżuri li minnhom frott tajjeb biss jista’ joħroġ.  Ma jgħinukx biex tmur lura u tgħid li trid tisma’ mill-ġdid.  Imma f’din il-linja, il-ħsara li ser issir lill-pajjiż hija irrimedjabbli.  Wara li dan l-abbozz isir liġi, jgħaddi riħ mill-bieb u t-twieqi li ma jħallikx terġa’ tagħlqu lura kif għandu jkun.  Hemm pożizzjoni li hija irriversibbli għalina lkoll.

 

Vantaġġ

 

11.  Politikament, jista’ jkun hemm min jaħseb li ser jieħu vantaġġ.  Hemm ukoll min jista’ jaħseb li l-poplu ser jinsa.  Però, għandna nagħrfu li hemm prezz għoli, għax il-ħsara hija qawwija.  Dawn l-organizzazzjonijiet, li ma jiġux f’daqqa kuljum, dan huwa dak li qed jiddikjaraw.  Ikun żball soċjali u kulturali jekk il-pariri t-tajba ma jittiħdux.  Jekk irridu nkunu responsabbli, dan għandna nagħrfuh.  Jekk irridu naħarbu mit-tiġrib, dan huwa vantaġġ li għandu jittieħed.

 

 

 

 

Proġett politiku

 

1.    Għal raġunijiet varji, hemm min qiegħed jara li l-politika t-tajba ħadet daqqiet ta’ ħarta.  Ġiet umiljata, traskurata u mkasbra.  Dan huwa l-istat tal-affarijiet li l-elettorat tagħna jara.

 

Biċċa biċċa

 

2.    Ġejna, f’dawn l-aħħar snin hekk, biċċa biċċa għal raġunijiet differenti.  Biss, dan m’għandux jaqta’ l-qalb.  Anqas iżomm lura mill-pass li huwa neċessarju għalina, bnedmin li ngħixu u naħdmu f’demokrazija.

 

Il-pass

 

3.    Il-politika trid terġa’ titqiegħed lura fil-pożizzjoni li kienet.  Mhux li telqet minnha, imma li ssudat fiha.  Titlaq fuq numru ta’ livelli u miżuri sabiex terġa’ tkun vuċi u żiffa friska li tibdel għas-sewwa.  Għax nafu li mhux kull bidla twassal għal dak li jwettaq il-frott.

 

ll-kontra

 

4.    Hemm passi żbaljati li ttieħdu f’isem il-ġid komuni, li wasslu biss għall-kontra.  Fil-preżent ġie, u sar irrelevanti għala, u min, għandu responsabbiltà.  Sar iktar importanti kif wieħed jagħti rimedji.  Kif joħroġ mill-pożizzjoni.

 

Lura fid-demokrazija

 

5.    Id-demokrazija għandha bżonn, għall-eżistenza attiva tagħha, partiti politiċi.  L-iktar meta jkollha partiti politiċi li huma organizzati u li jirrappreżentaw lill-poplu.  Partiti li jkollhom mhux biss votanti, imma l-ewwel, dawk li huma membri attivi fihom.

 

Tesserat

 

6.    It-tesserat, sejjaħlu li trid, huwa vitali u mhux parti minn passat superat.  Mingħajr ma jkun hemm bnedmin li jipparteċipaw sabiex jibnu l-politika interna ta’ partit għax huma membri, mingħajr persuni li jiddedikaw parti mill-ħin tagħhom ukoll għal proċess ta’ ideat u azzjoni, id-demokrazija tkun inqas milli hija llum.

 

Pedament

 

7.    Il-politika f’demokrazija titlob li jkollha partiti politiċi li, indipendentement mill-ideat li jħaddnu, iġibu bnedmin fid-dinja tas-servizz pubbliku.  Anke meta partiti ma jaqblux.  Anki meta jkun hemm konfronti ta’ ideat jew personalitajiet, dawn huma neċessarji.

 

Politika interna

 

8.    Huma hekk għax jibnu l-politika interna tagħhom ukoll b’dak li ma jaqblux mal-oħrajn.  B’dak li jiġu influwenzati minnu u li jinfluwenzaw bih lill-oħrajn.  U minn dan tiġi stabbilita l-bażi komuni ta’ ideat nazzjonali li m’huwiex żbaljat fih innfisu, imma tajjeb.

 

Il-kontra

 

9.    F’dawn l-aħħar snin rajna l-kontra, fis-sens li għaddejna minn proċess li naqqas l-attività politika tal-bnedmin.  L-attività, mhux neċessarjament l-attenzjoni.  Għad hemm min jaħseb li għax tkun attiv, qiegħed tiċċappas.  Qiegħed tieħu l-pesta fil-ħajja soċjali u ekonomika tiegħek.

 

Ma jaqbilx

 

10.  Nies li jaħsbu li ma jaqbilx lilhom fl-interessi personali.  Din il-ġabra ta’ ideat, ta’ kultura politika non-parteċipattiva li trid tiġi kumbattuta għall-ġid tad-demokrazija.  Għax huwa kontro-indikat li wieħed jiddikjara li ma jridx ikollu x’jaqsam magħha meta għandu.

 

Spazju politiku

 

11.  Meta ma tiħux sehem tkun qiegħed tħalli l-ispazju vojt tiegħek biex jiġi okkupat minn ħaddieħor.  Min m’għandux l-ideat tiegħek jew min għandu ideat żbaljati kif jaġixxi fil-politika.  Hemm prezz fis-silenzju, fl-omertà politika, li jitwieled mill-fatt li wieħed ma jkunx irid ikollu x’jaqsam magħha.

 

Gazzetti

 

11.  Fis-silenzju li jsibu ruħhom fih dawk li ma jixtrux il-gazzetti jew li ma jarawx il-mezzi tax-xandir.  Ta’ dawk li biex juru kemm huma ‘l fuq, maqtugħa mitt mil, jixtru u jaraw biss dawk li suppost huma newtrali.

 

Impenn

 

12.  L-impenn soċjali u politiku tal-bniedem fil-ħajja tiegħu hija għodda.  Hija hekk, l-iktar, għalih.  Jieħu sehem mal-oħrajn f’dak li l-pajjiż jista’ jimxi fih.  Però, huwa iktar garanzija ta’ dak li huwa ta’ ġid sħiħ, lill-komunità sħiħa.

 

Mhux rinunzja

 

13.  Li wieħed jirrinunzja għal dan id-dritt, iġib biss l-opportunità lil ħaddieħor li ma jikkunsidrax la l-opinjoni, u wisq inqas dak li wieħed għandu bżonn.  Li wieħed ma jivvutax, jew joqgħod il-bogħod, ma jġibx riżultati tajbin.  Iġib u jagħti saħħa lil ma għandu diġà żżejjed minnha.

 

Nibnu

 

14.  Biex tibni l-politika t-tajba mill-ġdid, wieħed irid jinżel jew imur u jagħti sehemu. Jagħtih, huwa x’inhuwa l-istat soċjali jew ekonomiku tiegħu, għax għandu jieħu sehem.  L-ispazju qiegħed jiġi meħud minn oħrajn li jidhru, l-interessi tagħhom, bħala ideat li jirrappreżentaw il-verità politika li mhumiex.

 

Kull bniedem

 

15.  Irridu nifhmu iktar li l-politika hija ta’ kull persuna, u tiġi rikostruwita jekk niġu lkoll fiha.  L-esperjenza politika ta’ dawn l-aħħar snin hija in parti r-riżultat ta’ bnedmin li rrinunzjaw u fdaw f’idejn ħaddieħor.  Ta’ dawk li lludew ruħhom li jistgħu jħallu l-affarijiet ta’ pajjiżhom f’idejn oħra li ġiebu konsegwenzi koroh għalina.

 

Kontro-tendenza

 

16.  Hemm, f’dan ukoll, l-effett ta’ żmien ta’ politika Maltija, Ewropea, li ġiebet effetti varji.  Ma kienx hemm, però, l-istess effett sekulari, ta’ lajċiżmu soċjali.  Dak li jaqta’, mhux li jbiddel l-għeruq tagħna.  Kien hemm iktar żvilupp ta’ soċjetà li tikkonsma, milli dik li tiċħad il-passat tagħha.  Bħal ma rajna wkoll fil-fatt li anqas ir-rivoluzzjoni industrijali ma wettqet hawn dak li seħħ f’postijiet oħra.

 

Boxxla politika

 

17.  Dan huwa importanti għalina fi ħdan partit politiku li ninsabu attivi fi ħdanu.  Għandu jservina ta’ boxxla politika sabiex nagħrfu lura dak li aħna.  L-azzjoni, il-proposti huma indikazzjonijiet tal-ideat li jsawruhom.  Biss, ikunu aqwa jekk ikunu motivati verament hekk, għax hemm it-twettiq mhux ta’ prammatika, imma ta’ linja ċara u ideoloġikament f’postha.

 

Linja ċara

 

18.  Huwa l-proġett politiku tagħna ta’ linja ta’ ideat bażati fuq kunċett ta’ soċjetà iktar ġusta u libera li jmexxina.  Kif nitilfu l-bżonn tagħha u ta’ kultura ġewwa formazzjoni politika nkunu biss geġwiġija ta’ proposti li ma jinġabrux.

 

Parteċipazzjoni

 

19.  Jistemgħu biss, u jkun hemm min jista’ jagħtihom attenzjoni.  Biss, anki jekk dan huwa eżerċizzju uman li fih xi merti fl-aljenazzjoni, però jkun iktar sod jekk ikun iffurmat wara organizzazzjoni li ġġib iktar parteċipazzjoni għax hemm linja ideoloġika ċara.

 

Fil-35 sena

 

20.  Proprju llum, fil-ħamsa u tletin anniversarju mill-qtil ta’ Raymond Caruana, dan għandu jservina biex nirriflettu iktar.  Bin il-ħaddiem, persuna mill-iktar umli tinqatel mill-magna politika li kellha tipproteġi l-klassi tiegħu.  Inxtered demm ta’ martri żagħżugħ.  Wieħed li biddel il-fehma ta’ ħafna sabiex il-pajjiż seta’ jibda paġna ġdida.

 

Il-Proġett

 

21.  Ir-realtà storika turi li dan seta’ jsir u jingħata ġieħ għax il-Partit Nazzjonalista kien l-ewwel: organizzat sew; it-tieni: ħaddan ideat politiċi ċari; u t-tielet: kellu programm daqshekk ċar.  Fi triqtu sab ħafna ntoppi u kumplikazzjonijiet li ma kellux fil-manifest elettorali.  Imma kellu f’qalbu ideat demokratiċi-Nsara li servewh bħala gwida u għodda biex ikkonfronta b’attenzjoni, moderazzjoni, deċiżjoni, imma b’ġustizzja mhux ċertament ġustizzjaliżmu.

 

Il-Proġett Politiku

 

22.  Il-lezzjonijiet passati huma għalina l-linja lejn il-futur.  Id-direzzjoni li permezz tagħha għandna naqbdu u dan, huwa x’inhuwa l-mument biex dak li nistgħu nwettqu għada pitgħada jsir kif għandu.  Dan huwa l-proġett politiku li permezz tiegħu nistgħu nkunu verament ta’ servizz għall-poplu ta’ dawn il-gżejjer.