MIXJITNA FIT-TAMA

1. F’dan iż-żmien sabiħ tas-sena meta, b’xi mod, nieqfu ftit. Mhux kemm inkunu rridu, jew kemm jippermettulna, imma li nduru fuqna nfusna biex naħsbu fuq dak li aħna u dak li mexjin għalih. Dak li jaqtagħlna qalbna u dak li jqawwina. Sejrin lejn direzzjoni li ma nkunux ċerti li hija dik it-tajba. Naħsbu mod imma jkollna d-dubji f’qalbna. Dawk li jikbru mal-passi li nieħdu. Dawk li nfittxu li nneħħu biex inħarsu iktar fit-tul minn dak li nkunu qegħdin naraw dak il-ħin.

Waslet għandna

2. F’dan, tul iż-żmien tar-Randan waslet l-aħbar li fis-Seminarju ser nirreġistraw, għall-ewwel darba, li m’hemmx persuna waħda li ser tidħol biex tibda l-mixja lejn is-saċerdozju. Smajt ħafna dwar dan. Uħud, nasħseb żbaljatament f’termini drammatiċi, jew li dan huwa xi nuqqas li ġej minn ġewwa l-Knisja stess. Smajt iktar f’dan spjegazzjonijiet varji li wħud isegwu u oħrajn le. Ħafna minnhom jaħarbu mill-punt li din hija sejħa, vokazzjoni unika. Parti mill-programm tal-Ħallieq tagħna. Is-saċerdoti mhumiex parti minn katina ta’ produzzjoni. Nipproduċu kemm irridu jew pro-kapita. Huma uniċi, u fl-istess ħin, fit-triq lejn il-futur. Però mhix xi mozzjoni ta’ sfiduċja jew xi tmiem inevitabbli. Għax hemm it-tama li ma tieqafx. Hemm l-irmied ta’ nar li minn żmien għal żmien jitqabbad lura fis-saħħa li kellu.

Fuq San Miniato

3. Ħsibt aktar proprju f’dan. Ġewwa l-belt sabiħa ta’ Firenze hemm bażilika mill-isbaħ. Waħda li nbdiet fis-sekli passati mertu tal-Ordni tal-Benedittini. Fiha hemm, fit-trapass tal-ġenerazzjonijiet, dawk li jissejħu bħala l-‘Olivetani’. Ordni li hija parti mill-Konfederazzjoni Benedittina li bdiet sitt mija u tmenin sena ilu, fl-1344. F’dak il-lok mill-isbaħ hemm jgħix Bernardo Gianni. Huwa hemm b’għażla. Daħal parti minn din l-Ordni għax kellu, u għadu jgawdi, sejħa ċara u soda, anki jekk f’soċjetà u dinja Taljana mqallba.

Eccomi

4. Sirt naf bih permezz ta’ programm fuq l-istazzjon TV2000 intitolat hekk, waqt intervista qsajra ta’ ftit minuti. Spjega kif mil-liġi mar għall-arkeoloġija, u wara erbgħin sena ta’ dixxerniment għażel li jidħol f’din il-komunità iddedikata għat-talba. Sorpriża għall-familja, b’ommu anzi ċerta li wara xahrejn kien ser joħroġ u jmur lura għandha d-dar. Fittixt u sibt li kellu ktieb, La Città dagli Ardenti Desideri: per squardi e gesti pasquali nella vita del mondo (2019), li xtrajt u li qrajt f’dawn l-aħħar jiem. Fih hemm riprodotti l-priedki tiegħu lill-Papa Franġisku, li saru bejn il-11 u l-14 ta’ Marzu 2019. Kull waħda unika u mill-isbaħ. Moħħ ċar u li jċaqilqek biex taħseb iktar fil-fond f’dak li tinsab int u dak li trid bil-volontà tiegħek, jew kif tifhem iktar maż-żmien dik li jeħduk għaliha, u tmur.

Tqawwi qalbek

5. Il-ħsieb huwa ibbażat fuq dan: “Che il Vangelo sia città è davvero la grande speranza che lascio nel cuore di ciascuno, perché le strade in cui abitiamo possano essere il riflesso autentico di una luce che solo Cristo ha acceso nella storia degli uomini e delle donne in ogni tempo.” (Li l-Vanġelu huwa belt hija t-tama l-kbira li nħalli fil-qalb ta’ kull persuna, għax it-toroq li ngħixu fihom għandhom ikunu r-rifless awtentiku tad-dawl li Sidna Ġesù Kristu biss xegħel fl-istorja tal-bnedmin f’kull żmien.) Dawk it-toroq li nbnew u ġew użati minn ta’ qabilna sabiex fihom jesprimu l-fidi. Dawk li jgħaddu l-purċissjonijiet fihom. Dawk li nieħdu ħsieb inżejnu biex nuru li hemm fidi iktar fond fl-għeruq tagħna.

Direzzjoni

6. L-awtur, li nirrakkomanda li taqrawh, ifittex minn kitbiet varji. Fosthom f’dawk ta’ Giorgio La Pira (1904-1977). Politiku Demokratiku-Kristjan u sindku tal-belt ta’ Firenze. Dak li qaleb ta’ taħt fuq kif il-poter għandu jiġi mqiegħed għas-servizz tal-bniedem, fir-rispett lejn id-dinjità tiegħu. Kull parti ċitata hija mimlija b’viżjoni li għal dawk li huma fil-ħajja pubblika hi ta’ ispirazzjoni. Jiċċita wkoll lil Thomas Merton (1915-1968) li fakkarni f’dak li kien kiteb, He is Risen (Huwa Qam).

Il-Ġebla li m’aħniex kapaċi nċaqilqu

7. F’din il-kitba mill-isbaħ, li skoprejt lura mill-ġdid, Merton ifakkarna hekk: “Though we may still ‘say’ with our lips that Christ is risen, we secretly believe him, in practice, to be dead. And we believe that there is a massive stone blocking the way and keeping us from getting to his dead body. Our Christian religion too often becomes simply the cult of the dead body of Christ compounded with anguish and desperation over the problem of moving the immovable stone that keeps us from reaching him.” Kliem li fil-mument tal-lum, f’din is-sitwazzjoni għandhom iservuna biex niftakru għala aħna Nsara, u f’dan, f’dak li nemmnu.

Paragrafu 278

8. Però, fost dawn, fil-ktieb hemm referenza kontinwa f’dak kontenut fl-Eżortazzjoni Appostolika tal-istess Papa, Evangelii Gaudium (2013). Dan ħadni lura biex naqra mill-ġdid dak likont ħbejt fil-memorja. U f’dan, sibt hekk: “Nemmnu fil-Vanġelu li jgħid li s-Saltna t’Alla diġà tinsab fid-dinja, u qed tikber ’l hemm u ’l hawn, b’għadd ta’ modi u dejjem għandha l-ħila tissorprendina b’mod sabiħ. Hi preżenti, tiġi mill-ġdid, tħabrek biex twarrad mill-ġdid. Il-Qawmien ta’ Kristu jqabbad ma’ kullimkien l-għeruq ta’ din id-dinja ġdida; u anki jekk jinqatgħu, jerġgħu jixirfu, għax il-qawmien tal-Mulej diġà daħal fin-nisġa moħbija ta’ din l-istorja, għax Ġesù ma qamx għalxejn mill-imwiet. Ejjew ma nibqgħux mal-ġenb ta’ din il-mixja tat-tama ħajja!” Sejħa f’kull żmien u f’kull kundizzjoni. Mhux x’jidher għalina, imma x’hemm imfassal għalina.

F’dawn il-jiem

9. Proprju iktar f’dawn il-jiem għandna nagħmlu l-qalb. Niftakru f’dak li aħna u dak li hu mistenni minna li mmorru lejh. Niftakru li aħna parti minn proċess ta’ bidla: wieħed li jħares b’tama lejn il-futur. Wieħed li għandu jfakkarna li mixjitna hija deċiżament f’din it-tama.

BNIEDEM EŻEMPLARI

1.   Ftit jiem ilu fakkarna u ċċelebrajna żewġ okkażjonijiet importanti għalina l-Ewropej. Fakkarna aħna wkoll, għax l-eventi tajba li jseħħu fi ħdan l-Unjoni Ewropea huwa wkoll ta’ għajnuna u benefiċċju għalina fuq dawn il-gżejjer. Iktar u iktar meta jkunu fil-pajjiż ġar tagħna l-Italja fejn, ħafna drabi, dak li jkun qiegħed iseħħ hemm jiġi segwit b’attenzjoni partikolari minna. Attenzjoni, l-ewwel, għax ħafna drabi hemm mumenti meta ispirajna ruħna mill-aġir it-tajjeb tagħhom. It-tieni, għax dak li jkun qiegħed jiġri nħossuh ferm iktar viċin tagħna minn oħrajn. Mhux biss għax ħafna għadhom sallum jifhmu l-lingwa Taljana, imma wkoll għax sar iktar faċli taqsam minn pajjiżna għall-pajjiż tagħhom.

Nawgurawlu

2.   Proprju f’dan il-Ħadd tat-23 ta’ Lulju li għadu kif għadda, Sergio Mattarella, il-President attwali tar-Repubblika Taljana għalaq tnejn u tmenin (82) sena. Imwieled viċin tagħna f’Palermo fl-1941, jagħraf faċilment l-ideat u d-direzzjonijiet li soċjetà bħal tagħna tieħu. Persuna li serva l-istituzzjonijiet demokratiċi ta’ pajjiżu. Bniedem li ħadem sabiex imexxi ‘l quddiem lil pajjiżu u l-ġid komuni sħiħ tiegħu. Bniedem li kien ilu fid-dell u mhux tant magħruf sakemm ġie maħtur President fl-2015, u rikonfermat fl-2022. Ma kienx dak il-politiku li jrid jidher imma dak li, fis-sustanza, jrid jaħdem sewwa. F’ħidma mill-iktar onesta. F’waħda fejn il-formazzjoni politika Demokratika-Kristjana servietu bħala dawl u boxxla fid-deċiżjonijiet li ma beżax, jew b’xi mod qagħad lura, milli jieħu.

Għall-Ġodda

3.   Għal dawk li qegħdin jitħajru, jew huma fl-ewwel passi politiċi tagħhom, huwa l-bniedem li wieħed għandu jimita. Jimitah fl-aġir Nisrani u politiku. Iżommu quddiemu fl-għarfien li, minkejja dak kollu li għadda minnu ma żammx għall-oħrajn, u lanqas ġarr ġo fih l-imrar li l-ħajja pubblika taf hija wkoll tagħti. Ma kienx il-bniedem li ried jidħol fil-politika, imma wara l-qtil ta’ ħuħ Pier Santi Mattarella, li kien il-President tar-Reġjun Sqalli, li seħħ nhar is-6 ta’ Jannar 1990, iddeċieda li jidħol. Fis-27 ta’ Ġunju 1990 rriżenja minn ministru għax ma qabilx ma’ liġi li kienet ser tagħti vantaġġi kbar lill-kumpanniji tal-medja ta’ Silvio Berlusconi. Fl-2012, wara marda serja ħafna, tilef kmieni lil martu Marisa Chiazzese, li oħtha Irma kienet miżżewġa lil ħuħ. Mument partikolari li wasslu biex, ftit snin wara, jgħid hekk: “Sarebbe auspicabile che ogni tanto le persone in buona salute trascorressero qualche giorno in vista negli ospedali, perché il contatto con la sofferenza aiuterebbe chiunque a dare a ogni cosa il giusto posto nella vita.” (Ikun tajjeb jekk minn żmien għal żmien bnedmin f’saħħithom iqattgħu xi ftit ġranet f’viżta fl-isptarijiet, għax dak il-kuntatt mas-sofferenza jgħin lil kull persuna biex ipoġġi kull ħaġa f’ħajtu fil-post ġust tagħha.” Minkejja dan kollu, baqa’ persuna attenta u jħares ’il quddiem biex jagħmel il-ġid u jservi lill-oħrajn, u l-Istat Taljan għażlu biex iġorr karigi determinanti.

Demokratiku-Kristjan

4.   Kien parti mill-formazzjoni politika li, jingħad x’jingħad fuqha, tibqa’ dik li l-iktar għamlet ġid lil pajjiżha. Kien, kif jingħad tajjeb, dak li kellu jdejh indaf u qalbu safja, li ma jagħtix ruħu għall-frugħa u anqas m’aġixxa bil-qerq. Bniedem li ngħaqad ma’ ġenerazzjoni ta’ politiċi li servew sewwa f’din it-triq ta’ Nsara mpenjati fil-politika, bħal Aldo Moro, Giorgio La Pira, Mariano Rumor, Benigno Zaccagnini, Arnaldo Forlani, Ciriaco De Mita u ħafna oħrajn. Wieħed li ta sehemu fit-tkattir ta’ ideat u prinċipji etiċi fundamentali li biddlu, u fl-istess ħin qegħdu l-pedamenti tas-soċjetà. Dawk li jħarsu li jkun hemm ordni soċjali li tiggarantixxi l-ġustizzja, il-paċi u l-avvanz soċjo-ekonomiku. Minn barra jista’ jidher kważi fraġli, imma minn ġewwa tenaċi u insistenti. Kapaċi jikteb u jindirizza sitwazzjonijiet ikkumplikati aktar milli jidħol f’polemiċi inutili. Tbaskat bħala Kattoliku impenjat għall-oħrajn, avukat u akkademiku. Tlett elementi essenzjali għal dak li llum huwa neċessarju għalina fil-ħajja u fis-soċjetà tagħna.

Camaldoli

5.   F’dan, proprju kien ukoll interessanti d-diskors kommemorattiv tiegħu fit-tmenin (80) sena minn meta f’Lulju 1943 kienu ltaqgħu numru ta’ intellettwali Kattoliċi f’monasteru partikolari ta’ Camaldoli, fit-Toskana, ftit ’il bgħid minn Firenze, fejn waqt li l-gwerra kienet għaddejja, u waqt li l-Faxxiżmu kien qiegħed jispiċċa, dawn inġabru biex jiġi pubblikat ktejjeb bit-titolu Per La Comunità Cristiana. Principi dell’Ordinamento Sociale. Hemm, kif jgħid tant tajjeb hu, tqegħdet id-direzzjoni bażika ta’ dak li wara serva biex tfasslet il-Kostituzzjoni Taljana. Fuq kollox, l-affermazzjoni tad-dinjità umana u li din hija superjuri għall-Istat fis-sehem, ir-rispett u r-responsabbiltà tagħha fis-soċjetà. Fejn kull kunċett dittatorjali jew materjali tal-politika ġew miċħuda. Fejn id-duttrina soċjali aġġornata u avvanzata tal-Knisja Kattolika toħroġ biċ-ċar u fl-abbiltà konkreta li tista’ tiġi mwettqa verament. Anzi, aktar bħala dik li tiggarantixxi l-komunità politika biex joħorġu l-valuri tal-ugwaljanza bejn il-bnedmin u t-tixrid tal-ġustizzja soċjali.

Nifirħulu

6. Kelli x-xorti li narah u nkellmu meta, fit-13 ta’ Settembru 2017, ġie f’pajjiżna. Hemm, waqt laqgħa li kienet saret mal-Kap tal-Oppożizzjoni Dr Simon Busuttil, kont preżenti fil-preżenza wkoll tal-ħabib Angelino Alfano, li kien Ministru tal-Affarijiet Barranin. Waqt dawk il-ftit minuti għidt li pajjiżu, bħal tagħna, għandu bżonn aktar Demokristjani għax kienu huma li wettqu l-ġid. Aħna u ħerġin dar lejja u qalli “grazzi”. Kien mument partikolari għalija li l-politika attiva tagħtik, u li issa għandi l-mument li nsemmih. Nikteb dan fit-tama li aktar jimxu warajh u ma jsegwux dawk żbaljati. Proprju għalhekk li fil-jiem li niċċelebraw għeluq sninu nħossni liberu li nikteb dwar dan il-bniedem eżemplari.