AMBAXXATA FIĊ-ĊINA - ĦIDMA

10397. L-ONOR. CARMELO MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Barranin u Promozzjoni tal-Kummerċ: Jista’ l-Ministru jgħid x’ħidma saret fl-ewwel erba’ xhur tas-sena mill-Ambaxxata tagħna ġewwa Beijing iċ-Ċina?

05/06/2019

  ONOR. CARMELO ABELA:  Nixtieq ninforma lill-Onor. Interpellant bil-ħidma attiva tal-Ambaxxata tagħna ġewwa Beijing iċ-Ċina fl-ewwel erba’ xhur ta’ din is-sena.

Bilaterali

Fil-bidu tal-2019, l-Ambaxxata ta’ Malta f’Beijing mhux biss kienet akkreditata għar-Repubblika Popolari taċ-Ċina, iżda akkreditata wkoll għar-Repubblika tal-Mongolja, għar-Repubblika tal-Filippini kif ukoll għar-Renju tal-Kambodja.  Fis-16 ta’ Jannar 2019, l-Ambaxxatur-Residenti f’Beijing ippreżenta l-kredenzjali lill-Eċċellenza Tiegħu Nguyen Phu Trong, President tar-Repubblika tal-Vjetnam.  Minkejja li dawn il-pajjiżi jikkonsistu parti kbira mill-Asja, Malta tgawdi relazzjonijiet diplomatiċi eċċellenti magħhom kollha, u xhieda ta’ dan hija ż-żieda fl-attivita` kummerċjali, speċjalment maċ-Ċina u l-Filippini, kif ukoll mal-Vjetnam.

Fl-24 ta’ Jannar 2019, f’ċerimonja fejn attendew iktar minn 1,000 persuna, l-Ambaxxatur ta’ Malta għaċ-Ċina ġie onorat bi preżentazzjoni tas-Super Ambassador’s Award mis-Silk Road Spring Festival Committee.  Fil-31 ta’ Jannar 2019, l-Ambaxxatur attenda riċeviment tas-Sena l-Ġdida fl-Istate Guesthouse ospitat mill-Eċċellenza Tiegħu Wang Yi, Kunsillier tal-iStat u Ministru għall-Affarijiet Barranin taċ-Ċina.  Fuq stedina mill-Ministru għall-Affarijiet Barranin, l-Ambaxxatur ta’ Malta attenda diversi okkażjonijiet, li inkludew promozzjonijiet fil-Provinċja ta’ Shanxi u l-belt ta’ Tianjin.

L-Ambaxxatur ta’ Malta jorganizza laqgħat kull tliet xhur mad-Dipartiment tal-Affarijiet Ewropej sabiex jassigura li l-Ministeru għall-Affarijiet Barranin taċ-Ċina ikompli jaħdem fuq ir-rikjesti ta’ Malta.  L-aħħar laqgħa saret fit-28 ta’ Jannar 2019.  Fost affarijiet diskussi, kien hemm segwitu fuq Memorandum ta’ Ftehim rigward One Belt One Road iffirmat fis-6 ta’ Novembru 2018, kif ukoll progress fuq l-iffirmar propost ta’ Ftehim dwar Programm Kulturali mill-2019 sal-2023.

Fl-aħħar ta’ Marzu, l-Ambaxxatur irrappreżenta lil Malta fil-Forum Annwali BOAO, li sar fil-gżira ta’ Hainan fin-nofsinhar taċ-Ċina.  Waqt il-preżentazzjoni tiegħu, l-Ambaxxatur għamel emfasi fuq l-andament tajjeb ħafna tal-ekonomija ta’ pajjiż żgħir bħal Malta, kif ukoll iż-żieda li seħħet fil-kummerċ bejn Malta u ċ-Ċina, speċjalment fejn jidħol investiment fis-settur tal-enerġija mill-kumpanija Shanghai Electric Power Co. Ltd. (SEP), kif ukoll l-istabbiliment ta’ Shanghai Electric Power (Malta Holdings) Ltd. f’Malta.

Bejn l-24 u s-27 ta’ April 2019, saret it-tieni laqgħa tal-Belt and Road Initiative (BRI) f’Beijing.  F’din il-laqgħa importanti, Malta kienet irrappreżentata mill-Onor. Joe Mizzi, il-Ministru għall-Enerġija u Maniġġjar tal-Ilma.  Il-Ministru Mizzi attenda ċ-Ċerimonja tal-Inawgurar tal-Belt and Road Energy Partnership u għamel l-Indirizz Ewlieni għall-Konferenza dwar l-Enerġija tal-BRI.  Wara d-diskors ewlieni tiegħu, il-Ministru Mizzi ffirma Memorandum ta’ Ftehim (MOU) mal-SEP, li jirrikonoxxi wkoll iż-żieda fil-koperazzjoni bejn Malta u l-SEP li se tara investiment fil-provvista ta' enerġija fil-Montenegro permezz tal-bini ta' turbini tar-riħ.

Kummerċjali

Flimkien mat-tkabbir kostanti tal-applikazzjonijiet għall-VISA mir-Repubblika Popolari taċ-Ċina, l-Ambaxxata ta’ Malta f’Beijing rat ukoll tkabbir mgħaġġel fl-applikazzjonijiet għall-VISA mill-Filippini.  Barra minn hekk, bl-approvazzjoni tas-Central VISA Unit ta’ Malta (CVU), numru sinjifikanti ta’ atturi ġodda bħall-Vjetnam, it-Tajlandja u l-Indoneżja daħlu fix-xena.  Il-biċċa l-kbira tal-applikazzjonijiet mill-Filippini inkludew permessi tax-xogħol li jirriflettu t-tkabbir sostanzjali tal-ħaddiema Filippini fl-industriji ta’ Malta  bħal Carers, Saħħa, and Ospitalita`.  Is-CVU approvat applikanti minn nazzjonijiet oħra li kienu jikkonsistu l-aktar minn applikanti għal studenti fit-tul li jeħtieġu Vizi D-National.  In-numru ta’applikazzjonijiet għal VISA minn dawn in-nazzjonijiet kollha, u li ġew ipproċessati fl-Ambaxxata ta’ Beijing u l-Konsulat-Ġenerali ta’ Shanghai, kienu: iċ-Ċina 2,336, il-Filippini 798, il-Vjetnam 34, it-Tajlandja 14 u l-Indoneżja 8, li jammontaw għal 3,190.

¯ieda maġġuri fl-ammont ta' xogħol kemm tal-Ambaxxata ta' Beijing kif ukoll tal-Konsulat-Ġenerali ta' Shanghai ġejja mill-ipproċessar u x-xhieda ta' dokumenti għall-applikanti għall-Malta Residence VISA Program (MRVP) u l-Malta Individual Investor Program (MIIP). Kemm fl-Ambaxxata ta' Beijing kif ukoll fil-Konsulat-Ġenerali ta' Shanghai, it-Tlieta u l-Ħamis ta ' kull ġimgħa huma kważi totalment iddedikati għall-intervisti tal-applikanti ewlenin u d-dipendenti tagħhom, kif ukoll ix-xhieda tad-dokumenti rilevanti. Kull applikazzjoni waħda tista' tinkludi sa għaxar jew tnax-il persuna, u ssarraf f’x-xogħol  li jieħu ħafna ħin.  Minn Jannar sal-aħħar ta' April, l-Ambaxxata ta' Beijing u l-Konsulat-Ġenerali ta ' Shanghai kienu pproċessaw 175 applikazzjoni għall-MRVP u 13-il applikazzjoni għall-MIIP.

Xejra kummerċjali pjaċevoli kienet iż-żieda fin-numru t’applikazzjonijiet għall-istudenti għal bosta mill-istituzzjonijiet terzjarji ta’ Malta u l-iskejjel tal-lingwa Ingliża.  L-Ambaxxatur ta’ Malta żar Shanghai biex jipparteċipa bħala Mistieden t’ Unur fil-Ftuħ Uffiċjali tal-Uffiċċju ta’ Shanghai tal-Università Amerikana ta’ Malta (AUM).  Fiċ-Ċerimonja, l-Università ffirmat ukoll Memorandum ta’ Ftehim (MOU) mal-Università Normali tal-Lvant taċ-Ċina.

Attivitajiet kummerċjali oħra kienu jinkludu l-intervisti mill-Ambaxxatur ta’ Malta lil diversi persuni li jixtiequ jipproponu pjanijiet ta’ negozju għal attivitajiet kummerċjali f’Malta.   Ħafna minn dawn il-persuni esprimew interess ewlieni fil-Leġiżlazzjoni ta’ Malta dwar il-Blockchain u għarfien tajjeb dwarha.  Bosta minn dawn il-persuni sussegwentement attendew is-Summit ta' Blockchain li sar f'Malta fl-aħħar ta' Mejju, 2019.  Ħafna persuni oħra interessati fl-investiment f'Malta waslu f'Malta wara l-organizzazzjoni tad-delegazzjonijiet lill-Prim Ministru u Ministri oħra.

Fit-22 ta’ Frar 2019, l-Ambaxxatur ta’ Malta intervista lill-Viċi-President, lill-Maniġer Ġenerali, lill-VIP Service Manager, u lill-Eżekuttiv tal-Promozzjoni Internazzjonali tal-Grupp taċ-Ċentru tal-Kummerċ Barrani taċ-Ċina, li fis-17 ta’ Marzu żaru l-Kamra tal-Kummerċ, l-Intrapriża u l-Industrija f'Malta sabiex tippromwovi l-kummerċ bilaterali bejn Malta u ċ-Ċina, u tistabbilixxi relazzjoni m'organizzazzjonijiet tan-negozju li jistgħu jgħinu biex jiffaċilitaw il-kummerċ u l-iskambji bejn iż-żewġ pajjiżi tagħna.

Fl-1 ta' Marzu, u fit-8 ta' Marzu 2019, l-Ambaxxatur ta' Malta intervista diversi persuni miċ-China Communications Construction Group (Ltd) li kienu ġew mistiedna f'Malta mill-Onor. Dr. Christian Cardona, Ministru għall-Ekonomija, Investiment u Negozji ż-¯għar sabiex jipparteċipaw fil-Konferenza ta’ l-Iskambju Tekniku tal-Inġinerija Mina ta’  Ħong Kong-Zhuhai-Macao taċ-Ċina fit-13 ta’ Marzu 2019.  Aktar intervisti saru mill-Ambaxxatur ta’ Malta aktar tard f'Marzu għal persuni addizzjonali mistiedna mill-Uffiċjal Eżekuttiv Ewlieni ta' INFRASTRUCTURE MALTA biex jattendu konferenza simili li saret bejn it-22 ta’ Marzu u t-28 ta' Marzu, 2019.

B'appoġġ għall-promozzjoni tat-turiżmu Ċiniż lejn Malta, l-Ambaxxatur kellu wkoll laqgħa ma' waħda mill-akbar aġenziji turistiċi taċ-Ċina, CAISSA, biex jiddiskuti l-issimplifikar tal-applikazzjonijiet għall-VISA, u biex jissolleċita l-appoġġ tal-banek ewlenin taċ-Ċina fil-forniment ta' dikjarazzjonijiet bankarji għall-applikazzjonijiet għall-VISA.

Bejn it-2 ta’ April u l-4 t’April 2019, l-Ambaxxatur, fil-kapaċità tiegħu ta’ Konsulent, irrappreżenta lill-Onor Edward Scicluna fil-laqgħa ta’ kull tliet xhur tal-Bank tal-Investiment għall-Infrastruttura tal-Asja (AIIB), li minnu Malta hija waħda mill-membri inawgurali.  Il-bank ra tkabbir mgħaġġel mis-57 membru oriġinali tiegħu f'Jannar 2016 għal 97 membru attwali tiegħu.

Avveniment ewlieni t'interess kummerċjali li seħħ f'nofs April kienet iż-żjara f'Beijing mill-Kummissarju tal-Films ta' Malta, is-Sur Johann Grech u l-assistent tiegħu, is-Sur Daniel Camilleri.  Fl-antiċipazzjoni taż-żjara tiegħu, l-Ambaxxatur ta’ Malta kien organizza numru eżawrjenti ta’ laqgħat ma’ wħud mill-aqwa atturi taċ-Ċina fl-industrija tal-Films u t-TV.  Fost oħrajn, dawk inklużi kienu rappreżentanti minn CCTV-6 Movie Channel, ir-Rapport Dinji tal-Films, CKF Pictures, il-Kumpanija Leġġendi ta' Ħames Stilel Sky Golden Harvest Company, u Culture Investment Holding Co. Ltd, li hija subordinata tal-istat ta' Beijing Culture Investiment u Development Co, Ltd.  Minn dakinhar kien hemm korrispondenza ta' segwitu minn numru ta' dawk il-kumpaniji.

Il-bosta attivitajiet ta’ Shanghai Electric Power f’Malta wasslu għal ħtieġa ta’ ħafna delegazzjonijiet ta’ staff amministrattiv u tekniku anzjan biex iżuru Malta. Fit-18 ta’  Frar, fil-5 ta’ Marzu, fl-20 ta’ Marzu u fit-8 ta’ April, 2019, l-Ambaxxatur ta’ Malta intervista lil bosta minn dawn il-persuni li waslu Malta f’diversi delegazzjonijiet fit-22 ta’ Frar, fil-15 ta’ Marzu, fid-29 ta’ Marzu u fit-8 ta’ Mejju, 2019.

Akkademiċi minn diversi universitajiet fiċ-Ċina ppreżentaw karti f'għadd ta' konferenzi li saru f'Malta.  L-Ambaxxatur ta’ Malta ltaqa’ ma’ letturi mill-Università tat-Teknoloġija ta’ Hubei, id-Dekan u numru ta’ professuri mill-Università tax-Xlokk, kif ukoll riċerkatur assoċjat mis-Servizz Nazzjonali tad-Dejta u l-Informazzjoni Marittima, iċ-Ċina.

Kultura

Bla dubju l-aktar avveniment kulturali importanti matul l-ewwel erba' xhur tal-2019 kien il-Festival tal-Gourmet Malti li sar fil-Lukanda Minzu, lukanda ta’ fama dinjija.  Il-festival, li nfetaħ uffiċjalment b'Konferenza tal-Midja mill-Ambaxxatur Malti fl-20 ta' Marzu, 2019, sar kull jum għall-kolazzjon, l-ikla ta' nofsinhar u l-pranzu sal-31 ta' Marzu, 2019.  Ħames koki prominenti minn Malta attendew il-festival u ġew imsajra ikliet għall-kapaċità tal-folol f'kull ikla.  Fid-29 ta' Marzu, 2019, sar Pranzu Gala li għalih attendew diversi persuni prominenti mill-gvern Ċiniż, NGOs, kumpaniji tal-istat u CAISSA, kumpanija ewlenija tat-turiżmu.  Il-Festival tal-Malta Gourmet sar permezz tal-kooperazzjoni mill-qrib tal-Assoċjazzjoni Maltija taċ-Ċina għall-Ħbiberija, il-Minzu Hotel, l-Assoċjazzjoni tal-Ħbiberija Popolari ta' Beijing ma' Pajjiżi Barranin, l-Ambaxxata ta' Malta f'Beijing, u l-Awtorità tat-Turiżmu ta' Malta.

Xejra pjaċevoli fir-relazzjonijiet bejn Malta u ċ-Ċina kienet it-tkabbir fin-numru ta’attivitajiet u skambji kulturali.  Dawn il-biċċa l-kbira ġew iġġenerati mill-istaff tal-ħaddiema taċ-Ċentru Kulturali taċ-Ċina f'Malta li jinteraġixxi tajjeb ħafna mal-Ambaxxata ta' Malta f'Beijing.  Fl-aħħar ta' Diċembru 2018, 43 membru tal-Ballet ta' Guangzhou ġew f'Malta għal numru ta' wirjiet.  Fl-10 ta’ Jannar 2019, l-Ambaxxatur ta' Malta f'Beijing intervista lid-Direttur u 14-il membru tal-Fujian Quanzhou Protezzjoni tal-Patrimonju Kulturali Intanġibbli Ċentru tar-Repubblika Popolari taċ-Ċina li żar Malta fis-17 ta' Jannar 2019, biex jagħmel numru ta' prestazzjonijiet fuq perjodu ta’ ħamest ijiem.  Fil-21 ta' Jannar 2019, l-Ambaxxatur intervista seba' persuni sponsorjati mid-Dipartiment tal-Kultura u t-Turiżmu tar-Reġjun Awtonomu ta’ Guangxi Zhuang li attendew il-Forum tat-Turiżmu tal-Mediterran u l-Wirja tal-Kultura u t-Turiżmu ta' Guangxi li saret fiċ-Ċentru Kulturali taċ-Ċina fil-Belt Valletta.  Fil-21 ta' Frar, 2019, l-Ambaxxatur ta' Malta intervista wkoll artist Ċiniż prominenti li kellu Wirja Solo f'Malta mit-3 ta' Marzu, 2019.  Fid-19 ta' Marzu, 2019, saret ukoll intervista addizzjonali fl-Ambaxxata ta' Malta f'Beijing ma' artist prominenti ieħor.

L-Ambaxxatur ta’ Malta u s-Sinjura tiegħu attendew ukoll numru ta’ wirjiet kulturali inkluż id-Dance Folk Rumen, Prestazzjoni tal-Opra ta’ Peking organizzata mill-Ministeru tal-Kultura u t-Turiżmu taċ-Ċina, il-Ballu Irlandiż ta’ San Patrizju, u l-24 Edizzjoni tax-Xahar tal-Frankofonija.

Attività li saret karatteristika regolari fl-Ambaxxata ta’ Malta f’Beijing hija l-istedina mill-Ambaxxatur ta’ Malta lil studenti minn xi skejjel prominenti fiċ-Ċina biex jipparteċipaw f’diversi attivitajiet fl-Ambaxxata.  Fil-passat, dawn inkludew dibattiti, qari tal-poeżija, kanzunetti u żfin, kif ukoll il-preżentazzjoni ta’ diskorsi mill-istudenti. Avveniment bħal dan sar fl-24 ta’ Jannar, 2019, organizzat mill-Assoċjazzjoni tal-Ambaxxaturi Kulturali ¯għażagħ Ċiniżi u Barranin.

Konsolari

L-Ambaxxata ta’ Malta f’Beijing hija wkoll responsabbli mill-amministrazzjoni tal-Konsulat Ġenerali ta’ Shanghai, fejn minbarra l-ipproċessar tal-applikazzjonijiet għall-VISA u l-intervisti tal-MRVP u l-MIIP, ħafna attivitajiet jimxu b'mod parallel mal-attivitajiet fl-Ambaxxata.  Dawn jinkludu attivitajiet bħall-attendenza għal laqgħat tal-Heads of Missions (HOMS), l-Akkoljenza f'Jum Nazzjonali, l-iffirmar tal-Kotba ta' Kondoljanzi, eċċ.

L-Ambaxxata ta' Malta f'Beijing hija assistita fil-ħidma tagħha mill-Konslu Onorarju f'Manila, li din is-sena jiċċelebra 30 sena f'dan ir-rwol volontarju, u l-Konslu Onorarju fil-Mongolja li għadu kif ġie maħtur.

Mill-Preżentazzjoni tal-Ittri ta' Kredenzjali fis-16 ta' Jannar, 2019, l-Ambaxxata ta' Malta kellha wkoll l-assistenza eċċellenti tal-Konslu Onorarju fil-Vjetnam, li diġà pprovda appoġġ qawwi lid-delegazzjonijiet tal-kummerċ li jżuru l-pajjiż u għall-organizzazzjoni ta' adozzjonijiet barranin mill-Vjetnam minn familji Maltin.

Wara bosta xhur ta' negozjati, il-Ministeru għall-Affarijiet Barranin taċ-Ċina issa approva wkoll l-għoti ta' l-Exequatur lill-Konslu Onorarju għal Malta f'Hong Kong li għadha kif ġiet maħtura.

Promozzjoni ta' Malta

Għalkemm ħafna minn dawn diġà ġew koperti fit-taqsimiet kummerċjali u kulturali, saru numru ta' attivitajiet speċifiċi għall-promozzjoni ta' Malta f'ħafna partijiet taċ-Ċina barra minn Beijing.  Dawn inkludew żjarat mill-Ambaxxatur ta’ Malta fuq diversi weekends sabiex jippreżenta diskorsi li jippromwovu lil Malta lil udjenzi li jvarjaw minn 100 sa 500 persuna.  Diskorsi bħal dawn ġew ippreżentati f'Xian, Guangzhou, Shanghai, Shenzhen, Shenyang u Chengdu.  Dawn il-preżentazzjonijiet ġeneralment kienu akkumpanjati minn intervisti tal-medja għall-Istampa u t-TV.  L-Ambaxxatur ta' Malta akkumpanja wkoll delegazzjoni kummerċjali minn Malta għall-Vjetnam u għamel diskorsi ewlenin fil-promozzjonijiet f'Hanoi u Ho Chi Min City.  F'Beijing, l-Ambaxxatur ta' Malta kellu intervista maġġuri mal-Programm tat-TV onlajn tas-CCTV u tkellem fi promozzjoni maġġuri tat-turiżmu matul il-Festival tar-Rebbiegħa Ċiniża.

Kwistjonijiet Oħra

Dawn inkludew l-attivitajiet tas-soltu bħalma huma li l-Ambaxxatur ta’ Malta jirċievi Sejħa tal-Korteżija mill-Ambaxxatur li għadu kemm ġie maħtur mill-Ġorġja, u jattendi ikliet ospitati minn Ambaxxaturi oħra bħal Spanja, l-UAE u l-USA.  Riċevimenti tal- Jum Nazzjonali li attendew l-Ambaxxatur ta' Malta u s-Sinjura tiegħu kienu l-Indja, il-Kuwajt, l-Ungerija, l-Irlanda, il-Bangladexx, u l-Ġurnata tar-Re tal-Pajjiżi l-Baxxi.  Ġew iffirmati kotba ta’ kondoljanzi għall-Polonja, New Zealand, il-Peru, is-Sri Lanka u l-Lussemburgu. L-Ambaxxatur ta’ Malta u s-Sinjura tiegħu attendew ukoll ANZAC Day Dawn Memorial Service fl-Ambaxxata ta’ New Zealand, u ppreżentaw bukkett fjuri f’isem Malta.

Seduta  241

25/06/2019

IX-XGĦAJRA – MANUTENZJONI TAX-XATT

10396. L-ONOR. CARMELO MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru għall-Ġustizzja, Kultura u Gvern Lokali: Jista’ l-Ministru jara li jkun hemm manutenzjoni tax-Xatt tax-Xgħajra, iktar issa li ġej is-sajf, peress li hemm bankijiet mhux miżbugħa u ħadid li daħal is-sadid għalih?

05/06/2019

  ONOR. OWEN BONNICI:  Nitlob lill-Onor. Interpellant jirreferi l-mistoqsija tiegħu lill-Ministru kkonċernat.

Seduta  241

25/06/2019

PRESIDENZA - LAQGĦAT

10395. L-ONOR. CARMELO MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru għall-Ġustizzja, Kultura u Gvern Lokali: Jista’ l-Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari 10293 u jgħid għal liema laqgħat barra minn pajjiżna u fl-Unjoni Ewropea huwa previst li se jattendi fit-tieni sitt xhur ta' din is-sena tul il-Presidenza l-ġdida li ġejja?

05/06/2019

  ONOR. OWEN BONNICI:  Ninforma lill-Onor. Interpellant li s-segwenti huma d-dati li huma previsti għal laqgħat barra minn pajjiżna u fl-Unjoni Ewropea skont il-kalendarju provisorju tal-Presidenza li jmiss tal-Kunsill tal-Unjoni Ewropea – ċjoè l-Presidenza Fillandiża:

· 18 -19 ta' Lulju 2019:Kunsill informali tal-Ġustizzja u l-Intern;

· 7 - 8 ta' Ottubru 2019: Kunsill formali tal-Ġustizzja u l-Intern;

· 21 ta' Novembru 2019: Kunsill formali tal-Edukazzjoni, Żgħażagħ, Kultura u Sport; u

· 2 - 3 ta' Diċembru 2019: Kunsill formali tal-Ġustizzja u l-Intern.

Importanti li jingħad li dawn id-dati huma biss provviżorji u allura soġġetti għal tibdil. Importanti wkoll li jiġi emfasiżżat il-fatt illi huwa possibbli li apparti dawn il-laqgħat hawn fuq imsemmija, jiġu kkonvokati laqgħat oħra ta’ livell Ministerjali d-dati u s-suġġeti ta’ liema jkunu kkomunikati lid-delegazzjonijiet matul il-Presidenza Fillandiża nnifisha.

Seduta  241

25/06/2019

PERSUNI LI APPLIKAW GĦAL GĦAJNUNA SOĊJALI

10394. L-ONOR. CARMELO MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru għall-Familja, Drittijiet tat-Tfal u Solidarjetà Soċjali: Jista' l-Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari 10298 u jgħid kemm hemm persuni li applikaw sabiex jingħataw l-għajnuna soċjali tul is-sena li għaddiet 2018 u kemm s'issa fis-sena 2019? Kemm persuni ma baqgħux jirċievu dan il-benefiċċju fl-istess żmien?

05/06/2019

  ONOR. MICHAEL FALZON:  Ninforma lill-Onor. Interpellant illi matul il-perjodu msemmi kien hemm dawn l-applikazzjonijiet:

Għajnuna Soċjali	Talbiet
	2018	Jannar - Mejju 2019
SA	652	198
SUP	256	85
DAD	40	18
SUA	317	79
UA	537	150
Total	1,802	530

Il-persuni li ma baqgħux jirċievu dan il-benefiċċju fl-istess perjodu, kien kif ġej:

Għajnuna Soċjali	Talbiet Imwaqqfa
	2018	Jannar - Mejju 2019
SA	1,058	530
SUP	531	268
DAD	54	15
SUA	625	317
UA	592	242
Total	2,860	1,372

Seduta  241

25/06/2019

IN WORK BENEFIT - PERSUNI LI BBENEFIKAW

10393. L-ONOR. CARMELO MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru għall-Familja, Drittijiet tat-Tfal u Solidarjetà Soċjali: Jista’ l-Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari 10299 u jgħid kemm hemm persuni li bbenefikaw mill-hekk imsejħa in-work benefit tul is-sena 2018 u tul din is-sena sal-aħħar ta’ April 2019? Jista' jindika kemm kienu nisa u kemm kienu rġiel?

05/06/2019

  ONOR. MICHAEL FALZON:  Ninforma lill-Onor. Interpellant li matul is-sena 2018, l-ammont ta’ persuni li bbenefikaw mill-benefiċċju In-work Benefit kien ta’ 4,463 persuna. Minn dawn kien hemm, 1,540 mara u 2,923 raġel.

In-numru ta’ benefiċjarji għas-sena 2019, sal-aħħar ta’ Mejju 2019, kien jammonta għal 3,940 li minnhom 1,417 kienu nisa u 2,523 kienu rġiel.

Seduta  241

25/06/2019

Għażiż Mikiel

1.   Nammetti li ddispjaċieni ferm bl-aħbar tal-mewt ta’ Michael Bonnici.  Kien ħabib li nikkosidrah tal-qalb.  Dan għax fit-triq li l-Ħallieq għażel għalih u għalija, kelli jien ix-xorti kbira li nsir nafu mill-qrib ħafna.

2.   Kif dħalt fl-Kamra tad-Deputati f’Settembru 1998, fit-territorju ġdid li sibt kien hemm Michael.  Laqagħni mill-ewwel bi ħlewwa u b’imħabba.  Hu, li kien ilu diġà mill-1987 elett, u li għamel il-ħajja parlamentari kważi kollha fuq in-naħa tal-Gvern, kien mimli b’esperenzi u pariri.  Fit-tnax-il sena ta’ qabel kien ra minn kollox.

3.   Kien mimli b’memorji validi dwar dawk li ħadu r-responsabbiltà tal-poter f’dik il-bidla.  Mimli b’tifħir għall-Kap Eddie Fenech Adami u għall-mexxejja l-oħra, inkluż missieri.  Kien josserva mis-siġġu tiegħu.  Jifhem is-sehem li ngħatalhu u ma jqajjimx kwistjonijiet.  Ma kellu pretensjonijiet ta’ xejn, imma mimli b’borża enormi ta’ umiltà.

4.   Fetaħli għajnejja u għallimni kif għandi nġib ruħi meta kont naħsibhom ferm inqas mil-lum.  Mhux darba jew tnejn, fuq xi domanda jew xi diskors tiegħi, kien jiġbidli bi ħlewwa, imma b’ċertezza, l-attenzjoni għall-iżbalji tiegħi.  Ma stajtx ma naċċettahomx u miegħu, naturalment, bnejn rapport mill-isbaħ.

5.   Kellu għal qalbu lil Ħaż-Żebbuġ u lil San Filep.  L-eletturi tiegħu kien jafhom personalment.  Wieħed wieħed, b’isimhom u x’kienu jridu jew x’kienu l-kwalitajiet tagħhom.  Kien maħbub sew u qatt ma smajt lil ħadd jgħid kontra tiegħu b’xi mod.  Anzi, kienu jgħiduli li, tmur meta tmur għandu, kont taf li ser jilqgħek jew id-dar jew fl-ispiżerija.  Kien onest u trasparenti.  Jgħidlek x’jista’ jagħmel, u jipprova jgħin, fid-determinazzjoni tiegħu li jwettaq opri ta’ karità.

6.   Ma kienx marbut ma’ din id-dinja, u f’ħafna kien jimxi fuq il-passi tal-mibki Demokratiku Kristjan Giorgio La Pira.  Kont ċert li kien iwettaq atti ta’ karità ma’ dawk li kienu l-iktar ‘l isfel.  Ma kienx jiddejjaq b’dawk li m’għandhomx, imma kien jipprova jgħinhom.  Kien qalbu f’idu.

7.   Fuq kollox kellu dik il-kwalità ta’ dawk li għalkemm ikunu qed jifhmu l-manuvri politiċi li jkunu għaddejjin fil-konfront tagħhom, xorta jibqgħu jaħsbu tajjeb fil-bnedmin.  Anki jekk ma ġiex dejjem trattat tajjeb, kellu wkoll rispett u mħabba għall-Partit Nazzjonalista u għal Eddie Fenech Adami.  Għalih il-Kap kien ħabib rispettat li lest li jisimgħu.  Il-bniedem li jappella lejh għal rimedju effettiv meta kien jara lil ħutu fil-grupp jaġixxu kontra dak li kien qiegħed jara li huwa tajjeb.

8.   Ġejna iktar viċin, għax kif ġejt elett, huwa kien reġa’ ġie konfermat Deputat Speaker, mentri jien taħtu ġejt maħtur, għall-esperjenza tiegħi, Chairman tal-Kumitat.  Dan kien ifisser li waqt li jkunu qed isiru d-dibattiti parlamentari fuq l-estimi tal-Budget fil-Kumitat, kien jew jippresjiedi hu jew jien.  Fl-1998, il-Partit Laburista kien tilef il-Gvern wara tnejn u għoxrin xahar u kien hemm, biex ngħidu, inqas diffikultajiet.  Is-seduta kienet issir jew filgħodu jew filgħaxija, u ma’ kull ministeru jittieħed vot mill-ewwel.  Dak il-ħin l-inkwiet kollu kien jinqala’.  Point of Order wara l-ieħor.  Interruzzjonijiet u diskors mhux proprju preċiż kien isir.  Michel, ta’ bniedem onest, kienu jaraw kif jistgħu jinkwetawh u jivvintaw.  Għalhekk konna ftehemna li jibda hu kull seduta, u lejn l-aħħar tagħha nidħol jien għax billi avukat stajt niddeċiedi u nikkontrolla d-diversi allegati Points of Order.  Ma fallejniex waħda u anqas ma naqsu r-Rulings.

9.   Konna mmorru tajjeb ħafna flimkien.  Niftehmu b’daqqa t’għajn, u kien jifhem dak li ser nagħmel qabel nibda nitkellem.  Din ir-rabta żdiedet meta spiċċa l-mandat tiegħu mill-MEPA bħala rappreżentant tal-Partit.  Kont ġejt magħżul, mhux b’ħafna entużjażmu da parti tiegħi, biex nidħol f’dak is-siġġu skomdu.  Hemm erġajt sibtu mimli pariri u direzzjonijiet.  Kien jaf sew dak li jkun għaddej.  Kien jaf il-proċeduri, l-intoppi u l-kumplikazzjonijiet li kien hemm.  Iggwidani tajjeb ħafna.

10. Mort għandu wkoll numru ta’ drabi, u niftakar li kellu, b’mod partikolari, presepju mill-isbaħ għal qalbu, bil-pasturi tax-xemgħa.  Niftakru huwa u jurini l-figuri varji li kellu.  Kull wieħed kien sabiħ, u ma stajtx ma nammirax l-ispjega tiegħu għal kull wieħed minnhom.  Kien verament bniedem kalm, seren, ferħan u li ma għamel ħsara lil ħadd.

11. Kif waqaf iservi ta’ deputat, ma bqajniex niltaqgħu bħal qabel, imma meta konna, kien qisu qed inkomplu fejn ħallejna.  Illum il-Ħallieq sejjaħlu lura fi ħdanU.  Qiegħed fejn xtaqt li jkun, u qiegħed igawdi l-wirt tat-tajjeb kollu li wettaq f’ħajtu.  Minn qalbi nsellimnu u ngħaddi l-lungi giorni lill-familja.

IL-GUDJA - TRIQ CASTAGNA FILIPPU - XOGĦLIJIET

10392. L-ONOR. CARMELO MIFSUD BONNICI  staqsa lill- Ministru għat-Trasport, Infrastruttura u Proġetti Kapitali: Jista’ l-Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari 10300 li oriġinarjament saret lill-Ministru għall-Ġustizzja, Kultura u Gvern Lokali u li issa ġiet riferuta lilu, u jgħid x’xogħol sar u kemm effettivament intefaq fuq Triq Castagna Filippu fil-Gudja?

05/06/2019

  ONOR. IAN BORG:  Ninforma lill-Onor. Interpellant li b’sodisfazzjon ninnota li l-Oppożizzjoni qed tkompli tirrealizza l-bżonn li ninvestu bi sħiħ fit-titjib tat-toroq, wara li għal għexieren ta’ snin ma sarux l-interventi meħtieġa biex din l-infrastruttura tibqa’ tlaħħaq mal-ħtiġijiet u l-aspirazzjonijiet tal-familji u n-negozji Maltin, waqt li ssostni b’mod sħiħ il-progress ekonomiku u soċjali tal-pajjiż. Ninnutaw ukoll li l-istess Oppożizzjoni, inqas minn sena ilu, ivvutat kontra t-twaqqif ta’ Infrastructure Malta. Nifirħu lill-Oppożizzjoni li issa mhux biss qed taqbel mat-twaqqif ta’ Infrastructure Malta, iżda saħansitra qed tieħu interess fil-ħidma tagħha u taqbel li din l-aġenzija hija strumentali biex pajjiżna jkollu infrastruttura aħjar.

Il-Gvern dejjem poġġa t-titjib fl-infrastruttura ta’ pajjiżna fuq quddiem nett tal-ħidma tiegħu. Dan l-impenn qed jitwettaq permezz ta’ pjan ta’ ħidma b’investiment bla preċedent biex fis-snin li ġejjin inkomplu ntejbu l-kwalità, l-effiċjenza u s-sigurtà tal-infrastruttura tat-toroq f’Malta u Għawdex. Dan il-pjan qed jiġi mwettaq b’mod gradwali, iżda mingħajr telf ta’ ħin, sabiex nilħqu din il-mira mill-aktar fis.

F’Jannar li għadda, Infrastructure Malta bdiet tibni mill-ġdid 31 minn fost l-ewwel 120 mil-lista tat-toroq residenzjali li ser tkun qed tibni mill-ġdid din is-sena. Ħafna minn dawn it-toroq diġà tlestew jew waslu fl-aħħar xogħlijiet, u warajhom beda x-xogħol f’toroq oħrajn. Fl-istess waqt, tħabbret ukoll it-tieni sejħa għall-offerti sabiex aktar tard din is-sena jibda l-bini mill-ġdid ta’ madwar 170 triq oħra.

Triq Filippu Castagna fil-Gudja kienet inkluża fl-ewwel kuntratt b’valur totali ta’ €53.5 miljun iffinanzjati mill-investiment ta’ €700 miljun. Din it-triq hija lesta u bħala xogħlijiet fiha sar tisħiħ tas-servizzi taħt l-art u bini jew tibdil tal-bankini skont il-ħtieġa, kif ukoll tisħiħ tal-pedamenti qabel ma t-triq sarilha wiċċ ġdid b’diversi saffi t’asfalt. Għadu għaddej l-iċċekkjar u l-ittestjar biex jiġi żgurat li kollox sar skont kif miltub u bl-ogħla livelli ta’ kwalità kif rikjest minn Infrastructure Malta u l-kontijiet finali jinħarġu fi tmiem dan il-proċess. 

Fil-lokalità tal-Gudja hemm ukoll Triq il-Lewż fil-lista tal-ewwel 120 triq residenzjali li se jinbnew mill-ġdid din is-sena u liqed issir bħalissa. Fit-tieni lista mbagħad hemm toroq oħrajn fil-Gudja -Triq id-Dejqa, Triq Joseph Pace, Triq Santa Katerina u triq bla isem li tinsab bejn Triq Joseph Gravina u Triq Ħal Għaxaq.

Seduta  240

24/06/2019