F'DINJA NIEQSA MILL-PAĊI

1. F’dak kollu li hu għaddej, fil-kunflitti fix-xenarji varji tal-art komuni tagħna m’hemmx ħafna linji ta’ dawl. Il-pass li ttieħed ikompli jingħaqad ma’ dawk li diġà kellna għaddejjin. Flok morna l-kontra ta’ dak kollu li ma qbilniex miegħu, b’mod partikolari fl-invażjoni tal-Ukrajna, qed naraw min isegwi. Dawk li kkundannaw qed iġibu ruħhom f’pożizzjoni fejn mhux qed jiġu tant imfaħħra. Fl-esperjenza li qed naraw, u li rajna anki bis-saħħa militari fejn it-teknoloġija qed tibdel il-metodu li bih isiru l-kunflitti, xorta hemm l-għarfien li ma hemmx rebħiet malajr u sempliċi. Minflok hemm kumplikazzjonijiet varji li ma jistriħux fil-kontinwità attiva jew passiva tagħhom.

Riżentimenti

2. Dan iktar u iktar fiż-żerriegħa żbaljata li qed naraw tinxteħet f’qalb u moħħ il-bniedem. Kif nafu, il-mexxejja, f’dan kollu jiġu u jmorru, imma dak li jħallu warajhom ma jintilifx meta jitneħħew jew jindifnu. Jibqgħu hemm, preżenti, jistennew li f’mument jew ieħor, joħorġu. F’dan nafu diġà b’dak li għandna, imma daqshekk ieħor proprju ser inkomplu naraw b’dak li ġej għalina fil-futur. Wieħed jista’ jaħseb li dak li hu għaddej ser isolvi dak li kien qiegħed idejjaq. Jista’ wieħed jimmaġina li l-użu tal-armi militari ser iġib il-bidliet li jrid, imma fil-fatt l-istorja li għaddejja turi l-kontra. Dak li għaddej, iktar u iktar mhuwiex fil-fatt il-mod ta’ kif, jekk ma tagħmilx ħbieb, almenu ma żżidx l-għedewwa.

Kumplikazzjonijiet

3. F’dan kollu hemm iktar l-għarfien li ma ssolvix, imma ġġib iktar diffikultajiet. Dan huwa preċiż dak li qed naraw għaddej fl-Iran u fil-pajjiżi ta’ madwaru. Kienu x’kienu r-raġunijiet li jistgħu jiġu ppreżentati lilna f’termini ‘nobbli’ inkella ‘neċessarji’, jibqa’ l-fatt li l-effetti tagħhom qed isiru raġunijiet ġodda. Ser indumu biex nifhmu li fil-fatt dan kollu ġej minn ġenerazzjoni ta’ politika li għadha taħseb li hija qed taġixxi fil-passat. Ix-xenarju li wieħed jitlaq minnu huwa dak li kienet id-dinja qabel l-Ewwel Gwerra Mondjali u timmaġina li tista’ ġġib fis-seħħ mekkaniżmi li setgħu saru dak iż-żmien bit-teknoloġija moderna tal-lum.

Fejn ser immorru?

4. F’dan iktar, l-affarijiet huma iktar diffiċli biex tifhimhom meta tqis li l-kamp tal-battalji nbidel drastikament f’dawn is-snin. Wieħed ma jsolvix billi joqtol jew jiddistruġġi b’dak li għandu fit-triq militari qawwija u sproporzjonata, imma li timxi u taġixxi b’mod differenti. Wara l-esperjenzi fl-Iraq u fl-Afganistan, flok ittieħdu l-lezzjonijiet sabiex ma nidħlux aktar fihom, qed naraw ripetizzjonijiet. Inkella għal uħud hija l-korrezzjoni fuq dak li twettaq ħażin qabel. Dan fil-ħsieb kontinwu li hemm min għandu dritt jikser kull liġi internazzjonali u jaġixxi fil-libertà u fin-nuqqas ta’ konsultazzjoni tradizzjonali.

Fil-passat

5. F’dan, kull ma rrid huwa li nħarsu lejn ftit snin ilu sabiex nifhmu kemm kien dejjem aħjar li qabel kull azzjoni jkun hemm diskussjoni u djalogu intern. Wieħed li kien isir, u f’dan il-mument qed naraw li mhuwiex. Forsi jista’ jkun hemm min jaħseb li dan juri li xejn ma jista’ jew għandu jwaqqfu. Imma meta taġixxi f’dan ix-xenarju ssib ruħek f’pożizzjoni fejn oħrajn jibqgħu lura. Meta titlaq taġixxi u dan biex ma jkollokx telf ta’ żmien, inkella opinjoni differenti, tkun hemm. Aktar u aktar meta joħroġ l-għarfien li x-xenarju huwa tant viċin l-Ewropa li b’xi mod jew ieħor ser jiġu nvoluti. Kif f’dan kollu ser jaġixxu mhuwiex faċli quddiem dan il-fatt kompjut. L-Iran mhuwiex il-Venezwela. Huwa ’l bogħod mill-Istati Uniti, imma mhuwiex minn interessi ekonomiċi varji u pajjiżi ġirien daqshekk strateġikament kommessi.

Iktar kumplikazzjonijiet

6. F’dan huwa iktar ċar li dak li ġej f’dawn il-jiem jista’ jieħu l-pożizzjoni f’direzzjonijiet differenti. Kull ġurnata l-inkwiet, il-kunflitt mhuwiex jonqos. Anzi, qiegħed jinfirex b’veloċità ferm iktar. Fejn il-loġika u r-reazzjonijiet mhumiex jimxu id f’id ma’ xulxin, imma separatament. Ser ikun hemm attakki varji fejn l-iskop ġenerali jista’ jkun biss dak li wieħed iwieġeb lejn dak li seħħ. Dan ukoll mingħajr direzzjoni politika ċara, iktar u iktar fejn hemm ċertament xokk quddiem il-fatt li sakemm id-diskussjonijiet kienu għaddejja ma kienx ser ikun hemm dan l-aġir militari; u t-tieni, l-effett uman li ġie kkaġunat. Ma narax li hemm xi pajjiż li b’xi mod jista’ jaħseb li huwa eżenti milli b’xi mod jintmiss. Xenarju li għandu jkun prijorità fl-inkwiet li kull ma huwa marbut mal-ħajja tagħna huwa fil-fatt minaċċjat. F’dan triq waħda hemm biex ikun hemm stabilità lura, u dan fl-għarfien li mhuwiex ser ikun hemm paċi qabel il-partijiet jaslu f’xi forma ta’ qbil.

Il-vuċi tagħna

7. F’dan nistgħu ningħaqdu fil-pożizzjoni iktar soda sabiex id-dinja timxi lejn din id-direzzjoni paċifika. Kif nistgħu nsostnu kliem il-Papa Ljun XIV, li ddikjara tant tajjeb: “Stability and peace are not achieved through mutual threats, nor through the use of weapons, which sow destruction, suffering, and death, but only through reasonable, sincere and responsible dialogue.” (L-istabilità u l-paċi ma jintlaħqux b’theddid reċiproku, anqas bl-użu tal-armi, li jiżirgħu d-distruzzjoni, is-sofferenza u l-mewt, imma biss bi proċess ta’ djalogu, raġonevoli, sinċier u responsabbli.) F’dan kollu, ċertament niżbaljaw jekk naqtgħu qalbna u nitilfu t-tama sabiex l-affarijiet jinbidlu u jieqfu. Hemm bżonn, anki f’dawn il-mumenti, li nagħtu lura vuċi lid-diplomazija. F’dinja nieqsa mill-paċi għandna naħdmu aktar u nsemmgħu iktar leħinna sabiex il-kunflitti jieqfu.

FLIMKIEN FIL-VERITÀ U T-TAMA

1. M’hemmx messaġġ isbaħ minn dan, minn dak li jwasslulna l-kotba u kull ġrajja irrakkuntata minn din. Minn dak kollu li nkiteb fiż-żminijiet tal-eżistenza umana m’hemmx aħbar bħal din. Għada niċċelebraw Jum Partikolari Uniku: Il-Milied. Il-ġurnata li f’sekli twal il-bnedmin fakkru t-Twelid ta’ Sidna Ġesù Kristu. Fl-isfond ta’ dak li l-Evanġelisti jirrakkuntaw ma tistax ma tiqafx biex tifhem u tirrifletti fuq dak li seħħ. F’kif bniedem twieled fl-ifqar kundizzjonijiet immaġinabbli. F’għar f’Betlem, miftuħ għall-elementi mara welldet iben li għallem u mexxa ’l-bniedem. Biddel kollox ta’ taħt fuq u ġieb lura d-dinjità umana. Tana veritajiet li kull min iġarrab fil-ħajja jagħraf li jagħmel sew jekk isegwihom.

L-Għaqal

2. Il-messaġġ uniku tiegĦu jibdilna fil-bżonn li nfittxu l-verità u li f’din it-triq insibuha. Mhux kull min kiteb kotba li jixirqu attenzjoni għandu din is-sejħa fi ħsiebu u fi kliemu. Uħud jaħsbu li jistgħu jgħixu mingħajr verità. Oħrajn jaħsbu li l-verità ma tistax tinstab. Oħrajn li għandhom fihom il-missjoni li jħajru sabiex din it-tfittxija ma ssirx għal raġunijiet varji, fosthom li mhijiex utli. Għix li trid, aħseb li trid, imma tħabbilx rasek għax m’hemmx tama għall-futur. Mentri l-messaġġ Nisrani huwa proprju l-kontra. Tiftix tal-fatti, tas-sewwa, tal-verità sabiex wieħed jifhem aħjar il-ħajja u l-iskop li għalih twieled. Proċess li jinsab fil-fatt moħbi ġewwa kull persuna. Kull bniedem, f’xi mument iħoss dan il-bżonn: li jfittex u jiftaħ biex jinbidel. Isir, fl-għaqal tal-ħajja, aħjar milli kien sejjer lejn il-verità.

Dawl kbir

3. F’dan hemm il-pass sabiex il-bniedem jidħol aktar għal dan id-dawl tal-verità. Għax kull persuna trid tifhem u timxi ’l quddiem. Tifhem fid-dawl tal-ħajja. Tifhem fi kliem il-Profeta Isaija fejn jingħadilna: “Il-poplu li kien miexi fid-dlam ra dawl kbir; in-nies li joqogħdu f’art id-dlam, dawl idda fuqhom.” Fil-lejl li ser ngħaddu minnu hemm dan il-messaġġ qawwi li jingħadilna, imma mhux neċessarjament nagħtu wisq kas tiegħu. Mentri huwa parti mill-qofol dirett u b’saħħtu. Dak li jimmarka biex jibdel il-bniedem fil-qalb u l-moħħ tiegħu. Dak li, kif jiġi spjegat fil-kliem ċar tal-magħruf Monsinjur Dun Lawrenz Sciberras: “Fil-lejl qaddis tal-Milied id-dawl jixhed u juri r-rabta mas-saltna tas-sewwa u tal-grazzja. Id-dlam juri r-rabta mas-saltna tal-ħażen, mas-saltna tad-dnub, mas-saltna tal-mewt.” It-triq li kull persuna għandu fih u li jrid ifittex li jsib u jaqbad hi li jagħżel bejn id-dawl jew id-dlam. Dik li twasslu lejn il-verità u t-tama f’ħajtu u fil-futur.

Ferħ u hena

4. Mhux biss, imma f’dan hemm proċess aktar uniku li kull persuna tmiss miegħu: dak li ssib u li wara tixhed għall-verità. Kull bniedem, fl-użu ta’ kliemu, verbali jew miktub, għandu dan quddiemu. Għandu din l-għażla, li mhijiex dejjem faċli. Trid sforz kostanti. Iktar u iktar fiż-żewġ pożizzjonijiet. L-ewwel meta ma tafx il-verità, u t-tieni meta tkun tafha. Hemm, f’dan, bilanċ fil-qalb u fir-ruħ tal-bniedem, fil-paċi u r-responsabbiltà. Iktar u iktar meta taf il-verità u hemm taf li meta tiddikjaraha tħossok aħjar milli meta tiċħadha, jew taħrabha, jew toskuraha. Fil-verità, issir ħaġa waħda miegħed innifsek. Issir aktar dak li fid-dinjità umana tiegħek għandek tkun. Tagħraf l-hena ta’ dan. Tagħraf il-ferħ li jiġi mill-fatt uniku li tkun wettaqt is-sewwa, anzi, li f’dak il-mument partikolari ssir parti mis-sewwa.

Paċi u Responsabbiltà

5. Il-messaġġ li Jum il-Milied iwassal huwa ċertament dak li għandna nkunu fid-dawl u fil-verità. La nidħku bina nfusna u lanqas bl-oħrajn. Bina nfusna, l-ewwel, fl-illużjoni li mexjin jew sejrin tajjeb meta hemm, fil-fond tagħna nafu li mhuwiex minnu. Meta nibdew, jum wara jum, ngħixu dak li mhuwiex u ntawwlu sabiex ma niltaqgħux mal-verità. Nimxu naħsbu li nistgħu niddeċiedu aħna meta hu l-aħjar għalina li naċċettaw u ningħaqdu mal-verità. Meta, fil-frattemp, il-kumplikazzjonijiet jikbru u l-effetti jsiru aktar diffiċli biex jiġu lura lejn il-paċi. Fit-tieni, lejn l-oħrajn ħutna li lejhom għandna r-responsabbiltà. F’dawn li migħandna jridu l-verità u jħarsu, iduru lejna għaliha. Wara iktar diffiċli, iebsa u kkumplikata f’dawk li jafuk li tfittex il-verità li huma stess jafuha, imma li ma jridukx tgħidhielhom. Dawk li, anzi, jriduk tidħak bik innifsek bħalma jkunu qegħdin, sfortunatament għalihom, jagħmlu huma għalihom infushom. Tgħid xejn biex nibqgħu għaddejjin fid-dlam u għada pitgħada forsi naraw. Imma dan huwa għal kollox kontra l-paċi u r-responsabbiltà tagħna bħala bnedmin fil-ħajja u fid-demokrazija fejn irridu nagħtu kont ta’ għemilna. Fit-tfittxija tal-verità u fl-affermazzjoni tat-tama.

B’rispett u b’qalb miftuħa

6. Hemm, f’dan kollu, id-diffikultà imma finalment il-ferħ li twettaq dan kollu b’imħabba lejn il-proxxmu. M’intix fonti ta’ għerf: trid biss tassigura li tkun xhud tal-għerf. Tgħin fil-proċess uman sabiex wieħed jasal għal ħajja aħjar. Hemm il-pjaċir li jitwieled fil-bniedem li jkun parti minn dan il-proċess sħiħ. Jaħdem mal-bnedmin kollha ta’ rieda tajba. Jissielet b’perseveranza lejn kif għandna naħdmu u nkunu bħala bnedmin. Jaħdem u jinsisti li hemm bżonn ta’ iktar ġustizzja, ta’ iktar paċi, ta’ iktar dinjità. Jaħdem anki f’dan. Jikteb sabiex din il-gazzetta tkun hija wkoll xhud tal-verità u tad-dawl li din is-soċjetà tant, u dejjem, għandha bżonn. Għax għandna tant f’idejna. Tant għad-dispożizzjoni tagħna li ninjoraw li hemm bżonn li nsibu. Infittxu lura dak kollu li aħna fil-valuri Nsara li aħna nħaddnu. Dawk li jwelldu mill-ġdid fina dak li flimkien m’għandniex ninjoraw il-verità u t-tama.

Nawgura

7. F’dan, nieħu l-okkażjoni sabiex nawgura mill-qalb il-Milied it-Tajjeb, l-ewwel lil dawk kollha li jaqrawni u li jsegwuni fuq il-mezzi soċjali u t-tieni lilek, Sur Editur, u lill-ħaddiema kollha tagħna li jum wara jum, ġimgħa wara ġimgħa twettqu l-ħidma tagħkom b’tant dedikazzjoni u sagrifiċċji personali.