Showing posts with label kriżi finanzjarja. Show all posts
Showing posts with label kriżi finanzjarja. Show all posts

9.1.12

Fil-maltemp il-kaptan it-tajjeb

1.    Għaddiet sena mimlija attività politika.  Eventi li, f’daqqa, rari ħafna jseħħu fl-istorja u fil-karriera ta’ bnedmin li jkunu ddedikaw ruħhom għas-servizz tal-pajjiż.  Minn barra, diversi jaħsbu li min jiġi elett qiegħed hemm għall-vanaglorja tiegħu, sabiex ikun jidher sabiħ u meqjus mill-oħrajn.  Imma r-realtà ta’ kuljum hija kompletament differenti.  Is-sitwazzjonijiet, l-intoppi, il-kumplikazzjonijiet li jqumu kontinwament ma jagħtux ħajja komda, iżda waħda li titlob attenzjoni, applikazzjoni u perseveranza.  Il-politiku jrid jaffronta dak li jkollu quddiemu bl-aħjar abbiltajiet tiegħu, bil-valuri li jħaddan.  Tkun aktar tard fl-istorja, wara ċertu trapass ta’ żmien li l-ġudizzji jsiru, lejn naħa jew oħra.

2.    Il-politiku huwa ħafna drabi bħal dak il-baħri abbord bastiment sejjer minn post għall-ieħor.  Dak li huwa politiku nisrani għandu sejħiet oħra, iktar qawwija, quddiemu.  Tul is-sena li għaddiet irriflettejt diversi mumenti fuq il-kitba li tiddeskrivi, l-ewwel, lil Sidna Ġesù Kristu fuq id-dgħajsa tas-sajjieda jistrieħ; u t-tieni, dik li mhux abbord, imma jitla’ fuqha.  Kull darba l-ambjent huwa wieħed ta’ nkwiet, ta’ periklu, ta’ ilmijiet qawwija tant li jkunu ser jaqilbu kollox.  Il-baħrin, l-appostli jinkwetaw jaraw wiċċ il-mewt imma l-kalma tfeġġ lura.

3.    Il-baħri ma jagħżilx li jipprova jibdel il-maltemp fi bnazzi, jaf li ma jistax jibdel il-kurrenti tal-baħar jew il-forza tal-mewġ u tal-irjiħat – irid biss jaffrontahom.  L-istess in-nisrani – jaf li ladarba huwa mgħobbi bis-salib, irid iġorru t-telgħa kollha.  Ix-xenarju li għaddejna minnu u li preżentement ninsabu fih huwa wieħed iebes u diffiċli.  L-ilmijiet huma qawwija u l-kurrenti m’humiex ta’ wiċċ il-baħar imma ġejjin minn taħt.  Min għandu rasu fuq għonqu jaf li l-prospetti għal din is-sena huma iebsa.  Jilludi lilu nnifsu u lill-proxxmu tiegħu min qiegħed jipprova jagħti x’wieħed jifhem li għal din is-sena mhux ser ikollna nkwiet ekonomiku bid-diffikultajiet soċjali li dan iġib miegħu.

4.    Innutajt li qed isir il-punt żbaljat mill-Oppożizzjoni li d-diffikultajiet li qed naraw ġejjin huma marbuta ma’ sitwazzjonijiet lokali.  L-argumenti mressqa jinjoraw ovvjament il-fatt li l-problemi li l-Ewropa, il-Mediterran u d-dinja hemm ser jibqgħu, imexxi min imexxi lil dan il-poplu.  Il-pern tal-loġika f’dan hu: x’abbiltajiet politiċi għandu bżonn dan il-pajjiż sabiex nassiguraw, l-ewwel, li l-ekonomija tibqa’ tikber u tiġġenera x-xogħol; it-tieni, li ma mmorux lura fil-pakkett soċjali tagħna sabiex min huwa minn taħt jibqa’ jiġi mgħejun.  Kif jgħidu: kif aħna nafu, kif ser inkunu le.

5.    F’dawn is-snin ta’ din il-leġislatura u ta’ qabilha nżammew l-istabilità ekonomika u l-paċi soċjali proprju għax min qiegħed imexxi għaraf minn qabel is-sinjali taż-żminijiet u ħa d-deċiżjonijiet it-tajba.  L-istatistika mhix kwantifikabbli fin-numri elettorali jew politiċi, imma fil-kapaċità, l-għaqal u l-abbiltà li tara dak li ġej u tieħu l-passi.  Għal dawk li għadhom jaħsbu li l-istat ekonomiku u soċjali ta’ dawn il-gżejjer huwa wieħed faċli u sempliċi li b’miżura waħda tista’ ssolvi l-problemi kollha huma għal kollox żbaljati.  Min jidħol fit-tmun ta’ dan il-bastiment jaf li jrid mill-ewwel ikun preparat sew u m’hemmx żmien għall-apprendistat għax il-ħsara li ssir tkun waħda irreversibbli.

6.    Il-kaptan għandu fuqu r-responsabbiltà tal-baħrin u l-passiġġieri, kif ukoll tal-bastiment.  Fil-maltemp, deċiżjonijiet tajba jżommu lil kulħadd għaddej – dawk ħżiena jwasslu għat-telfien u għad-diżastri.  Preżentement, maltemp u maltempati għandna għal quddiemna.  L-istabilità ta’ kollox tiġi proprju mill-għarfien li hemm il-bżonn li nibqgħu nitmexxew tajjeb.  Il-verità hija li f’dan il-maltemp kaptan tajjeb għandna – wieħed li m’hemmx dubju li jkompli juri lilu nnifsu fl-abbiltajiet sħaħ tiegħu.  Fuq in-naħa l-oħra l-verità hija wkoll li ma hemmx previżjonijiet ta’ ibħra kalmi.

4.1.12

Inħarsu 'l quddiem

1.         Dik li għadha kif għaddiet kienet sena mill-iktar impenjattiva u interessanti għalina bħala pajjiż, bħala poplu.  Għalina l-poplu li aħna mdorrija b’valuri sodi ta’ solidarjetà, li ngħinu lil xulxin fil-mumenti d-diffiċli nafu li dawn l-aħħar xhur ser jibqgħu fil-memorja.  It-taqlib li rajna fil-parti ta’ fuq u ta’ taħt tal-Mediterran sawwarna fid-deċiżjonijiet li kellhom jittieħdu.  Tkissru gvernijiet, inbidlu dittaturi, oħrajn mietu, diversi oħra tilfu ġidhom – l-effetti ta’ dan irridu nqisuh fis-sena li ġejja.  F’dawn ix-xhur li għandna quddiemna ser immissu mal-effetti ta’ dawn it-terremoti ekonomiċi u politiċi.

2.         Huwa minnu li dawn il-jiem, ġustament, jeħduna fil-passat.  Niċċelebraw il-Milied u l-jiem ta’ qabel u ta’ wara b’intensità, sija mill-aspett reliġjuż – dik tat-tfittxija kostanti tal-bniedem għall-verità, kif ukoll minn dak familjari u soċjali.  Mingħajr ma rridu ninqatgħu mir-rutina tas-sena u naħsbu fi ħwejjeġ oħra.  Fejn ser nisimgħu l-quddies, x’ser insajru, għand u ma’ min ser naqsmu l-kumpanija.  Dan huwa sew fih innifsu, ovvjament mhux fl-abbuż, imma fid-dożi ġusti li jżidu u mhux li jneħħu mill-pjaċir.

3.         Biss ilkoll nafu li mal-bidu tas-sena rridu nimpenjaw ruħna ferm iktar direttament sabiex ngħelbu l-isfidi li diġà qegħdin naraw li ġejjin, kif ukoll dawk li żgur ser jinqalgħu.  Min f’dawn il-gżejjer u f’din id-dinja għandu rasu fuq għonqu jaf li ser ikollna tnax-il xahar ta’ baħar imqalleb sew.  Trid impenn, determinazzjoni, perseveranza u dożi qawwija ta’ esperjenza sabiex jiġu affrontati, konfrontati u, sa fejn hu possibbli, megħluba.  Meta nħarsu lura u naraw x’ġara fil-Greċja, fl-Italja, fi Spanja u fil-Portugall nifhmu kemm irreżistejna u ħdimna bil-għaqal.  Ħaddieħor ġie mkaxkar mill-eventi u l-popli ta’ dawn il-pajjiżi d-daqqa qed iħossuha sew, mentri aħna bqajna għaddejjin.

4.         Minkejja t-taqlib evidenti fil-parti tal-Mediterran, bqajna naraw żieda fit-tkabbir ekonomiku u fil-ħolqien ta’ postijiet ġodda tax-xogħol.  Biss, dawn ir-riżultati li ksibna ma jfissirx li waqgħu f’ħoġorna u li huma garantiti għas-sena li ġejja.  Irridu nibqgħu naħdmu għalihom fix-xenarju li diġà qiegħed jiżviluppa.  Irridu nifhmu li s-sitwazzjoni finanzjarja kompliet taggrava u l-effetti tagħha ser ikomplu jikkumplikaw.  It-triq 'l isfel ħadd għadu ma jista’ jiddikjara li waqfet u issa lkoll bdejna telgħin 'il fuq.  Nittama li tul is-sena li ġejja nkunu nistgħu ngħidu dan, però għandi ħafna dubji.

5.         Il-pajjiż tagħna sa issa rnexxielna nżommuh lura kemm stajna mill-pilloli morri li qiegħed jieħu ħaddieħor.  Dan sar għax impenjajna ruħna bil-lejaltà lejn dan il-poplu li vvutalna.  Il-ġurament li ħadna li naħdmu kemm nifilħu biex inżommu 'l-poplu miexi 'l quddiem fil-maltemp li għandna, żammejna miegħu sew.  Żammejna li naraw li f’kull settur naħdmu b’intelliġenza biex, mid-drapp li għandna, nfasslu kemm jista’ jkun.  Inħares madwar il-Kabinett tal-Ministri u jiġu quddiem għajnejja d-diversi passi li ġew meħuda, uħud kbar u wħud żgħar, li servew.  Servew biex jibdlu, biex nibqgħu nikbru u ma niġux wieqfa, bħal ma qiegħed ħaddieħor.

6.         Hemm ħidma kbira li trid issir fil-jiem li ġejjin – waħda li mhix ser tkun faċli għax meta l-ekonomiji ta’ madwarna mhumiex javvanzaw, aħna ser inbatu wkoll.  Biss, nibqgħu determinati li nagħtu s-sehem tagħna bil-valuri li nħaddnu.  F’dawn l-aħħar xhur, il-ġustizzja soċjali ma naqsitx u anqas inxteħtet 'il barra.  Żammejna d-dimensjoni soċjali fil-politika tagħna.  Ma bqajniex lura milli naffermaw li l-bniedem jiġi qabel l-ekonomija.  Anzi, ħadna ħsieb li nibqgħu niggarantixxu l-qafas soċjali tal-Istat.

7.         L-isfida għalina hija li nkomplu niddefendu dak li għandna billi nkabbru l-ekonomija fil-qafas tal-valuri nsara tagħna.  Inħarsu 'l quddiem, preparati li naħdmu bil-forza kollha li għandna għall-ġid ta’ dan il-poplu.  Minn qalbi nawgura s-Sena t-Tajba lil kulħadd.


15.12.11

Ċertezza u stabilità

1.         Dan kien u għadu l-messaġġ mill-iktar ċar li ħareġ mill-aħħar laqgħa tal-Kunsill Ewropew ta’ nhar il-Ħamis u l-Ġimgħa.  Il-Prim Ministru tagħna attenda għal waħda mill-iktar laqgħat determinanti fl-istorja tal-Ewropa.  Kien hemm, jiddefendi l-interessi nazzjonali u fl-istess ħin iħares ‘il quddiem lejn dak li ser jiżviluppa fix-xenarju ekonomiku sabiex is-soċjetà tagħna ma tbatix.  Il-bieraħ filgħodu, fid-dikjarazzjoni parlamentari li huwa għamel, kien jidher evidenti li l-impenn tiegħu wassal sabiex jintlaħqu dawn il-miri - dawk li permezz tagħhom inkomplu nipproteġu l-ekonomija tagħna u fl-istess ħin nassigurawlha t-tkabbir.  Ftit jifhmu kemm dawn il-jiem kienu importanti u kruċjali għalina lkoll.

2.         Ngħid dan għax il-fatt li aħna maqtugħa bil-baħar mill-bqija tal-Ewropa, kif ukoll li d-dimensjonijiet ġeografiċi tagħna huma li huma, jwassal diversi minna biex jaħsbu li d-dinja tibda u tispiċċa minna, mentri r-realtà hija li aħna dħalna fil-qalba tal-Ewropa.  M’għadniex dawk li huma parteċipanti passivi, iżda qegħdin attivi.  Ftit japprezzaw li waqt li fil-jiem li għaddew il-Gvern ħabbar pakkett ta’ numru ta’ inizjattivi u miżuri pożittivi li ser ikomplu jassiguraw it-tkabbir, Stati Ewropej oħra qegħdin ibatu sew.  M’aħniex nifhmu u forsi ninfurmaw biżżejjed dak li hemm għaddej u dak li qed isir f’dawn il-gżejjer.  Dan għax Stati Membri Ewropej jafu li l-istat tal-ekonomiji tagħhom mhux tajjeb u jridu jitħabtu sew sabiex iġibu lilhom infushom lura fit-triq lejn ekonomija soda.

3.         F’dawn il-gżejjer m’għandniex l-inkwiet li għandhom l-oħrajn għax ħsibna minn qabel.  F’dan il-Kunsill, il-pajjiżi kollha li għandhom is-sistema tal-munita unika ewro u oħrajn qablu li d-defiċit irid ikun bilfors mat-3% u jrid jonqos pass pass, sena sena b’0.5%.  Dan aħna diġà qegħdin inwettquh u għalhekk għandna l-istabilità u ċ-ċertezza ekonomika li ħaddieħor m’għandux.  Però hija verità li f’dawn il-gżejjer, mertu jew ta’ nuqqas ta’ informazzjoni jew misinformazzjoni, hawn min kważi kważi jiċħad dan kollu.  Fostna nsibu min tant ma jistax jemmen il-kuntrast li ma jridx jisma’ bil-problemi li għandu ħaddieħor.  Hawn tiġri mas-saqajn ċaħda mentali tal-fatt li f’dan l-Istat, is-sitwazzjoni soċjali u ekonomika hija ferm aħjar minn diversi oħra.  Din forsi ġejja minn min ma jridx jemmen l-aħbarijiet barranin jew minn min ma jaqrax u ma jsegwix.  Li hu żgur hu li għandna min jiċħad dak li huwa quddiemna.

4.         Hemm bżonn proċess aqwa mill-mezzi ta’ informazzjoni sabiex jispjegaw dak li huwa għaddej barra minn xtutna u li aħna, bħall-passat, parti minnu.  Hemm realtà li hija għaddejja, tiżviluppa b’saħħa u veloċità li jekk ma jkunx hemm għarfien sħiħ tagħha u tal-konsegwenzi li tista’ ġġib, inkunu qed nagħmlu disservizz lis-soċjetà.  Ma kienx hemm biżżejjed spjegazzjoni ta’ dak li wassal sabiex ix-xenarju Ewropew jiżviluppa f’pożizzjonijiet xejn faċli.  Is-sitwazzjoni ekonomika li żviluppat b’rapidità u li uriet diversi mankanzi, fosthom fit-tmexxija politika, ma ġietx divulgata u hemm bżonn li tiġi.  Jekk dan il-pass ma jsirx inkunu qed immorru lura minn proċess demokratiku neċessarju - wieħed li jassisti sabiex nifhmu x’kienu l-kawżi ta’ ħaġa u oħra u l-analiżi sussegwenti tal-effetti.

5.         Dan huwa iktar u iktar importanti fl-attakk żbaljat li żviluppa fuq il-munita komuni tal-ewro.  Kien hemm min għadu jrid jiċħad l-effetti pożittivi ta’ munika unika.  Jiċħad ukoll il-passi pożittivi li pajjiżna akkwista.  L-ewwel, bid-dħul tagħna fl-Unjoni Ewropea li permezz tiegħu għandna issa d-dritt li niddefendu u fl-istess ħin ninfluwenzaw u nibdlu d-direzzjoni tal-politika ekonomika Ewropea li qabel ma kellniex alternattiva ħlief li nibqgħu passivi għaliha.  It-tieni, bid-dħul tagħna fil-munita ewro, li assigura stabilità u ċertezza interna, li qabel ma kellniex b’daqshekk saħħa.  It-tielet, li ġejna f’pożizzjoni ekonomika li tippermettilna nikkompetu ferm u ferm iktar aħjar fis-setturi kollha li għandna: finanzjarji, industrijali u marittimi.  Id-deċiżjonijiet li ġew meħuda mill-Prim Ministru Lawrence Gonzi f’dawn iż-żewġ leġislaturi, illum servew sewwa.

6.         Sewwa qal “The Economist” ftit jiem ilu fl-editorjal tiegħu: “The consequences of the euro’s destruction are so catastrophic that no sensible policymaker could stand by and let it happen”.  Iċ-ċertezza u l-istabilità ekonomika huma determinanti mhux biss f’pajjiżna, iżda wkoll fl-Unjoni Ewropea.  Mexxej tajjeb għal ma għandna assigura li ħadna passi li bihom stajna nwieġbu għall-isfidi bi flessibilità ikbar.  Għandna bniedem raġjonevoli, preparat u determinat biex insegwu t-triq tal-ġid u tal-għaqal.  M’aħniex ser ngħaddu minn dak li għaddej minnu ħaddieħor, però dan ma jfissirx li m’għandniex l-intoppi ekonomiċi tagħna.  Irridu nibqgħu attenti.  Nibqgħu nħarsu ‘l quddiem sabiex dak li ġie milħuq f’dan il-Kunsill Ewropew jassigura iktar stabilità u ċertezza.  Postna qiegħed fl-Unjoni Ewropea u fil-munita ewro għax permezz tagħhom nistgħu nibqgħu nnaqqsu d-debitu mingħajr ma jonqos l-iżvilupp ekonomiku u soċjali.

24.11.11

Tibdil fi Spanja

Fil-laqgħat tal-Kunsill tal-Ministri tal-Ġustizzja, l-Intern u l-Immigrazzjoni ġewwa l-Unjoni Ewropea sibtni nsir naf persuni ta’ intelliġenza ġejjin mill-irkejjen kollha tas-27 Stat Membru.  Kienu diversi li magħhom bnejt rapport personali li għenni nifhem dak li kien għaddej u li ngħaddi aktar malajr kelmtejn fuq dak li kont nara jien.

Alfredo Perez Rubalcaba (xellug) illum huwa l-Kap tal-Oppożizzjoni fi Spanja
Wieħed minn dawn kien Alfredo Perez Rubalcaba, li għamel żmien twil Ministru tal-Intern ta’ Spanja.  Mertu tal-Ambaxxatriċi li kellna, Maria Isabel Vicandi, kont mort Madrid niltaqa’ miegħu.  Kellna laqgħa fl-aħħar tal-jum iffissata għal ftit iktar minn tletin minuta.  Bdejt bi żvantaġġ ta’ perċezzjoni li, fortunatament, ħallietni nibdilha f’waħda li spiċċat wara sagħtejn intensivi.  Minn dak il-mument kelli ħabib u allejat.  Mhux darba jew tnejn kellimtu permezz tat-telefon.  Qatt ma ninsa dik li għamiltlu jumejn qabel il-Milied tal-2009, qabel ma bdiet il-Presidenza Spanjola.  Stmat fil-pubbliku bħala persuna mill-iktar retta u onesta, okkupa l-kariga b’suċċess.

Ammirajtu li ssagrifika kollox sabiex imexxi l-partit soċjalista flok il-Prim Ministru Josè Luis Rodriguez Zapatero.  Il-fjask ta’ dik it-tmexxija daħal għalih hu biex jipprova jnaqqas mill-ħsara li kienu qed jaraw ġejja.

Nhar il-Ħadd 20 ta’ Novembru saru l-elezzjonijiet ġenerali.  Is-soċjalisti tilfu u magħhom spiċċali ħabib ieħor fil-Kunsill.  Tgħallimt ħafna mingħandu u nħoss li bnejt paġna ġdida fir-rapporti bejn Malta u Spanja.

22.11.11

Fejn aħna konservattivi

1.    Il-poplu tul din il-ġimgħa fehem li, minkejja s-sitwazzjoni ekonomikament diffiċli, l-Gvern Nazzjonalista xorta rnexxilu jibni programm ta’ ħidma għas-sena li ġejja li fih ma tilifx id-dimensjoni soċjali.  Ir-realtà tal-pożizzjonijiet finanzjarji ta’ diversi Stati fid-dinja ħadd ma jista’ jmeriha jew jiċħadha.  Kriżi li ġiet maħluqa minn nuqqasijiet fid-dinja tal-flus.  Waħda li twieldet u ssudat fid-duttrina li s-suq isuq, li f’kelma oħra s-suq jirregola hu lilu nnifsu fil-libertà li għandu u għalhekk ma għandux bżonn liġijiet.  Dan il-kunċett ta’ liberaliżmu ma qbilniex miegħu u f’dan il-pajjiż għamilna liġijiet biex jirregolawh.

2.    L-inġustizzja tas-sitwazzjoni hija li l-bqija tal-popli jridu f’dawn il-pajjiżi jħallsu l-kont ta’ l-irresponsabbiltà u l-immoralità ta’ min abbuża mill-libertà ekonomika tiegħu.  Mhux biss imma l-komplikazzjoni ulterjuri hi li l-Gvernijiet qed jiġu skrutinati u kkritikati bl-ikrah mill-operaturi finanzjarji l-oħra li ma kienux nvoluti.  Ix-xhur li għaddew rajna pajjiżi jiftaqru, popli jitkissru, gvernijiet jitwarrbu proprju għax kriżi ġiebet oħra u l-miżuri li ġew imressqa sabiex jikkumbattu dan ġew il-ħin kollu mċekkna u mkissra.

3.    F’dawn l-aħħar xhur rajna miżuri varji proposti mill-Unjoni Ewropeja li ġiebu magħhom komplikazzjonijiet kbar.  Nuqqasijiet fid-direzzjonijiet, fit-tmexxija politika u f’dik ekonomika.  Qisu ma hemmx formazzjoni vera ta’ kif wieħed għandu jaġixxi.  Fejn sparixxew il-valuri li jridu jmexxu ‘l-politika fl-ideat ta’ kuljum tiegħu.  Is-sitwazzjoni kienet b’mod ċar waħda fejn it-truf kienu qed jintilfu u s-sitwazzjoni bħall-pendlu - tmur minn waħda ta’ kontroll għal oħra ta’ konfużjoni totali.

4.    Il-prezz ta’ dan kollu f’diversi Stati fl-Ewropa u fid-dinja qed iħallsuh il-popli.  Il-prezz ta’ dawk li fdaw ruħhom f’duttrina ta’ liberaliżmu politiku żbaljat, ta’ dawk li ma kellhomx moħħhom ċar fuq dak li għandhom jagħmlu, ta’ dawk li ma ħaddnux il-valur tal-ġustizzja soċjali u ta’ dawk li tmexxija politika vera u mhux medjatika, hija proprju din.  F’kuntrast ċar, tul dawn is-snin il-Gvern baqa’ jiġi ggwidat mill-ġustizzja soċjali.  Baqa’ Gvern li jagħraf li jrid jiggarantixxi x-xogħol, id-drittijiet industrijali għall-ħaddiem Malti.  Ma lludiex ruħu fi proġetti bbażati fuq aspetti finanzjarji li ma kienux marbuta mal-ġenerazzjoni tax-xogħol.  Il-mira hemm kienet u biha żammejna t-tkabbir ekonomiku u t-tnaqqis tal-qgħad.

5.    Pajjiżi oħra li m’aħniex ‘il bogħod minnhom, bħar-Renju Unit, raw miżuri xejn faċli għall-poplu. Tnaqqis fil-postijiet tax-xogħol, tkeċċija ta’ ħaddiema minn mal-Gvern, tnaqqis fl-ispiża nazzjonali, żieda fit-taxxa u issa hemm proposta ta’ konsulent finanzjarju tal-Prim Ministru David Cameron li jismu Adrian Beecroft li fiha qed jingħad li l-ħaddiema jistgħu jitkeċċew mingħajr kawża ġusta (Britain should scrap the right of employees to claim unfair dismissal).  Il-kuntrast magħna huwa evidenti.  Il-ħaddiem jibqa’ għalina ċ-ċentru tal-ħidma tagħna.  Impenjati sabiex nipproteġuh fix-xenarju internazzjonali u Mediterranju daqshekk komplikat.

6.    Dan d-dokument finanzjarju huwa prova li m’abbandunajniex il-valuri demokristjani tagħna.  Ma dħalniex għal kunċetti ta’ liberaliżmu li jriduna nżarmaw l-Istat soċjali, li nnaqsu l-pakkett li jifforma s-servizzi soċjali tagħna anzi stajna mmorru l-kontra tal-oħrajn billi nżiduhom.  Kien hemm min qalilna li m’aħniex moderni jew progressisti għax ma tajjarniex dak li għandna għar-riħ, tal-avventuri u l-esperimenti bil-ħajjiet tan-nies, imma żammejna sod.  Il-ġustizzja soċjali ma warrabnihiex, id-dinjità u d-drittijiet tal-ħaddiema ma żarmajnihomx.  Bqajna l-istess fuq dan.  Iva, fuq dawn il-punti ma niddejjqux inkunu konservattivi.

17.11.11

Sitwazzjoni komplikatissima

1.    Tul dawn l-aħħar snin dan il-Gvern irnexxilu jżomm lill-poplu tiegħu protett mit-tempesti ekonomiċi li għaddejjin madwar id-dinja.  Il-Gvern għandu fuqu diversi responsabbiltajiet li mhux faċli jiġu esegwiti fil-bnazzi, aħseb u ara fil-maltemp.  Biss, dawn id-dmirijiet baqgħu jiġu esegwiti u l-persuni li jgħixu f’dawn il-gżejjer mhumhiex għaddejjin minn dak li qed ibatu minnu oħrajn.  Meta tagħti ħarsa madwarek, fil-Mediterran issib li kemm fuqna kif ukoll taħtna, ħlief inkwiet ma hemmx.  Il-finanzi tal-pajjiżi ġirien tagħna m’huma tajba xejn u qed ikollhom effetti negattivi fuq il-bnedmin.

2.    Iċ-ċittadini ta’ pajjiżi oħra jafu l-kriżi finanzjarja xi tfisser.  Diversi tilfu l-impjieg, oħrajn għalqu n-negozju, tilfu djarhom u sabu ruħhom f’diffikultajiet kbar.  F’pajjiżna l-effett ma kienx dan.  Kellna kumplikazzjonijiet, imma f’dawn is-snin irnexxielna nibdlu dak li deher iswed fi griż.  Il-ħolqien tal-impjiegi ma waqafx, bħal ma waqafx anqas it-tkabbir ekonomiku tagħna.  Irnexxielna, b’diffikultajiet kbar, inżommu l-finanzi tal-Istat għaddejjin sabiex is-servizzi kollha li jingħataw ma twaqqfux.  Jekk popli oħra raw żidiet fl-ispejjeż għall-istudenti universitarji, aħna bqajna minflok inħallsu l-istipendji.  Jekk ħaddieħor qata’ u naqqas il-pensjonijiet, aħna rajna kif nistgħu nżiduhom.

3.    Nittama li f’dan il-poplu jkun hemm iktar persuni li jgħarfu f’kemm dan il-Gvern mexa u għadu qiegħed jimxi bilgħaqal.  Nittama li l-maġġoranza qegħa tifhem li l-kriżi finanzjarja neħħiet il-gvern fil-Greċja u fl-Italja u fi żmien ġimgħa, anke fi Spanja.  Berlusconi, Papandreou u Zapatero (l-idolu antik tal-Oppożizzjoni) ser jispiċċaw.  Il-kriżi ekonomika qegħda ġġib magħha waħda politika li qed tkompli tibgħat ir-reġjun lura fil-miri li għandu jilħaq.  M’hemmx dubju li din hija sitwazzjoni komplikatissima – waħda li lilna sejra tkompli tolqotna u żżidilna fl-isfidi li rridu naffrontaw.

4.    Il-Ministru tal-Finanzi Tonio Fenech għandu quddiemu xenarju xejn pjaċevoli meta jiġi biex iħabbar il-miżuri ekonomiċi għas-sena li ġejja.  Id-diskors li għada filgħaxija ser ikun qiegħed jagħmel mhux ser ikun faċli.  F’dawn is-snin li għaddew, fl-2008, fl-2009 u fl-2010 diġà rajnieh jaffronta bi kwantità ta’ miżuri dak li kien ġie fuqna u dak li stajna nipprevedu.  Dan huwa r-raba’ Budget tiegħu, però rridu naċċettaw li ser ikollu ferm iktar kumplikazzjonijiet.

5.    Il-parti ta’ fuq tal-Mediterran hi mod u dik ta’ isfel mod ieħor.  Ix-xatt l-ieħor għadu ħiereġ minn kumplikazzjonijiet oħra.  It-Tuneżija, fejn fortunatament saru l-elezzjonijiet, il-Libja li spiċċat bi gwerra ċivili u l-Eġittu li sejra lejn elezzjonijiet għadhom ma qabbdux il-magna ekonomika tagħhom.  Il-kummerċ, li magħhom kien ta’ ċertu livell, issa waqaf kompletament.  Għad fadlilhom biex jerġgħu jiġu għal dak li kienu u fadlilhom ferm iktar biex jidħlu fil-livelli għola ta’ fejn irriduhom.   Dan qiegħed jeffettwa iktar u iktar il-kummerċ fil-Mediterran u huwa ċar li dan kellu l-effetti negattivi tiegħu.  Min għadu m’huwiex konxju biżżejjed ta’ dan naħseb li hemm bżonn li jagħraf sewwa fejn qegħdin u jirrikonoxxi l-isforzi u r-riżultati li laħaq dan il-Gvern.

6.    Għada u fil-jiem ta’ wara ser ikun hemm min jipprova jnessi lill-poplu dawn il-fatti, minn dan l-istat tal-affarijiet.  Ser ikun hemm żgur attentati li jċekknu ħidmietna, ser ikollna  proposti lihuma maqtugħa mid-dinja.  Id-diskors fl-arja mhux ser jonqos.  L-isforzi tal-Ministru tal-Finanzi ser ikun hemm min jipprova jċekkinhom, biss min hu konxju tas-sitwazzjoni kkumplikatissima li għandna jagħraf il-kontra.  Jagħraf li mal-instabilità ekonomika issa żdiedet b’iktar piż dik politika.   F’dawn l-erba’ Budgets, il-Ministru rnexxielu jmexxi ‘l quddiem il-finanzi tal-pajjiż u fejn ħaddieħor qiegħed fi kriżijiet kbar, aħna bqajna għaddejjin mexjin ‘il quddiem.

ĦAL TARXIEN/RAĦAL ĠDID – TRIQ NAZZARENU – XOGĦLIJIET

35817. L-ONOR. CARMELO MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru għall-Kultura, l-Artijiet u l-Gvern Lokali: Jista’ l-Ministru jgħid x’xogħlijiet...