Showing posts with label Emmanuel Macron. Show all posts
Showing posts with label Emmanuel Macron. Show all posts

16.10.25

IDEAT

1. F’din il-parti ta’ din il-leġislatura huwa iktar determinanti dak li l-klassi politika qed timmira għalih. Id-dinja hija mimlija b’kumplikazzjonijiet tali li fir-realtà mhumiex jippermettu li jsiru l-iżvilupp u l-progress li l-paċi tippermetti. Hemm għarfien ta’ dan, ċertament fil-fatt li qed isiru sforzi varji sabiex il-kunflitti li qed ikissruna jieqfu. Dawk li huma l-iktar viċin tagħna jmissu l-istabilità u r-relazzjonijiet bejn l-Istati. F’dan, postna huwa iktar dak li nibqgħu ninsistu u nitkellmu li l-paċi hija possibbli u li hemm alternattiva għall-gwerer li għaddejjin. Nissudaw kull inizjattiva u ningħaqdu sabiex ngħinu għax mingħajr l-istabilità fir-reġjun ma nistgħux inħarsu lejn il-progress li ħaqqna.

Verament

2. Hemm f’dan ukoll sitwazzjonijiet politiċi li qed isibu d-diffikultà ulterjuri tagħhom fi ħdan l-Unjoni Ewropea. Huwa f’dan determinanti dak li Franza għaddejja minnu fil-preżent. Il-fatt li l-President Emmanuel Macron (1977) sab mill-ġdid li l-persuna li għażel biex jifforma gvern, Sébastien Lecornu (1986) ma rnexxilux, fiha x’wieħed jifhem. Il-mument politiku m’huwa faċli xejn. Fuq naħa President li għad għandu saħħa u piż internazzjonali kif rajna reċentement fil-Ġnus Magħquda, meta mexxa erbatax-il pajjiż sabiex jirrikonoxxu l-Istat Palestinjan u fuq l-oħra d-debbulizza politika interna bil-fatt li m’għandux maġġoranza flimkien mal-fatt li l-pajjiż jinsab iddominat minn partiti fl-esterm tal-lemin u tax-xellug. Il-pożizzjoni hija diffiċli ħafna u għad fadal tmintax-il xahar sabiex issir elezzjoni presidenzjali. Sa fejn ser tasal u anki jekk imur għal elezzjoni presidenzjali jew ġenerali, jew it-tnejn, hemm il-biża’ li l-pajjiż ser jibqa’ maqsum f’biċċiet li ma jippermettux stabilità.

Il-politika ta’ qabel

3. F’ħafna hemm l-għarfien li l-politika kif kienet issir minn bnedmin fis-seklu ta’ qabel naqset. Dik il-preparazzjoni, dik it-triq fil-ħsieb u d-dixxiplina nterna fil-bilanċ ta’ dak li hemm barra ma’ dak li hemm ġewwa l-bniedem ġiet abbandunata. Dawk li fis-snin li għaddew għamlu minn kollox biex ikissru din il-politika issa qed jieħdu l-konsegwenzi ta’ ħidmiethom. Sfortunatament wieħed irid jirrimarka wkoll li anki dawk li jieħdu ħsieb il-gazzetti, ukoll naqqsu mill-għarfien li jridu jirrispettaw lil dawn il-bnedmin u fl-istess ħin jaħdmu magħhom. Jekk fil-klassi politika Ewropea fil-preżent hemm kriżi, din, fil-parti l-kbira tagħha hija ġejja minn dan in-nuqqas ta’ formazzjoni. F’ħafna, f’dak is-sagrifiċċju li fil-ħajja huwa bżonnjuż sabiex wieħed ikun strument għas-sewwa u l-bidla t-tajba. Dan aktar mad-dożi ta’ dik il-vanaglorja inevitabbli.

Il-pożizzjoni


4. Il-pożizzjoni xorta tista’ tiġi salvata b’aktar għarfien li l-politika titlob mhux biss preżenza jew immaġini, imma sustanza. Dawk li fil-passat setgħu ħadmu jew ċapċpu għal dak li raw f’xi forma ta’ vantaġġ li l-ideoloġiji politiċi jispiċċaw forsi issa qed jifhmu kemm dan huwa żbaljat. Il-konsegwenzi tal-lum ġejjin proprju minħabba dan. Jekk hemm min qed jiddubita dwar il-proġett demokratiku li l-Unjoni Ewropea tirrappreżenta, jekk hemm min qed isib lilu nnifsu jammira lil min qiegħed jifrex l-awtoritarju allura sejjer lejn id-dittatorjali taħt is-sistema demokratika. Dan qiegħed jiżbalja u jmexxi lilu nnifsu fit-triq li minnha m’hemmx iktar loġika politika. Fil-fatt, quddiem dak kollu li hu għaddej, dan huwa l-punt ċentrali li wieħed irid jifhem.

L-Ordni fil-Ġustizzja


5. Id-dinja titlob l-ordni u titlob mill-bnedmin li jifformulaw proġetti politiċi li jġibu ġustizzja soċjali u jibnu fis-sewwa. F’ħafna qegħdin fil-pożizzjoni fejn m’għandniex aktar partiti politiċi li kapaċi jibgħatu l-messaġġ li jafu x’inhuma jagħmlu u jafu fejn iridu jmorru. Fil-passat kien hemm il-loġika ta’ dan, anki jekk kien hemm proġetti politiċi konfliġġenti, daqqa ħafna u daqqa inqas. Imma kien neċessarju sabiex wieħed jidentifika x’viżjoni tal-ħajja, tal-bniedem, tas-soċjetà, partit politiku kien jirrappreżenta. Il-manifesti politiċi kienu ċari fl-ideat tagħhom. Kemm kellhom raġun fuq kollox jew fuq il-ftit trid tgħidilna l-istorja, imma l-fatt jibqa’ li kien hemm fiduċja fil-politika, fil-politiċi u fl-istampa. Kien hemm dan għax il-poplu kien jaf u jafda li dak li kienu qed iwettqu kien qiegħed isir għax kienu jemmnu fi proġett politiku partikolari u mhux minħabba aġendi oħra.

’Il Quddiem b’Dinjità

6. F’dan, tul din il-ġimgħa kont preżenti għall-preżentazzjoni ta’ dan il-ktieb, b’inizjattiva tant tajba tal-kollega u Deputat tagħna, Ivan Bartolo. Wieħed li ħaqqu attenzjoni u qari. Kull paġna hija mimlija b’punti li jolqtuk. Fuq dan, fl-ewwel sentenzi huwa kiteb hekk: “Fil-qalba nett tal-viżjoni tagħna hemm il-prinċipju tas-solidarjetà bejn min hu b’saħħtu u min hu inqas b’saħħtu, bejn min għandu l-ġid u bejn min jinsab f’xifer il-faqar, bejn l-ixxurtjat u dak żvantaġġat. Dan il-proġett huwa stqarrija ta’ mpenn biex jinħoloq il-ġid f’pajjiżna u dan il-ġid jinfirex b’mod speċjali fost il-foqra.” Dan proprju li l-bnedmin f’din is-soċjetà qegħdin jippretendu. Din hija l-linja li l-poplu jrid sabiex wieħed jara l-progress fil-ġustizzja soċjali li tant għandna iktar il-bżonn tagħha.

Hemm min irid iżarma

7. F’partit bħal tagħna għandna għalhekk ferm aktar għad-dispożizzjoni tagħna wirt politiku li huwa preżenti u attiv. Dak li nkiteb qabel, u dak li sar qabel huwa f’idejna sabiex nagħrfuh u nimxu miegħu b’intelliġenza. L-ankri politiċi tagħna hemm jinsabu. Il-pedamenti huma diġà stabbiliti u m’hemmx bżonn li wieħed jipprova jibni mill-ġdid dak li huwa diġà f’postu. Hemm, iva, il-bżonn li wieħed jgħix fih mill-ġdid u jiftaħ l-aperturi tiegħu biex minnhom jgħaddi r-riħ it-tajjeb. Forsi wkoll, wieħed idur u jifhem l-inkwadri li hemm imdendla u l-għarfien li m’aħniex neqsin minn ideat jew proġetti politiċi veri. Pajjiżna għandu bżonn lura b’saħħa politika ta’ ideat. Politika ta’ sustanza li twieġeb għal dak li għaddejjin minnu, bil-loġika tal-ordni fil-ġustizzja li nħaddnu. Dan għax fl-istorja politika huma l-ideat dawk li jrebbħu jew iċekknu partit.


10.7.24

NIEĦDU SEHEM, MA NKUNUX INDIFFERENTI

1. M’hemmx dubju li mill-aħħar elezzjonijiet hemm il-lezzjonijiet x’jittieħdu. Tagħna ċertament, u ta’ oħrajn ukoll. Imma f’din il-ġimgħa li bdejna, bla dubju ta’ xejn dawk Franċiżi ta’ direzzjoni. Lezzjoni li l-ideat tal-lemin lemin u dawk tal-lemin estrem jistgħu jirbħu biss jekk parti kbira mill-poplu ma tmurx tivvota. Vuċijiet li huma, skont ir-riżultati, f’minoranza nazzjonali. Dawn ix-xenarji jitwieldu fl-astensjonijiet, fl-indifferenza ta’ dawk li jħallu d-deċiżjonijiet f’idejn oħrajn. Sa ftit ġimgħat ilu, ir-rebħa kienet tindika li sejra lejn Marine Le Pen, bil-konsegwenzi daqshekk ċari sija għall-pajjiż innifsu, kif ukoll għalina fl-Unjoni Ewropea. Xenarji xejn tajba, meta wieħed jikkunsidra dak li ilu jingħad.

Rappreżentanza


2. Dan ifisser li fuq livell Ewropew, għal dan il-pajjiż hemm rappreżentanza mod, mentri fuq dak nazzjonali mod ieħor. Fil-Parlament Ewropew għandu iktar deputati fuq il-lemin estrem, mentri f’dak tal-pajjiż hemm iktar dawk tax-xellug u taċ-ċentru. F’dan hemm evidenti li l-biża’ ta’ maġġoranza parlamentari tal-lemin estrem twassal għal ferm iktar persuni li jmorru jivvutaw. Kien hemm madwar 70% li din id-darba tefgħu l-vot tagħhom. Is-sitwazzjoni nbidlet proprju għax saret mobilitazzjoni qawwija li kienet ilha ma ssir fil-poplu. Kien hemm punt ta’ għaqda u militanza kontra proġett politiku li mhuwiex la Ewropew u anqas tant fit-tradizzjoni Repubblikana Franċiża li wasslet sabiex diversi differenzi jitwarrbu. Kienu ħafna d-distretti elettorali fejn ħafna kandidati ċedew sabiex ikun hemm kandidat wieħed kontra l-partit RN. Strateġija u ħidma li tidher li rnexxiet.

Sinjali

3. Il-politika tal-lemin estrem hija: l-ewwel, żbaljata fiha nnifisha; u t-tieni, fil-memorja kollettiva għad hemm kultura politika li għadha ħajja fl-għarfien tal-ħsara li din wettqet fil-passat, kif ukoll għarfien ta’ dak li tista’ tagħmel fil-preżent. Sinjal ċar ukoll għal diversi partiti oħra fix-xenarju Ewropew li qabdu dawn il-pożizzjonijiet. Daqshekk ieħor għal dawk fl-Italja, li tul din il-kampanja resqu viċin ta’ Le Pen. Uħud, bħal Matteo Salvini żżejjed, u oħrajn, bħal dawk ta’ Giorgia Meloni, li dehru li ma kinux ser jiddejqu b’rebħa għal Le Pen. F’dan sinjal għalihom ukoll illi f’dak il-pajjiż, is-suċċess elettorali passat tagħhom iddependa prinċipalment fuq in-nuqqas ta’ parteċipazzjoni elettorali, anzi, fuq l-indifferenza li daħlet. Lezzjonijiet għal dawk li sfortunatament qegħdin jikkuntentaw bil-maġġoranzi relattivi. Jekk iċ-ċentru ta’ Antonio Tajani u x-xellug ta’ Elly Schlein jinżlu aktar viċin il-poplu, il-pożizzjoni fis-saħħa elettorali tinbidel. Mhux biss, imma jagħrfu aktar il-preżenza tal-Insara impenjati fil-politika.

Post l-Insara

4. F’dan l-appuntament, il-pożizzjoni fl-elezzjoni Franċiża kienet iktar diffiċli għal diversi Kattoliċi li sabu ruħhom maqsuma. Rajt u qrajt b’numru ta’ persuni magħrufa fil-kamp soċjali li resqu lejn Le Pen. Id-deċiżjoni li ttieħdet mill-Presidenza Emmanuel Macron fuq numru ta’ valuri marbuta mal-ħajja, l-iktar il-kwistjoni tal-abort, ġiebet dan ukoll. Mhux biss, imma l-periferija li għadha marbuta mal-agrikoltura fit-tradizzjonijiet tagħha li tħossha abbandunata, kienet ukoll parti minn dan. Biss, il-kampanja elettorali f’dan kienet effettiva u diversi, minkejja dak li ma jaqblux miegħu, ivvutaw sabiex il-lemin estrem jibqa’ barra. Pożizzjoni li torbot aktar mal-appell u d-diskors li sar mill-Papa Franġisku fi Trieste il-Ħadd li għadda, 7 ta’ Lulju 2024, f’laqgħa fejn it-titolu kien dan: “Al cuore della democrazia. Partecipare tra storia e futuro”.

Direzzjoni

5. F’diskors attent u mill-iktar preċiż saret sejħa sabiex l-Insara ma joqogħdux lura, imma jieħdu sehem fil-ħajja politika. Imorru lura biex iħaddmu s-solidarjetà u s-sussidjarjetà. Iċċita wkoll tlett persuni marbuta mad-dinja Demokristjana. Ittieħdu bħala gwida u riflessjoni kitbet Giuseppe Toniolo, Aldo Moro u Giorgio La Pira, u dan quddiem il-ħsieb li preżentement id-demokrazija “non gode di buona salute” (mhix tgawdi minn stat ta’ saħħa tajjeb). Fih hemm ukoll rikonoxximent dirett għall-kontribut determinanti li l-Kattoliċi servew fid-dinja politika u għat-tisħiħ tad-demokrazija. Dawk li bħalna jemmnu li d-demokrazija hija valur li jrid jiġi protett u ssudat kontinwament. Il-Papa Franġisku f’dan jieħu, anzi, bħala definizzjoni tal-kelma ‘demokrazija’ dak li Toniolo kien iddikjara iktar minn mitt sena ilu. F’dak li ra bħala l-ordinament ġuridiku li jġib forzi varji f’daqqa sabiex jintlaħaq il-ġid komuni, u dan għall-vantaġġ ta’ dawk l-iktar ’l isfel fis-soċjetà.

Il-kejl veru

6. Iktar f’dan għażel kelmet Moro f’dak li għandu jkun il-kejl u r-regola sabiex wieħed jara jekk soċjetà hijiex verament demokratika jew le. Huwa jislet, b’għarfien partikolari, dawn il-kliem: “Uno stato non è veramente democratico se non è al servizio dell’uomo, se non ha come fine supremo la dignità, la libertà, l’autonomia, della persona umana, liberamente si svolge e nelle quali essa integra la propria personalità.” (Stat mhuwiex verament demokratiku jekk mhuwiex għas-servizz tal-bniedem, jekk ma jkollux b’għan suprem id-dinjità, il-libertà, l-indipendenza tal-persuna umana, li liberament tibni u tiżviluppa l-personalità tagħha). Direzzjoni ċara u kejl politiku veru għal kull pajjiż u partit politiku, iktar u iktar jekk huwa bħal tagħna, Demokratiku Kristjan.

Passjoni politika

7. Id-diskors fih ħafna x’wieħed jgħarbel u jifhem. Imma huwa sejħa qawwija oħra għal dawk li jridu jgħixu ta’ Nsara li l-politika hija parti mis-servizz tagħhom fis-soċjetà. Huwa jħeġġeġ b’saħħa u qawwa. Anzi, laqatni l-kliem tiegħu hekk: “Dobbiamo riprendere la passione civile, questo, dei grandi politici che noi abbiamo conosciuto.” (Irridu naqbdu mill-ġdid din il-passjoni ċivili, dik li rajna politiċi kbar iħaddmu u jħaddnu.) Kif ukoll dak li qabbel il-politiku mar-ragħaj li jrid ikun qabel il-poplu, flimkien miegħu, u fil-qalba tiegħu. Kliem li, fl-opinjoni tiegħi, għandu jkompli jħeġġiġna sabiex ikollna iktar politiċi Nsara impenjati. Aktar li għandhom għarfien tal-ideat li d-duttrina soċjali tal-Knisja tgħallem. Aktar nies ta’ veru, awtentiċi, u mhux dawk li jħarsu lejn l-immaġini jew ir-ripetizzjoni tal-istess kliem li fl-aħħar tal-ġurnata ma jfisser xejn. F’dan kollu, ċertament, ħidmet l-Insara hija determinanti. Proprju għalhekk għandna nieħdu sehem u ma nkunux indifferenti.

24.6.24

TAMIET IT-TAMBARA

1. Għaddejjin minn perjodu mimli bi sfidi ġodda. Uħud konna ħsibna li ser jintrikbu fl-aħħar elezzjonijiet tal-Parlament Ewropew, imma llum fhimna li morna f’oħrajn. Kien hemm diversi li emmnu f’dak li seta’ jsir, b’fidi, fiduċja u speranza. Oħrajn le. Kien hemm politiċi varji fl-Ewropa li tkellmu u użaw il-ħsieb li l-votant għandu jittama f’futur aqwa milli għandu. Kemm dawn seħħilhom hija ħaġa oħra. Sija dawk li xeħtu u esprimew l-opinjoni tagħhom, kif ukoll dawk li jmexxu. Mhux kulħadd irreaġixxa l-istess. Uħud aċċettawhom; oħrajn le.

Franza


2. Dan ħareġ iktar fiċ-ċar f’dan il-pajjiż viċin tagħna, bħalissa mmexxi mill-President tar-Repubblika Emmanuel Macron. Ir-riżultat m’għoġbux tant li ddeċieda kif jista’ jxolji l-Parlament u jsejjaħ elezzjoni ġenerali. Fit-30 ta’ Ġunju, bħallum ġimgħa, jinxeħtu l-ewwel voti. Sejħa elettorali li hija skabruża minnha nfisha. L-iktar għax ħadet lil diversi b’sorpriża. Iż-żieda tal-vot fuq il-Partit tal-lemin estrem, Rassemblement National, u t-tnaqqis qawwi f’dak ta’ Macron wassal għal dan. Wassal iktar sabiex ix-xenarju politiku nqaleb. Fuq naħa sabiex il-partit moderat u attent ta’ Les Republicains isib ruħu maqsum, bil-kap Eric Ciotti (1965) jiddikjara fil-11 ta’ Ġunju li lest li jidħol f’alleanza mal-lemin estrem tar-Rassemblement National u diversi ma jaqblux u jesiġu li jitkeċċa mill-partit. Fuq l-oħra, ix-xellug li ddeċieda fl-istess jum li jingħaqad fi Front Popolari, b’ġabra ta’ persuni fl-estrem u l-moderati bħal Oliver Faure (1968) tal-Partit Soċjalista. X’ser jiġri ma nafux, imma dak li jseħħ ser ikollu effett qawwi fl-Unjoni Ewropea.

Rebbieħa

3. Fil-fatt, kif jikteb tajjeb The Economist ta’ din il-ġimgħa, hemm din it-tendenza li ssejjaħ elezzjoni meta titlef fl-elezzjonijiet Ewropej jew amministrattivi. Mill-istess, l-ewwel jingħad hekk: “Politicians defiantly demanding voters either back them or sack them is one of those gory European specialities.” (Li politiċi jisfidaw u jesiġu mill-votanti li jew ikunu warajhom inkella jneħħuhom hija speċjalità Ewropea kerha.” U wkoll: “The early-election gambit is called upon because it does sometimes work.” (Is-sogru li tmur għal elezzjoni bikrija ċertu drabi jaħdem.) Jiġu ċitati diversi eżempji li marru naħa jew oħra. Imma l-fatt jibqa’, fih innifsu, mimli sogru. L-ewwel, għax id-deċiżjonijiet għall-futur iridu jittieħdu malajr. It-tieni, għax jista’ jkun li flok wieħed jimxi ’l quddiem jispiċċa verament barra mill-poter.

Ir-Renju Unit

4. Dan huwa aktar u aktar ikkumplikat għax ftit wara, fl-4 ta’ Lulju, ser ikun hemm vot, ukoll imsejjaħ “malajr”, mill-Prim Ministru tal-Partit Konservattiv Rishi Sunak (1980) proprju wara telfiet elettorali amministrattivi qawwija. Deċiżjoni forsi wkoll mistennija minn uħud, imma li ċertament ser tiftaħ il-bieb għal bidliet fil-Gvern. Waħda li minnha, Keir Starmer (1962), mexxej tal-Partit Laburista Ingliż ser isib ruħu fir-responsabbiltà li jmexxi lil pajjiżu ’l quddiem. Il-pożizzjoni li sejra tiżviluppa biċċa biċċa hija dik marbuta ma’ kemm ser tkunlu l-maġġoranza fil-Parlament. Diversi huma l-ispekulazzjonijiet, imma ċertament ser ikun hemm bidla. F’dan ukoll hemm vuċi popolari li xebgħet mill-ħmerijiet li rat f’dawn l-aħħar snin.

Fl-Ewropa

5. Dan kollu huwa iktar determinanti f’dak li ġej fl-għażliet fix-xenarju tal-Unjoni Ewropea. Fuq naħa d-deċiżjonijiet marbuta mal-kompożizzjoni tal-maġġoranza politika li ser tingħaqad mal-Partit Popolari Ewropew biex tmexxi, u fuq l-oħra l-għażliet tal-uffiċjali. Il-kompromessi li ssoltu jakkumpanjaw dawn il-mumenti ser ikunu iktar interessanti u diretti għalina. L-iktar għax fuqhom jiddependi jekk tiġix konfermata jew le Roberta Metsola, li ġiet diġà konfermata mill-Partit Popolari Ewropew bħala l-kandidata tiegħu. Imma mhux biss. Il-karigi l-oħra, fosthom determinanti, ser ikun min jidħol fis-siġġu ta’ Josep Borrell (1947) bħala dak li huwa kkunsidrat bħala l-Ministru tal-Affarijiet Barranin. Dak li ser isir f’dawn l-elezzjonijiet, direttament dawk Franċiżi, huwa ta’ piż. Nittamaw li l-Unjoni Ewropea tibqa’ forza li tieħu deċiżjonijiet politiċi tajba.

Hemm ħafna


6. F’dan kienu u jibqgħu jkunu ħafna dawk li jtambru favur futur aħjar. Dawk li jitkellmu u jimbuttaw lejn iktar forom varji ta’ tamiet. Kemm minnhom iżommu l-kelma, jew ikunu fil-pożizzjoni li jibqgħu magħha, jiddependi mill-elettorat. F’dan, kemm votanti li jemmnu u jagħtu l-kunsens tagħhom. Fix-xhur li ġejjin ser naraw kemm dak kollu li ngħad jiġix materjalizzat. Iktar u iktar meta kull politiku jagħraf li mingħajr it-tamiet ta’ futur aħjar ma jkollux u la viżjoni u wisq inqas programm lejn il-futur. Ninsabu verament fi żminijiet diffiċli u ikkumplikati iktar mis-soltu, imma dan ma jneħħilniex il-bżonn li nħarsu ’l quddiem b’tama. Nibqgħu, f’dan, fost dawk li jtambru sabiex l-affarijiet isiru sewwa u f’pajjiżna jkun hawn verament it-tama għal ħajja aħjar milli għandna.

ĦAL TARXIEN/RAĦAL ĠDID – TRIQ NAZZARENU – XOGĦLIJIET

35817. L-ONOR. CARMELO MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru għall-Kultura, l-Artijiet u l-Gvern Lokali: Jista’ l-Ministru jgħid x’xogħlijiet...