1. Hemm realtà li wieħed ma jistax jaħrab minnha. Dik li tiżviluppa biċċa biċċa kull ġurnata quddiem għajnejk. Tista’, iva, tipprova tinjoraha. Tista’ tipprova tibdlilha triqatha, imma l-agħar huwa li, minflok, tkun inti stess li tkebbes lejn iktar kumplikazzjonijiet inutli. Huwa diġà ta’ nkwiet dak kollu li qegħdin naraw għaddej, imma daqshekk ieħor huwa żbaljat li tkompli tkabbru fl-inkwiet u fil-perikolożità tiegħu. Dan iktar u iktar fid-dawl li f’dawn l-aħħar ġimgħat il-vuċi tar-raġuni tqegħdet dejjem iktar fil-ġenb. Min jappella għas-sewwa u l-attenzjoni fil-moderazzjoni nduna li l-vuċi li għandu ġiet maħnuqa. Jingħata iktar importanza min isaħħan jew jissekonda lil dawk li qiegħed, iktar u iktar, narahom fost dawk li tilfu rashom kompletament.
Għaliex?
2. Hemm, iva, min jaħseb li jista’ jkompli jkattar l-eżistenza politika tiegħu billi jidħol f’din il-linja xejn tajba. Imma kif jgħid San Pawl, dawk li huma vojta huma dawk li l-iktar li jagħmlu l-famuż “ħoss”. Tinkwieta ruħek iktar meta tara esponenti politiċi fuq iż-żewġ naħat, li wieħed kien jippretendi minnhom responsabbiltà u attenzjoni sforz l-esperjenza li suppost akkumulaw, li jintilfu f’din il-linja. Meta tqiegħed lura s-siġġu u tħares oġġettivament tara li flok għollejna l-livell tal-ideat u d-diskussjoni politika, ħadna ħsieb inniżżluhom. Li huwa iktar kontra l-loġika f’dan huwa meta tikkunsidra li dawn huma elezzjonijiet tal-Parlament Ewropew, li ideat lejn Unjoni Ewropea aħjar m’aħniex nisimgħu wisq. Lanqas dak li qed jgħidu l-partiti rispettivi fil-programmi elettorali tagħhom.
Tlifna r-raġuni
3. Huwa ferm iktar ċar li tlifna kull forma ta’ raġuni. Żball politiku sija għax-xenarju preżenti kif ukoll għall-Partit Nazzjonalista, li kien dejjem dak li jirbaħ għax jappella għal-loġika u mhux għall-passjonijiet. Dan fih iktar piż proprju llum, fejn kull m’hemm bżonn huwa l-fatti waħedhom, għarwiena. Dawn jitkellmu kif għandhom dwar il-gravità jew le tax-xenarju. M’għandhomx aktar il-bżonn ta’ profeti foloz li jimlew l-imħuħ ta’ min jitlob u għandu bżonn direzzjoni. Hemm min jirrispetta bnedmin oħra billi jorbot lilu nnifsu mal-verità fi kliemu, u hemm min le. Hemm min jabbuża mill-oħrajn taħt pretesti u skużi varji. Jaqbadhom u jużahom, sfortunatament, fil-miri u l-kumplikazzjonijiet ta’ moħħu. Meta tqabbad inti stess in-nar tal-passjonijiet umani, imbagħad ikun diffiċli mmens li tikkontrolla fejn dan in-nar ser jinfirex.
Nibqa’ fost dawk
4. F’dan, għalhekk, nibqa’ ma’ dawk li jippreferu l-użu tar-raġuni fil-fatti. Ma’ dik il-forza fis-soċjetà li qegħda tinqata’ biex taħseb fuq dak li hu għaddej għax mhijiex ferħana bir-riħ u d-direzzjoni li qegħdin jieħdu l-affarijiet. Għad hawn, fortunatament, bnedmin li jħarsu lejn il-politika bħala dik l-għalqa tal-attività umana fejn il-forza tagħha hija proprju dik li ma tirrikorrix għal atti vjolenti jew ta’ mibgħeda, imma fil-loġika. Dawk li ma jħarsux u ma jemmnux li hemm xi valur fil-forza tal-vjolenza, apparentement rivoluzzjonarja. La dik verbali, la dik morali u lanqas dik, b’xi mod, tirannika. Id-dinja msejħa “sekulari”, flok għażlet id-demokrazija qegħda tirrikorri għat-tirannija. Dik li timponi lilha nfisha fuq l-oħrajn sabiex flok djalogu, dibattitu u ideat ġodda jkun hemm dik unika, imposta.
F’dak iktar żbaljat
5. Daqshekk ieħor huwa iktar żbaljat il-pass ta’ min qiegħed iħajjar bnedmin varji sabiex jinġabru fl-għatba tal-Qorti ta’ Malta nhar it-Tlieta li ġej. Hemm diversi punti li wieħed għandu jġib quddiem għajnejh. Ibda minn dak fejn min jiddikjara li għandu raġun m’għandux bżonn juri li għandu ħafna nies warajh. Irid ikun kapaċi jikkonvinċi bir-raġuni u mhux bil-forza tan-numri ta’ bnedmin oħra. Għandhom ikunu biss il-fatti li jieħdu ċ-ċentru tal-attenzjoni. Waħdu magħhom huwa ferm aħjar mis-sogru li l-affarijiet joħorġu mill-idejn. Hemm jikkumplikaw il-pożizzjoni għax flok niddibattu l-fatti tal-każ, nispiċċaw fuq x’ġara u x’kellu jiġri. Mhux biss, imma tikber iktar il-konvinzjoni f’moħħ oħrajn li hemm ħtija għax kieku ma kellekx bżonn l-użu tal-forza. U f’dan, flok tibqa’ iktar fil-kantuniera tal-vittma daħħalt ruħek li ssir, minflok, il-kontra.
Niftakru
6. M’aħniex, sa issa, neqsin mill-memorja ta’ dak li seħħ snin ilu. Niftakru kif, fid-19 ta’ Ġunju 1987, daqt l-anniversarju, ġabra ta’ persuni daħlu l-Qorti u ħallew straġi warajhom. Niftakru f’dak kollu li ġieb miegħu dan l-aġir u fil-kumplikazzjonijiet li l-Partit Laburista kellu jibqa’ jġorr miegħu għal snin twal fl-Oppożizzjoni. F’dan, jiġu quddiemna diversi spettri passati. Sija f’dak li seħħ f’dak il-jum u l-konsegwenzi li ġew wara. Fl-għarfien li kien hemm min baqa’ jaħseb li l-vjolenza hija aqwa mid-demokrazija. F’dawk li fit-tifrik li wettqu, fir-realtà ħallew marka fuq il-memorja ta’ politiċi li f’dak il-ħin setgħu forsi ħassewhom konfortati, imma li fit-tul, fehmu l-kontra. Min isaħħan folla jsib li wara jrid iħallas hu l-kont tal-konsegwenzi. Għal min kien daqshekk iffissat fuq kif il-futur ser iħares lejn il-passat tiegħu, nittama li jagħraf jirrifletti.
Fit-toroq
7. F’dan ser ikun, però, eżami iktar qawwi għall-Gvern tal-ġurnata. Din mhix folla tal-Oppożizzjoni li trid turi l-eżistenza tagħha, imma waħda tal-Gvern mal-Gvern. Huwa hu li għandu kull dmir u responsabbiltà li jżomm l-ordni. Huwa hu li, mill-bidu, għandu jagħraf jikkontrolla l-istimulanti li għaddejjin sabiex ma jkunx hemm bnedmin miġbura b’dan il-mod. Jiġri x’jiġri, għalih hemm biss telf totali. Dawk li jistgħu jaħsbu li anke jekk forsi fil-preżent l-Oppożizzjoni, li tidentifika ruħha fid-demokrazija, mhix tieħu mertu politiku fil-kunsensi, xorta għadha fl-abbiltà li teħodhom fil-futur. Jekk hemm min iħossu tant oltraġġat li ppretenda li ma jiġrilu xejn u li ma jiġix mimsus għandu jifhem li jrid jaqbad strateġija politika differenti.
Ikun aħjar
8. F’dan, ikun ferm aħjar jekk dak kollu li qiegħed jiġi ppjanat għal nhar it-Tlieta li ġej, ma jseħħx. Ikun aħjar għal kull persuna fis-soċjetà, però l-iktar għal dawk stess li qegħdin jaħsbu li b’hekk ser jagħtuh appoġġ. M’hemmx dubju li dan ser jiġi rappurtat mhux biss hawn, imma f’postijiet oħra. M’hemmx dubju li dawn mhumiex ser ikunu atti li jżidu fil-ġieħ ta’ pajjiżna, imma ser jolqtu l-istima u l-interessi soċjali, ekonomiċi u kulturali tagħna. Pass, ċertament, fid-direzzjoni żbaljata. Waħda li jekk tikkumplika ruħha ser tolqot u timmarka d-direzzjoni demokratika tal-pajjiż. Iktar u iktar meta, kif rajna f’xenarji oħra, il-Gvern jispiċċa jrid jiġġustifika l-atti żbaljati ta’ oħrajn. Fl-istorja li għandna quddiemna jkun aħajr li wieħed ikun attent u ma narawx ripetizzjoni ta’ spettri vjolenti passati.
Showing posts with label Parlament Ewropew. Show all posts
Showing posts with label Parlament Ewropew. Show all posts
28.5.24
5.3.24
JISTA' JGAWDI AKTAR
1. Nikteb għax irrid il-ġid u nemmen ukoll li bil-kelma miktuba taf twassal, mhux neċessarjament, messaġġ aħjar. Ma tagħmilx ħoss estern imma drabi tasal direttament u bi ftit iktar razzjonalità u preċiżjoni. Fl-aħħar tal-ġimgħa li għaddiet il-Prim Ministru, b’ġabra tajba ta’ ministri u uffiċjali għamel żjara fil-Kottonera. Dar numru ta’ postijiet fejn hemm xogħol għaddej u oħrajn fejn huwa lest. Pass li wieħed jistenna, iktar u iktar issa li ġejjin l-elezzjonijiet tal-Kunsilli Lokali u tal-Parlament Ewropew. Il-pożizzjoni m’għadhiex l-istess, u m’hemmx dubju li parti mill-moviment tat-tgergir li qiegħed jirriżulta mill-istħarriġ ħiereġ mit-Tlett Ibliet, il-Kalkara u x-Xagħjra. Dak li jakkumpanja normalment Govern li jkun daħal fit-tielet leġiżlatura tiegħu.
Almenu
2. Biss wieħed ma jistax ma jarax li hemm reazzjonijiet differenti li qed joħorġu u jiżviluppaw. Il-Gvern qiegħed jifhem il-pożizzjoni u jirreaġixxi għaliha. Forsi ta’ min wieħed jifhem aktar, u fil-Partit Nazzjonalista wieħed jieħu direzzjoni aħjar. Jifhem fejn irid jikkonċentra verament il-kritika tiegħu. Fejn il-poplu ta’ veru, dak li jmiss mal-problemi tal-ħajja u mhux dak apparenti jħares li jitlob attenzjoni min-naħa tagħna. Nittama li fil-grupp ta’ strateġija l-passi politiċi tal-Gvern qed jingħataw il-piż u mhux jiġu injorati. F’dan, il-Kottonera tista’ qed tidher fuq il-karta li qegħda tgawdi minn investiment u proġetti varji, imma kemm dawn qed jolqtu effettivament il-bnedmin u kemm huma diretti għal dak li l-post issa għandu bżonn, dik ħaġ’oħra. Imma almenu, il-mossa politika ġiebet lura l-Kottonera fl-attenzjoni u l-prijorità nazzjonali.
Tul dawn l-aħħar snin
3. Sakemm wieħed ma jridx jibbanalizza l-argument, il-pożizzjoni ilha tiżviluppa biċċa biċċa tul dawn l-aħħar snin. Ebda gvern ta’ ebda partit ma jista’ jiddikjara li kollox sar b’mertu uniku jew assolut tiegħu. Il-post inbidel fis-snin għax saru ħafna proġetti miż-żewġ partiti. Tajjeb li wieħed, però, jfakkar li mill-1987 ’l hawn il-post ingħata lura dinjità u rispett li qabel ma tantx kien qiegħed igawdi. Saru diversi proġetti bħall-Mużew Marittimu, li għadu jopera u għadu ġojjell ta’ kultura li għandna. Minn dak iż-żmien stajna nħarsu sabiex il-ħajt ta’ dak li kien jissejjaħ id-‘Dock Number One’ jaqa’ u l-arja tinfetaħ. Sija l-Birgu, kif ukoll l-Isla u Bormla sabu l-ambjent tagħhom jiċċaqlaq ’il quddiem. Mhux neċessarjament fejn xtaqna, imma mexa. Bħalma kien ukoll b’mod partikolari dak li sar wara l-1998 meta ġie varat proġett iktar ambizzjuż. Wieħed li fetaħ il-post sabiex aktar bnedmin jiġu u jgawduh. Hemm settur kummerċjali li ħoloq ix-xogħol u fl-istess ħin għolla l-livell tal-akkwati.
Hemm iktar
4. Il-post inbidel u s-sabiħ tiegħu hu proprju li hemm ferm iktar fejn jimxi ’l quddiem. Għalkemm għandi fiduċja f’dan il-proċess, f’mument nibża’ li l-ideat nixfu u li dak li huwa ovvju li għandu jsir jibqa’ ma jsirx. Nittama li fil-postijiet li ttieħed il-Prim Ministru sab bnedmin li qalulu l-verità u mhux ikkonċentraw f’eżerċizzju ta’ inċensar. Nittama li seta’ jara kemm hemm x’jista’ jsir li jwettaq minnu aktar ġid. F’dan naħseb li diversi kienu qed jistennew li jkun hemm dikjarazzjoni ċara dwar dak li ser iseħħ minn dak li kien magħruf qabel bħala l-‘Casino di Venezia’. Ilna issa madwar erba’ snin minn mindu l-Gvern rebaħ il-kawża li kellu kontra tagħhom u li fihom seta jiċċaqlaq. Il-post, għal min jgħaddi bil-mixi quddiemu u jieqaf jarah, jagħraf x’ġerħa hu. Abbandunat biż-żewġ binjiet ta’ ħdejn wieqfa. B’palazz ieħor mitluq u bil-bini ta’ lukanda wieqfa wkoll jiġbru l-ħmieġ, is-sadid u t-telqa.
Pontijiet
5. Iktar ma ndumu aktar ser ikollna kumplikazzjonijiet. Naħseb li wieħed għandu jagħti prijorità assoluta biex ma jibqgħux iktar kif inhuma. Biss jidher li m’hemmx strateġija fit-tul. Kif f’dan, l-idea li tibni post sabiex in-nies li jkunu sejrin lejn il-Fortizza ta’ Sant’Anġlu jkollhom passaġġ għal rashom hija tajba kunċettwalment. Biss, meta tmur fuq il-post u tara dak li qiegħed jinbena tifhem li l-kunċett mhuwiex sħiħ u jrid l-attenzjoni sabiex estetikament jinbena aħjar. Kif, f’ħafna, hija wkoll indikazzjoni li l-affarijiet ma jiġux maħsuba sewwa mill-bidu. Passi naħa u oħra, imma m’hemmx pjan wieħed dirett u ċar. Għax wieħed għandu wkoll jirrimarka kif il-bnedmin fil-Kalkara u l-madwar ilhom dawn is-snin jaraw it-toroq jinqalgħu u jerġgħu jsiru. Jew fil-mod xejn ippjanat kif jinfetaħ ċentru kummerċjali fi Smart City u ħadd ma jaħseb kif dan ser jeffettwa lill-bnedmin hemm. B’eluf ta’ karozzi li daħlu u marru fil-post b’kaos totali u mingħajr ebda forma ta’ direzzjoni jew kontroll. Jew bħal dawk fix-Xgħajra li wara li saru diversi toroq tlett snin ilu b’miljuni minfuqa li qed jerġgħu jarawhom maqlugħa biex jgħaddu servizzi li setgħu ġew maħsuba qabel.
Aktar kordinazzjoni
6. Dan kollu huwa indikattiv li mhux biżżejjed li wieħed jiddikjara kemm qiegħed jonfoq jew li qiegħed jassigura l-preservazzjoni tal-post, imma li juri li dan qiegħed isir b’intelliġenza u viżjoni vera. Għax dak li ma jingħadx biżżejjed huwa f’kemm flus jintefqu biex jiġu rranġati dak li ma tteħidx inkonsiderazzjoni qabel. Flus biex jirranġaw dak li ma sarx tajjeb qabel. Bħal, per eżempju, dak li ġara fil-Pjazza Antoine de Paule f’Raħal Ġdid. F’dak il-proġett li ħames snin ilu sew tlett miljun ewro, li sar ħażin u li issa reġa’ nqala’ biex bi flus oħra, b’eluf oħra, jiġi rranġat dak li ċeda u nkiser mill-bidunett tiegħu. Il-fondi nazzjonali jimmeritaw dan, ċertament. Imma iktar minn hekk, il-bnedmin li jgħixu fil-Kottonera u fl-ambjent ta’ madwarha. Ma jixraqx li nibqgħu fuq din il-linja. Jixraq aktar attenzjoni u rispett veru. Għax hemm il-post ikun qiegħed verament f’pożizzjoni li ngħidu li jista’ jgawdi aktar.
Almenu
2. Biss wieħed ma jistax ma jarax li hemm reazzjonijiet differenti li qed joħorġu u jiżviluppaw. Il-Gvern qiegħed jifhem il-pożizzjoni u jirreaġixxi għaliha. Forsi ta’ min wieħed jifhem aktar, u fil-Partit Nazzjonalista wieħed jieħu direzzjoni aħjar. Jifhem fejn irid jikkonċentra verament il-kritika tiegħu. Fejn il-poplu ta’ veru, dak li jmiss mal-problemi tal-ħajja u mhux dak apparenti jħares li jitlob attenzjoni min-naħa tagħna. Nittama li fil-grupp ta’ strateġija l-passi politiċi tal-Gvern qed jingħataw il-piż u mhux jiġu injorati. F’dan, il-Kottonera tista’ qed tidher fuq il-karta li qegħda tgawdi minn investiment u proġetti varji, imma kemm dawn qed jolqtu effettivament il-bnedmin u kemm huma diretti għal dak li l-post issa għandu bżonn, dik ħaġ’oħra. Imma almenu, il-mossa politika ġiebet lura l-Kottonera fl-attenzjoni u l-prijorità nazzjonali.
Tul dawn l-aħħar snin
3. Sakemm wieħed ma jridx jibbanalizza l-argument, il-pożizzjoni ilha tiżviluppa biċċa biċċa tul dawn l-aħħar snin. Ebda gvern ta’ ebda partit ma jista’ jiddikjara li kollox sar b’mertu uniku jew assolut tiegħu. Il-post inbidel fis-snin għax saru ħafna proġetti miż-żewġ partiti. Tajjeb li wieħed, però, jfakkar li mill-1987 ’l hawn il-post ingħata lura dinjità u rispett li qabel ma tantx kien qiegħed igawdi. Saru diversi proġetti bħall-Mużew Marittimu, li għadu jopera u għadu ġojjell ta’ kultura li għandna. Minn dak iż-żmien stajna nħarsu sabiex il-ħajt ta’ dak li kien jissejjaħ id-‘Dock Number One’ jaqa’ u l-arja tinfetaħ. Sija l-Birgu, kif ukoll l-Isla u Bormla sabu l-ambjent tagħhom jiċċaqlaq ’il quddiem. Mhux neċessarjament fejn xtaqna, imma mexa. Bħalma kien ukoll b’mod partikolari dak li sar wara l-1998 meta ġie varat proġett iktar ambizzjuż. Wieħed li fetaħ il-post sabiex aktar bnedmin jiġu u jgawduh. Hemm settur kummerċjali li ħoloq ix-xogħol u fl-istess ħin għolla l-livell tal-akkwati.
Hemm iktar
4. Il-post inbidel u s-sabiħ tiegħu hu proprju li hemm ferm iktar fejn jimxi ’l quddiem. Għalkemm għandi fiduċja f’dan il-proċess, f’mument nibża’ li l-ideat nixfu u li dak li huwa ovvju li għandu jsir jibqa’ ma jsirx. Nittama li fil-postijiet li ttieħed il-Prim Ministru sab bnedmin li qalulu l-verità u mhux ikkonċentraw f’eżerċizzju ta’ inċensar. Nittama li seta’ jara kemm hemm x’jista’ jsir li jwettaq minnu aktar ġid. F’dan naħseb li diversi kienu qed jistennew li jkun hemm dikjarazzjoni ċara dwar dak li ser iseħħ minn dak li kien magħruf qabel bħala l-‘Casino di Venezia’. Ilna issa madwar erba’ snin minn mindu l-Gvern rebaħ il-kawża li kellu kontra tagħhom u li fihom seta jiċċaqlaq. Il-post, għal min jgħaddi bil-mixi quddiemu u jieqaf jarah, jagħraf x’ġerħa hu. Abbandunat biż-żewġ binjiet ta’ ħdejn wieqfa. B’palazz ieħor mitluq u bil-bini ta’ lukanda wieqfa wkoll jiġbru l-ħmieġ, is-sadid u t-telqa.
Pontijiet
5. Iktar ma ndumu aktar ser ikollna kumplikazzjonijiet. Naħseb li wieħed għandu jagħti prijorità assoluta biex ma jibqgħux iktar kif inhuma. Biss jidher li m’hemmx strateġija fit-tul. Kif f’dan, l-idea li tibni post sabiex in-nies li jkunu sejrin lejn il-Fortizza ta’ Sant’Anġlu jkollhom passaġġ għal rashom hija tajba kunċettwalment. Biss, meta tmur fuq il-post u tara dak li qiegħed jinbena tifhem li l-kunċett mhuwiex sħiħ u jrid l-attenzjoni sabiex estetikament jinbena aħjar. Kif, f’ħafna, hija wkoll indikazzjoni li l-affarijiet ma jiġux maħsuba sewwa mill-bidu. Passi naħa u oħra, imma m’hemmx pjan wieħed dirett u ċar. Għax wieħed għandu wkoll jirrimarka kif il-bnedmin fil-Kalkara u l-madwar ilhom dawn is-snin jaraw it-toroq jinqalgħu u jerġgħu jsiru. Jew fil-mod xejn ippjanat kif jinfetaħ ċentru kummerċjali fi Smart City u ħadd ma jaħseb kif dan ser jeffettwa lill-bnedmin hemm. B’eluf ta’ karozzi li daħlu u marru fil-post b’kaos totali u mingħajr ebda forma ta’ direzzjoni jew kontroll. Jew bħal dawk fix-Xgħajra li wara li saru diversi toroq tlett snin ilu b’miljuni minfuqa li qed jerġgħu jarawhom maqlugħa biex jgħaddu servizzi li setgħu ġew maħsuba qabel.
Aktar kordinazzjoni
6. Dan kollu huwa indikattiv li mhux biżżejjed li wieħed jiddikjara kemm qiegħed jonfoq jew li qiegħed jassigura l-preservazzjoni tal-post, imma li juri li dan qiegħed isir b’intelliġenza u viżjoni vera. Għax dak li ma jingħadx biżżejjed huwa f’kemm flus jintefqu biex jiġu rranġati dak li ma tteħidx inkonsiderazzjoni qabel. Flus biex jirranġaw dak li ma sarx tajjeb qabel. Bħal, per eżempju, dak li ġara fil-Pjazza Antoine de Paule f’Raħal Ġdid. F’dak il-proġett li ħames snin ilu sew tlett miljun ewro, li sar ħażin u li issa reġa’ nqala’ biex bi flus oħra, b’eluf oħra, jiġi rranġat dak li ċeda u nkiser mill-bidunett tiegħu. Il-fondi nazzjonali jimmeritaw dan, ċertament. Imma iktar minn hekk, il-bnedmin li jgħixu fil-Kottonera u fl-ambjent ta’ madwarha. Ma jixraqx li nibqgħu fuq din il-linja. Jixraq aktar attenzjoni u rispett veru. Għax hemm il-post ikun qiegħed verament f’pożizzjoni li ngħidu li jista’ jgawdi aktar.
2.9.09
TIĠDID TAL-ISPIRTU KOSTITUZZJONALI
1. Ftit xhur ilu l-iSpeaker tal-Kamra tar-Rappreżentanti fid-diskors tas-Sette Giugno għamel numru ta’ punti li għadhom jimmeritaw attenzjoni aktar milli ħadu. Huwa minnu li aħna pajjiż li għandu storja unika. Din swiet u tkompli sabiex fid-diversi mumenti li fihom nieqfu nirriflettu fuq l-istituzzjonijiet demokratiċi tagħna. Inżommu quddiem għajnejna li mhux biss aħna għandna l-linja partikolari tagħna imma wkoll li għandna missjoni. Ma hemmx dubju li għalkemm niġu kkonsidrati differenti minn pajjiżi oħra, l-festi nazzjonali jservu wkoll biex isiru diskorsi li fihom l-aspett kostituzzjonali tagħna jiġi studjat mill-ġdid.
2. Għax huwa verament interessanti għal dan il-baħar tal-Mediterran li għandna sistema legali unika, distinta u separata. Numru ta’ pajjiżi jsibu lilhom infushom fid-diffikulta` sabiex jifhmu kif fuq dawn il-gżejjer hawn stat separat u distint. Tinduna kontinwament li politiċi f’postijiet oħra ma japprezzawx li aħna għandna indipendenza legali, soċjali u ekonomika li gżejjer oħra bħal Korsika jew Sardenja jew oħrajn ma għandhomx. Ir-riżultat huwa kumulu ta’ ħafna snin u jrid jiġi enfazizzat li għalkemm kien hemm min seta’ beża` meta ħadna l-Indipendenza tagħna, il-fatt li aħna separati swietna mhux biex niċkienu iżda sabiex nikbru.
3. F’ċertu sens l-esperjenza tal-Kunsilli Lokali għandha turi kemm meta tiddeċentralizza l-poter jikber il-ġid. Illum għandna diversi lokalitajiet li kibru fl-isbuħija għax għandhom Sindku u Kunsilliera ddedikati sabiex jibdlu u jġibu għad-dawl tax-xemx il-patrimonju li għandhom. Għalhekk pajjiżna rnexxilu jikber proprju għax min jgħix fih għandu l-interess dirett li jħaddmu tajjeb. Il-politiku, l-persuna li ġiet mogħtija l-inkarigu li jmexxi għandu l-amor proprju li jagħmel l-affarijiet sewwa u għall-ġid tal-oħrajn u t-tieni, irid jagħti kont elettorali lura lil min ivvutalu ta’ ħidmietu.
4. Il-kliem tajba u meqjusa tal-ispeaker Dr Louis Galea f’dak il-jum jindikaw bl-akbar mod ċar li hemm bżonn ta’ iktar riflessjoni sabiex inħarsu lejn il-futur. F’mument minnhom huwa jgħid “ Illum ilkoll qed ngħixu f’dinja u ħajja totalment differenti, b’ġenerazzjonijiet fil-poplu tagħna li, għall-grazzja t’Alla, issawwru fi żmenijiet ta’ sliem, li ftit li xejn jafu x’jiġifieri l-ġuħ u l-għaks, bil-bibien ġeneralment ugwalment miftuħa għall-edukazzjoni, saħħa u xogħol, b’qafas ta’ servizzi soċjali ħafna minnhom b’tifsila personali, u f’ambjent ta’ splużjoni ta’ mezzi ġodda ta’ komunikazzjoni disinjati u mibnija skond it-teknoloġija rivoluzzjonarja tal-informatika u l-elettronika”. Dan il-paragrafu jkompli f’aktar dettal meta jgħid “F’din id-dinja l-proċess ta’ bidla kontinwa biss hu ċert, fenomenu li minnu nniffsu joħloq l-inċertezza, li llum hi komplikata sew mill-kriżijiet internazzjonali fl-oqsma ekonomiċi, finanzjarji, ambjentali u mill-gwerer u konflitti f’ħafna partijiet tad-dinja li qed iġibu magħhom migrazzjoni ta’ popolazzjoni ta’ bnedmin lejn kull naħa li jistgħu jsibu l-kenn u l-ħarsien”.
5. Ħassejt li għandi nikkwota fit-tul għax dawk il-kliem ma kienux marbuta f’perijodu speċifiku ta’ żmien, iżda għadhom applikabbli sal-lum. Hemm il-bżonn li naraw x’ qed jiġri fis-soċjeta` tagħna u kif nistgħu nħarsu lejn dak li ser jolqotha fis-snin li ġejjin. Ngħid dan għax numru ta’ drabi jkun hemm min jaħseb li hemm xi mewġa inevitabbli ta’ tnaqqis fil-valuri tas-soċjeta`, ta’ degrad komplet tal-mod ta’ kif il-bnedmin iġibu ruħhom. Mentri r-realta` kontinwa hija differenti. Ma hemmx xi sitwazzjonijiet li ser jiżviluppaw fis-soċjeta` tagħna li ma jistgħux jiġu kontrastati u kombattuti.
6. Id-diffikulta` qiegħda f’kemm dak li jkun huwa ppreparat li flok “jirrassenja” ruħu u konsegwentament iċedi li jikkumbatti anki kontra dak li jista’ jaħseb li huwa kbir wisq għalih. Hemm il-bżonn li nħarsu lejn numru ta’ sitwazzjonijiet fil-ħajja soċjali u ekonomika tagħna. Jekk ma naqbdux lura l-valuri tal-ġustizzja u l-liberta`, nitilfu. Nitilfu għax il-ġlieda bejn dak li huwa sewwa u dak li ma huwiex ma tieqafx. Jew tiġi kombattuta, inkella tintilef awtomatikament. Hija diffiċli żgur mhux forsi li ċċaqlaq lura sabiex il-bilanċ neċessarju bejn il-liberta` u l-ġustizzja jintlaħaq, pero` jkun żbaljat jekk ma jsirx.
7. L-isfida l-kbira għaż-żmien li ġej għal dan is-seklu li aħna bdejna u ħaddieħor ikompli warajna, hija propju din. L-abbilta` li nħarsu lura, nitgħallmu mill-iżbalji li saru u nibnu qafas kostituzzjonali differenti milli għandna. Il-kummenti li l-kapitaliżmu jxandar fuq il-prodotti materjali, fuq oġġetti, ma għandhomx jiġu trasferiti lejn dawk tal-persuna umana. Il-kompetizzjoni bejn il-kumpaniji kummerċjali mhix l-istess bħal dik bejn il-bnedmin. Meta tiltaqa’ ma dikjarazzjonijiet bħal dawk li għamel ċertu Jeremy Harding fl-artiklu fil-London Review of Books “ethical products, like principles, are more expensive, and less profitable, than off-the-shelf alternatives”, tinduna kemm hemm x’tikkumbatti. Għax ħafna drabi narmu barra l-verita` u l-bżonn tagħha. L-influwenza tal-bejgħ, tal-abbilta` li tippromwovi prodott, ġiebet li anki bejnietna huwa leġittimu li wieħed mhux jgħid il-verita` imma l-impressjoni ta’ dik li tista’ tiġi kkonsidrata bħala s-sostitut tagħha.
8. It-tiġdid tal-ispirtu u l-qafas kostituzzjonali li Dr Louis Galea, bħala Speaker, sejjaħ għalih, ma għandux jaqa’ fuq widnejn torox. Hemm lok għal dibattitu tiegħu fi ħdan il-kumitat magħżul tal-Kamra tad-Deputati, pero` jista’ ma jiġix limitat għalih, iżda miftuħ aktar. Ir-realta` hija li ma kull jum nispiċċaw nikkummentaw fuq dak li nkunu għaddejin minnu mingħajr ma nħarsu fit-tul. Dibattitu fuq dan is-suġġett għandu jiftaħ aktar l-orizzonti u jippermetti li nagħtu għal ġenerazzjonijiet futuri, qafas soċjali ferm aktar qawwi milli għandna llum.
Dan l-artiklu deher fil-ġurnal Illum tal-Ħadd 30 t’Awwissu 2009.
2. Għax huwa verament interessanti għal dan il-baħar tal-Mediterran li għandna sistema legali unika, distinta u separata. Numru ta’ pajjiżi jsibu lilhom infushom fid-diffikulta` sabiex jifhmu kif fuq dawn il-gżejjer hawn stat separat u distint. Tinduna kontinwament li politiċi f’postijiet oħra ma japprezzawx li aħna għandna indipendenza legali, soċjali u ekonomika li gżejjer oħra bħal Korsika jew Sardenja jew oħrajn ma għandhomx. Ir-riżultat huwa kumulu ta’ ħafna snin u jrid jiġi enfazizzat li għalkemm kien hemm min seta’ beża` meta ħadna l-Indipendenza tagħna, il-fatt li aħna separati swietna mhux biex niċkienu iżda sabiex nikbru.
3. F’ċertu sens l-esperjenza tal-Kunsilli Lokali għandha turi kemm meta tiddeċentralizza l-poter jikber il-ġid. Illum għandna diversi lokalitajiet li kibru fl-isbuħija għax għandhom Sindku u Kunsilliera ddedikati sabiex jibdlu u jġibu għad-dawl tax-xemx il-patrimonju li għandhom. Għalhekk pajjiżna rnexxilu jikber proprju għax min jgħix fih għandu l-interess dirett li jħaddmu tajjeb. Il-politiku, l-persuna li ġiet mogħtija l-inkarigu li jmexxi għandu l-amor proprju li jagħmel l-affarijiet sewwa u għall-ġid tal-oħrajn u t-tieni, irid jagħti kont elettorali lura lil min ivvutalu ta’ ħidmietu.
4. Il-kliem tajba u meqjusa tal-ispeaker Dr Louis Galea f’dak il-jum jindikaw bl-akbar mod ċar li hemm bżonn ta’ iktar riflessjoni sabiex inħarsu lejn il-futur. F’mument minnhom huwa jgħid “ Illum ilkoll qed ngħixu f’dinja u ħajja totalment differenti, b’ġenerazzjonijiet fil-poplu tagħna li, għall-grazzja t’Alla, issawwru fi żmenijiet ta’ sliem, li ftit li xejn jafu x’jiġifieri l-ġuħ u l-għaks, bil-bibien ġeneralment ugwalment miftuħa għall-edukazzjoni, saħħa u xogħol, b’qafas ta’ servizzi soċjali ħafna minnhom b’tifsila personali, u f’ambjent ta’ splużjoni ta’ mezzi ġodda ta’ komunikazzjoni disinjati u mibnija skond it-teknoloġija rivoluzzjonarja tal-informatika u l-elettronika”. Dan il-paragrafu jkompli f’aktar dettal meta jgħid “F’din id-dinja l-proċess ta’ bidla kontinwa biss hu ċert, fenomenu li minnu nniffsu joħloq l-inċertezza, li llum hi komplikata sew mill-kriżijiet internazzjonali fl-oqsma ekonomiċi, finanzjarji, ambjentali u mill-gwerer u konflitti f’ħafna partijiet tad-dinja li qed iġibu magħhom migrazzjoni ta’ popolazzjoni ta’ bnedmin lejn kull naħa li jistgħu jsibu l-kenn u l-ħarsien”.
5. Ħassejt li għandi nikkwota fit-tul għax dawk il-kliem ma kienux marbuta f’perijodu speċifiku ta’ żmien, iżda għadhom applikabbli sal-lum. Hemm il-bżonn li naraw x’ qed jiġri fis-soċjeta` tagħna u kif nistgħu nħarsu lejn dak li ser jolqotha fis-snin li ġejjin. Ngħid dan għax numru ta’ drabi jkun hemm min jaħseb li hemm xi mewġa inevitabbli ta’ tnaqqis fil-valuri tas-soċjeta`, ta’ degrad komplet tal-mod ta’ kif il-bnedmin iġibu ruħhom. Mentri r-realta` kontinwa hija differenti. Ma hemmx xi sitwazzjonijiet li ser jiżviluppaw fis-soċjeta` tagħna li ma jistgħux jiġu kontrastati u kombattuti.
6. Id-diffikulta` qiegħda f’kemm dak li jkun huwa ppreparat li flok “jirrassenja” ruħu u konsegwentament iċedi li jikkumbatti anki kontra dak li jista’ jaħseb li huwa kbir wisq għalih. Hemm il-bżonn li nħarsu lejn numru ta’ sitwazzjonijiet fil-ħajja soċjali u ekonomika tagħna. Jekk ma naqbdux lura l-valuri tal-ġustizzja u l-liberta`, nitilfu. Nitilfu għax il-ġlieda bejn dak li huwa sewwa u dak li ma huwiex ma tieqafx. Jew tiġi kombattuta, inkella tintilef awtomatikament. Hija diffiċli żgur mhux forsi li ċċaqlaq lura sabiex il-bilanċ neċessarju bejn il-liberta` u l-ġustizzja jintlaħaq, pero` jkun żbaljat jekk ma jsirx.
7. L-isfida l-kbira għaż-żmien li ġej għal dan is-seklu li aħna bdejna u ħaddieħor ikompli warajna, hija propju din. L-abbilta` li nħarsu lura, nitgħallmu mill-iżbalji li saru u nibnu qafas kostituzzjonali differenti milli għandna. Il-kummenti li l-kapitaliżmu jxandar fuq il-prodotti materjali, fuq oġġetti, ma għandhomx jiġu trasferiti lejn dawk tal-persuna umana. Il-kompetizzjoni bejn il-kumpaniji kummerċjali mhix l-istess bħal dik bejn il-bnedmin. Meta tiltaqa’ ma dikjarazzjonijiet bħal dawk li għamel ċertu Jeremy Harding fl-artiklu fil-London Review of Books “ethical products, like principles, are more expensive, and less profitable, than off-the-shelf alternatives”, tinduna kemm hemm x’tikkumbatti. Għax ħafna drabi narmu barra l-verita` u l-bżonn tagħha. L-influwenza tal-bejgħ, tal-abbilta` li tippromwovi prodott, ġiebet li anki bejnietna huwa leġittimu li wieħed mhux jgħid il-verita` imma l-impressjoni ta’ dik li tista’ tiġi kkonsidrata bħala s-sostitut tagħha.
8. It-tiġdid tal-ispirtu u l-qafas kostituzzjonali li Dr Louis Galea, bħala Speaker, sejjaħ għalih, ma għandux jaqa’ fuq widnejn torox. Hemm lok għal dibattitu tiegħu fi ħdan il-kumitat magħżul tal-Kamra tad-Deputati, pero` jista’ ma jiġix limitat għalih, iżda miftuħ aktar. Ir-realta` hija li ma kull jum nispiċċaw nikkummentaw fuq dak li nkunu għaddejin minnu mingħajr ma nħarsu fit-tul. Dibattitu fuq dan is-suġġett għandu jiftaħ aktar l-orizzonti u jippermetti li nagħtu għal ġenerazzjonijiet futuri, qafas soċjali ferm aktar qawwi milli għandna llum.
Dan l-artiklu deher fil-ġurnal Illum tal-Ħadd 30 t’Awwissu 2009.
25.6.09
Dak Li Messna Għedna
1. Mhux darba jew tnejn issib ruħek f’konversazzjonijiet, f’dibattiti, u wara li jgħaddu jibda għaddej minn ġo rasek dak li messek għedt u ma lissintx. Hemm, meta tibda tħossok fuq sieq waħda, tkun moħħok f’ħaġa oħra u ssibek ħabta u sabta fi ħwejjeġ oħra. Ma tistax tikkontrolla l-ħajja, tista’ biss tirrifletti wara u tgħid: dik stajt nagħmilha u dik messni le. L-importanti li tagħraf fejn ma kontx daqshekk tajjeb u preċiż u timxi ‘l quddiem. Għax irid jingħad ukoll li hemm mumenti meta jew tkun inti stess iebes fuqek innifsek jew issib lil ħaddieħor jikkritikak iktar u dan għax hemm dejjem fin-nofs il-pretensjoni tal-preċiżjoni assoluta.
2. Ma hemmx dubju li, tagħmel x’tagħmel, ser issib min ma jaqbilx miegħek. Għax hemm wisq min huwa ppreparat jitlaq jiġri malajr mingħajr ma jaħseb biżżejjed u jipprova jsiblek difetti żejda. Dik hija r-realtà tal-ħajja u ma tistax tibdilha. Tipprova tistinka u fl-aħħar tal-jum taf li huwa biss int innifsek li trid issib il-paċi. Il-paċi li qed tipprova tagħmel il-ħajja tal-proxxmu aħjar milli hi mit-talenti li ngħatawlek u li tħaddem. F’dan trid tibqa’ tħares lejn l-aspetti pożittivi tal-ħajja, lejn dawk il-bnedmin li japprezzaw u m’humiex tant lesti li jieħdu għalihom imma li janalizzaw u jqisu sewwa.
3. Din l-aħħar elezzjoni Ewro-Parlamentari sabitna fuq naħa naħdmu sabiex nibdlu u, fuq l-oħra, li ser niġu ġġudikati qisna għamilna ħames snin u mhux sena biss fil-Gvern. Naħseb li f’dan messna semmejna numru ta’ punti pożittivi li, sforz il-fatt li konna qed nippreparaw oħrajn ġodda, bqajna ma għedna xejn fuqhom. Qisna ħsibna li kulħadd ser jiftakar fihom għax naħsbu li kull persuna hija ffissata fil-politika. Ir-realtà hija vermanet differenti u forsi stajna semmejna dak li bqajna ħallejna barra u li fil-fatt għamel il-ġid lill-poplu.
4. Ngħid dan għax din il-ġimgħa fhimt li ħallejna barra mid-diskussjoni Ewropa l-vantaġġi tas-sistema Schengen. Minn meta dħalna f’dan il-mekkaniżmu ta’ sigurtà l-Maltin u l-Għawdxin, bħala ċittadini tal-Unjoni Ewropea għandhom il-vantaġġ li jistgħu jsiefru f’diversi pajjiżi tal-Unjoni mingħajr id-diffikultajiet li kellhom qabel. M’għadx hemm il-bżonn li naħlu ħin twil minn ajruplan għall-ieħor biex nuru l-passaport jew li noqogħdu kull darba ngħaddu mill-mekkaniżmi ta’ sigurtà, li kibru tant wara l-11 ta’ Settembru. M’għandix dubju li qattajna ħafna ħin nistennew fuq ix-xwiek bil-biża’ li ser nitilfu ajruplan. Dan illum għaddejnieh. Mhux biss, imma żidna fis-serjetà tagħna għax il-pajjiż ingħaqad ma’ oħrajn f’iktar koperazzjoni.
5. Mhux biss is-Schengen, imma anqas ma tkellimna fuq il-vantaġġi li l-Ewropa ġabitilna fis-settur finanzjarju. Il-pajjiż kellu diġà sistema verament avvanzata u ħadd ma jista’ jneħħi minn dan il-mertu tal-Partit Nazzjonalista, però bid-dħul tagħna fl-Unjoni żidnieh sew. L-investiment finanzjarju hawn kien u għadu għaddej b’ritmu tajjeb. Ovvjament u naturalment, dan ma jseħħx mix-xejn imma frott il-fatt li dan il-pajjiż gawda f’dawn is-snin minn paċi, stabilità u prosperità li qabel ma kellux. Min qiegħed f’dan is-settur jgħidilna kemm dan huwa minnu. Jgħidulek ukoll kemm dan is-settur ħoloq xogħol u kemm irnexxielu jiggarantixxi l-ekonomija tagħna. Dan seħħ mertu ta’ dan il-Gvern, li mhux biss mexxa ‘l quddiem imma ħa ħsieb li jsostni kollox bid-dħul fl-Unjoni.
6. Aktar minn dan, bnejna wkoll b’ħafna passi tajba s-settur marittimu u dak tat-turiżmu. Il-fatt li għandna servizzi verament avvanzati għal dawk il-ħafna li qed ifittxu li jduru l-portijiet tal-Mediterran tul is-sajf bid-dgħajjes lussużi, u l-fatt li komplejna kabbarna l-abbiltajiet tagħna fir-reġistrazzjoni tal-bastimenti huwa żgur mertu ta’ din il-politika li ħaddan il-Partit u li fl-Unjoni Ewropea m’hemmx dubju li ssudat. L-istess is-settur tat-turiżmu, li ħadd ma jista’ jmeri li kien ukoll il-viżjoni fit-tul tiegħu li biddlitu u ttrasformatu fil-potenzjal enormi li għandu fil-preżent. Ħadd ma jista’ jiddubita, l-ewwel, li kull Gvern Nazzjonalista ħadem bis-sħiħ għal dan u, t-tieni, li d-dħul tagħna fiż-żona ewro u fl-Unjoni ġiebuna f’possibiltà li niġbdu aktar turisti lejna milli qatt stajna qabel.
7. Hemm ferm iktar punti li nista’ nagħmel, bħal pereżempju l-biljuni li l-kumpannija Lufthansa Teknik investiet magħna, però dan l-artikolu qasir wisq. Il-punt li hemm bżonn li jsir huwa li rnexxielna nibnu pajjiż ferm iktar sod milli ħaddieħor jipprova jpinġih. Wieħed li qiegħed javvanza sew u qiegħed jagħti frott lil dan il-poplu. Dan kollu nafuh u jmissna nsemmuh u nispjegawh iktar. Il-poplu jitolbu u jifhem kemm xogħol sar u qed ikompli jsir.
Dan l-artiklu kien ippubblikat fil-ġurnal Il-Mument nhar il-Ħadd, 21 ta’ Ġunju 2009
2. Ma hemmx dubju li, tagħmel x’tagħmel, ser issib min ma jaqbilx miegħek. Għax hemm wisq min huwa ppreparat jitlaq jiġri malajr mingħajr ma jaħseb biżżejjed u jipprova jsiblek difetti żejda. Dik hija r-realtà tal-ħajja u ma tistax tibdilha. Tipprova tistinka u fl-aħħar tal-jum taf li huwa biss int innifsek li trid issib il-paċi. Il-paċi li qed tipprova tagħmel il-ħajja tal-proxxmu aħjar milli hi mit-talenti li ngħatawlek u li tħaddem. F’dan trid tibqa’ tħares lejn l-aspetti pożittivi tal-ħajja, lejn dawk il-bnedmin li japprezzaw u m’humiex tant lesti li jieħdu għalihom imma li janalizzaw u jqisu sewwa.
3. Din l-aħħar elezzjoni Ewro-Parlamentari sabitna fuq naħa naħdmu sabiex nibdlu u, fuq l-oħra, li ser niġu ġġudikati qisna għamilna ħames snin u mhux sena biss fil-Gvern. Naħseb li f’dan messna semmejna numru ta’ punti pożittivi li, sforz il-fatt li konna qed nippreparaw oħrajn ġodda, bqajna ma għedna xejn fuqhom. Qisna ħsibna li kulħadd ser jiftakar fihom għax naħsbu li kull persuna hija ffissata fil-politika. Ir-realtà hija vermanet differenti u forsi stajna semmejna dak li bqajna ħallejna barra u li fil-fatt għamel il-ġid lill-poplu.
4. Ngħid dan għax din il-ġimgħa fhimt li ħallejna barra mid-diskussjoni Ewropa l-vantaġġi tas-sistema Schengen. Minn meta dħalna f’dan il-mekkaniżmu ta’ sigurtà l-Maltin u l-Għawdxin, bħala ċittadini tal-Unjoni Ewropea għandhom il-vantaġġ li jistgħu jsiefru f’diversi pajjiżi tal-Unjoni mingħajr id-diffikultajiet li kellhom qabel. M’għadx hemm il-bżonn li naħlu ħin twil minn ajruplan għall-ieħor biex nuru l-passaport jew li noqogħdu kull darba ngħaddu mill-mekkaniżmi ta’ sigurtà, li kibru tant wara l-11 ta’ Settembru. M’għandix dubju li qattajna ħafna ħin nistennew fuq ix-xwiek bil-biża’ li ser nitilfu ajruplan. Dan illum għaddejnieh. Mhux biss, imma żidna fis-serjetà tagħna għax il-pajjiż ingħaqad ma’ oħrajn f’iktar koperazzjoni.
5. Mhux biss is-Schengen, imma anqas ma tkellimna fuq il-vantaġġi li l-Ewropa ġabitilna fis-settur finanzjarju. Il-pajjiż kellu diġà sistema verament avvanzata u ħadd ma jista’ jneħħi minn dan il-mertu tal-Partit Nazzjonalista, però bid-dħul tagħna fl-Unjoni żidnieh sew. L-investiment finanzjarju hawn kien u għadu għaddej b’ritmu tajjeb. Ovvjament u naturalment, dan ma jseħħx mix-xejn imma frott il-fatt li dan il-pajjiż gawda f’dawn is-snin minn paċi, stabilità u prosperità li qabel ma kellux. Min qiegħed f’dan is-settur jgħidilna kemm dan huwa minnu. Jgħidulek ukoll kemm dan is-settur ħoloq xogħol u kemm irnexxielu jiggarantixxi l-ekonomija tagħna. Dan seħħ mertu ta’ dan il-Gvern, li mhux biss mexxa ‘l quddiem imma ħa ħsieb li jsostni kollox bid-dħul fl-Unjoni.
6. Aktar minn dan, bnejna wkoll b’ħafna passi tajba s-settur marittimu u dak tat-turiżmu. Il-fatt li għandna servizzi verament avvanzati għal dawk il-ħafna li qed ifittxu li jduru l-portijiet tal-Mediterran tul is-sajf bid-dgħajjes lussużi, u l-fatt li komplejna kabbarna l-abbiltajiet tagħna fir-reġistrazzjoni tal-bastimenti huwa żgur mertu ta’ din il-politika li ħaddan il-Partit u li fl-Unjoni Ewropea m’hemmx dubju li ssudat. L-istess is-settur tat-turiżmu, li ħadd ma jista’ jmeri li kien ukoll il-viżjoni fit-tul tiegħu li biddlitu u ttrasformatu fil-potenzjal enormi li għandu fil-preżent. Ħadd ma jista’ jiddubita, l-ewwel, li kull Gvern Nazzjonalista ħadem bis-sħiħ għal dan u, t-tieni, li d-dħul tagħna fiż-żona ewro u fl-Unjoni ġiebuna f’possibiltà li niġbdu aktar turisti lejna milli qatt stajna qabel.
7. Hemm ferm iktar punti li nista’ nagħmel, bħal pereżempju l-biljuni li l-kumpannija Lufthansa Teknik investiet magħna, però dan l-artikolu qasir wisq. Il-punt li hemm bżonn li jsir huwa li rnexxielna nibnu pajjiż ferm iktar sod milli ħaddieħor jipprova jpinġih. Wieħed li qiegħed javvanza sew u qiegħed jagħti frott lil dan il-poplu. Dan kollu nafuh u jmissna nsemmuh u nispjegawh iktar. Il-poplu jitolbu u jifhem kemm xogħol sar u qed ikompli jsir.
Dan l-artiklu kien ippubblikat fil-ġurnal Il-Mument nhar il-Ħadd, 21 ta’ Ġunju 2009
21.6.09
Il-mandat il-ġdid
1. Din is-sena, fuq livell ta’ Unjoni Ewropea kellna u ser ikollna erba’ appuntamenti li jiddeterminaw dak li sejjer jiġri fiż-żona tagħna. Żewġ presidenzi interessanti meħuda wara xulxin ta’ żewġ pajjiżi li jġibu magħhom esperjenzi differenti: l-ewwel, dik Ċeka u t-tieni, dik Svediża. Waħda waslet biex tingħalaq u l-oħra trid tibda. Waħda ta’ Membru ġdid, l-oħra ta’ wieħed anzjan, biss it-tnejn determinati minn viżjoni ta’ pajjiżi “żgħar” u li jħarsu iktar lejn il-parti ta’ fuq tal-Ewropa.
2. It-tieni, mewġa ta’ fatturi li jibdlu u jsawwru l-kors futur huma marbuta ma’, l-ewwel, dik li kienet l-elezzjoni għall-Parlament Ewropew il-ġdid, u t-tieni, l-għażla li lejn l-aħħar tas-sena tikkonkludi ruħha fil-Kummissjoni Ewropea ġdida. Dawn il-kurrenti politiċi ser ikunu determinanti f’kemm ser jirnexxilna naffrontaw b’kuraġġ il-problemi li l-popli tas-27 Membru qed jaraw ma’ wiċċhom. Dan naturalment jitlaq mill-prinċipju ta’ kemm l-istituzzjonijiet ser jiġu mċaqilqa mill-Kummissjoni u mill-mexxejja varji fl-Unjoni sabiex jitilqu minn dil-bażi lejn programm ta’ ħidma aħjar milli kellna.
3. Jekk l-affarijiet jibqgħu għaddejjin kif inhuma ser naslu f’elezzjonijiet għall-Parlament Ewropew fejn (forsi bl-eċċezzjoni ta’ pajjiżna) jkun hemm abbandun tal-eżerċizzju tad-dritt tal-vot. Meta tikkunsidra li 27% marru jivvutaw fil-Polonja, jew 19% fl-Islovakkja, jew 40% fi Franza, wieħed jifhem li għandha tkun prijorità għall-ħames snin li ġejjin li l-politika tal-Istituzzjonijiet tkun iktar parteċipattiva, diretta u trasparenti. Il-Parlament, il-Kummissjoni u l-Kunsilli tal-Ministri qegħdin hemm biex iwieġbu għar-realtà li l-ekonomija u l-ħajja soċjali waslet biex tagħti lill-komunitajiet Ewropej tagħna.
4. Il-fattur tal-persuni li, għalkemm għandhom id-dritt li jieħdu sehem jibqgħu ma jmorrux jivvutaw, trid tiġi ndirizzata bi programm mhux biss ta’ informazzjoni imma ta’ riċerka għal dak li jridu huma mill-Unjoni Ewropea. Ovvjament ir-riżultati elettorali wera li l-partiti li huma miġbura taħt il-Partit Popolari Ewropew baqgħu jżommu l-maġġoranza, mentri l-partiti Soċjalisti naqqsu għall-partiti oħra. Dan ifisser li l-267 membru fil-PPE fil-konfront tal-159 tal-PES għandhom fuq daharhom responsabbiltà iktar minn ta’ oħrajn sabiex wieħed iċaqlaq ‘il quddiem din l-aġenda, għax huwa minnu li din il-kollaborazzjoni trid tibqa’ u tiġi sostnuta.
5. L-għażla prospettata tal-President tal-Kummissjoni Josè Manuel Barroso fiha ħafna sens. Ma hemmx dubju li l-perjodu tiegħu kien mimli deċiżjonijiet xejn faċli u kellu, f’ħafna mumenti, jintervjeni direttament sabiex jiġu sblukkati problemi li deher li ma kienx hemm possibilità ta’ soluzzjoni. Ovvjament ser ikun irnexxielu jikkrea pass ġdid fl-Unjoni Ewropea proprju f’mument bħal dan, fejn l-ekonomija marret lura għal ħafna pajjiżi fl-Unjoni u fejn hemm diffikultajiet sabiex wieħed iżomm il-Kummissjoni fuq quddiem tal-“leadership” mondjali. Biss l-Ewropea tas-27 għandha bżonn perjodu ieħor ta’ stabilità fejn ma għandhiex il-kumplikazzjoni “naturali” ta’ min jilħaq ġdid. Iż-żmien jitlob deċiżjoni bħal din.
6. Dan għax huwa ġà magħruf li numru ta’ Kummissarji ser jinbidlu billi ħafna pajjiżi għażlu li jibdlu lil min ser jibgħatu. Għalhekk huwa għaqli iktar mis-soltu li Barroso jżomm it-tmun sabiex tinżamm il-linja ta’ stabilità li f’dan il-mument hija ferm iktar importanti minn oħrajn. Il-prijorità ta’ din id-deċiżjoni tikber iktar u iktar meta tikkunsidra li għandek il-probabilità li t-Trattat ta’ Lisbona jiġi finalment approvat u dak ser jerġa’ jibdel ix-xenarju. Ma hemmx dubju li dawn huma appuntamenti verament importanti għalina wkoll. Fuq l-għażliet tal-persuni li ser jokkupaw is-siġġu għall-ħames snin li ġejjin u fuq l-aġenda li huma ser iressqu ‘l quddiem aħna llum niddependu wkoll.
7. Hemm ħafna punti li jridu jiġu indirizzati tul il-Presidenza Svediża. Hemm bżonn riflessjoni interna ta’ x’qed iwassal għal parti sew mill-elettorat biex ma jivvutax u għala n-numru li vvutaw marru għall-partiti fuq il-lemin estrem. L-Ewropa hija dik li hi llum proprju għax inbniet fuq il-parteċipazzjoni qawwija tal-poplu u l-illegalità ta’ partiti Nażisti u Faxxisti. Hemm verament bżonn ta’ iktar ħidma hawn għax id-demokrazija tikber meta ma jkunx hemm aġir anti-demokratiku. Partiti fuq il-lemin estrem huma elementi ta’ anti-demokrazija li jridu jiġu konfrontati billi l-poplu jifhem li m’humiex is-soluzzjoni tal-problemi.
8. Għalhekk il-mandat il-ġdid tal-Unjoni Ewropea għandu jkun dan. Issudar tad-demokrazija billi wieħed jerġa’ jmur lura u jġib iktar parteċipazzjoni mill-poplu f’kemm jista’ jkun livelli. Il-ħidma tagħna fl-Unjoni Ewropea trid tkun diretta fuq dik il-linja. Hemm nistgħu naraw politika iktar ta’ ġid: waħda li tħares il-bilanċ bejn l-istabilità u l-enerġija li l-Kummissjoni trid tagħmel u fl-istess ħin tkun waħda li tassigura l-issudar tal-ġustizzja soċjali. Ħames snin oħra naraw jekk dan irnexxilniex nagħmluh. Naraw kemm aħna difensuri tal-poplu biex dawn l-istituzzjonijiet iwieġbu għas-sejħiet tagħhom.
Dan l-artiklu deher fil-ġurnal Illum tal-21 ta’ Ġunju 2009.
2. It-tieni, mewġa ta’ fatturi li jibdlu u jsawwru l-kors futur huma marbuta ma’, l-ewwel, dik li kienet l-elezzjoni għall-Parlament Ewropew il-ġdid, u t-tieni, l-għażla li lejn l-aħħar tas-sena tikkonkludi ruħha fil-Kummissjoni Ewropea ġdida. Dawn il-kurrenti politiċi ser ikunu determinanti f’kemm ser jirnexxilna naffrontaw b’kuraġġ il-problemi li l-popli tas-27 Membru qed jaraw ma’ wiċċhom. Dan naturalment jitlaq mill-prinċipju ta’ kemm l-istituzzjonijiet ser jiġu mċaqilqa mill-Kummissjoni u mill-mexxejja varji fl-Unjoni sabiex jitilqu minn dil-bażi lejn programm ta’ ħidma aħjar milli kellna.
3. Jekk l-affarijiet jibqgħu għaddejjin kif inhuma ser naslu f’elezzjonijiet għall-Parlament Ewropew fejn (forsi bl-eċċezzjoni ta’ pajjiżna) jkun hemm abbandun tal-eżerċizzju tad-dritt tal-vot. Meta tikkunsidra li 27% marru jivvutaw fil-Polonja, jew 19% fl-Islovakkja, jew 40% fi Franza, wieħed jifhem li għandha tkun prijorità għall-ħames snin li ġejjin li l-politika tal-Istituzzjonijiet tkun iktar parteċipattiva, diretta u trasparenti. Il-Parlament, il-Kummissjoni u l-Kunsilli tal-Ministri qegħdin hemm biex iwieġbu għar-realtà li l-ekonomija u l-ħajja soċjali waslet biex tagħti lill-komunitajiet Ewropej tagħna.
4. Il-fattur tal-persuni li, għalkemm għandhom id-dritt li jieħdu sehem jibqgħu ma jmorrux jivvutaw, trid tiġi ndirizzata bi programm mhux biss ta’ informazzjoni imma ta’ riċerka għal dak li jridu huma mill-Unjoni Ewropea. Ovvjament ir-riżultati elettorali wera li l-partiti li huma miġbura taħt il-Partit Popolari Ewropew baqgħu jżommu l-maġġoranza, mentri l-partiti Soċjalisti naqqsu għall-partiti oħra. Dan ifisser li l-267 membru fil-PPE fil-konfront tal-159 tal-PES għandhom fuq daharhom responsabbiltà iktar minn ta’ oħrajn sabiex wieħed iċaqlaq ‘il quddiem din l-aġenda, għax huwa minnu li din il-kollaborazzjoni trid tibqa’ u tiġi sostnuta.
5. L-għażla prospettata tal-President tal-Kummissjoni Josè Manuel Barroso fiha ħafna sens. Ma hemmx dubju li l-perjodu tiegħu kien mimli deċiżjonijiet xejn faċli u kellu, f’ħafna mumenti, jintervjeni direttament sabiex jiġu sblukkati problemi li deher li ma kienx hemm possibilità ta’ soluzzjoni. Ovvjament ser ikun irnexxielu jikkrea pass ġdid fl-Unjoni Ewropea proprju f’mument bħal dan, fejn l-ekonomija marret lura għal ħafna pajjiżi fl-Unjoni u fejn hemm diffikultajiet sabiex wieħed iżomm il-Kummissjoni fuq quddiem tal-“leadership” mondjali. Biss l-Ewropea tas-27 għandha bżonn perjodu ieħor ta’ stabilità fejn ma għandhiex il-kumplikazzjoni “naturali” ta’ min jilħaq ġdid. Iż-żmien jitlob deċiżjoni bħal din.
6. Dan għax huwa ġà magħruf li numru ta’ Kummissarji ser jinbidlu billi ħafna pajjiżi għażlu li jibdlu lil min ser jibgħatu. Għalhekk huwa għaqli iktar mis-soltu li Barroso jżomm it-tmun sabiex tinżamm il-linja ta’ stabilità li f’dan il-mument hija ferm iktar importanti minn oħrajn. Il-prijorità ta’ din id-deċiżjoni tikber iktar u iktar meta tikkunsidra li għandek il-probabilità li t-Trattat ta’ Lisbona jiġi finalment approvat u dak ser jerġa’ jibdel ix-xenarju. Ma hemmx dubju li dawn huma appuntamenti verament importanti għalina wkoll. Fuq l-għażliet tal-persuni li ser jokkupaw is-siġġu għall-ħames snin li ġejjin u fuq l-aġenda li huma ser iressqu ‘l quddiem aħna llum niddependu wkoll.
7. Hemm ħafna punti li jridu jiġu indirizzati tul il-Presidenza Svediża. Hemm bżonn riflessjoni interna ta’ x’qed iwassal għal parti sew mill-elettorat biex ma jivvutax u għala n-numru li vvutaw marru għall-partiti fuq il-lemin estrem. L-Ewropa hija dik li hi llum proprju għax inbniet fuq il-parteċipazzjoni qawwija tal-poplu u l-illegalità ta’ partiti Nażisti u Faxxisti. Hemm verament bżonn ta’ iktar ħidma hawn għax id-demokrazija tikber meta ma jkunx hemm aġir anti-demokratiku. Partiti fuq il-lemin estrem huma elementi ta’ anti-demokrazija li jridu jiġu konfrontati billi l-poplu jifhem li m’humiex is-soluzzjoni tal-problemi.
8. Għalhekk il-mandat il-ġdid tal-Unjoni Ewropea għandu jkun dan. Issudar tad-demokrazija billi wieħed jerġa’ jmur lura u jġib iktar parteċipazzjoni mill-poplu f’kemm jista’ jkun livelli. Il-ħidma tagħna fl-Unjoni Ewropea trid tkun diretta fuq dik il-linja. Hemm nistgħu naraw politika iktar ta’ ġid: waħda li tħares il-bilanċ bejn l-istabilità u l-enerġija li l-Kummissjoni trid tagħmel u fl-istess ħin tkun waħda li tassigura l-issudar tal-ġustizzja soċjali. Ħames snin oħra naraw jekk dan irnexxilniex nagħmluh. Naraw kemm aħna difensuri tal-poplu biex dawn l-istituzzjonijiet iwieġbu għas-sejħiet tagħhom.
Dan l-artiklu deher fil-ġurnal Illum tal-21 ta’ Ġunju 2009.
Subscribe to:
Posts (Atom)