IL-BIDU TAT-TMIEM?

1. Fir-riżultati friski friski tal-Ħadd li għadda nfetaħ dibattitu u kapitolu ġdid fil-politika ta’ pajjiżna. Hemm element, fost id-diversi, li huwa ċertament l-iktar qawwi. Dak li joħroġ mill-fatt li l-Partit fil-poter ingħata vot ta’ sfiduċja kbir. Fuq kull skala, il-figuri juru li l-favur li kellu għad-dispożizzjoni tiegħu issa beda proċess inevitabbli ta’ deklin li qiegħed joħroġ għad-dawl. Meta tikkunsidra li l-Partit Laburista naqqas kważi għaxra fil-mija (10%) sħiħa fil-kunsens elettorali. Meta tara li minn 55.11% tal-voti li ġieb fl-2022 issa, f’sentejn skorruti, qiegħed b’45.26%, kif ukoll meta tara li mill-162,7000 li kellu bħala voti fl-2022 illum niżel għall-ammont ta’ 117,805 tifhem li hemm tnaqqis ta’ madwar ħamsa u erbgħin elf vot (45,000).

Il-poplu tkellem u bagħat messaġġ ċar

2. Huwa evidenti ħafna li dak li għaddej, u li ilu jinġabar f’dawn is-snin, issa qiegħed idejjaq lil dawk li qabel kienu komdi jivvutawlu. Ittri diretti sabiex jiġbdu l-attenzjoni, u fl-istess ħin jinsistu li d-direzzjoni politika tal-Gvern għandha tinbidel. Saru wisq żbalji b’ripetizzjoni u b’mod kostanti, li fl-aħħar jidher li hemm min qiegħed jixba. F’dan hemm dawk kollha li ħassew, u anzi emmnu, li l-Partit Laburista kien ser iwettaq tibdiliet fil-pajjiż fil-wegħdi sbieħ tiegħu li bdew mill-2013, li issa qed itiru mar-riħ. Dan il-Partit sar iktar dak identifikat mal-poter, fejn il-prinċipji mhumiex fl-ogħla skala għalih u anzi, bil-kontra, wettaq wisq dnubiet mortali. Hemm ferm inqas nies li għadhom jaħsbu li huwa dak li kapaċi jibdel, li għandu programm veru ta’ riforma.

Skandli

3. F’dan kiber iktar l-għarfien li kien hemm min irnexxilu jiġbed is-saqajn ta’ diversi. Dak li kien irnexxilu jikkonvinċi lil diversi li dak kollu li sar mill-Partit Nazzjonalista fil-Gvern kien, jew ħażin, jew inadegwat, inkella li baqa’ ma sarx. Ħafna emmnu, jew riedu li jidħlu għal dak li kien qiegħed jingħadilhom. Ħafna llum fehmu li dak li vvutaw għalih fl-2013 u fl-2017 ma seħħx. Anzi, li fil-ħajja, ġie l-kontra. F’dawn l-aħħar ġimgħat pajjiżna ra reazzjonijiet politiċi varji għal proċessi kriminali li nbdew. F’mument il-Gvern deher li kien qiegħed jikkonvinċi, u li terġa’, kien hemm konsolidazzjoni tal-poter intern. Fir-realtà dan mhuwiex minnu u nfetaħ proċess ta’ attakki interni trażversali fejn ħafna, 45,000, iddeċidew li ma jkomplux jagħtu l-appoġġ. Il-pożizzjoni hija ikkumplikata ħafna, u f’dan, il-Prim Ministru, li qabel kien igawdi minn appoġġ kostanti, issa qiegħed jara bidliet ġejjin għalih u għall-Gvern immexxi minnu.

Bidliet

4. Il-mossa politika tiegħu tal-Ħadd kienet dik mistennija. Jipprova jirkeb fuq din il-mewġa ta’ protesta billi huwa stess jiddikjara li ser imexxiha ’l quddiem. Iktar u iktar fid-diffikultà li trid titkellem waqt li l-appoġġ politiku tiegħek kien qiegħed, siegħa wara siegħa, jitnaqqar lura. Dan kollu ma kienx faċli, imma kif nafu, il-verità u r-realtà jiġru warajk, u llum jew għada, jilħquk. Jekk trid timxi ’l quddiem trid tifhem li trid tgħix fil-fatti u mhux fir-retorika. Iktar u iktar meta għalkemm qabel kien hemm min jiddefendi billi jgħid li ma kienx parti mill-iżbalji li saru minn dawk li kienu fil-poter, dan issa waqaf. Forsi f’dan, il-pożizzjoni politika hija kompromessa. Jista’ jkun li le, imma l-kapitolu tal-bidliet li jridu jsiru issa nfetaħ.

Liema passi

5. Ser ikun hemm min jitlob ras min qiegħed imexxi. Iktar u iktar jekk ser ikun diffiċli biex jieħu lura l-kmand tal-Partit u l-awtorità fil-Gvern. Il-vot ta’ protesta ma jistax jiġi magħluq billi jingħad biss li huwa ser jagħmel bidliet. Għax diġà, ftit ilu, quddiem dan l-appuntament saret tibdila sew fil-Kabinett. Inbidlu l-bnedmin u anki l-linji interni tagħhom. Imma b’dan ir-riżultat huwa ċar li issa qed jidher li din il-bidla ma kinitx adegwata. Ma sarrfitx f’dak li ried. Għalhekk wieħed jistaqsi: issa lejn fejn ser iħares? Diversi jaħsbu li ser jibqa’ jmexxi hu, imma smajt li hemm min jista’ jitħajjar jargumenta li għall-appuntament elettorali li ġej hemm bżonn mexxej ġdid jew mexxejja ġdida. Iktar u iktar f’dak li ġej fid-daqqiet ta’ ġimgħa oħra.

Kunsilli Lokali

6. Dan għax bħallum ġimgħa ser ikun hemm ir-riżultati tal-elezzjonijiet tal-Kunsilli Lokali, li mill-figuri li rajna huwa ċar li ser ikun hemm tibdiliet. Dan ser ikompli jnaqqas mis-saħħa li kellu l-Gvern. Iktar kunsilliera eletti fi ħdan il-Partit Nazzjonalista u iktar Kunsilli li jiċċaqilqu favur tmexxija tiegħu. Forsi hawn ukoll ser naraw sorpriżi li qabel il-Gvern ma kienx qiegħed jipprevedi. Passi sabiex ikomplu jnaqqsulu l-appoġġ elettorali u li jagħtu l-opportunità lill-Partit Nazzjonalista jimxi ’l quddiem. Il-klima politika għall-Partit Laburista mhijiex ser tkun faċli, li sejjer iktar lura fl-effetti tal-proċessi legali, l-inkompetenzi varji u n-nuqqasijiet amministrattivi li l-poplu qiegħed iħoss. F’kull lokalità ser jinsabu raġunijiet varji, imma l-verità hija wkoll li l-porporina minn fuq il-kurrazza marret sew u hemm bżonn armatura ġdida.

Inħarsu ’l quddiem

7. F’dan kollu wieħed irid iħares lejn il-futur. Wieħed irid, l-ewwel, jagħmel analiżi politika sħiħa li tqis ħafna fatturi. Dik li tara r-raġunijiet tan-nuqqasijiet fl-appoġġ, imma li tara kif tibni programm elettorali. Programm li jħares lejn dak li jridu l-bnedmin li ġejjin mill-irkejjen kollha tal-pajjiż tagħna. Proċess li fih, u minnu, nistgħu nieħdu direzzjoni aqwa. Dik li ssarraf sabiex ikun hemm tibdil fil-Gvern tal-pajjiż: bidla li issa qegħda ssir iktar u iktar ta’ neċessità nazzjonali. F’dan, għalhekk, huwa iktar leġittimu li nistaqsu jekk dan huwiex effettivament il-bidu tat-tmiem tal-Partit Laburista fil-Gvern.

JISTA' JGAWDI AKTAR

1. Nikteb għax irrid il-ġid u nemmen ukoll li bil-kelma miktuba taf twassal, mhux neċessarjament, messaġġ aħjar. Ma tagħmilx ħoss estern imma drabi tasal direttament u bi ftit iktar razzjonalità u preċiżjoni. Fl-aħħar tal-ġimgħa li għaddiet il-Prim Ministru, b’ġabra tajba ta’ ministri u uffiċjali għamel żjara fil-Kottonera. Dar numru ta’ postijiet fejn hemm xogħol għaddej u oħrajn fejn huwa lest. Pass li wieħed jistenna, iktar u iktar issa li ġejjin l-elezzjonijiet tal-Kunsilli Lokali u tal-Parlament Ewropew. Il-pożizzjoni m’għadhiex l-istess, u m’hemmx dubju li parti mill-moviment tat-tgergir li qiegħed jirriżulta mill-istħarriġ ħiereġ mit-Tlett Ibliet, il-Kalkara u x-Xagħjra. Dak li jakkumpanja normalment Govern li jkun daħal fit-tielet leġiżlatura tiegħu.

Almenu

2. Biss wieħed ma jistax ma jarax li hemm reazzjonijiet differenti li qed joħorġu u jiżviluppaw. Il-Gvern qiegħed jifhem il-pożizzjoni u jirreaġixxi għaliha. Forsi ta’ min wieħed jifhem aktar, u fil-Partit Nazzjonalista wieħed jieħu direzzjoni aħjar. Jifhem fejn irid jikkonċentra verament il-kritika tiegħu. Fejn il-poplu ta’ veru, dak li jmiss mal-problemi tal-ħajja u mhux dak apparenti jħares li jitlob attenzjoni min-naħa tagħna. Nittama li fil-grupp ta’ strateġija l-passi politiċi tal-Gvern qed jingħataw il-piż u mhux jiġu injorati. F’dan, il-Kottonera tista’ qed tidher fuq il-karta li qegħda tgawdi minn investiment u proġetti varji, imma kemm dawn qed jolqtu effettivament il-bnedmin u kemm huma diretti għal dak li l-post issa għandu bżonn, dik ħaġ’oħra. Imma almenu, il-mossa politika ġiebet lura l-Kottonera fl-attenzjoni u l-prijorità nazzjonali.

Tul dawn l-aħħar snin

3. Sakemm wieħed ma jridx jibbanalizza l-argument, il-pożizzjoni ilha tiżviluppa biċċa biċċa tul dawn l-aħħar snin. Ebda gvern ta’ ebda partit ma jista’ jiddikjara li kollox sar b’mertu uniku jew assolut tiegħu. Il-post inbidel fis-snin għax saru ħafna proġetti miż-żewġ partiti. Tajjeb li wieħed, però, jfakkar li mill-1987 ’l hawn il-post ingħata lura dinjità u rispett li qabel ma tantx kien qiegħed igawdi. Saru diversi proġetti bħall-Mużew Marittimu, li għadu jopera u għadu ġojjell ta’ kultura li għandna. Minn dak iż-żmien stajna nħarsu sabiex il-ħajt ta’ dak li kien jissejjaħ id-‘Dock Number One’ jaqa’ u l-arja tinfetaħ. Sija l-Birgu, kif ukoll l-Isla u Bormla sabu l-ambjent tagħhom jiċċaqlaq ’il quddiem. Mhux neċessarjament fejn xtaqna, imma mexa. Bħalma kien ukoll b’mod partikolari dak li sar wara l-1998 meta ġie varat proġett iktar ambizzjuż. Wieħed li fetaħ il-post sabiex aktar bnedmin jiġu u jgawduh. Hemm settur kummerċjali li ħoloq ix-xogħol u fl-istess ħin għolla l-livell tal-akkwati.

Hemm iktar

4. Il-post inbidel u s-sabiħ tiegħu hu proprju li hemm ferm iktar fejn jimxi ’l quddiem. Għalkemm għandi fiduċja f’dan il-proċess, f’mument nibża’ li l-ideat nixfu u li dak li huwa ovvju li għandu jsir jibqa’ ma jsirx. Nittama li fil-postijiet li ttieħed il-Prim Ministru sab bnedmin li qalulu l-verità u mhux ikkonċentraw f’eżerċizzju ta’ inċensar. Nittama li seta’ jara kemm hemm x’jista’ jsir li jwettaq minnu aktar ġid. F’dan naħseb li diversi kienu qed jistennew li jkun hemm dikjarazzjoni ċara dwar dak li ser iseħħ minn dak li kien magħruf qabel bħala l-‘Casino di Venezia’. Ilna issa madwar erba’ snin minn mindu l-Gvern rebaħ il-kawża li kellu kontra tagħhom u li fihom seta jiċċaqlaq. Il-post, għal min jgħaddi bil-mixi quddiemu u jieqaf jarah, jagħraf x’ġerħa hu. Abbandunat biż-żewġ binjiet ta’ ħdejn wieqfa. B’palazz ieħor mitluq u bil-bini ta’ lukanda wieqfa wkoll jiġbru l-ħmieġ, is-sadid u t-telqa.

Pontijiet

5. Iktar ma ndumu aktar ser ikollna kumplikazzjonijiet. Naħseb li wieħed għandu jagħti prijorità assoluta biex ma jibqgħux iktar kif inhuma. Biss jidher li m’hemmx strateġija fit-tul. Kif f’dan, l-idea li tibni post sabiex in-nies li jkunu sejrin lejn il-Fortizza ta’ Sant’Anġlu jkollhom passaġġ għal rashom hija tajba kunċettwalment. Biss, meta tmur fuq il-post u tara dak li qiegħed jinbena tifhem li l-kunċett mhuwiex sħiħ u jrid l-attenzjoni sabiex estetikament jinbena aħjar. Kif, f’ħafna, hija wkoll indikazzjoni li l-affarijiet ma jiġux maħsuba sewwa mill-bidu. Passi naħa u oħra, imma m’hemmx pjan wieħed dirett u ċar. Għax wieħed għandu wkoll jirrimarka kif il-bnedmin fil-Kalkara u l-madwar ilhom dawn is-snin jaraw it-toroq jinqalgħu u jerġgħu jsiru. Jew fil-mod xejn ippjanat kif jinfetaħ ċentru kummerċjali fi Smart City u ħadd ma jaħseb kif dan ser jeffettwa lill-bnedmin hemm. B’eluf ta’ karozzi li daħlu u marru fil-post b’kaos totali u mingħajr ebda forma ta’ direzzjoni jew kontroll. Jew bħal dawk fix-Xgħajra li wara li saru diversi toroq tlett snin ilu b’miljuni minfuqa li qed jerġgħu jarawhom maqlugħa biex jgħaddu servizzi li setgħu ġew maħsuba qabel.

Aktar kordinazzjoni

6. Dan kollu huwa indikattiv li mhux biżżejjed li wieħed jiddikjara kemm qiegħed jonfoq jew li qiegħed jassigura l-preservazzjoni tal-post, imma li juri li dan qiegħed isir b’intelliġenza u viżjoni vera. Għax dak li ma jingħadx biżżejjed huwa f’kemm flus jintefqu biex jiġu rranġati dak li ma tteħidx inkonsiderazzjoni qabel. Flus biex jirranġaw dak li ma sarx tajjeb qabel. Bħal, per eżempju, dak li ġara fil-Pjazza Antoine de Paule f’Raħal Ġdid. F’dak il-proġett li ħames snin ilu sew tlett miljun ewro, li sar ħażin u li issa reġa’ nqala’ biex bi flus oħra, b’eluf oħra, jiġi rranġat dak li ċeda u nkiser mill-bidunett tiegħu. Il-fondi nazzjonali jimmeritaw dan, ċertament. Imma iktar minn hekk, il-bnedmin li jgħixu fil-Kottonera u fl-ambjent ta’ madwarha. Ma jixraqx li nibqgħu fuq din il-linja. Jixraq aktar attenzjoni u rispett veru. Għax hemm il-post ikun qiegħed verament f’pożizzjoni li ngħidu li jista’ jgawdi aktar.

Pulizija u Kunsilli Lokali

1.    Tul din il-ġimgħa kelli l-okkażjoni li nkun preżenti għal-laqgħa ġewwa l-Ministeru bejn il-Korp tal-Pulizija u l-Kunsilli Lokali.  L-attendenza kienet waħda mistennija.  Is-suġġett ċentrali kien kif tista’ ssir ħidma aħjar bejn dawn iż-żewġ istituzzjonijiet għall-ġid dirett tal-poplu.  Iż-żminijiet inbidlu u filwaqt li tletin sena ilu ċ-ċentru tar-raħal jew belt kienet tkun l-għassa tal-Pulizija, illum dan sar il-Kunsill Lokali.  Il-Kunsilli saru ċentru ta’ informazzjoni u dan għandu impatt ġdid u differenti fil-formazzjoni u żvilupp tas-soċjetà tagħna llum.

2.    Diġà l-Att dwar il-Pulizija jitkellem dwar dan.  Iħares ‘il quddiem sabiex jassigura li jkun hemm laqgħat regolari bejn il-Pulizija u l-Kunsilli Lokali.  Laqgħat li permezz tagħhom wieħed jista’ jaħdem strateġija aħjar ta’ prevenzjoni u kontroll tal-kriminalità.  Ma kontx ċert li dawn il-laqgħat qed isiru u, jekk iva, li jsiru fuq bażi regolari.  Għalhekk qbilna li għandna nerġgħu nqajmu l-punt sabiex nassiguraw li din il-ħidma ssir.  L-għodda qegħda hemm, però trid tiġi użata għall-ġid taż-żamma tal-ordni u l-paċi pubblika.

3.    Il-kollaborazzjoni mal-poplu hija dejjem vitali fil-ġlieda u l-isfida li d-delinkwenza ġġib magħha.  Ħafna drabi persuni jaraw delitti jitwettqu li mhux neċessarjament jitkellmu dwarhom.  Informazzjoni li tidher inutili, li ma tingħatax biżżejjed importanza miċ-ċittadin tista’ tkun il-parti nieqsa jew dik li tmexxik ‘il quddiem f’direzzjoni tajba.  Direzzjoni li tgħin sabiex wieħed isolvi delitt jew iżomm wieħed milli jsir.  Għalhekk huwa iktar u iktar importanti li din il-linja ta’ komunikazzjoni tkun ħajja u attiva.

4.    Hawn insibu lok fejn wieħed ikun jista’ jimxi passi ‘l quddiem li, permezz tagħhom, il-Kunsill Lokali jħajjar lejn iktar kollaborazzjoni pożittiva.  Diversi drabi s-Sindki, il-Kunsilliera u s-Segretarji Eżekuttivi jkunu xprun biex dan isir tajjeb.  Mhux biss dan, imma anke fuq livell ta’ għajnuna lill-vittmi tar-reat hemm fejn taħdem u timxi ‘l quddiem.  Taħt l-Att dwar il-Ġustizzja Riparatriċi għamilna passi oħra differenti li permezz tagħhom għandna sezzjoni ġdida li tieħu ħsieb il-vittmi tar-reat.  Din diġà qegħda taħdem u tiġi organizzata taħt id-Dipartiment tal-Probation u Parole.

5.    Fil-komunità hemm xogħol li jrid isir direttament mill-Kunsilli Lokali u dan għax fis-soċjetà tagħna hija l-aqwa għodda li jista’ jkollna.  Għodda għad-disposizzjoni tal-poplu li trid il-ħin kollu tiġi ttemprata u organizzata aħjar.  Hemm numru kbir ta’ servizzi ta’ kull tip li qegħdin jingħataw li, fir-realtà, akkumulaw matul is-snin.  Magħhom inġabret esperjenza amministrattiva li issa hija aktar u aktar f’pożizzjoni li minnha nieħdu l-frott.  Għalhekk hemm bżonn li tikber is-sinerġija bejn il-Korp u l-Kunsilli.

6.    Hemm lok għal iktar koperazzjoni fil-ġlieda kontra l-kriminalità.  Fil-kuntrast għat-traffikar u konsum tad-droga.  Fil-ħidma proattiva neċessarja sabiex ikun hemm prevenzjoni aqwa tal-possibilità ta’ reati.  Hemm ukoll il-bżonn ta’ tixrid dirett ta’ informazzjoni fuq il-liġijiet li saru.  Kif jistgħu jiġu organizzati laqgħat apposta biex jiġi spjegat dak li, per eżempju sar biex nipproteġu aħjar lit-tfal minn min irid jabbuża minnhom, jew kif qed jaħdem ir-Reġistru għall-protezzjoni tat-tfal jew dik li hi Ġustizzja Riparatriċi.  Dan huwa importanti fl-istrateġija neċessarja sabiex fil-pajjiż ikomplu jirrenjaw il-buon ordni u l-paċi pubblika.

Parti mir-riforma

1.    In segwitu għall-emendi li ġew konklużi fil-Kunsilli Lokali permezz tal-Att XVI tal-2009, permezz tal-Avviż Legali 63 tal-2010 daħal fil-seħħ il-Bord tal-Gvernanza Lokali.  F’dak l-Att, daħlu fis-seħħ numru ta’ punti li permezz tagħhom eventwalment saru passi f’direzzjonijiet differenti.  Bħala Ministru responsabbli mill-Kunsilli Lokali, bdejt niltaqa’ ma’ numru ta’ persuni li lkoll, b’xi mod jew ieħor, ġew effettwati minnhom.  Uħud jitkellmu u jagħtu l-esperjenzi pożittivi u negattivi tagħhom, oħrajn tifhem minn azzjonithom l-opinjonijiet tagħhom fejn qegħdin.  Il-maġġoranza huma però pożittivi u dawk li mhumiex, ħafna drabi jiftħulek għajnejk fuq dak li jista’ jinġieb ‘il quddiem u jiġi mtejjeb.

2.    Mhux kull min huwa fis-settur jaf li, mill-2010 daħlu fis-seħħ numru ta’ regolamenti li qegħdin jagħtu rimedji ġodda liċ-ċittadini tagħna.  Illum, minn sentejn ‘l hawn, beda jopera dan il-Bord ta’ Gvernanza li permezz tiegħu wieħed jista’ jirrikorri b’sempliċi ittra biex jingħata rimedju minn aġir kif definit fl-Avviż Legali, bħala amministrazzjoni ħażina.  Dan għax dan il-Bord ingħata l-poter li jagħti, fejn jidhirlu, deċiżjoni fuq ilmenti varji li jaslu għandu.  Minn meta daħal fis-seħħ l-Avviż Legali ġew reġistrati 65 każ, li minnhom ġew deċiżi 60, b’5 għadhom pendenti.

3.    Skont l-artikolu 5, l-Bord tal-Gvernanza għandu l-funzjoni li jistħarreġ u jiddeċiedi fuq kull kwistjoni mressqa lilu dwar, l-ewwel, allegat abbuż jew deċiżjoni jew amministrazzjoni ħażina magħmulin minn rappreżentant elett, Segretarju Eżekuttiv jew xi uffiċjal ieħor, meta dak l-għemil ħażin ma jkunx wieħed ta’ xorta kriminali; it-tieni, kull ksur allegat tal-Kodiċi ta’ Etika għar-rappreżentanti eletti li jkun fis-seħħ fil-perjodu tal-ksur allegat; it-tielet, li kullilment minn xi membru tal-pubbliku fil-konfront ta’ xi rappreżentant elett, Segretarju Eżekuttiv, jew xi uffiċjal dwar xi amministrazzjoni ħażina; ir-raba’, kull ilment minn xi uffiċjal pubbliku jew entità pubblika jew privata fil-konfront tal-aġir ta’ xi rappreżentant elett, Segretarju Eżekuttiv, jew xi uffiċjal dwar xi amministrazzjoni ħażina u, il-ħames, li kull ilment minn xi membru tal-pubbliku, uffiċjal pubbliku jew xi entità pubblika jew privata fil-konfront ta’ xi deċiżjoni ta’ xi Gvern Lokali li permezz tagħha min jagħmel l-ilment iħares li b’xi mod tkun saret irregolarità, inġustizzja jew abbuż li ma jkunux ta’ xorta kriminali.

4.    L-Avviż Legali jindika wkoll b’mod ċar x’inhija amministrazzjoni ħażina.  Din hija definita bis-segwenti mod: “amministrazzjoni ħażina” tinkludi deċiżjonijiet minn rappreżentanti eletti jew uffiċjali ta’ xi Kumitat Reġjonali, Kunsill Lokali jew Kumitat Amministrattiv li jieħdu tul ta’ żmien mhux raġjonevoli mingħajr ebda ġustifikazzjoni, proċeduri li ma jkunux konsistenti addottati f’ċirkostanzi simili, l-għoti ta’ informazzjoni jew dokumentazzjoni żbaljata, jew deċiżjonijiet li ma jkunux skont il-liġi jew proċeduri statutorji, xi azzjoni li fl-implimentazzjoni tagħha toħloq inkonvenjent bla ħtieġa jew xi abbuż ta’ diskrezzjoni.

5.    Għalhekk, permezz ta’ dan l-Avviż Legali nbdiet triq kompletament ġdida marbuta ma’ settur tal-ġustizzja amministrattiva.  Infakkar li waħda mir-riformi li ġibna fis-seħħ tul din il-leġislatura kienet dik li permezz tagħha daħħalna liġi ġdida li bniet prinċipji ġodda.  Għalhekk din hija wkoll kontinwazzjoni ‘l quddiem tal-bżonn li wieħed jipprovdi rimedji għal sitwazzjonijiet u kumplikazzjonijiet li jinqalgħu minn deċiżjonijiet amministrattivi.  Meta Kunsill Lokali jieħu pożizzjoni fuq x’għandu jsir f’lokal, iċ-ċittadin għandu jkollu mod ta’ kif iressaq għall-konsiderazzjoni kif intlaqat u jitlob li jiġi mogħti rimedju.

6.    Il-proċess tar-riforma fil-Kunsilli Lokali m’għadux wieqaf imma jrid ikompli għaddej, dejjem jekk irridu nassiguraw li jkollna istituzzjonijiet demokratiċi li jservu sew lill-poplu.  M’għandux jiġi dubitat li dak li sar ftit tas-snin ilu kien fuq it-triq it-tajba.  Dan il-Bord ta’ Gvernanza huwa xiehda oħra ta’ dan, però kif jiġri, ħaġa taqla’ oħra.  Għalhekk hemm lok li nżommu l-proċess tal-bidla għaddej b’mod li s-sistema tista’ tlaħħaq miegħu.  Il-Bord tal-Gvernanza diġà għamel il-ġid u tajjeb li nesploraw kif nistgħu ntejbu l-operat tiegħu, bħal li d-deċiżjonijiet meħuda minnu jiġu pubblikati.  Dan huwa għall-futur li għandna kontinwament nippreparaw għalih għax hekk inkomplu nagħmlu dak li huwa sewwa.

Kif qed titħaddem il-politika

1.    Tul din il-ġimgħa bdiet tikkarga l-kampanja elettorali għall-elezzjonijiet tal-Kunsilli Lokali.  Kull partit issa ddikjara diġà min ser ikollu bħala kandidati fid-diversi lokalitajiet.  Hemm firxa wiesgħa sew ta’ karattri u abbiltajiet.  Kull partit daħal fil-proċess li jidentifika u jipprova jagħżel persuni li kapaċi jifhmu sew kif għandhom jaħdmu.  Hemm qabżiet fix-xewqat għal dawk li huma ġodda u għarfien aktar preċiż għal dawk li lkoll rajna jaħdmu.  Huwa ovvju li mhux faċli għal ebda bniedem li jirnexxilu jiċċomba li kandidat ser ikollu l-kapaċitajiet u l-kwalitajiet neċessarji sabiex imexxi u jipparteċipa tajjeb.

2.    Għalkemm dan l-istadju tal-proċess (kif diġà qegħdin naraw) ser ikun wieħed li huwa kkonċentrat b’temi u ħidma politika semi-nazzjonali u lokalizzati, aktar ‘il quddiem ix-xenarju għandu jinbidel.  Ma jibqax iktar forma ta’ “kamp ta’ battalja” u jsir lok ta’ koperazzjoni u użu aħjar tar-riżorsi u talenti umani.  Jekk tinbidel il-klima, il-lokalità timxi ‘l quddiem u jekk le, allura l-kumplikazzjonijiet jitkattru.  F’dawn l-aħħar tmintax-il sena rajna bidliet varji fil-ħidma u l-prijoritajiet li qed jitqegħdu mill-Kunsilli varji.  Dan għax f’dawn is-snin, il-politika tal-Gvern Ċentrali kienet dejjem favur żidiet fil-poteri u fl-allokazzjoni finanzjarja.  Għalhekk saru diversi passi li llum huma passat li fuqu qed jinbnew ħwejjeġ oħra.   

3.    Fir-realtà nafu li dan seta’ jsir minħabba t-tip ta’ persuni li jiġu magħżula mill-elettorat tagħna.  Elettorat li huwa differenti minn dak tal-Elezzjonijiet Ġenerali.  Wieħed li jħares iktar direttament lejn min kien kapaċi u min jista’ jkun hekk.  Wara dan hemm diversi rabtiet tal-familja, tal-baned, tal-parroċċi, taż-żoni varji, kif ukoll ta’ għaqdiet sportivi, soċjali u kulturali.  L-ingredjenti ta’ Kunsill tajjeb jiddependu ħafna minn dan l-għarbiel elettorali.  Għax l-esperjenza passata uriet li l-Kunsilliera, huma ta’ liema partit huma, jaħdmu u jimxu ‘l quddiem meta jkun hemm bnedmin li għandhom ir-rieda t-tajba u m’għandhomx moħħhom infaxxat bil-politika partiġġjana.

4.    Dawn il-Kunsilli, barra dak ta’ Tas-Sliema, qed igawdu mill-emendi l-ġodda li saru tul din il-leġislatura, li permezz tagħhom it-terminu taż-żmien ta’ Kunsill tela’ ‘l fuq għal erba’ snin.  Naħseb li dan kien pass tajjeb f’żewġ direzzjonijiet.  L-ewwel, għax il-Kunsilliera kellhom quddiemhom perjodu itwal li fih setgħu jaħdmu u jippjanaw ‘il quddiem; u t-tieni, għax naqas drastikament il-konflitt politiku f’kull sena fuq livell nazzjonali.  Fis-snin li għaddew kellna wisq politika għaddejja l-ħin kollu.  Kull sena elezzjonijiet.  Kull darba preparazzjoni, spejjeż u analiżijiet varji.  Ebda partit ma seta’ jibqa’ sejjer hekk u kien hemm bżonn ta’ dan il-perjodu ta’ riflessjoni.

5.    F’dawn is-snin, il-Partit Nazzjonalista assigura li jmexxi ‘l quddiem diversi tibdiliet li permezz tagħhom irfinajna u ssudajna l-Kunsilli.  Permezz ta’ dawn il-passi, kull darba urejna li dawn huma għal qalbna.  Inħarsu lejhom sabiex jirnexxu u mhux ifallu, anke jekk il-Kunsill ma jkunx immexxi minna.  Għalija huwa żball politiku u amministrattiv li l-Kunsilli jinħakmu u jitilfu d-direzzjoni vera tagħhom.  Għax hemm, sfortunatament, min jispiċċa jużahom għal raġunijiet purament politiċi u jkunu mekkaniżmi ta’ propaganda jew personali jew tal-partit.  Hemm il-Kunsill jitlef mill-melħ u s-sustanza li huwa mwelled bil-liġi għalih.

6.    F’dawn il-ġimgħat rajna, sfortunatament, il-Kap tal-Oppożizzjoni jerġa’ jmur lura għall-istess forma ta’ kampanja elettorali li kellna snin ilu.  Dawk li huma “tiegħu” mod, dawk li m’humiex qishom ma jeżistux.  Huwa definittivament żball li naħa jew oħra tinjora l-ħidma t-tajba li ssir mill-Kunsilliera, huwa x’inhuwa l-kredu politiku tagħhom.  Dan għax meta tiltaqa’ mal-Kunsilli varji, kif qiegħed ikolli l-opportunità li nagħmel, nara li l-maġġoranza jippruvaw u dak li jwettqu għandu effett fuq kulħadd.  Nittama li f’dan ma naħirbux mill-bżonn li nassiguraw li l-Kunsilli kollha jsegwu sew kif jamministraw il-flus li jiġu lilhom allokati u li l-Kunsilliera rispettivi jkunu ppreparati aktar f’kif il-liġi tippretendi li jagħmlu.  Għalhekk, dawk l-elezzjonijiet għandhom ikunu determinanti sabiex nassiguraw ħidma aqwa għall-ġid tal-poplu tagħna.

Il-ħidma tal-Kunsill Lokali tal-Imdina

Il-Kunsill Lokali tal-Imdina, għalkemm wieħed mill-iżgħar f'pajjiżna, għandu responsabilita kbira għax huwa responsabbli għal ġawhra arkitettonika u wirt nazzjonali.

L-allokazzjoni finanzjarja għall-Kunsilli Lokali dis-sena żdiedet b'€1.5 miljun

L-allokazzjoni għall-kunsilli lokali żdiedet mhux naqset!

Dal-għodu, l-ġurnal l-orizzont irrapporta dwar l-allokazzjoni finanzjarja għall-kunsilli lokali u allega li din tnaqqset.

Il-verita hija eżattament l-oppost!

Is-somma li ġiet allokata għall-kunsilli lokali din is-sena żdiedet bi kważi €1,500,000 mit-€30,010,000 li kien hemm allokati fis-sena 2011 għal €31,500,000. Dan ifisser li l-Kunsilli Lokali qed jirċievu medja ta’ aktar €22,000 aktar kull wieħed meta wieħed iqabbel mal-allokazzjoni li ingħataw għas-sena 2011.

Ta’ min ifakkar ukoll li tul din il-leġislatura il-Gvern żied l-allokazzjoni għall-Kunsilli kull sena wara l-oħra. Fil-fatt l-allokazzjoni għal din is-sena sena hija aktar minn €6.5 miljuni, jew 27% ogħola mill-ammont ta’ madwar €24 miljun li kienu allokati għall-kunsilli lokali fis-sena 2008.

Il-ħidma tal-kumitati amministrattivi qed tħalli l-frott

Il-Kunsilli Lokali

1.    Ftit snin ilu kelli l-opportunità u x-xorti li nara mill-viċin kif jaħdem id-Dipartiment tal-Kunsilli Lokali.  Dipartiment xejn faċli, anzi mimli b’diversi sfidi u kumplikazzjonijiet, speċjalment għall-membri tas-servizz pubbliku.  Il-Kunsilli li għandna, fil-verità jvarjaw bejn dawk li jittrasformaw ruħhom f’kampi tal-battalja politiċi u oħrajn fejn il-Kunsilliera jaħdmu id f’id, jippruvaw jibdlu l-lokalità tagħhom.  Ir-realtà hija li l-maġġoranza tagħhom bnew fuq il-ħidmiet passati anke jekk xi wħud minnhom, is-Sindki u l-Kunsilliera, saru kważi indispensabbli.  Għalhekk, fejn ikun hemm l-inkwiet, is-sitwazzjoni għad-dipartiment ma tkun faċli assolutament xejn.

2.    Din is-sena dħalt lura f’din il-linja ta’ ħidma politika.  M’hemmx dubju li fl-erba’ snin li għaddew, il-ħidma tal-Ministru Chris Said kienet qegħda hemm.  Diversi proġetti u programmi jidhru għaddejjin.  Uħud niftakarhom jibdew, oħrajn rajthom mill-kamra tal-Kabinett jibdew u jimmaterjalizzaw.  M’hemmx dubju li l-emendi li daħlu fis-seħħ kmieni f’din il-leġislatura għamlu differenza.  Niftakar l-emendi u d-diskussjonijiet magħhom fil-leġislatura ta’ qabel.  Kien hemm żgur mumenti ta’ riflessjoni li wasslu lejn iktar issudar tat-trasparenza u l-akkontabilità li wieħed għandu jippretendi.

3.    Tul din il-ġimgħa stajt nara direttament li l-koperazzjoni bejn id-dipartiment u l-Kunsilli varji kibret.  Is-servizz tal-Kunsilliera varji hemm bżonn li jiġi valutat u, fl-istess ħin, imtejjeb.  Inħares ‘il quddiem sabiex naraw li l-Kunsilliera, is-Segretarji Eżekuttivi u l-impjegati jingħataw iktar taħriġ sabiex jifhmu aħjar l-għodda li hemm għad-dispożizzjoni tagħhom.  Illum il-Kunsilli qed jittrasformaw ruħhom iktar u iktar bħala strumenti ta’ bidla fl-abitat, fl-ambjent u f’dak kollu li hemm bżonn li jinbidel.

4.    Fil-ħidma ta’ kuljum żdiedu l-fondi li huma għad-dispożizzjoni tal-Kunsilli: l-ewwel, permezz tal-allokazzjoni diretta tal-Gvern, kif ukoll fid-diversi possibilitajiet li qed jimmaterjalizzaw ruħhom mill-Unjoni Ewropea.  L-iskrutinju neċessarju f’din id-direzzjoni kiber, però hemm lok għal iktar ħidma hawn, speċjalment wara d-diversi punti u osservazzjonijiet li saru mill-Uffiċċju tal-Awditur Ġenerali.  Dawn m’għandhom jiġu b’ebda mod injorati, anzi hemm lok ta’ iktar attenzjoni sabiex tikber iktar l-akkontabilità.  Qegħdin nitkellmu fuq flus li jiġu direttament fdati f’idejn din il-forma legali ta’ demokrazija amministrattiva li m’għandhiex tiġi traskurata.

5.    Huwa determinanti li l-kwalità tal-Kunsilliera tkompli tikber.  Dawk li jitressqu ‘l quddiem mill-partiti varji sabiex jagħtu dan is-servizz huwa vitali li jkunu preparati tajjeb, iktar milli jkunu partitarji.  Il-kwalità tal-politika Maltija tikber appena tassigura li iktar ċittadini jidħlu bi preparazzjoni.  Huwa fir-realtà proċess ‘il quddiem.  Għax hemm żgur bidla f’din id-direzzjoni għal titjib li hemm żgur il-bżonn li jitkompla.  Jitkompla iktar u iktar f’dan ix-xenarju partikolari quddiem l-appuntament elettorali ta’ numru sostanzjali tal-Kunsilli lokali tagħna.

6.    Il-fatt li t-terminu tal-“leġislatura” tal-Kunsilli żdied, kif ukoll li naqqasna mill-akkaniment politiku b’votazzjonijiet kull sena u b’tibdil kull tlett snin wassal lejn ferm iktar ħidma u stabilità.  Il-Kunsilli lokali huma żgur passi importanti lejn iktar parteċipazzjoni demokratika.  Din id-demokrazija amministrattiva trid tkompli tiġi kkultivata.  Għaddew diġà erba’ snin mill-aħħar emendi u, bħal ma ġara f’dawk li saru qabel, hemm bżonn ta’ riflessjoni lejn numru ta’ tibdiliet ġodda.  Nittama li dan il-proċess jinbeda minnufih għax permezz ta’ dan inkunu nistgħu nkomplu nagħmlu mill-Kunsilli lokali għodda għas-servizz tal-bnedmin.