TILQIMA TAL-YELLOW FEVER

9632. L-ONOR. CARMELO MIFSUD BONNICI  staqsa lill- Ministru għall-Enerġija u s-Saħħa: Jista’ l-Ministru jinforma lill-Kamra jekk ‘l hekk imsejħa tilqima tal-yellowfever hiex nieqsa, u jekk iva jekk hiex ordnata billi hemm għadd ta’ missjunarji u volontarji li ma jistgħux jitlaqmu?

28/05/2014

  ONOR. KONRAD MIZZI:  It-tilqima tal-yellow fever tinsab in stock.

Seduta  156

02/06/2014

ISTITUT KULTURALI MALTI

9631. L-ONOR. CARMELO MIFSUD BONNICI  staqsa lill- Ministru għall-Affarijiet Barranin: Jista’ l-Ministru jinforma lill-Kamra f’liema stadju, x’preparazzjonijiet saru u liema diffikultajiet hemm, sabiex l-Istitut Kulturali Malti jiġi stabbilit?

28/05/2014

  ONOR. GEORGE VELLA:  Ninforma lill-Onor. Interpellant illi fil-kuntest ta' taħdidiet li għaddejjin bejn il-Ministri konċernati, qegħdin jitfasslu emendi fl-"Att Dwar Kunsill għall-Maltin li Jgħixu Barra minn Malta (Kap 515)" sabiex l-Istitut Kulturali Malti li hemm referenza  għalih f'Artiklu 11 (e) jibda fil-futur jaqa' taħt il-Ministeru għall-Ġustizzja, Kultura u Gvern Lokali.

Seduta  156

02/06/2014

Bidla Ingliża.

1.         Ftit ġimgħat ilu rajna bidla fix-xenarju politiku Ingliż li aħna familjari mal-andament tiegħu.  Mill-istaġun ta’ Margaret Thatcher għaddejna għal dak ta’ Tony Blair u issa jista’ jkun li bdejna dak ta’ mexxej żgħir ieħor David Cameron.  Interessanti li bħalma l-era konservattiva Thatċerjana ġiet fi tmiemha fil-perjodu qsajjar li fih mexxa John Major, hekk ukoll dik ta’ Blair għaddiet hija wkoll minn dik ta’ Gordon Brown.  Hu x’inhu, jidher ċar li l-pajjiż ħareġ minn tmexxija laburista u issa dieħel f’xenarju kompletament differenti.

2.         Fil-verità l-era Blair għamlet diversi tibdiliet importanti fil-pajjiż li permezz tagħhom ir-Renju Unit reġa’ ħa pożizzjoni importanti fix-xenarju Ewropew u internazzjonali.  Fil-fora Ewropej, minn Stat li ma tantx kien favur ħidma iktar viċina, sar wieħed li biddel ħafna.  Pajjiżna wkoll kellu l-opportunità li jaħdem tajjeb ma’ din l-amministrazzjoni.  Jien rajt numru ta’ ministri tal-intern u tal-ġustizzja li tkellimt u kkoperajt magħhom, partikolarment Jack Straw u Alan Johnson.  Kien fil-fatt Johnson li għamel l-appoġġ lejna fil-kwistjoni tal-immigrazzjoni irregolari ferm iktar konkreta.

3.         Apparti minn din il-konsegwenza elettorali kien hemm ukoll bidla fil-persuni li jiffurmaw il-parlament Ingliż, dik li hi msejħa l-“House of Commons”.  Hemm saret bidla ikbar mis-soltu, b’mija u tnejn u tletin deputat li jew irrinunzjaw għas-siġġu, jew telqu, inkella nbidlu.  Dan kien l-ogħla ammont, li qabel kien stabbilit fl-1945 wara t-Tieni Gwerra Dinjija meta kien hemm mija u ħamsa u għoxrin.  Telqu persuni importanti fiż-żewġ partiti importanti bħal Michael Howard, membru veteran tal-Partit Konservattiv li serva bħala ministru taħt diversi leġislaturi; Ann Widdecombe hija wkoll mimlija b’esperjenza; Patricia Hewitt, John Reid u Alan Melbrun fost diversi oħra.  Dawn apparti r-Reverendu Ian Paisley, l-fundatur tad-Democratic Unionists fl-Irlanda ta’ Fuq.  Għalhekk jidher evidenti li fix-xhur u s-snin li ġejjin ser ikun hemm l-ispazju għal uċuh oħra fi ħdan dak il-parlament, li qabel ma kienx hemm f’telf ta’ esperjenza politika.

4.         Ma’ dan hemm għall-ewwel darba f’ħafna snin, gvern li huma mmexxi minn koalizzjoni ta’ żewġ partiti: dak Konservattiv u dak Liberali.  Issa jrid jingħad li dawn il-partiti twieldu kontra xulxin u baqgħu rivali tradizzjonali u għalhekk kienet iktar diffiċli sabiex meta ebda partit mit-tlieta prinċipali ma ġieb il-maġġoranza li effettivament ikun hemm din l-għaqda.  F’din l-alleanza politika għandek żewġ mexxejja li għadhom fl-ewwel esperjenza ta’ responsabbiltà u li għalhekk forwi waslu għal ftehim iktar malajr.  Fuq naħa, David Cameron għall-Konservattivi bħala Prim Ministru u Nick Clegg għal-Liberali, li nħatar bħala Deputat Prim Ministru - bit-tnejn ġejjin minn ambjenti kompletament differenti.

5.         Clegg huwa fil-fatt l-iktar iffurmat, b’viżjoni politika Ewropea sija għax miżżewweġ mara Spanjola, b’omm Olandiża, jitkellem ħames lingwi, ġie mgħallem fil-Belġju, ħadem bħala impjegat tal-Unjoni Ewropea u serva wkoll bħala Membru Parlamentari Ewropew.  Cameron huwa iktar bin l-Ingilterra, mgħallem fil-kulleġġ prestiġjuż għal dik l-art ta’ Eton u jirrappreżenta klassi ta’ ideat u pożizzjoni soċjo-ekonomika 'l fuq fis-soċjetà.  Però t-tnejn għandhom in komuni fattur wieħed li jgħaqqadhom u dan huwa li t-tnejn huma nies prattiċi, jfittxu li jaraw l-affarijiet isiru iktar milli sempliċement itawlu l-ħajja tagħhom fis-siġġu parlamentari.

6.         Alastair Campbell, li huwa assoċjat ma’ Blair u magħruf għall-fatt li kienet ħidmietu fil-midja li tat vantaġġ lil-laburisti, wara l-formazzjoni tal-koalizzjoni qal: “They have an inevitable honeymoon, as all new government do.  But when it comes to the crunch the splits will begin to show; and once the cracks start to show that will become a more intresting narrative for the media.”  Però, kontra dan hemm il-fatt li jridu, kif diġà bdew, jaffrontaw numru ta’ problemi li jafu li mhux ser ikun possibbli għalihom li jaħirbu.  Fost dawn hemm diversi miżuri fiskali xejn faċli biex jiġu mplimentati li jfissru qtugħ ta’ biljuni fl-infiq tal-Istat u żidiet fit-taxxa.  Dan ifisser li jkun żball politiku għalihom it-tnejn li jmorru lejn elezzjoni qabel jgħaddi t-terminu kollu tal-leġislatura.

7.         Il-politika fl-Ingilterra rat f’dawn l-aħħar xhur taqlib kbir, ma hemmx dubju.  Dak li jseħħ f’dawk il-gżejjer għandu effett fuqna wkoll, sija fuq livell kummerċjali, ekonomiku, turistiku u Ewropew.  Ma hemmx dubju li t-tmexxija ta’ Gordon Brown kienet sabet ruħha f’diffikultajiet kbar u dan naqqas mill-impatt li setgħet kienet kapaċi jkollha.  Il-bidla fl-amministrazzjoni ser tmissna mill-viċin.  Nittamaw li din twassal għal iktar stabilità ekonomika politika u paċi interna u dan għax l-Ewropa għandha bżonn ta’ pajjiż bħar-Renju Unit li huwa kapaċi li jinbidel u jipparteċipa attivament fil-kamp politiku kollu.

 Artikolu li deher fil-harga tal-Illum tal-11 ta Lulju 2010.

Djalogu mhux kundanna.

1.         Is-sejħa parlamentari lejn diskussjoni dwar is-suġġett tad-divorzju din il-ġimgħa okkupat parti mill-ħidma politika tagħna.  Wieħed jifhem li l-għan prinċipali kien dak li jitellgħa iktar 'il fuq dan il-punt, li f’pajjiżna ilu jiġu kkunsidrat minn numru ta’ persuni.  Mhux dejjem faċli li tersaq lejh, speċjalment meta hemm il-pre-kunċett li persuna li hija kattolika prattikanti ma tistax tifforma opinjoni oġġettiva.

2.         Il-familja, iż-żwieġ, l-inkwiet bejn il-miżżewġin, l-effetti pożittivi u negattivi fis-soċjetà m’humiex f’idejn dominju ta’ xi wħud, imma qegħdin fi ħdan il-poplu.  Hija l-komunità tagħna li tqis, tikkalkula, taqra u tosserva.  Iċ-ċittadin ta’ dawn il-gżejjer ma jitlaqx mill-ħsieb li hemm min jista’ jieħu sehem fil-formazzjoni tal-qafas legali neċessarju biex ikun hemm soluzzjonijiet u oħrajn le, iżda jaċċetta lil kulħadd.

3.         Fil-fatt, din il-mozzjoni tibda minn dan il-kunflitt.  Kunflitt li jqajjem il-mistoqsija fi ħdan dawk li jridu d-divorzju ta’ jekk humiex lesti li jaċċettaw opinjonijiet kuntrarji għal tagħhom u ma jippruvawx iwaqqgħuhom għaż-żufjett għax huma kattoliċi u m’humhiex konvinti li dan il-mekkaniżmu ser iġib il-ġid lis-soċjetà.  Aħna ngħixu f’soċjetà demokratika, libera, pluralista, sekulari m’hemmx dubju, imma dan ma jfissirx li l-argumenti jintrebħu bil-forza u mhux bil-persważjoni.

4.         Il-Partit Nazzjonalista ma qagħadx lura milli jiddibatti kull suġġett li jitressaqlu jew li jressaq.  Anzi, din il-ġimgħa wera l-abbiltà tiegħu li jwieġeb immedjatament, tempestivament għal sejħa li ma saritx fil-Partit imma barra, minn membru parlamentari tiegħu għad-diskussjoni.  Mhux talli ma ħrabniex imma affrontajnieha.  Biss, fil-kawtela u fil-linja ta’ attenzjoni li żammejna ħareġ ċar li ħadd ma kien qed jagħlaq lilu nnifsu għal djalogu ulterjuri jew li jkun b’xi mod intolleranti, magħluq għall-konvinzjoni.

5.         Id-dibattitu fuq dan is-suġġett dejjem qbilna li għandu jkompli jsir, però hemm id-dmir li l-pajjiż isir jaf il-fatti kollha.  F’ebda mument, la jien u lanqas ħaddieħor fil-grupp parlamentari ma rabat rasu u ddikjara li ma kienx miftuħ għall-persważjoni.  Anzi huwa aċċettat li ma hemmx pre-kunċetti imma l-bżonn li l-argumenti jsiru bir-raġuni u mhux bis-sentimenti, bl-użu tal-moħħ u mhux tal-qalb, billi jitħares l-interess mhux dak individwali imma dak tal-ġid komuni.

6.         Moħħna miftuħ għall-użu tar-raġuni u l-argumenti, m’huwiex magħluq.  Għalhekk huwa ċar u evidenti li l-partit ma ħariġx jikkundanna, anqas qabbad xi ġabra ta’ persuni sabiex jippruvaw ikissru lil min tkellem.  Ma ħriġniex ngħidu li ma nittollerawhx, anqas li m’aħniex lesti li naċċettawh jew li qbadna u qtajnih imma rrispettajnih bil-mod naturali, normali li bih ilna dawn is-snin kollha li daħħalna d-demokrazija nagħmlu.

7.         Il-poplu għandu d-dritt għall-aħjar sistema legali, għall-aqwa qafas soċjali u dan aħna għandna d-dmir li nagħtuh.  F’soċjetà żgħira bħal tagħna, fejn taqta’ fejn taqta’ joħroġ id-demm, dan il-grad ta’ responsabbiltà jogħla.  Jistgħu jippruvaw imaqdruna, iċekknuna, jistmerruna, imma xorta jibqa’ fuqna d-dmir li nibqgħu metikolużi, determinati biex dak li jsir ikun iħares li jġib lis-soċjetà 'il quddiem mhux b’mod materjali biss, imma prinċipalment mill-aspett tar-rispett tad-dinjità umana.  Li hu żgur hu li, kuntrarjament għal dak li sar mill-Kap ta’ l-Oppożizzjoni fil-konfront tal-membru parlamentari Adrian Vassallo, aħna ma nikkundannawx imma niddjalogaw.

Artikolu li deher fil-gazzetti f'Lulju 2010.

Qisu l-bieraħ.

1.            Dan il-pajjiż għandu ħabta li, l-ewwel, jinsa stejjer ta’ suċċess għalih; u t-tieni, li jintilef jitmaqdar.  Forsi, mhux ċert, li hija parti minn dak li aħna bħala poplu għax missirijietna ħallewlna t-tagħlim li min imaqdar jagħmel dan għax għandu interess hu li jixtri.  Juri bħala ħażin dak li jaf li huwa tajjeb u qiegħed jaħdem għax għandu interess li jieħdu f’idejh.  Il-politika Maltija mhix nieqsa minn dan l-element uman.

2.            Ngħid dan għax meta żżomm f’rasek tinduna kemm il-Gvern wettaq passi kbar għal din is-soċjetà li l-Oppożizzjoni tifhem tant li tara l-bżonn politiku li tpinġi ikrah dak li jaħdem.  Meta jsiru diskorsi kontinwi ta’ attakki varji fuq numru ta’ setturi, wieħed jinduna ferm iktar malajr kemm dawn m’għandhomx bażi meta tqishom mar-realtà.  L-iktar wieħed evidenti huwa s-servizz li jingħata ta’ kull siegħa ġewwa l-Isptar Mater Dei.

3.            F’jum it-twelid tal-Prim Ministru, proprju fl-1 ta’ Lulju 2007, kontra dak kollu li ngħad u kontra x-xewqat mhux dejjem eċċellenti tal-Oppożizzjoni ġie miftuħ uffiċċjalment dan l-Isptar.  Dan irrappreżenta qabża 'l quddiem fil-kwalità u l-livell tas-servizz mediku.  Altru dak li kellna fl-isptar l-antik ta’ San Luqa u altru dak li hemm fil-ġdid.  Ma hemmx dubbju li l-Gvern irrikonoxxa li kien hemm bżonn dan il-pass sabiex il-pajjiż igawdi minn dak li d-dinja waslet għalih fis-settur mediku, anzi f’numru ta’ setturi morna aktar 'il quddiem.

4.            Issa li ilna tlett snin f’din l-esperjenza posittiva, issa li l-poplu ilu juża jum wara jum, siegħa wara siegħa, issa li żdiedu s-servizzi, l-operazzjonijiet, il-kuri u issa li l-ambjent sħiħ inbidel ta’ taħt fuq il-pajjiż kollu jaf li dak li wettaq Gvern  Nazzjonalista mmexxi mill-Prim Ministru Lawrence Gonzi kien, għadu u ser jibqa’ taħtu wieħed eċċellenti.  Il-Maltin u l-Għawdxin li jużaw is-servizzi tiegħu, li jmorru jinviżtaw qraba, ġirien u ħbieb, dan jafuh.  Jaf li ma hemmx servizzi aqwa li huma b’xejn, imma l-Partit Laburista jibqa’, minkejja dan kollu jmerri s-sewwa magħruf u jmaqdru.

5.            Nammetti magħkom li ma nistax napprezza u nifhem biżżejjed din l-istrateġija politika, waħda li qisha turi li hemm min irrid jingħaqad ma’ min jista’ jkollu interessi oħra.  Ma nifhimx għala Ħadd wara Ħadd irridu nisimgħu żewġ messaġġi, l-ewwel li s-servizz fih xi ħaġa ħażina u t-tieni li dan mhux ser jibqa’ aktar b’xejn.  Il-poplu ċert li jisma’ u jgħarbel.  Jara li minkejja t-tmaqdir mhux ġustifikat, servizz eċċellenti baqa’ jingħata u dan il-poplu ma jħallasx tiegħu.

6.            Għaddew diġà tlett snin, qisu l-bieraħ u ma morrniex lura anzi l-ħin kollu nżidu fis-servizzi mediċi, fit-tipi ta’ operazzjonijiet u l-livell baqa’ jogħla 'l fuq.  Dan hu li dan il-Gvern kien u għadu kapaċi jagħmel.  Jagħti lil dan l-pajjiż servizz mediku li jirrispettah, dak li fl-opinjoni tagħna jixraqlu.  Min jipprova jmaqdru jiżbalja u jitlef fil-kredibilità politika tiegħu.  Is-saħħa għandu jkollna l-interess li nsostnuha u narawha dejjem aħjar milli hi.  Fortunatament, il-pajjiż dan jarah u jmissu b’idejh kuljum.  Jgħidu x’jgħidu dawk li jridu jmaqdru biex jixtru hemm kontriehom il-verità tal-fatti.

Dan l-artikolu deher fil-harga tal-Mument tat-2 ta Lulju 2010.

Il-progress marbut mal-edukazzjoni

1.         Jingħad x’jingħad mid-diversi politiċi jew kittieba fil-gazzetti varji, ħadd ma jista’ jaħrab mill-fatt li dan il-poplu f’dawn l-aħħar għoxrin sena mexa ‘l quddiem proprju għax l-edukazzjoni ħadet ir-ruħ.  Mhux ser noqgħod niċċita d-diversi kittieba fuq dan is-suġġett bħal Horace Mann jew John Dewey.  Hemm fiċ-ċar rabta diretta bejn l-edukazzjoni, il-faqar materjali u d-demokrazija u din ħadd ma jista’ b’xi mod jaħrabha.  Il-Partit li qiegħed preżentement fil-Gvern qatt ma tilef il-viżjoni tiegħu fuq dan il-punt.  Baqa’ jemmen li aktar ma jinvesti fl-edukazzjoni aktar ser jeqred il-faqar intellettwali u materjali u jissoda l-istituzzjonijiet demokratiċi.

2.         Ħadd ma jista’ jiċħad li fl-1987 ġew meħuda numru ta’ deċiżjonijiet politiċi li għadhom sallum iservu bħala pedamenti sodi għas-sistema edukattiva tagħna.  Saru qabżiet kbar għax l-għerf, l-istudju, l-ispeċjalizzazzjoni, semmi dak li trid, kienu prijoritajiet assoluti.  Il-filosofija ta’ l-Istat Malti nbidlet ta’ taħt fuq.  Minn wieħed li ma kienx interessat fid-demokrazija għal wieħed li fehem li l-pajjiż ma jistax jikber mingħajr dan il-valur.  Minn wieħed li ried iħalli lura lill-ulied il-ħaddiem mit-tagħlim għal ieħor li ressaqhom quddiem nett.

3.         Ir-riżultati kienu, għadhom u jibqgħu kontinwi sakemm jibqa’ fil-Gvern dan il-Partit li jiġġieled sew sabiex ma jkunx hemm xeħħa mal-bżonn tal-edukazzjoni.  Id-deċiżjoni li tipprovdi studenti bi stipendji ma kenitx fl-għama.  Kienet u tibqa’ waħda li fiha ħafna sustanza għax mertu tagħha ferm u ferm iktar Maltin u Għawdxin li qabel ma kienux ikomplu jistudjaw ħadu formazzjoni universitarja.  M’għandniex ninsew kemm kienu dawk li kitbu għax kienu raw dan il-pass bħala attakk għall-pożizzjoni tagħhom.  Minflok, dan il-Partit Nazzjonalista żamm lilu nnifsu jemmen ġustament li qiegħed itella’ 'l fuq lil min huwa isfel, mingħajr ma jniżżel jew jumilja lil ħadd.  Ma kienx konservattiv, imma baqa’ dejjem iħares 'il quddiem.

4.         Il-kwantità kbira ta’ studenti li qed jistudjaw u ma jieqfux wara s-sekondarja żdied, irdoppja, trippla, kwadruppla u m’hawnx sena meta l-figuri marru lura.  Anzi, daħħalna l-MCAST li kompla assigura li ferm aktar studenti jkomplu fit-triq li jaħirbu mill-faqar intellettwali u materjali.  L-edukazzjoni f’dan il-pajjiż ipprovdiet f’dożi differenti iktar tixrid tal-għerf u żvilupp tal-persuna nnifisha fuq naħa u strumenti aħjar sabiex wieħed isib impjieg li jiżviluppa aktar il-bniedem u jrendi aktar.

5.         Il-bnedmin f’dawn il-gżejjer huma mimlija bid-don tal-prattiċità.  Ħafna jorbtu dak li jridu jistudjaw ma’ dak li jridu jservu fih fil-ħajja.  Il-pagi, d-dħul, iż-żieda fil-prodott gross nazzjonali żdiedu u telgħu 'l fuq f’dawn is-snin proprju għax is-sistema edukattiva kienet kapaċi tagħti u tipprovdi toroq ġodda.  L-abbiltà tas-sistema, l-flessibilità u l-kapaċità li tibni linji ġodda ta’ taħriġ u tagħlim f’suġġetti varji huma llum iċ-ċwievet li qed ikomplu jservu sabiex jibdlu dan il-pajjiż.  Ma sarx qafas wieħed, imma baqa’ jinbena’ u jiżviluppa.

6.         Anqas ħadd ma jista’ jgħid li hemm xi nuqqas fl-abbundanza ta’ ideat sabiex dak li għandna ntejbuħ.  Tisma’ l-aħbarijiet kuljum u tista’ ssegwi kemm dan huwa minnu.  Qed inkomplu nassiguraw li l-edukazzjoni ma tmurx b’xi mod lura.  Il-faqar jiġi attakkat fuq iż-żewġ livelli tiegħu bl-edukazzjoni.  Il-faqar intellettwali u materjali jintrebħu b’iktar edukazzjoni ta’ sustanza.  Is-sistema ma tistax tieqaf, trid tkompli.  Dan huwa poplu li mexa 'l quddiem, però jekk jieqaf imur lura.  Għalhekk nibqgħu determinati li nassiguraw aktar edukazzjoni għax din tassigura l-progress veru u mhux dak illużorju, bażat fuq ideat żbaljati.

Dan l-artikolu deher fil-harga tal-Illum tat-2 ta Lulju 2010.

Ma naqgħux fin-nassa.

1.             Għandna moħħ aħna wkoll.  Kapaċi nanalizzaw aħna wkoll.  Nifhmu dak li qiegħed jipprova jġegħlna nifhmu l-Partit Laburista.  Nifhmu kemm qiegħed juża s-sitwazzjoni proprju sabiex jibgħat messaġġi tal-kontra ta’ dak li hu.  F’dan ngħid li ma hemmx dubju li hemm biża’ minn dak li huwa kapaċi jwettaq Simon Busuttil.  Il-Prim Ministru jaf tajjeb lill-Kap tal-Oppożizzjoni għax kien jarah jaħdem fil-Parlament Ewropew meta t-tnejn kienu membri jirrappreżentaw lil pajjiżna.  Jaf li fi ftit żmien kien il-persuna li minn fost l-ewwel eletti kien eċċella għax ħadem u sew.  Ma hemmx dubju li jaf x’inhu t-talenti tal-Kap tagħna.

2.      Ma hemmx dubju li l-Partit Laburista qiegħed illum, iktar mill-bieraħ, jipprova jixħet f’dell negattiv persuna mill-iktar valida.  Nafu li huwa imperattiv għalihom li jippruvaw jaħsduh mill-ewwel u jpinġu lill-Kap tagħna bħal dak li huma sfortunatament kellhom għal numru ta’ elezzjonijiet.  Dan id-diskors negattiv li ħarġu minn jum l-elezjoni għal tlett ijiem sal-Erbgħa filgħodu kien f’din id-direzzjoni, b’qawwa u b’appoġġ volontarju jew involontarju ta’ ċertu persuni.  Dan hua iktar ta’ min jikkunsidra sew meta kien mill-iktar evidenti li l-Gvern, fl-aħħar ġimgħatejn tal-kampanja elettorali kien qiegħed jibża’ bil-kbir.  Kien tant evidenti li dak li kienu qed jippubblikaw il-gazzetti lokali ta’ kull nhar ta’ Ħadd, b’mod partikolari il-Malta Today (li ma’ kull elezzjoni ċċumbathom), kien qiegħed jindika li kien hemm ċaqliċ pożittiv lejn il-Partit Nazzjonalista.

3.      Il-biża’ li l-Partit Nazzjonalista mmexxi minn Simon Busuttil kien ser iwettaq din id-differenza immedjata wasslet għal ħmistax-il ġurnata ta’ wegħdi, tqassim fuq naħa u fuq l-oħra trasferimenti u messaġġi varji.  Kien evidenti li ftit kienu dawk li kienu qed jistennew dan ir-riżultat, inkluż l-istess Prim Ministru.  Ma stennihx għax tant l-istħarriġ kien kontra li ma setax jemmen li dak li qegħdu u qassmu fl-aħħar ħinijiet kellu dan l-effett fuq l-elettorat.  Il-miżuri li ttieħdu kienu sproporzjonati proprju għax fehmu li kienu qegħdin jissugraw li jitilfu sew.  F’dan però ħallsu prezz għoli li iktar ‘il quddiem għad irridu naraw il-konsegwenzi tiegħu.

4.      Dan huwa interessanti, biex ngħid l-inqas.  Kap li rnexxielu jirbaħ b’36,000 vot sena ilu, f’sitwazzjonijiet normali ma kellu għalfejn jasal fil-pożizzjoni li biha ġieb ruħu.  Jekk naraw u niftakru ftit insibu li l-aħħar jiem kienu mimlija b’dikjarazzjonijiet varji fuq kollox.  Mhux biss tal-Prim Ministru, imma anki ta’ diversi ministri li ħafna minnhom f’kull trasmissjoni tal-aħbarijiet kienu qed jiksru r-rekord tad-dehriet.  Għal kull min qiegħed fil-politika kien qiegħed jagħraf b’mod mill-iktar evdienti sinjali ta’ diffikultajiet immexxija minn protesti varji li wassluhom jieħdu d-deċiżjonijiet li ħadu.  Irnexxielhom, ma hemmx dubju.  Ġiebu l-maġġoranza li kellhom imma dan m’għandux idaħħalna fil-morsa ta’ nassa.

5.      Dan għax ir-riżultat elettorali tal-Parlament Ewropew jaħbi ferm iktar milli juri.  Dan aħna nafuh u ngħarfuh.  Hemm protesti varji u hemm ukoll astensjonijiet għal raġunijiet tant ieħor numerużi.  Smajna bihom proprju għax in-nies jitkellmu.  Personalment kont xettiku u ma kontx qiegħed nistenna wisq, però dak li kien qiegħed jidher ripetutament fil-gazzetti kien qiegħed iqajjem l-aptit ta’ diversi.  U wieħed seta’ jifhem għax, għall-kuntrarju ta’ dak li kien qiegħed jidher il-partit, b’Simon Busuttil, għamel ħafna tibdiliet u ħadem tajjeb ħafna.  F’dawn ix-xhur rajna l-partit imur f’diversi lokalitajiet jaqbad linji ġodda.  Tul dan il-perjodu konna pożittivi fuq diversi punti.  Bdejna stil kompletament differenti ta’ kif inkunu Oppożizzjoni.  Ippreżentajna mozzjonijiet pożittivi, diversi oħra ċaqilqu ‘l-Gvern, kif ukoll ippreżentajna abbozzi li saru liġijiet.  Ħadna ħsieb inkunu ‘l fuq minn kull politika partiġġjana u vvutajna favur il-President tar-Repubblika, ħaġa li l-Partit Laburista ma kienx kapaċi jagħmel.

6.      Il-verità hija li l-mezzi tax-xandir, l-istrumenti tal-propaganda huma sodi f’idejn il-Gvern.  Mhux biss, imma rridu naċċettaw li l-kwantità ta’ flejjes li ntefqu f’riklami u f’karti, f’ittri, tant kienu qawwija u mingħajr kontroll li qatt ħadd ma ra qabel bħalhom.  Dan ovvjament fetaħ toroq ta’ konvinzjoni li kontra tagħhom m’aħniex f’pożizzjoni li nwieġbu bl-iżvantaġġi varji li għandna.  It-tajjeb kollu li għamilna ġie inġustament oskurat b’messaġġ tagħhom li aħna minflok konna negattivi.  Dan żdied iktar u iktar meta wieħed kien qiegħed jisma’ u jara lill-Prim Ministru ma qagħadx anqas lura milli jipprova jerġa’ jsaħħan u jikkarga żżejjed lin-nies tiegħu.  Parti integrali mill-istrateġija tiegħu kienet li jġib lil numru ta’ persuni jerġgħu jivvutaw kontra l-Partit Nazzjonalista fuq dak li kien u mhux fuq dak li huwa llum.  Il-propaganda kienet verament b’saħħitha tant li ħadmet ma’ ħafna.

7.      L-aġenda tal-Partit Laburista llum hija iktar u iktar fil-beraħ: dik li toskura lil Simon Busuttil.  Biss, ħadd ma jista’ jmeri li għamilna ċaqliq fil-proċess intern ta’ bidla.  Anqas, fuq in-naħa l-oħra, ħadd ma jista’ jiċħad li r-realtà hi li fl-aħħar tal-għadd tal-voti, il-Partit Nazzjonalista rnexxielu, kontra kollox, iwassal għar-riżultat li eleġġa tlett deputati kontra t-tlieta tal-Gvern.  Hemm ferm iktar x’tagħmel, ma hemmx dubju.  Qegħdin fl-ewwel sena ta’ ħidmietna u għad fadlilna x’nagħmlu, però ħadd ma huwa sejjer idaħħalna fin-nassa li naraw il-kontra ta’ dak li huwa.