NISTENNEW IX-XEMX TIELGĦA?

1. Sena ġdida ġġib magħha ħafna tamiet lejn dak li ġej. Dawk marbuta ma’ ħajja aħjar u soċjetà daqshekk ieħor. Dawk personali fit-taqlib u mhux dejjem f’linja li rriduha. Dawk tal-komunità li ngħixu fiha sabiex tikber fil-ħsieb u fil-preparazzjoni lejn l-isfidi tal-lum u dawk ta’ għada. Forsi fit-tama li jirnexxilu jkollna aktar bnedmin li jfittxu li jaqraw kotba, gazzetti u li fuq kollox ifittxu ġewwa dak kollu l-verità. Ifittxu dak li huwa sewwa minn dak li mhuwiex. Dak li huwa ġust minn dak li mhuwiex.

Il-bniedem

2. F’dan tista’ taqbad numru ta’ miri personali. Tnaqqas mill-piż, taqta’ xorb u ikel żejjed. Tista’ wkoll tfittex mhux biss dak fiżiku imma iktar dak intern, dak spiritwali. Dak li fil-fatt jibdel il-bniedem u jressqu sabiex ikun aħjar verament. Jifhem iktar l-iskop tal-eżistenza tiegħu, sehmu fid-dinja u lejn fejn irid jiddedika ħinu. Fejn wieħed jaċċetta li kull persuna umana nħolqot bi skop preċiż u ħadd m’huwa irrelevanti jew dispensabbli. Fejn tħares li ġġib iktar ċittadini attivi u li jieħdu sehem sħiħ fl-għarfien li dak li qed iwettqu huwa parti minn proċess mhux biss personali imma fil-kuntest komplet ta’ dawk ta’ madwaru. Fejn kull att żgħir jinfluwenza dan il-kuntest sħiħ, anke jekk jista’ jidher żgħir, minimu, moħbi u mwarrab.

Riċerka

3. F’dan nibqa’ nemmen li soċjetà tista’ tikber jekk ma tabbandunax is-sejħa li għandha lejn il-verità. Ma hemmx ħafna veritajiet kif jingħad lilna, imma waħda. Dik li tieħu ż-żmien tagħna biex tħaddan u tibni fuqha, imma li hija hemm. Aktar u aktar f’dak li aħna mdawwrin bih. Il-verità hija l-gwida tagħna f’kull ma rridu nwettqu sewwa. Iktar u iktar dawk li huma mpenjati fil-politika, f’dik l-ogħla sejħa li mhux ħafna jaċċettaw. Ċertament li għalija nagħżel, iktar minn qabel, sabiex infittex il-verità u ma niġrix nibla’ dak li ħaddieħor iressaq li ma jkunx minnu. Naqra, nifhem, nitkellem, niltaqa’ sabiex nissawwar iktar f’dan. Nifhem dejjem li oħrajn jistgħu jaqblu miegħek, imma ma jfissirx li għandek raġun, u fl-istess ħin jistgħu jmeruk u javversawk, imma ma jfissirx li għandek tort.

Forsi f’dan

4. Forsi aktar f’dan għandna nħarsu lejn dawk li għandhom inqas minna. Dawk li jinsabu mwarrba fis-soċjetà u fid-dinja sħiħa. F’pajjiżna naraw soċjetà li tilfet ir-riedni tal-ordni u l-loġika. Kollox sejjer għal rasu, fejn l-irwiefen li tħallew jitqajmu qabel ħadd ma jidher, jew irid, jew jista’ jikkontrollawhom. Il-ġid materjali mhuwiex jasal sat-truf tas-soċjetà u s-sistema tal-għajnuna soċjali hija maqtugħa mid-dinja li trid tgħin. Minkejja dak kollu li jidher differenti u ndikat bħala forma ta’ żvilupp progressiv tagħna, fil-fatt mhuwiex hekk. Għad għandna wisq bnedmin li jitolbu rimedji li qed jissieltu ferm iktar minn oħrajn sabiex jgħixu b’xi forma ta’ dinjità. Dawk li jorqdu fil-karozzi tagħhom. Dawk li ma jistgħux ilaħħqu mal-kirjiet li huma dejjem għolja u li ma hemmx kontroll razzjonali fuqhom.

Infittex

5. Jista’ jkun li hemm min jinxtara f’kuxjenztu għax jaħseb, skont hu, li hu tajjeb. Imma l-verità turik li sakemm hemm oħrajn li mhumiex trid tibqa’ ssemma leħnek u twettaq ħidmietek. Mhux biss għal dawk fuq dawn il-gżejjer, imma wkoll barra. Aħna nistgħu ninsabu fil-kumdità materjali imma m’għandniex ninsew lil dawk li huma fil-miżerja, l-iktar dik li ġejja mill-faqar u mill-kunflitti. Dak li hemm bħalissa għall-bnedmin bħalna ġewwa Gaża. Jista’ jkollna opinjonijiet differenti dwar il-politiċi, dwar min għandu raġun jew tort, inkella jekk ħaġa kellhiex issir jew le. Imma l-fatt jibqa’ li hemm tbatija esaġerata ta’ bnedmin li jridu jgħixu barra mal-elementi għax djarhom imkissra. Il-fatt jibqa’ li dawn l-ulied għaddejjin minn passjoni li ma trid bl-ebda mod tieqaf. F’dan pajjiżna jista’ jwettaq iktar u jikkontribwixxi aktar sabiex ikun hemm passi lejn bidliet fil-paċi.

L-istess

6. Hekk ukoll dak li hu għaddej fl-Ukrajna, fejn ix-xenarju huwa differenti imma l-bnedmin qed ibatu sew. Fejn nistgħu ngħinuhom aktar b’għajnuna umanitarja iktar soda u konsistenti. Fejn fl-istess għandna nkunu, fiċ-ċokon tagħna, spalla vera lejn is-sejħa kostanti lejn il-paċi. Anki jekk ma tidhirx loġika, jew oħrajn ma jaqblux, xorta rridu nkunu dawk li b’aktar saħħa ninsistu li hemm bżonn il-paċi u hemm lok għaliha. M’hemmx bżonn ħafna ħsieb jew offerti li jsiru xi diskussjonijiet hawn, imma iktar li nsemmgħu leħinna b’qawwa iktar milli aħna. Għandna kuxjenza u dik hija kostanti. Irridu nassiguraw li nwettqu dmirna fis-sewwa tagħna.

Stima

7. Jistgħu jiktbu kontra tagħna u jċekknuna f’dak li seħħ f’dawn il-gżejjer f’dawn l-aħħar snin. Nistgħu naqraw kemm kellna korruzzjoni u kemm m’aħniex nieħdu passi. Imma dan iweġġa’, l-ewwel, fih innifsu li seħħ, fil-fatti, u wara fl-għarfien li pajjiżna ma jixraqlux hekk. Meta jħammġuna mod, meta nassiguraw li nitħammġu aħna mod ieħor. Kif ukoll huwa rilevanti li tara min jista’ jew irid li jitnaddar. Ir-realtà hija li anke jekk aħna kwadrottu, xorta rridu bnedmin li jnaddfuna. Vuċi ċara fuq ix-xenarju internazzjonali favur iktar aġir umanitarju u dak intern fejn l-ordni tiġi ristabbilita. M’aħniex nitkellmu fuq dak l-ordni li jakkumpanja gvernijiet estremisti, imma fuq dawk li l-liġi titlob. Liġi ċara, ċertezza tad-dritt u applikazzjoni fl-ugwaljanza tagħha.

Ser tkun

8. Nittama li tul din is-sena jikbru l-inizjattivi f’pajjiżna sabiex fil-proċess lejn il-verità nagħrfu dak li jrid jinbidel. Nagħrfu li jixraq aktar ordni, aktar ġustizzja soċjali aġġornata, aktar ħidma minn bnedmin li jifhmu dak li ninsabu fih u fejn irridu naħdmu biex nieħdu lura l-istima li ħaqqna. Nittama li ser nifhem iktar jien ukoll dan kollu x’jitlob. Nittama li nkunu lkoll f’daqqa sabiex nibdlu għas-sewwa. Forsi l-iktar li nistennew ix-xemx tal-ġustizzja titla’ fuqna lkoll.

Mill-qalb nawgura lilek, Sur Editur, u lill-ħaddiema tagħna, flimkien mal-qarrejja Sena Tajba li tmexxina lkoll ’il quddiem.

MCLUHAN MHUWIEX BAUMAN

1. Nifhem li dak li nikteb jaf ikun skomdu. Niskuża ruħi, u ngħid li mhuwiex intenzjonat għal hekk imma sabiex jingħad dak li naħseb li huwa parti mill-proċess lejn il-Verità. Għall-ġid nazzjonali, pajjiżna jixraqlu bidla mill-Gvern li għandu. Hemm passi li wieħed irid jikkunsidra f’din il-linja, dejjem sakemm mhuwiex xi ħadd li huwa komdu bir-raba’ leġislatura tal-Gvern preżenti. Ninsabu viċin daqskemm ninsabu ’l bogħod, imma l-borma diġà bdiet tagħli.

Il-Ħadd li għadda

2. Kif rajna l-Ħadd li għadda, hemm bżonn min jafferma lil ħaddieħor ċar u tond li huwa fil-poter, li mhuwiex temporanju u li sar permanenti. Nagħrfu f’dan kollu li qed isiru sforzi kbar biex jintbagħat messaġġ. Fuq naħa dawk li jridu jibqgħu fil-poter, u fuq l-oħra dawk li jriduh jew lura, jew fil-ġdid. Hemm ukoll sforzi oħra minn diversi biex ikun hemm bidla sħiħa, imma l-effett mhuwiex ikun fuq l-istess livell ta’ dak mistenni. Imma sa issa għadu marġinali.

Sustanza jew le

3. Kollox jgħodd f’kif issir il-politika u minn min issir. F’dan hemm metodi li jinżlu tajjeb mal-elettorat Malti u oħrajn li le. Fil-31 ta’ Diċembru ftakarna f’Marshall McLuhan, li miet fl-1980. Kien kiteb dan: “Politics will eventually be replaced by imagery. The politician will be only too happy to abdicate in favour of his image, because the image will be more powerful that he could ever be.” (Eventwalment il-politika ser tiġi mibdula mill-immaġini. Il-politiku f’dan ser ikun verament ferħan li jabdika favur l-immaġini tiegħu, għax l-immaġini ser tkun iktar b’saħħitha minn dik is-saħħa li qatt jista’ jkollu hu.) Minn dak li qiegħed nara, il-politika Maltija hawnhekk tinsab. Il-faċċata tidher aktar milli s-sustanza tagħha. Tħares u tibqa’ mmeraviljat, u meta wara tistaqsi għall-ideat, ma ssib xejn. Kif nafu, id-diskors fl-arja hemm jibqa’, mentri jidher ċar li l-poplu qiegħed ifittex il-fatti, ir-raġuni u l-proposti.

Lejn il-Verità

4. Fiż-żmien li ninsabu fih u fix-xenarju politiku preżenti hemm punt ieħor li jrid jiżdied fil-kalatura. Iktar u iktar f’dan fid-9 ta’ Jannar, il-jum li fih ftakarna f’Zygmunt Bauman, li kien ġie nieqes fl-2017. Dan is-soċjologu mill-iktar interessanti u bravu, fost ħafna kien qal hekk: “The Truth that makes men feel free is for the most part the truth which men prefer not to hear.” (Il-Verità li teħles lill-bniedem ħafna drabi hija dik il-verità li l-bnedmin jippreferu li ma jisimgħux.) Punt li l-istess George Orwell (1903-1950), li nfakkru mewtu fil-21 ta’ Jannar, kien qal: “If liberty means anything at all, it means the right to tell people what they do not want to hear.” (Jekk il-libertà tfisser xi ħaġa, allura hija dak id-dritt li tgħid lin-nies dak li ma jridux jisimgħu.) Dan kollu però jgħodd dejjem jekk il-bnedmin hux qed jisimgħu u jekk humiex jagħtu attenzjoni. Forsi, però, il-problema ġiet aktar il-kontra.

Persuni normali

5. Għax fil-prijoritajiet li għandna llum ninsabu f’taħwid. F’soċjetà li mhijiex l-istess kif kienet qabel, għalkemm tixtieq li tkun lura dak li kienet, hemm diffikultà ċara fil-komunikazzjoni. Min qiegħed fil-politika mhuwiex jifhem lil min irid li jagħtih il-kunsens. Jisqih immaġini, stampi ħelwin, imma mhux ideat veri, progressivi. Proprju għalhekk li l-votant mhuwiex isegwi u anqas jista’ jgħarbel lil min qiegħed jidher biex jirrappreżentah. Jekk huwiex tajjeb jew le. Jekk huwiex jgħid is-sewwa jew le. Għax f’dan direttament, kif qal is-Senatur Demokratiku Amerikan Brian Schatz (1972), il-politiku għandu jagħżel li jindirizza lill-bnedmin ħutu b’mod tajjeb: “Talk like normal people. It is not just that we are unable to reach people. It’s that people are unable to reach us.” (Tkellem bħall-bnedmin normali. Mhuwiex biss li m’aħniex kapaċi nilħqu lin-nies, imma huwa li l-bnedmin ma jistgħux jilħquna.)

Pass ieħor

6. F’dan għalhekk huwa iktar ċar li hemm linja li trid tinqabad. Ċertament McLuhan mhuwiex Bauman, u wisq inqas Orwell, imma huwa ċar li lkoll jaqblu. Il-politika t-tajba hija dik li ġġib lill-bnedmin f’daqqa u li trid tinbena mhux fuq il-paraventi, imma fuq il-Verità. Nispera f’dan li wieħed jifhem li biex ikun hemm pass ieħor ’il quddiem, il-pożizzjoni trid tinbidel. Mhux biex kollox jibqa’ l-istess, imma fil-bżonn iebes u diffiċli li ssir verament aħjar minn dik li hi. Dik hija ċertament l-isfida tagħna. Dik li nħares ’il quddiem sabiex sseħħ.

FLIMKIEN FIL-VERITÀ U T-TAMA

1. M’hemmx messaġġ isbaħ minn dan, minn dak li jwasslulna l-kotba u kull ġrajja irrakkuntata minn din. Minn dak kollu li nkiteb fiż-żminijiet tal-eżistenza umana m’hemmx aħbar bħal din. Għada niċċelebraw Jum Partikolari Uniku: Il-Milied. Il-ġurnata li f’sekli twal il-bnedmin fakkru t-Twelid ta’ Sidna Ġesù Kristu. Fl-isfond ta’ dak li l-Evanġelisti jirrakkuntaw ma tistax ma tiqafx biex tifhem u tirrifletti fuq dak li seħħ. F’kif bniedem twieled fl-ifqar kundizzjonijiet immaġinabbli. F’għar f’Betlem, miftuħ għall-elementi mara welldet iben li għallem u mexxa ’l-bniedem. Biddel kollox ta’ taħt fuq u ġieb lura d-dinjità umana. Tana veritajiet li kull min iġarrab fil-ħajja jagħraf li jagħmel sew jekk isegwihom.

L-Għaqal

2. Il-messaġġ uniku tiegĦu jibdilna fil-bżonn li nfittxu l-verità u li f’din it-triq insibuha. Mhux kull min kiteb kotba li jixirqu attenzjoni għandu din is-sejħa fi ħsiebu u fi kliemu. Uħud jaħsbu li jistgħu jgħixu mingħajr verità. Oħrajn jaħsbu li l-verità ma tistax tinstab. Oħrajn li għandhom fihom il-missjoni li jħajru sabiex din it-tfittxija ma ssirx għal raġunijiet varji, fosthom li mhijiex utli. Għix li trid, aħseb li trid, imma tħabbilx rasek għax m’hemmx tama għall-futur. Mentri l-messaġġ Nisrani huwa proprju l-kontra. Tiftix tal-fatti, tas-sewwa, tal-verità sabiex wieħed jifhem aħjar il-ħajja u l-iskop li għalih twieled. Proċess li jinsab fil-fatt moħbi ġewwa kull persuna. Kull bniedem, f’xi mument iħoss dan il-bżonn: li jfittex u jiftaħ biex jinbidel. Isir, fl-għaqal tal-ħajja, aħjar milli kien sejjer lejn il-verità.

Dawl kbir

3. F’dan hemm il-pass sabiex il-bniedem jidħol aktar għal dan id-dawl tal-verità. Għax kull persuna trid tifhem u timxi ’l quddiem. Tifhem fid-dawl tal-ħajja. Tifhem fi kliem il-Profeta Isaija fejn jingħadilna: “Il-poplu li kien miexi fid-dlam ra dawl kbir; in-nies li joqogħdu f’art id-dlam, dawl idda fuqhom.” Fil-lejl li ser ngħaddu minnu hemm dan il-messaġġ qawwi li jingħadilna, imma mhux neċessarjament nagħtu wisq kas tiegħu. Mentri huwa parti mill-qofol dirett u b’saħħtu. Dak li jimmarka biex jibdel il-bniedem fil-qalb u l-moħħ tiegħu. Dak li, kif jiġi spjegat fil-kliem ċar tal-magħruf Monsinjur Dun Lawrenz Sciberras: “Fil-lejl qaddis tal-Milied id-dawl jixhed u juri r-rabta mas-saltna tas-sewwa u tal-grazzja. Id-dlam juri r-rabta mas-saltna tal-ħażen, mas-saltna tad-dnub, mas-saltna tal-mewt.” It-triq li kull persuna għandu fih u li jrid ifittex li jsib u jaqbad hi li jagħżel bejn id-dawl jew id-dlam. Dik li twasslu lejn il-verità u t-tama f’ħajtu u fil-futur.

Ferħ u hena

4. Mhux biss, imma f’dan hemm proċess aktar uniku li kull persuna tmiss miegħu: dak li ssib u li wara tixhed għall-verità. Kull bniedem, fl-użu ta’ kliemu, verbali jew miktub, għandu dan quddiemu. Għandu din l-għażla, li mhijiex dejjem faċli. Trid sforz kostanti. Iktar u iktar fiż-żewġ pożizzjonijiet. L-ewwel meta ma tafx il-verità, u t-tieni meta tkun tafha. Hemm, f’dan, bilanċ fil-qalb u fir-ruħ tal-bniedem, fil-paċi u r-responsabbiltà. Iktar u iktar meta taf il-verità u hemm taf li meta tiddikjaraha tħossok aħjar milli meta tiċħadha, jew taħrabha, jew toskuraha. Fil-verità, issir ħaġa waħda miegħed innifsek. Issir aktar dak li fid-dinjità umana tiegħek għandek tkun. Tagħraf l-hena ta’ dan. Tagħraf il-ferħ li jiġi mill-fatt uniku li tkun wettaqt is-sewwa, anzi, li f’dak il-mument partikolari ssir parti mis-sewwa.

Paċi u Responsabbiltà

5. Il-messaġġ li Jum il-Milied iwassal huwa ċertament dak li għandna nkunu fid-dawl u fil-verità. La nidħku bina nfusna u lanqas bl-oħrajn. Bina nfusna, l-ewwel, fl-illużjoni li mexjin jew sejrin tajjeb meta hemm, fil-fond tagħna nafu li mhuwiex minnu. Meta nibdew, jum wara jum, ngħixu dak li mhuwiex u ntawwlu sabiex ma niltaqgħux mal-verità. Nimxu naħsbu li nistgħu niddeċiedu aħna meta hu l-aħjar għalina li naċċettaw u ningħaqdu mal-verità. Meta, fil-frattemp, il-kumplikazzjonijiet jikbru u l-effetti jsiru aktar diffiċli biex jiġu lura lejn il-paċi. Fit-tieni, lejn l-oħrajn ħutna li lejhom għandna r-responsabbiltà. F’dawn li migħandna jridu l-verità u jħarsu, iduru lejna għaliha. Wara iktar diffiċli, iebsa u kkumplikata f’dawk li jafuk li tfittex il-verità li huma stess jafuha, imma li ma jridukx tgħidhielhom. Dawk li, anzi, jriduk tidħak bik innifsek bħalma jkunu qegħdin, sfortunatament għalihom, jagħmlu huma għalihom infushom. Tgħid xejn biex nibqgħu għaddejjin fid-dlam u għada pitgħada forsi naraw. Imma dan huwa għal kollox kontra l-paċi u r-responsabbiltà tagħna bħala bnedmin fil-ħajja u fid-demokrazija fejn irridu nagħtu kont ta’ għemilna. Fit-tfittxija tal-verità u fl-affermazzjoni tat-tama.

B’rispett u b’qalb miftuħa

6. Hemm, f’dan kollu, id-diffikultà imma finalment il-ferħ li twettaq dan kollu b’imħabba lejn il-proxxmu. M’intix fonti ta’ għerf: trid biss tassigura li tkun xhud tal-għerf. Tgħin fil-proċess uman sabiex wieħed jasal għal ħajja aħjar. Hemm il-pjaċir li jitwieled fil-bniedem li jkun parti minn dan il-proċess sħiħ. Jaħdem mal-bnedmin kollha ta’ rieda tajba. Jissielet b’perseveranza lejn kif għandna naħdmu u nkunu bħala bnedmin. Jaħdem u jinsisti li hemm bżonn ta’ iktar ġustizzja, ta’ iktar paċi, ta’ iktar dinjità. Jaħdem anki f’dan. Jikteb sabiex din il-gazzetta tkun hija wkoll xhud tal-verità u tad-dawl li din is-soċjetà tant, u dejjem, għandha bżonn. Għax għandna tant f’idejna. Tant għad-dispożizzjoni tagħna li ninjoraw li hemm bżonn li nsibu. Infittxu lura dak kollu li aħna fil-valuri Nsara li aħna nħaddnu. Dawk li jwelldu mill-ġdid fina dak li flimkien m’għandniex ninjoraw il-verità u t-tama.

Nawgura

7. F’dan, nieħu l-okkażjoni sabiex nawgura mill-qalb il-Milied it-Tajjeb, l-ewwel lil dawk kollha li jaqrawni u li jsegwuni fuq il-mezzi soċjali u t-tieni lilek, Sur Editur, u lill-ħaddiema kollha tagħna li jum wara jum, ġimgħa wara ġimgħa twettqu l-ħidma tagħkom b’tant dedikazzjoni u sagrifiċċji personali.

IL-GERWIEL GIDDIEB

1. F’soċjetà li taħdem biex tkun demokratika hemm bilanċ importanti bejn il-verità u l-informazzjoni. Hemm min iqabbel lit-tnejn u jaħseb jew iqiegħed kollox fuq l-istess xkaffa. Jipprova jurihom bħala ugwali mentri, kif nafu, mhumiex. Jistgħu jidħku bina, verament, imma mhumiex tal-istess piż. Għax il-verità hija unika, u teżisti. Biss nafu li dan mhux faċli għax qed ngħixu f’soċjetà ġdida. Waħda mimlija b’vuċijiet varji, diversi wkoll frott iċ-ċaċċaruni, dawk li jridu jitkellmu l-ħin kollu u l-eżistenza tagħhom hija mimlija ħsejjes. Dawk li jridu jipperswaduna fil-kontra ta’ dik li hija r-realtà. Membri wkoll fost dawk li jridu jgħidulna li qed ngħixu fl-istabilità u fi Stat ġust.

Informazzjoni mhux dejjem veritiera

2. Għax l-informazzjoni fiha minn kollox. Fiha ġewwa ħdanha anki dak li mhuwiex veru. Issir taf u anzi għandek mezzi ta’ komunikazzjoni li jinfurmawk bil-gideb li jingħad. Dak kollu li mhuwiex minnu li jingħad dwar dak li għaddej. Dak kollu li jinqala’ minn żnied ħaddieħor dwar il-proxxmu biex fuq naħa ssirlu l-ħsara, u fuq l-oħra jirbaħ xi forma tinten ta’ popolarità. Ma’ dan kollu hemm ukoll dawk li jridu jaħbu s-sewwa, il-fatti u jispiċċaw iħarrfu fuq naħa jew jibdlu fuq l-oħra dak li huwa verament. Imma l-isfida llum hija proprju li kollox jinsab ħiereġ mill-istess vitien. M’hemmx, fuq naħa l-gideb u fuq in-naħa l-oħra l-verità. Hemm biss triq waħda tal-informazzjoni. Taħlit li huwa dejjem ikbar proprju għax il-livelli tad-dixxerniment naqsu. Bħal ma kien inevitabbli li jseħħ dan għax dak li qabel kien ikkunsidrat fonti ta’ fatti llum m’għadux, imma baqa’ hekk ikkunsidrat mill-poplu.

Infetaħ bieb perikoluż

3. F’dan, iktar minn qatt qabel infetaħ beraħ il-bieb ta’ barra, mhux tal-ġenb, biex iseħħ dan il-proċess b’mod uffiċjali. Dan huwa l-periklu ċar u manifest tas-soċjetà tagħna. Għax hija tista’ tikber u tieħu deċiżjonijiet tajba jekk tkun qed tibbaża ruħha fuq il-verità, mhux il-kontra. Iktar u iktar għax f’dan, flok nidentifikaw il-problemi ta’ ġustizzja soċjali li għandna, qed naħbuhom u naħarbu minnhom. Mhux biss, imma hija gravi proprju għax hemm min jaħseb li bin-nuqqas ta’ verità jista’ javvanza, jew almenu, jibqa’ wieqaf fejn huwa. Anzi, fil-bumbardament kontinwu ta’ kemm għadna suppost “Soċjetà Ġusta” (li lkoll nafu li mhix, u fil-verità trid ħafna iktar ħidma biex tasal biex tkun hekk) huwa ovvju li l-Gvern issa qiegħed huwa stess isir parti integrali mill-magna ta’ dak li mhuwiex minnu. Tradiment profond tad-dmir tiegħu li jgħid lill-poplu dik li hija l-verità.

Mhux biss

4. Mhux biss dan, imma hemm ukoll il-periklu ulterjuri li huwa dak li qiegħed iħajjar persuni li jikkritikaw lill-Gvern, sija mill-Oppożizzjoni kif ukoll li le, li jimbarkaw fuq din it-triq. Il-falz jiġi kumbattut b’iktar falz. F’dak li qiegħed jidher li qiegħed isir forma ta’ konvenjenza. Fejn f’dan, iktar nies qed jiġu protetti u l-istatus quo jibqa’ f’postu. Dawk li huma minn fuq jibqgħu hemm u dawk li jridu javvanzaw jibqgħu miżmuma ’l isfel. L-alleanzi ta’ konvenjenzi varji, ċertament mhux politiċi, wassluna f’dan. L-affluwenza ekonomika ta’ wħud li qed jiddominaw, jew fil-miftuħ jew minn taħt, wassluna f’dan. Issagrifikajna d-demokrazija soċjali tagħna għal dik ekonomika. Fejn il-manuvri tal-Gvern huma indirizzati biex jiggarantixxu dan l-istat tal-affarijiet. Jidhru li qed jaqsmu u jagħtu, mentri fil-fatt qed iżommu fis-sod il-pożizzjonijiet ta’ dawk li verament għandhom saħħa politika ekonomika.

Nibqgħu nisimgħu

5. F’dan, dejjem jekk ma niċċaqilqux, ser nibgħu nisimgħu dak li nafu li mhuwiex minnu. Nisimgħu kemm kollox sejjer tajjeb, meta mhuwiex. Nisimgħu fuq kemm l-ekonomija ser tikber, imma ma jgħidulniex kemm l-inflazzjoni ser tibqa’, u magħha, l-għoli tal-ħajja. Nisimgħu kemm kulħadd qiegħed jaħdem, imma mhux kemm mhumiex jaqilgħu, jew kemm hemm minn dawk li huma moħbija fin-NEET. Nisimgħu b’infiq fl-edukazzjoni, imma mhux fuq ir-riżultati li qed tagħti. Nisimgħu fuq kemm hemm benefiċċji soċjali, imma mhux kemm dawn huma verament effettivi għall-bżonnijiet ta’ dak li jkun. Nisimgħu kemm qed nimxu fil-kamp tar-riforma fuq il-kannabis, imma mhux fuq kemm pajjiżna huwa mimli, fl-irkejjen tiegħu, b’aktar droga minn qatt qabel. Nisimgħu kemm għandna pjan tajjeb fit-trasport, imma nqattgħu l-ġimgħa mwaħħlin fit-traffiku. Nisimgħu ħafna minn dan kollu, imma x’inhuwa veru minnu, dik ħaġ’oħra.

Alleati

6. F’dan, jidher ċar u ovvju li jekk wieħed ma jiċċaqlaqx fil-kritika u fl-organizzazzjoni neċessarja biex jibdel dak li qiegħed jikkristallizza ruħu jum wara jum, kollox ser jibqa’ l-istess. Forsi ftit iridu jindunaw kemm f’dan kollu sejrin, għallinqas skont is-surveys kontinwi li qed joħorġu, għall-istess pożizzjoni tallum, jew aħjar, tal-bieraħ. Aktar minn dak li għandna u mhux minn dak li għandu jkollu l-poplu. Forsi ftit aktar f’dan li jista’ jkun (għalkemm ma nemminx) li ninsab waħdi fid-deżert intern politiku li ninsisti sabiex idur ir-riħ. Forsi ftit aktar fil-bżonnijiet u miżuri li nara li jridu jsiru sabiex jingħadu l-fatti u naffrontawhom. Dawk li ċertament m’għandniex naħarbu minnhom, għall-ġid tal-poplu kollu. Jekk qabel kienet kwistjoni ta’ partit, illum din saret kwistjoni nazzjonali.

Passi pożittivi

7. F’dan, jekk ma niċċaqilqux, dawk li jlabilbu, il-gerwiela, iċ-ċaċċaruni ser jibqgħu jirrenjaw. Jibqgħu ma jħarsux il-verità u anzi jibqgħu jżidu ma’ dak li huwa fil-kamp kbir tal-gideb. Punt li wieħed għandu jieħu ħsieb jagħmel, għax soċjetà li m’għandhiex id-demokrazija f’idejha tispiċċa tafda lil min m’għandhiex. Tispiċċa fejn ma tridx tkun. Soċjetà li tippermetti dan kollu tkompli għaddejja tkun fit-triq li biha qed tkompli żżid fil-lista tal-inġustizzji soċjali li qed ngħixu fihom kontinwament. Fil-preżent pajjiżna mhuwiex ġust, però jista’ jsir. Għalhekk, pajjiżna għandu bżonn iktar verità, fatti u informazzjoni korretta. Dak huwa d-dmir tagħna li naħdmu għalih. Inbiddlu sabiex jispiċċa dan ir-renju fejn jikber u joktor il-gerwiel giddieb.