WAQQFU DAL-MASSAKRU

1. Mexxejja politiċi varji jiġu u jmorru fiż-żmien. Uħud jinfluwenzaw fis-sewwa, oħrajn il-kontra. Daqqa narawhom parti minn proċess sħiħ ta’ żvilupp u daqqa narawhom għaddejjin bħala forzi ta’ distruzzjoni. Min jibda naħa, kif ħafna drabi turi l-istorja, jkompli fiha u ma ġġibux biex ikun differenti. Aktar u aktar meta l-mewġa żbaljata tiergħu tiġi tfisser għalih tisħiħ tal-poter jew sempliċement iż-żamma tiegħu. Ikomplu għaddejjin fejn m’għandhomx għax jaħsbu li għandhom parti mill-elettorat warajhom jew volontarjament jew passivament. F’isem dawn il-politiċi nsibu li ħafna drabi, sfortunatament, jitwettqu atroċitajiet li jgħaddu kemm jgħaddu sekli xorta jibqgħu jimmarkaw popli u eżistenzi.

Sejħiet varji

2. F’dan il-proċess li qed naraw għaddej fil-preżent ġewwa Gaża, tammira għalhekk lil dawk li jappellaw għall-forza tar-raġuni. Dawk li kontra l-kurrenti, flok jibqgħu siekta jitkellmu biex juru li ma jaqblux ma’ dak li huwa għaddej. Dak li seħħ fis-7 ta’ Ottubru f’Iżrael jibqa’ f’dan ċertament kundannabbli fl-ogħla grad possibbli. Dak li seħħ m’għandu ebda forma ta’ ġustifikazzjoni. Imma issa, wara xahrejn kontinwi ta’ attakki f’din il-parti tad-dinja minn forza militari b’saħħitha u superjuri, m’għandhiex tkompli għaddejja. Kienu x’kienu l-objettivi oriġinali, sija politiċi u militari li l-Gvern ta’ Benjamin Netanyahu daħal għalihom, illum nafu x’inhuma l-effetti tagħhom fir-realtà tal-ħajja. Aktar minn sbatax-il elf maqtula li huma bnedmin, fil-maġġor parti tagħhom, mhux membri tal-organizzazzjoni kriminali u terroristika tal-Ħamas.

Massakri

3. Kienu x’kienu l-miri strateġiċi li ġew imħabbra, huwa ċar li issa qed jintilfu mill-piż morali f’kull forma ta’ ġustifikazzjoni tiegħu u qed jiżdiedu dawk biex dan l-attakk imdemmi jieqaf. Wieħed jistaqsi kemm għad fadal bnedmin innoċenti jew inqas biex jitilfu ħajjitom biex l-ostilitajiet jieqfu. Kemm għad irridu naraw tifrik f’post li huwa abbandunat mid-dinja u li jbati sew biex iżomm ruħu għaddej? F’liema mument ser ikun hemm min jirrealizza li dak li għaddej qiegħed huwa wkoll jiżra’ ż-żerriegħa ta’ iktar mibgħeda ħarxa u intransiġenti? Jekk qabel il-pożizzjoni kienet diġà ikkumplikata issa ser issir ferm u ferm iktar hekk. Kif jingħad tajjeb fl-editorjal prinċipali ta’ The Economist ta’ din il-ġimgħa: “If you want to understand how desperately Israelis and Palestinians need peace, consider what would become of them in a state of perpetual war.” (Jekk trid tifhem kemm l-Iżraelin u l-Palestinjani huma ddisprati għall-paċi, ikkunsidra biss x’jiġri minnhom jekk jgħixu fi stat kontinwu ta’ gwerra). Kliem li jitilqu biex jippruvaw iżidu d-doża ta’ dawk li huma kontra l-kontinwazzjoni ta’ dak li huwa għaddej mingħajr waqfien.

Massakri

4. Fil-jum tas-7 ta’ Ottubru, il-Ħamas ċappas idejh bid-demm innoċenti li ma jistax jiġi maħsul lura. Il-poplu Palestinjan mhuwiex il-Ħamas, imma d-dinja trid toqgħod attenta li mhix ser tkompli tixħtu f’ħoġorhom. Hemm vuċijiet varji li qed jitkellmu kontra dak li hu għaddej. Dak li qiegħed jidher ċar li biċċa biċċa qed jitlef il-ġustifikazzjoni li seta’ kellu fil-bidunett. Dibattitu li għaddej b’saħħa f’Iżrael u barra. Kif tkellem tajjeb riċentement l-istoriku Omer Bartov, awtur ta’ diversi kitbiet dwar dawk l-atroċitajiet li seħħew fit-Tieni Gwerra Dinjija. F’artiklu tas-7 ta’ Diċembru fil-gazzetta Haaretz, fost punti varji jgħid hekk: “Israel can rightly claim that its actions were in self-defence. What it cannot claim is that massacre justifies massacre.” (Iżrael jista’ ġustament isostni li għandu dritt għal-leġittima difiża. Li ma jistax isostni hu li massakru jiġġustifika massakru ieħor.)

Lejn fejn sejrin

5. Waqt li aħna spettaturi, ħafna drabi passivi, waqt li m’aħniex niġu nfurmati sewwa u nibqgħu maqsuma f’min jiġbed naħa u min oħra, hemm traġedja għaddejja. Kienet deċiżjoni f’postha tas-Segretarju Ġenerali tal-Ġnus Magħquda Antonio Guterres li jinvoka parti mit-Trattat, l-artiklu 99, sabiex ikun hemm waqfien fl-attakk. Hemm pożizzjoni ċara li qiegħed jieħu quddiem sitwazzjoni li qegħda tikkumplika dejjem iktar ruħha. Id-dinja ma tistax tibqa’ wieqfa u ma tasalx f’pożizzjoni ċara quddiem dak li ġara u li għaddu għaddej fil-preżent. Għandu jkun hemm iktar sforzi ċari u sostnuti sabiex ikun hemm waqfien, kemm jista’ jkun malajr, mill-ġlied. Hemm diversi ostaġġi meħuda inġustament, li qed jiġu ssugrati f’dan it-taħwid li l-vjolenza ġġib magħha. Hemm il-futur ta’ ġenerazzjonijiet ta’ bnedmin li ser ikomplu jgħixu fir-riskji ta’ attakki oħra mdemmija. Jista’ ma tkunx il-Ħamas, għax tinqered, imma b’dak li hu għaddej jafu jitwieldu oħrajn.

F’dan il-mument storiku

6. Waqt li għada ngħaddu biex niċċelebraw Festa Nazzjonali, dik li tfakkarna li sirna Repubblika fit-13 ta’ Diċembru 1974, għandna nżommu quddiemna dan kollu. Pajjiżna għandu pożizzjoni unika fi ħdan il-Ġnus Magħquda u bħalissa iktar importanti. Pajjiżna m’għandux jieqaf milli jkompli jsostni l-pożizzjoni li ħa sa issa, li nibqgħu ninsistu sabiex jieqaf il-ġlied u b’hekk forsi nibdew il-proċess lejn il-paċi vera. Jekk is-Segretarju Ġenerali ddeċieda li waħdu għandu jikteb lill-Kunsill tas-Sigurtà fejn aħna preżenti membri, dan ifisser li qiegħed jara inqas ħeġġa minn oħrajn li jiċċaqilqu. Ninsistu għas-sewwa ta’ żewġ popli viċin tagħna u dawk li ma narawx xi futur sħiħ fil-Mediterran mingħajrhom. Għandna storja li tagħmlilna l-ġieħ f’dan li rridu nassiguraw li ma noqogħdux lura u nabbandunaw. Għalhekk aħna li aħna fid-dimensjoni partikolari u speċjali tagħna.

Meta fl-aħħar

7. Hemm sejħa li għandna nkomplu nwieġbu għaliha b’iktar intelliġenza u dożi qawwija ta’ diplomazija. Hemm sejħa li kapaċi nwieġbu għaliha. Meta t-trab li qed tqajjem id-distruzzjoni jieqaf u jinġabar id-dinja ddur lura fuq dawk li ħadu d-deċiżjonijiet it-tajba minn dawk li le. Fuq dawk li ħabirku għall-paċi u dawk li le. Nappoġġjaw aktar ħidmet Guterres. Proprju għalhekk li f’dawn il-jiem li fihom nifhmu u napprezzaw id-demokrazija, il-paċi u l-libertajiet li ngawdu għandna ninsistu. Ninsistu li l-partijiet għandhom jibdew il-ħidma għal ftehim fit-tul. Ninsistu proprju f’dan kollu li wasal il-mument li wieħed jieqaf minn dan il-massakru.

META JAQGĦULHOM IL-PARAVENTI

1. Dak li ngħad tul il-ġimgħa li għaddiet ġie, u b’xi mod għadu, qed jiġi analizzat. Hemm min jaħseb u jħossu impressjonat b’argument jew ieħor. Hemm min jogħġbu d-diskors tal-Prim Ministru jew dak tal-Kap tal-Oppożizzjoni. Hemm ukoll min esprima opinjoni kuntrarja jew għal wieħed jew għat-tnejn li huma. Forsi wkoll, fil-ħajja tallum mhux kulħadd huwa ippreparat ikompli jisma’ diskorsi fit-tul u jippreferi l-qosor, id-dirett u ċ-ċar b’inqas attakki inutli. Però, hu x’inhu, jibqa’ l-fatt li dawn saru u diversi f’dawn il-jiem ser isibu ruħhom lura fir-realtà. Fl-għarfien li l-fatti huma l-kontra tal-istampi varji li ngħadu. Ħafna drabi l-poplu qiegħed jara li l-politiċi mhumiex jifhmu dak li huma għaddejjin minnu u dawk li huma l-prijoritajiet veri tagħhom.

Il-morr tal-ħajja

2. Fil-verità, wara d-diskors tal-Budget għall-prospett ta’ dak li ġej, ħafna diġà jagħrfu li mhuwiex biżżejjed għall-bżonnijiet li ser jiffaċċjaw. Il-punt determinanti f’dan jibqa’ li hemm rata ta’ inflazzjoni li mhix ser tinżel daqshekk drastikament. Il-ħajja hija għolja u m’hemmx prospett li fl-aħħar tas-sena u fl-ewwel sitt xhur tas-sena li ġejja ser tibdel triqitha. Iktar u iktar meta d-diskors kien iktar konċentrat kemm issa kollox huwa tajjeb ħafna u kemm, fl-2012, ħdax-il sena ilu skorruti, kollox kien ħażin. Wieħed għandu jinkwieta meta jkollu jibqa’ jisma’ dak li suppost seħħ fil-passat u kif illum irridu nħarsu lejn l-istorja li naħa tattakka u oħra tiddefendiha. Il-poplu jista’ jisma’ dan, imma fil-verità l-iktar li jinteressah hu x’ser isir illum.

Iż-żidiet

3. Ħafna diġà qegħdin jifhmu li dak li ngħata bħala żieda fil-kategoriji varji, li qed niġu nfurmati bih f’ossessjoni li tipprova tikkonvinċina, ser itaffi u mhux isolvi. Il-pajjiż jagħraf li bil-gwerra li issa żdiedet fl-elenku bejn il-Ħamas u Iżrael, il-kumplikazzjonijiet ekonomiċi ser ċertament ikomplu jiżdiedu u mhux jonqsu. Jagħraf iktar li fil-fond ta’ dak li ngħad, strateġija ekonomika li toħroġna verament minn dan il-waqfien, ma ngħaditx. Waqfien, għax huwa ċar li għal dawn l-aħħar tlett appuntamenti, il-linja kienet kemm ser inkomplu nżidu u mhux kif nistgħu naħdmu aħjar b’linji ġodda u differenti. F’dan il-mument huwa ċar ħafna li m’hemmx ideat ġodda li jinsabu fl-elenku tal-Gvern. Mhux biss, imma agħar, hemm ir-rassenjazzjoni li m’aħniex ser navvanzaw ’il quddiem u ser nibqgħu weqfin. Il-pajjiż illum qiegħed f’mument passiv u fejn f’ħafna għadu jiddependi fuq id-deċiżjonijiet politiċi li ttieħdu snin twal ilu. Deċiżjonijiet ikkritikati u issa kollha aċċettati, tant li dan il-Gvern qiegħed idur lura għalihom. Jingħad x’jingħad, il-Partit Nazzjonalista fil-Gvern kellu viżjoni li wettaq ħafna minnha.

Stennija

4. F’dan però nfetaħ xenarju kompletament ġdid, u f’ħafna, mistenni. Il-parti tal-elettorat li mhuwiex konvint minn dak li qiegħed jingħad miż-żewġ naħat tal-Kamra qiegħed jikber progressivament. Ħafna jridu jkunu jafu fejn verament sejrin u mhumiex ippreparati jaċċettaw dak li jingħad imma li mhux jipperswadihom. Semgħu wisq kliem fl-aqwa u fl-eċċellenzi varji li mhumiex lesti jidħku bihom infushom. Fil-gallarija partikolari tagħhom qed jaraw x’inhu għaddej, jistennew il-bidliet. Jistennew li jkun hemm linji politiċi differenti miż-żewġ naħat tal-Kamra. Fejn jistgħu jafdaw b’aktar f’dak li jħossu li huma piż u responsabbiltà għax-xhur u s-snin li ġejjin. Uħud qed jaraw l-elezzjoni tal-Parlament Ewropew li ġejja f’Ġunju 2024 bħala l-mument determinanti. Oħrajn le.

Dak li ġej

5. Fir-realtà hemm ċertu postponiment li dawk li mhumiex wisq konvinti qed jaraw. Dawk li jippretendu li dak li għandu jsir illum ma jdumx sa għada. Kemm dak li qed jaraw f’dan li ser jiġri hija ħaġ’oħra. Hemm diġà dawk li huma ċerti li xejn m’huwa ser jinbidel. Dawk li qed jesprimu l-opinjoni, xejn mimlija entużjażmu, li wara elezzjoni ġenerali oħra, tiġi meta tiġi, dan ser isir. Hemm xettiċiżmu li twieled, trabba u qed jissoda. Anzi, jekk wieħed jagħmel ħiltu biex jipperswadi l-kontra, xorta l-pożizzjoni tibqa’ dik li hija. Ċerti drabi, anzi agħar, fis-sens li tissoda iktar lil ħaddieħor fid-determinazzjoni li jgħid le. Dan għax waqt li jkun għaddej miegħek jarak f’għajnejh bħala ineffettiv fil-bżonn li jirnexxilek, ma’ oħrajn, iġġib il-bidliet li l-pajjiż għandu bżonn.

Diskorsi

6. Ħafna drabi ssibek f’dawk il-kliem li kont qrajt xi mkien: “His bluff had been called, and he was left in the position of the emperor without any clothes.” Is-sena li ġejja, il-pajjiż ser ikun aljenat bl-appuntament elettorali ta’ Ġunju u fih ser nisimgħu ħafna diskors. Dak tal-mexxejja u dak tal-kandidati separatament li max-xhur ser iħossu iktar il-libertà li jgħidu kif iħossuha huma, qisu mhumiex f’partit politiku, għax jaħsbu li ser jiġu eletti. Dan ser iservi ta’ paraventu komdu, u f’ħafna sens ser jixtri aktar żmien fil-Gvern fix-xhur li ser ikunu qed jgħaddu. Konvenjenza politika, imma mhux għall-poplu. Dan għax jaf li waqt id-duħħan u l-istorbju, ħtiġijietu mhux ser ikunu wisq fl-aġenda nazzjonali kif jixirqilhom li jkunu.

Il-punt jiġi wara

7. Waqt li l-Gvern ser jittama li l-miżuri li ħabbar illum jibqgħulu rilevanti għas-sitt xhur li ġejjin, u forsi fid-duħħan u fil-paraventi li qed naraw kontinwament jaf jirnexxilu, fuq in-naħa l-oħra hemm x’ser jiġri wara. Mhux biss, imma aktar f’dan iħares u jittama iktar li ma jkomplux jiżdiedu l-iskandli li kważi kellna kull xahar matul din is-sena. Jibqa’ jittama li d-dnubiet mortali u l-iżbalji kollha li saru fl-ewwel żewġ leġislaturi tiegħu ma jkomplux jiġru warajh. Xorta, f’dan kollu, hemm ir-realtajiet, il-fatti li ser ikomplu jiġu wara fuqu u jrid iwieġeb għalihom. L-ewwel: f’kemm il-poplu ser ikun f’pożizzjoni li jgħix ħajja deċenti li fiha almenu jlaħħaq. It-tieni: f’kemm il-poplu ser ikun konvint li għandu Gvern kapaċi jmexxih ’il quddiem. It-tielet: f’kemm huwa ser ikun kapaċi jifred lilu nnifsu mill-ewwel Gvernijiet Laburisti. F’dan, kif daqt naraw, ser isib ruħu fil-kliem li qrajt: “His bluff has been called, and he was left in the position of the emperor without any clothes.” U hemm, il-paraventi jaqgħu.