Showing posts with label Alcide de Gasperi. Show all posts
Showing posts with label Alcide de Gasperi. Show all posts

12.11.25

TRIQ TWILA SEW

1. Hemm kotba li tixtri u taqra kważi mill-ewwel. Hemm oħrajn li jkun destin tagħhom jew tiegħek li ddum ma taqrahom. Jista’ jkun li tkun tixtieq, imma ċ-ċirkostanzi ma jippermettux. Inkella li tibqa’ tittama miegħek innifsek li ser issib il-ħin u l-paċi neċessarja biex taqra. Iktar u iktar meta l-ktieb ikun fih paġni aktar mis-soltu, u forsi jkun ukoll voluminuż. F’dan, ix-xewqa hija naturali imma wara, meta finalment jirnexxilek, is-sodisfazzjon ikun isbaħ. Speċjalment meta tmiss ma’ ideat, fatti, storja, argumenti li anki jekk ma taqbilx magħhom kompletament xorta jmexxuk biex tgħarbel aktar ġewwa l-kurituri ta’ moħħok. Fil-proċess uman essenzjali li jsir jaf aktar u jifhem u jistaqsi lilu nnifsu kemm jista’.

Tafu diġà

2. Tafu diġà li nħobb dan l-eżerċizzju uman li naqra. Infittex dejjem kitbiet varji sabiex nipprova niftaħ l-orizzonti. Mhux biss, imma l-kitba magħkom iżżommni f’forma ta’ dmir. Għax hemm dmirijiet varji f’forom daqshekk ieħor differenti. Forsi għandna wisq minn dawk li jaħsbu li d-dinja ddur madwarhom u huwa għalihom biss kwistjoni ta’ eżerċizzju individwalista. Fejn id-doveri lejn is-soċjetà, lejn l-oħrajn, ma jeżistux. Il-politika hija wkoll skola li tgħallem u li tiggwidak. Hemm raġunijiet varji għala jmexxu lill-bnedmin biex jaqbdu t-triq li twassalhom sabiex ikunu rappreżentanti tal-poplu. Hemm dawk li jidħlu bi spirtu nobbli, altruwista, li tul it-triq jiġu mħassra għal raġuni jew oħra u konsegwentement jitilfu mill-pjaċir li jkunu strument għas-servizz tal-oħrajn.

Qrajtu qabel


3. Għal dawk li għandhom ukoll il-paċenzja li jsegwu dak li effettivament nikteb jafu li dwar dan il-bniedem diġà ktibt. Giulio Andreotti (1919-2013), politiku Taljan li diversi bnedmin bħali b’xi mod segwewh tul ħajtu. Kellu karigi varji ta’ prestiġju li fihom mexxa ’l quddiem lil pajjiżu. Protagonista kostanti fix-xenarju politiku ta’ żmienu. Kapaċi jispjega ċar u komunikatur mill-aqwa. Kellu kelma faċli fis-sens li jaf iwieġeb lura, inkella jgħaddi osservazzjonijiet partikolari li jibqgħu miegħek. Diffiċli tlaħħaq miegħu u ressaq għal diversi argumenti loġiċi u validi. Kien parti minn ġenerazzjoni ta’ bnedmin li daħlu biex iservu fil-Partit Demokratiku Kristjan immexxi fil-bidu mill-kbir Alcide De Gasperi (1881-1954). Minnu trabba u ngħata lezzjonijiet uniċi. Kellu, kif juru kitbietu, memorja impekkabbli. Imma kien alliev uniku mhux biss fil-lealtà lejh imma fl-għarfien tal-kwalitajiet li wieħed għandu jkollu biex ikun politiku tajjeb.

Ilu għandi

4. Dan il-ktieb ilu għandi fuq l-ixkafef tiegħi. Mhux biss, imma bdejtu diversi drabi u tlaqtu. Din is-sena impikajt miegħu u fl-aħħar irnexxieli nlestih. Stampat fl-1996 bit-titlu De (prima)Re Publica. Ricordi, hemm fih ġabra ta’ riflessjonijiet marbuta ma’ eventi storiċi mill-iktar determinanti. L-awtur ċertament f’vena li jirrakkonta b’aktar libertà minn tas-soltu u b’riflessjonijiet fl-imrar li daq. Fl-1993, bil-proċess legali kontra tiegħu li minnu ġie liberat, inbidel. Huwa jiftaħ billi jgħidilna li: “Per una serie singolare di occasioni – lungo cinquantasei, dei sessantasette anni e rotta della mia vita – mi sono ininterrottamente trovato sulla scena politica nei ruoli più diversi.” (Minħabba serje ta’ raġunijiet singolari – tul sitta u ħamsin sena mis-sebgħa u sebgħin sena ta’ ħajti – sibtni mingħajr waqfien fix-xena politika f’karigi u pożizzjonijiet tant diversi.)

Fid-dell

5. Mill-1945 għex mill-viċin, u jgħid hekk: “Non sembra strano se, più che i ricordi di grande rilievo, mi sono rimasti impressi tanti momenti per così dire minori, oltre a quelli della silenziosa presenza accanto al presidente De Gasperi.” (Mhix ħaġa stramba jekk, iktar mill-memorji importanti sibt miżmuma f’moħħi, biex ngħidu hekk dawk minuri, u dan apparti dawk li ġew mill-preżenza silenzjuża tiegħi maġenb il-Prim Ministru De Gasperi.) Proprju fuq dik il-memorja sabiħa jmiss ma’ dak kollu li ra quddiemu. Jagħraf jagħżel bejn dak li huwa rilevanti, dak li mhuwiex, u anki għaraf ukoll li ma jirrepetix dak li diġà, b’xi mod, kien kiteb dwaru qabel. Proprju għalhekk li hemm taħlit ta’ leġġerezza ma’ kumplikazzjonijiet. Biss wieħed irid jifhem iktar dak li seħħ fil-pajjiż, fid-diffikultajiet u r-retroxena ta’ dak li huwa u ftit oħra kienu jafu. Forsi f’ħafna, il-ktieb stajt napprezzah aktar għax fil-frattemp qrajt il-memorji u r-riflessjonijiet ta’ diversi bnedmin oħra li kellhom sehem determinanti miegħu.

Ġenerazzjoni

6. Għal xi raġuni kien parti minn ġabra ta’ bnedmin iffurmati sew fil-kultura u ippreparati. Bnedmin li jaqraw u jiktbu, kif ukoll li jiddiskutu ma’ oħrajn il-politika f’livelli ogħla milli wieħed imdorri jara. Diversi drabi ngħid żmien il-gwerra u dak qabel fil-Faxxiżmu wassal lil diversi Demokratiċi sabiex jokkupaw ħinhom fil-qari ta’ kotba uniċi. Kien il-bniedem, ma’ diversi bħal Aldo Moro, Giorgio La Pira, Amintore Fanfani, Giuseppe Dossetti, Giovanni Spadolini, Pietro Nenni, Giuseppe Saragat, Giorgio La Malfa u ħafna oħrajn. Lista twila ta’ bnedmin li serva magħhom, inkella li kellu punti ta’ nuqqas ta’ qbil. Fil-fatt il-ktieb huwa sabiħ għax imiss ma’ dawn il-bnedmin varji u jqegħdhom fil-kuntest storiku tagħhom, kif ukoll f’dak li skont hu wassal għal pass jew ieħor fl-istorja tal-pajjiż. Jingħad x’jingħad, l-intelliġenza ta’ Andreotti kienet rikonoxxuta u apprezzata anki minn dawk li ma kellhomx grazzja miegħu. Fortunatament għalina ħalla ħafna iktar minn dak li għadda lilna warajh.

Tmiss

7. Tmiss kull paġna hemm linji li għandek timmarka biex tmur lura għalihom. Hemm ukoll interessanti, kwotazzjonijiet minn oħrajn li messewh, li ma huwiex proprju normali għal min laħaq fejn laħaq. Bħal meta jiċċita lil Francesco Cossiga (1928-2010) li jgħid hekk: “Essere popolari per i cattolici democratici ha significato essere espressione di vasti ceti del nostro popolo, dei suoi interessi morali ed economici, della realtà della vita dei contadini, degli operai, dei ceti medi, degli imprenditori, degli impiegati, della vita concreta, della vita vera. Ha significato ritenere che il popolo, non lo Stato, non i partiti, non la classe è il soggetto centrale della storia, anche di quella politica. Dobbiamo saper ricollegarci a questa realtà; perché la democrazia ha bisogno di un popolo vivo, che parteċipi.” (Li tiddikjara li tkun partit popolari għall-Kattoliċi Demokratiċi għandha t-tifsira li hija espressjoni, vuċi tal-akbar numru ta’ persuni fis-soċjetà tagħna, fir-realtà tal-ħajja tal-bdiewa, tal-ħaddiema, tal-klassi medja, tal-imprendituri, tal-impjegati, tal-ħajja vera u konkreta. Ġabret it-tifsira li ssostni li huwa l-poplu, mhux l-Istat, mhux il-partiti, mhux il-klassi li huma s-suġġett ċentrali tal-istorja, u anki tal-politika. Hemm bżonn nagħrfu kif inkunu ħaġa waħda sħiħa ma’ din ir-realtà; għax id-demokrazija għandha bżonn ta’ poplu ħaj li jieħu sehem attiv.) Ideat li għadhom rilevanti sal-lum.

Isellem

8. Laqatni iktar lejn l-aħħarnett tal-ktieb voluminuż tiegħu. Meta jgħid hekk: “Chi cammina lungo il viale del tramonto, pur sperando in cuor suo di restarvi a lungo, è portato psicologicamente, di tanto in tanto, a guardare indietro con nostalgia e benevolenza. Ho fatto il possibile scrivendo queste pagine per affrancarmi di tale stato d’animo. Non dimentico però la saggezza del proverbio che ammonisce che la via nuova non sempre è migliore di quella che si lascia.” (Min jimxi tul it-triq lejn inżul ix-xemx, anke jekk jibqa’ jittama f’qalbu li jibqa’ hemm iktar fit-tul, huwa mwassal psikoloġikament, minn mument għall-ieħor, sabiex iħares lura b’nostalġija u qalb kbira. F’dawn il-paġni għamilt dak kollu possibbli biex nillibera ruħi minn dan is-sentiment. Mingħajr ma ninsa l-għerf tal-proverbju li jwissina li t-triq il-ġdida mhux dejjem hija aqwa minn dik li qiegħed tħalli.) Kliem li jitkellmu waħedhom, f’din it-triq twila sew li dan il-bniedem għadda minnha. Waħda li għandna napprezzaw sew.

6.9.23

STORJA TA' BNIEDEM

1. F’diversi mumenti tal-ħajja tiltaqa’ ma’ bnedmin ġodda għalik. Uħud minnhom miegħek jew inti magħhom. Oħrajn diġà ġew imsejħa għal dinja aħjar minn tagħna. U magħhom hemm ħafna x’tifhem u titgħallem. Fatti ġodda, impostazzjonijiet differenti fuq suġġetti li taħseb li taf. Sitwazzjonijiet u pożizzjonijiet politiċi u ekonomiċi li tkun qrajt f’kitbet oħrajn u ssibhom meħuda minn angoli differenti. Dawk forsi inqas oġġettivi u ftit aktar suġġettivi. Biċċiet li, fir-realtà, joħorġu ’l barra bħala tastieri sbieħ u informattivi ta’ dak li bnedmin oħra jkunu għaddew minnu. Dak li, direttament jew indirettament, mhux biss affettwa lilhom imma wkoll lil persuni oħra.

Proċess neċessarju

2. Kull min huwa attiv fil-ħajja, f’dan il-proċess għandu x’jiggwadanja biex jifhem aktar. Jifhem aktar mhux biss kif ġiebu ruħhom oħrajn skont dak li kienu qegħdin jaraw, imma anki lilu nnifsu. Jifhem, ħafna drabi, f’dak li jseħħ waqt li wieħed ikun qed jaqra, li mingħajr ma jrid jidħol fiż-żraben tar-rakkonti ta’ oħrajn u jgħarbel lilu nnifsu f’kif kien kieku jġib ruħu. Mill-esperjenza, kull persuna li tagħmel dan tikber mhux biss magħha nnifisha, imma aktar biex tkun strument biex twettaq il-ġid lill-oħrajn. Il-qari fih wisq benefiċċji li s-soċjetà mhux dejjem tapprezza, jew tkun lesta li tkun promotur tiegħu. Biss f’dan ngħid li, ċertament, min irid jikber bħala persuna, jew aktar, dawk li jridu jieħdu l-politika bis-serjetà, għandhom dmir li jaqraw kitbet oħrajn biex jifhmu ferm iktar dak li jidher minn barra u li hu mistur minn ġewwa. Mhux biss, imma jifhmu aktar li hemm passi li jistgħu jittieħdu, u anzi, għandhom jittieħdu sabiex l-affarijiet ikunu ferm aħjar milli huma.

Memorji

3. Missejt aktar ma’ dan fi ktieb voluminuż ħafna imma mimli sens u sustanza, pubblikat fl-1991 bit-titlu sempliċi u dirett Memorie 1943-1970. Fih hemm miġbura numru ta’ memorji ta’ politiku li forsi llum ħafna nsewh, Mariano Rumor (1915-1990). Kien politiku attiv ħafna fi ħdan id-Demokrazija Kristjana. Persuna li beda l-karriera tiegħu jaħdem fi ħdan il-partit u żviluppa, pass pass, ħafna drabi kontra r-rieda espressa tiegħu, ’il fuq. Okkupa karigi importanti, sija bħala Segretarju Ġenerali tal-partit bejn l-1964 u l-1969, kif ukoll bħala ministru, fosthom ukoll tal-Affarijiet Barranin bejn l-1974 u l-1976, u darbtejn fil-kariga ta’ Prim Ministru tal-pajjiż. Imwieled fil-belt sabiħa ta’ Vicenza, baqa’ ħajtu kollha dedikat sabiex iwettaq il-ġid lill-poplu li għażlu u sostnieh fid-diversi inizjattivi, l-iktar dawk soċjali, li huwa qabad. Bniedem attiv intellettwalment, imma aktar minn hekk, kapaċi jifhem il-pożizzjonijiet politiċi u jieħu l-passi neċessarji għalihom.

Ta’ ispirazzjoni

4. Nammetti li tul dawn il-ġimgħat li minn ħin għal ħin kont qiegħed naqrah, sibtu fonti ta’ żewġ punti: ideat u spjegazzjoni dwar x’ġara u wkoll x’jista’ jiġri. Kien parti minn ġenerazzjoni ġdida ta’ Demokratiċi-Kristjani, fis-sens li wara l-Gwerra kien hemm taħlita ta’ deputati bejn dawk li kienu qabel fil-Partit Popolari Taljan immexxi minn Don Luigi Sturzo u Alcide De Gasperi u l-ġodda. Kien, f’dan, dak li ried imexxi dejjem iktar ’il quddiem il-partit, fl-għarfien li jekk dan ma jifhimx ir-realtà ta’ madwaru kien se jispiċċa jieqaf. Kif jgħid tajjeb hu, isib ruħu fil-“pietrificazione”. Proprju għalhekk li għaraf li għandu jingħaqad ma’ oħrajn f’dak li semmew bħala “Iniziative democratica”. Dik li, abbażi tagħha, il-partit mar fl-irkejjen kollha tas-soċjetà u tal-pajjiż biex jifhem ir-realtà li qiegħed jaħdem fiha. Kif jingħad: “... aveva concepito un partito che vive e si espande nella misura in cui è in se stesso organizzato ed efficiente, crea raccordi con la società con la società, ne interpreta le esigenze.” (Kien ħaseb f’partit ħaj li jikber fil-qies, li huwa organizzat u effiċjenti, li joħloq rapport dirett mas-soċjetà u jinterpreta l-bżonnijiet tiegħu.)

Bniedem taċ-Ċentru

5. Waqt li taqra dawn il-ġabriet ta’ memorji tifhem aktar mhux biss il-bniedem fih innifsu, imma dak li kien għaddej fil-partit. Fl-ideat, fl-inizjattivi u fil-kurrenti ta’ ħsieb li permezz tagħhom id-Demokrazija Kristjana baqgħet, u ngħid, sa ħafna punti għadha, rilevanti fis-soċjetà. Kien persuna li moħħu kien ċar ħafna. Dirett lejn il-problemi u fl-għarfien tal-isfidi interni u esterni tas-soċjetà. Kapaċi jifhem sew lill-bnedmin ta’ madwaru imma, minn kitbietu, żamm dejjem onestà kbira fil-mod ta’ kif kien iġib ruħu magħhom u fl-użu tal-informazzjoni li ġiet għad-dispożizzjoni tiegħu. Il-ktieb huwa mimli b’analiżi ta’ sitwazzjonijiet varji, ibda mill-pożizzjoni bejn Alcide De Gasperi u Giuseppe Dossetti, u wara f’dawk li żviluppaw ma’ Amintore Fanfani, Aldo Moro, Giulio Andreotti u Arnaldo Forlani. Jissemmew varjetà ta’ bnedmin u, fil-maġġor parti, l-analiżi tiegħu hija preċiża u diretta. Proprju għalhekk li kien kapaċi jmexxi u jkun interpreti ta’ inizjattivi soċjali u politiċi uniċi.

Bniedem sod


6. Kif jiddeskrivih tajjeb l-istoriku, u aktar tard senatur Gabriele De Rosa (1917-2009), kien: “Uomo di centro, non amava i salti come non amava gli immobilismi, aveva una conoscenza quanto mai profonda della complessità del suo partito, ne conosceva i suoi linguaggi correntizi, come delicate meccanismi gestionali. Al momento opportuno sapeva parlare franco e tagliare corto con le discussioni. Non perdeva mai d’occhio i vari livelli nei quali muoveva questa società in trasformazione, credette fino a che gli fu possibile, alla stessa maniera di Moro, che fosse possibile costruire ancora una valida dialettica attorno al centrismo.” (Kien bniedem taċ-ċentru li ma kienx iħobb il-kutrumbajsi, ma kienx iħobb l-immobiliżmu. Kellu għarfien profond tal-kumplessità tal-partit; kellu għarfien tal-lingwaġġ użat, bħal mekkaniżmi delikati tat-tħaddim tiegħu. Fil-mument opportun kien kapaċi u jaf jitkellem b’mod miftuħ u jaqta’ d-diskussjoni. Ma kienx jitlef minn taħt għajnejh dak li kien għaddej fis-soċjetà li kienet qed tinbidel, emmen kemm seta’, bħal Moro, li hemm djalettika fiċ-ċentru.)

Joħroġ ċar

7. Fil-qari voluminuż ta’ dawn il-memorji, joħorġu b’mod ċar ħafna dawn il-kwalitajiet. Jitkellem b’mod miftuħ u jispjega xenarji li qabel ma kontx sibt. Huwa, fil-fatt, minjiera ta’ informazzjoni, ibda minn dak ta’ ġewwa l-partit, kif ukoll f’dak li wassal għall-elezzjoni tal-Presidenti tar-Repubblika Taljani Giovanni Gronchi (1887-1978), Antonio Segni (1891-1972) u Giuseppe Saragat (1898-1988). Bniedem kapaċi jifhem u jaġixxi biex juri biċ-ċar li l-Istat, il-partit qegħdin id f’id maċ-ċittadin. Ma kienx faċli għalih, iktar u iktar fil-kumplikazzjonijiet li sab ruħu nvolut fihom, imma iktar fil-kompożizzjoni ta’ koalizzjoni ċentru-xellug mas-Soċjalisti maqsuma. Għadda minn ħafna, imma rriforma b’saħħa l-istat soċjali, is-sistema edukattiva, kif ukoll assigura, permezz ta’ Carlo Donat-Cattin (1919-1991), l-istatut tal-ħaddiem. Kellu wkoll min kien grat lejh, u min inqas.

Gratitudni

8. Kif kien qal lejn l-aħħar ta’ ħajtu, li bil-permess tagħkom ser inħalliha kif inhi: “Nella cattiva sorte si fanno i bilanci, tristi ma i più veri. Si contano gli amici veri ed i nemici camuffati, i generosi e gli egoisti, gli idealisti e i cinici, i coraggiosi e gli opportunisti. Son non molti i primi, una moltitudine gli altri. E allo stringere del ragionamento, si conclude che dalla scelta politica si può attendere molto; soddisfazioni e delusioni. Non la gratitudine, che non ti viene da quelle cose fai, ma dall’animo di chi riceve.” Il-ktieb huwa mill-iktar informattiv, u min għandu l-paċenzja, bħali, li jaqrah nassigurah li ma jiddispjaċihx. Minnu toħroġ ċara l-istorja ta’ bniedem li ħadem u ddedika ħajtu għall-oħrajn. Bniedem fis-sagrifiċċju sħiħ tiegħu nnifsu, li għamel ġid kbir lil pajjiżu u lill-Partit Demokratiku Kristjan.


14.7.23

POTERE DISCRETO

1.   Il-ġimgħa li għaddiet ġie nieqes politiku Taljan li ħadem sew għal pajjiżu. Persuna li ħa ħsieb iservi b’dinjità u attenzjoni f’mument xejn faċli għall-poplu Taljan u għall-partit li ħadem u serva sew fih. Fis-6 ta’ Lulju, Arnaldo Forlani ġie nieqes f’età sabiħa ta’ 97 sena. Membru attiv fil-politika Taljana li nibtet u tat frott wara t-tmiem tal-aħħar gwerra dinjija. Membru fi ħdan id-Democrazia Cristiana ta’ Alcide de Gasperi, u iktar tard, tiegħu stess. Mexxej li dderieġa b’attenzjoni u b’diskrezzjoni sabiex ikun hemm diversi bidliet li llum ħadd m’għadu jservi. Kif kien għamel l-osservazzjoni sewwa Marco Follini (1954) sar ħafna ġid, imma ma sarx il-proċess ta’ informazzjoni u għarfien tiegħu. Kważi għal uħud ma jeżistix, jew kien fil-peġġorattiv. Mentri nafu li dan ma kienx minnu.

Mill-bidu

2.   Kien għadu kif iggradwa bħala avukat fl-1948 li ddeċieda li jibda jservi fi ħdan il-partit. Kien żmien ta’ bidla u sfidi kbar. Kien żmien li fih De Gasperi beda jqiegħed pedamenti varji li ġiebu fl-eżistenza d-demokrazija u l-kostituzzjoni tal-pajjiż. Kien iż-żmien li fih il-politika barranija ġiet iffurmata u stabbilita kontra diversi oppożizzjonijiet żbaljati. Kien iż-żmien meta l-pajjiż beda jinbena lura mill-ġdid. Kien iż-żmien meta b’dibattiti kbar fi ħdan il-partit bdiet titwettaq politika bbażata fuq id-duttrina soċjali. Dik li tieħu ħsieb iġġib fis-seħħ ġustizzja soċjali vera. Waħda li ttella’ ’l fuq lil dawk l-iktar lura. Dik li tat ħafna mportanza lill-bdiewa, li ngħataw artijiet varji fi proprjetà biex tiġi kkultivata aħjar. Dik li bdiet proċess ta’ industrija li ssarraf f’pożizzjonijiet ġodda. Proċess li mill-bidu beda joħroġ lill-pajjiż mill-ħsara u d-diżastri li l-lemin estrem tal-Faxxiżmu kien wettaq.

Fiċ-Ċentru


3. Forlani kien il-politiku li serva fit-triq tan-nofs tal-moderazzjoni. Kien dak li kien parti minn diversi proċessi interni fil-partit, fosthom dawk marbuta ma’ Iniziativa Democratica u La Base. Kien preżenti ma’ diversi ismijiet li llum forsi nistgħu napprezzaw aktar. Kien hemm fid-diffikultajiet bejn Giuseppe Dossetti (1913-1996) u De Gasperi. Kien flimkien ma’ Aldo Moro (1916-1978), Mariano Rumor (1915-1990), Giulio Andreotti (1919-2013), Flaminio Piccoli (1915-2000), Amintore Fanfani (1909-1999) fil-ħidma. Ismijiet li wħud qatt ma semgħu bihom, oħrajn jafu biċċiet minnhom imma li fil-fatt ħadmu sabiex mexxew ’il quddiem pajjiżhom fil-kumplikazzjonijiet li sabu ruħhom fihom. Bnedmin li huwa kien magħhom fil-qalba ta’ ħafna, u li bena esperjenza politika unika fiċ-ċentru moderat.

Fil-bilanċ politiku

4. Sandro Fontana (1936-2013) jgħid hekk dwaru: “La posizione ‘mediana’ che Forlani ha saputo mantenere per circa mezzo secolo all’interno delle vicende politiche italiane e alla guida della DC è anche il frutto dell’attenzione che egli ha sempre portato ai cedi medi e ai loro problemi. Tale atteggiamento non discendeva solo all’interclassismo teso a ridurre le distanze tra ricchezza e povertà.” (Il-pożizzjoni fin-nofs ta’ Forlani kienet intelliġenti biex iżomm għal madwar ħamsin sena fi ħdan l-eventi politiċi Taljani u fit-tmexxija tal-partit tad-DC, imma wkoll frott tal-attenzjoni li huwa għaraf jagħti dejjem lill-klassi tan-nofs u l-problemi tagħha. Din il-pożizzjoni ma kinitx ġejja biss mill-pożizzjoni interklassista ndirizzata biex tnaqqas id-distanza bejn is-sinjurija u l-faqar.) U proprju minħabba hekk huwa sab ruħu Prim Ministru tal-pajjiż u serva f’diversi ministeri prestiġġjużi, fosthom dawk tal-Affarijiet Barranin.

Għaqli u deċiż

5.   Kien il-bniedem li rnexxilu, anki fl-iktar sitwazzjonijiet skabrużi, li jara sewwa l-fatti. Anzi, kif dan l-awtur jgħidilna: “ ... a collocare gli eventi sempre in una filosofia serena, un pò fredda all’apparenza ma in realtà intrisa di fede e certo corredata dalla lettura assidua dei testi sacri e dei grandi autori cristiani.”. Kellu kultura soda warajh, u waħda Nisranija wkoll. Kien, f’dan, il-bniedem li ħa t-tmexxija tal-parti wara l-eventi traġiċi tal-qtil tal-ħabib tiegħu Aldo Moro. Dawk il-mumenti mmarkaw il-partit, speċjalment f’dawk li kienu jafuh u li ħadmu miegħu. Kien hu li rnexxilu jżomm il-partit fuq il-linja tal-ħidma biex jibqa’ jikber, u fl-istess ħin, id-demokrazija fil-pajjiż tibqa’ tiġi garantita. Kien hu li, b’alleanza differrenti mal-Partit Soċjalista ta’ Bettino Craxi (1934-2000), għaraf jimxi fi staġun politiku ieħor. Wieħed mimli b’sofferenzi, imma li kellu jsir, u hu kien il-bniedem li serva.

Il-Partit

6. Kien dak li fehem li l-partit jista’ jibqa’ jaħdem jekk jibqa’ organizzat verament. Kellu quddiemu Partit Komunista Taljan li fuq dan kellu abbiltajiet kbar. Ferm iktar dixxiplinat u ferm iktar attent għar-realtajiet li kienu qed jiżviluppaw post l-omiċidju ta’ Moro. Kien hu li ġieb lura ’l-partit biex imiss mat-territorju u jżid it-tesserati u l-ħidma fid-diversi bliet u rħula Taljani. Żamm lill-partit sod elettoralment, anke jekk kien hemm l-għarfien li t-tiġdid intern ma kienx f’pożizzjoni jsir proprju għax l-istabilità talbet iktar minn dawk li kienu ilhom iservu. Imma huwa baqa’ attent u għaref f’kif jista’ jeżerċita l-politika f’pajjiż li kien sar iktar żviluppat u kkumplikat. Iktar u iktar fil-proċessi legali li ‘mani pulite’ ġiebu magħhom.

Wieħed jifhem

7. Dan kollu huwa ferm iktar ċar fil-ktieb Potere discreto ta’ Sandro Fontana, li għażilt bħala titolu għal dan l-artiklu. Ktieb mimli informazzjoni u ntervisti li sarulu. Ktieb tajjeb ħafna, li wieħed jagħmel sewwa li jaqra. Wieħed li minnu jifhem iktar proprju f’dan li l-Istat Taljan ħabbar luttu nazzjonali u funeral statali. Mhux biss, ċertament għax kien Prim Ministru tal-pajjiż, imma iktar għas-servizz li huwa renda. Servizz uniku f’eżempji ta’ politika tajba. Servizz għas-sewwa u li flimkien ma’ oħrajn taw ħajjithom, mhux għall-vanaglorja, imma sabiex iwettqu l-ġid lill-proxxmu tagħhom. Bniedem li għen lilna wkoll fil-mumenti diffiċli tad-demokrazija tagħna. Minn qalbna, għalhekk, insellmulu.

20.8.19

Steadfast Leadership.





A leader shows his true mettle in difficult circumstances. On the 10 August 1946 Alcide de Gasperi, as the Prime Minister of a defeated Italy was facing the victorious Allied Powers, who were offering a peace treaty ending the Second Great War. He, personally had no blame for a war of aggression declared, waged and lost by the Fascist regime. He had opposed the policies of that regime from within Italy, was imprisoned in 1926 and had to take shelter from the ensuing persecution, within the Vatican Libraries. In 1946 he was a Prime Minister of a Government formed by the anti-fascist parties: Communists, Socialists, Liberals, Republicans and his own Democrazia Christiana.

The country was still in turmoil. The infrastructure, as well as the industry was, by and large destroyed by military action, or blown up by the retreating Nazi armies. He was sustained by his Christian faith and by his courage, as well as by the long experience he had gathered, first as deputy in the Austro-Hungarian Parliament in Vienna before the first World War and then in Don Sturzo’s Partito Popolare in the Italian Parliament[1921-24].

He stood up to the Allies’ claim for territorial concessions beyond the ill-gotten acquisitions of the Fascist period; he resisted Communist claims in internal policy; he maintained his Cabinet’s neutrality on the Monarchy issue, even though personally a republican; he asked for and accepted United States assistance without succumbing to  pressures on the loss of Italian territory; he put Italy firmly in the Western Democratic camp.

His speech to the Peace Conference in August 1946 began with the word: When I rise to speak as the Prime Minister of defeated nation, I feel that everything and everyone of you, is against me, but for your personal individual courtesy. [Tutto e’ contro di me, tranne la vostra personale cortesia]

His courage and determination won the day; the Allies’ claims were contained, as the American and British Governments were convinced Italy should not be humiliated into embracing Communism. He also stemmed the onslaught of Communist and neo-Fascist propaganda, and in the first great test of the April 1948 General Elections his Democrazia Christiana succeeded in ensuring an overall majority of seats in the Chamber of Deputies. 

This victory notwithstanding De Gasperi asked the Social Democrats, the Liberals and the Republicans to join him in the formation of a number of coalition cabinets. The Communists sought to depict him as a Vatican puppet, the neo-fascists as a stooge of the United States. From 1945 to 1953 he was responsible for the guidance of his country in the signing of the Peace Treaty and in the formidable task of post-war reconstruction.

In the early years, after the Referendum which abolished the Monarchy, the Constituent Assembly elected in 1946, drafted, debated and passed the new democratic Constitution, which came into force on the 1st of January 1948.  The reconstruction of Italy involved not only the buildings, the bridges, the roads, the rail network, the factories and the housing estates, it also meant recreating the democratic attitude of the masses interrupted and in part corrupted by more than twenty years of fascism. More immediately and decidedly it also meant building a welfare state as well as an industrial democracy.

This statesman, who was the pivot of the conduct of a policy which aligned Italy with the democratic West and ensconced the country within the North Atlantic Treaty Alliance,  notwithstanding the opposition of the Italian Communist Party which was the largest and most influential outside the then Soviet Russia, was, however not very popular in the West. Even today, on the 65th anniversary of his demise , his great contribution to democracy, to European Unity, to the renewal of ‘Western values’ is still not really appreciated in Anglo-Saxon countries.

Yet  his courage and determination, his undoubted loyalty to principle, his humanity, as also his deft hand in political manoeuvre, shown in keeping ‘on board’ Communists, Socialists, Social Democrats, Liberals and Republicans and warding off undue pressures from non-democratic forces internally and externally,  probably laid the firm foundations of  the modern peace loving and democratic Repubblica Italiana, and his collaboration with his fellow Christian Democrats Konrad Adenauer, in Germany  and Robert Schuman, in France,  paved the way for a Union of democratic European nations.

The 10th August 1946 event is always worth remembering, because De Gasperi’s assumption of the burthen of representing a defeated and humiliated country and resuming friendly peaceful relations with the democracies, albeit with an onerous Peace Treaty, and taking the full responsibility for the whole general and radical reconstruction of his country, was an exemplary act of political courage.

One of his sayings stands to be repeated:un politico guarda alle prossime elezioni, uno statista alle future generazioni. He died on the 19 th. August 1954.


KANA

1. Wieħed mill-aktar angoli interessanti tat-Testment il-Ġdid huwa li t-tagħlim ma huwiex wieħed għarwien. Imdaħħal bħal xi preċetti jew avv...