Showing posts with label bruda politika. Show all posts
Showing posts with label bruda politika. Show all posts

13.1.25

IL-POLITIKA F'PAJJIŻNA

1. Hemm messaġġi li wieħed irid jieħu. Għalija jidher ċar li hemm sejħa sabiex il-mod ta’ kif qegħda ssir il-politika bħalissa hemm bżonn li jinbidel. Issir iktar viċin il-bniedem u l-bżonnijiet tiegħu. F’dan il-proċess hemm ukoll preżentement il-ħsieb li s-soluzzjoni hija li jkun hemm iktar minn żewġ partiti fil-Parlament, li qegħda tissemma u li telgħet sew ’il fuq fl-aġenda. Ikun nieqes mill-għaqal jekk wieħed ma jagħrafhiex, u iktar minn hekk ma jippruvax jifhem minn fejn, u aktar, għalfejn ġejja.

Differenti

2. Jidher li f’terz tal-poplu li qiegħed jiġi njorat hemm dawk li ma jħossuhomx rappreżentati mill-partiti prinċipali. Ma jarawx li dawn, illum, jispirawhom. Mhux neċessarjament iridu oħrajn, imma jriduhom jinbidlu. It-tnejn li huma. Iħarsu li jivvutaw kif għamlu f’Ġunju tal-2024 għal forza terza mhux għax bilfors jemmnu fiha, imma għax iridu jwasslu messaġġ ta’ bidla lit-tnejn l-oħra. F’rashom spiċċawlhom l-alternattivi biex issir differenza u għalhekk din jarawha, tajjeb jew ħażin, bħala l-aħħar strument f’idejhom għal bidla.

Nagħtu każ

3. Iebsa kemm hija iebsa, minn dak li nġarrab, dik hija r-realtà. Waħda li tikber aktar mill-fatt li, kif l-istatistika turi, il-pajjiż iħoss li l-Partit Laburista wasal fil-venda, imma fuq in-naħa l-oħra l-Partit Nazzjonalista għadu mhux jingħata fiduċja. Kuntrast, meta tikkunsidra li fuq naħa l-partit fil-Gvern ħlief dnubiet mortali politiċi kostanti u ħoxnin mhuwiex iwettaq, u fuq in-naħa l-oħra l-isforzi kostanti tal-partit tal-Oppożizzjoni. Hemm bżonn soluzzjoni fil-bidliet li jrid il-poplu, anki jekk huma diffiċli u għal uħud, anzi, inġusti.

Il-Poplu Sovran

4. Ngħidu x’ngħidu, huwa l-elettorat li jiddeċiedi. Jekk qiegħed jara l-affarijiet hekk, għandek żewġ għażliet: jew li tibqa’ għaddej qisu ma mhu qed jiġri xejn u tinjorah, bil-ħsieb li x-xorti ser tibdel iċ-ċirkostanzi, inkella li ssegwih b’attenzjoni u tinbidel. F’dan hemm il-mument meta tiffaċċja l-fatti. Jew tarahom inti, inkella għada pitgħada juruhomlok. Imma hemm ikun tard wisq u dak li hemm bżonn isir biex il-pajjiż u l-partit jieħdu r-ruħ ikollu jiġi pospost. Fil-frattemp jikbru l-kumplikazzjonijiet biex tibni mill-ġdid.

Hemm min iżarma

5. F’dan huwa iktar ċar li fil-ħajja hemm min irid ikun parti minn proċess li jibni lura, u hemm min irid iżarma dak li hemm. Dawk li nistgħu, anzi nżidu magħhom bħala l-ulied li, terġa’, kapaċi jfarrku imma mhux li jibnu mill-ġdid. Dawk ukoll li jintilfu għal rashom fid-deżert li mexjin fih diġà jipproklamaw u jiġbdu oħrajn mingħajr ma jkunu jafu huma stess fejn sejrin. Il-politika ma ssirx hekk. Issir b’attenzjoni u bil-ħsieb kostanti li qiegħed tibni għal futur aħjar milli għandna fis-soċjetà.

Determinati

6. F’dan iktar insib konfort fil-passjoni u d-determinazzjoni li għandi lejn il-politika t-tajba. Fil-valuri u l-prinċipji Demokristjani li jiffurmawna u li jiggwidawna. Iktar u iktar f’dinja fejn l-awtokrati qed jinbtu u l-lemin estrem jipprova jitkattar. Naf li din il-linja mhix faċli, iktar u iktar fil-ħmerijiet u l-profeti foloz li qed naraw. Imma kif jgħid il-Papa Franġisku: “Għalhekk l-Insara, l-Insara veri, qatt ma huma bnedmin faċli jew li jċedu malajr. L-umiltà tagħhom ma rridux nifxluha ma’ sens ta’ inċertezza jew ta’ ċediment.” F’dan proprju ma hemm xejn li jħammarli wiċċi li jien Demokristjan.

Hekk huwa

7. Għalhekk nagħrfu aktar li mhux kemm il-vuċi hija “soda” jew id-demagoġija “qawwija” li jgħoddu fid-demokrazija tagħna, imma l-verità u l-awtentiċità. Il-poplu ma jridx Faxxiżmu fil-poter, imma moderazzjoni u użu kostanti tal-loġika. Il-politika t-tajba ma ssirx minn fuq, imma ssir bil-parteċipazzjoni ta’ kull persuna. Għalhekk, minkejja kollox, f’dan mhux ser naqta’ qalbi u nibqa’, sakemm nista’, ninsisti li hemm bżonn li wieħed jifhem is-sinjali u l-polz tal-pajjiż. Dak li nifhmu li jekk ma ninbidlux ser jibdluna dawk li għandna dmir li nservu.

9.11.23

NIFHMU MINN DAK LI ĠEJ

1. Kull jum jixhed għal dak li għaddejjin minnu. Dak li ninsabu fih. Dak li huwa preżentement f’doża qawwija l-prodott, il-konsegwenza ta’ dak li seħħ f’dawn l-aħħar għaxar snin. Hemm falliment ġenerali fit-tmexxija politika mondjali u nazzjonali li qed tolqotna fil-laħam il-ħaj. Timmarkana fl-għarfien li jekk ma jittieħdux il-passi neċessarji, l-istampa ser tiswied. Anki jekk nibqa’ fost dawk li jħarsu lejn id-dawl u jemmnu li f’mument ser ifeġġ, xorta l-preżent irid jiġi ikkonfrontat. Ma nistgħux naħsbu li l-affarijiet ser isiru tajba waħedhom. Iridu jsiru miżuri differenti u trid tinbena lura kultura politika li tagħraf dan kollu. Tagħraf fejn hi u fejn għandha tkun.

Noħorġu minn ġimgħa

2. Il-pajjiż li għandu għal qalbu l-ġid nazzjonali, dak li jrid li nimxu verament ’il quddiem ħass li kien hemm wisq daqqiet ta’ ħarta. Hemm numru ta’ punti li jimmarkawna f’dan. Serje ta’ sitwazzjonijiet xejn faċli, imma li kkumplikaw ruħhom għax tħallew lura, mhux konfrontati. Aktar ma nisma’ l-propaganda ta’ dawk li jridu jikkonvinċuna li huma l-Gvern speċjali li jaffronta l-problemi, aktar nara l-kontra. Din il-ġimgħa tlaqna proprju fuq din is-sieq, nisimgħu b’sentenza mogħtija mill-Qorti tal-Appell li tikkarga d-doża. Il-kwistjoni tal-Isptarijiet u l-kuntratti li ngħataw, bl-isfumaturi kollha tagħhom turi li dan ma ġiex ikkonfrontat. Kien aktar ċar għalija li l-prijorità kienet li teħles mill-kwistjoni, mill-attenzjoni nazzjonali kemm jista’ jkun malajr. Daħal ukoll f’dan x’ser jiġri għada fid-diskors tal-Budget. Passi biex idawwru l-għajnejn u l-widnejn mill-gravità ta’ dak li ġie deċiż aktar milli wieħed jagħti r-rimedji u r-risposti li l-poplu qiegħed jistenna.

Bruda politika

3. Din il-linja strateġika ma ġġibx aktar bnedmin fil-parteċipazzjoni politika. Iġġib, minnha nfisha birda, li flok tnaqqas qed iżżid fil-firxa tagħha. Tista’ ma taqbilx u ma tagħtix kunsens elettorali lill-Partit Nazzjonalista, imma xorta tippretendi spjegazzjoni. Kif Gvern Laburista, li kien jiddikjara li huwa favur il-ħaddiem iħalli, l-ewwel li dan iseħħ mill-bidu u kif wara jibqa’, proprju minn kif qed jiġi perċepit, passiv. Id-dell li dan il-kapitolu qiegħed jifrex fuq dak il-partit ma jistax jiġi kanċellat billi ma tingħtax spjegazzjoni ċara u l-verità sħiħa toħroġ barra. Ċertament f’dan huwa iktar evidenti li hemm min ħaxxen butu a skapitu tal-Istat Malti. Min għadna ma nafux, u f’dan hemm l-għarfien nazzjonali li ma tantx hemm xi tama kbira li dawn il-flus ser jiġu lura.

Rabja soċjali

4. Forsi ma konniex qed nindunaw b’dak li kien għaddej. Imma x-xeni li rajna tul din il-ġimgħa, terġa’ mogħtija l-pubbliċità mill-medja nazzjonali, għandhom jitolbu riflessjoni. Meta tara quddiemek tfajliet jiġġieldu u jsawtu lil xulxin. Meta tara wkoll oħrajn jassistu u ma jippruvawx jifirdu jew jintervjenu b’xi mod tifhem li hemm sitwazzjoni ferm aktar gravi milli naħsbu. Għax jekk il-ġenerazzjonijiet futuri huma diġà mimlija rabja, wieħed jibda biex jistaqsi: x’ser ikollna għada pitgħada? Mhux biss, imma wieħed irid jara l-prodott ta’ xhiex huwa dan kollu. Wieħed jista’ ma jaqbilx, imma dan ma jfissirx li għandu jirreaġixxi b’dan il-mod. Forsi għal xi wħud dan jidħol fil-klassifika ta’ dak li huwa ‘normali’, imma fir-realtà mhuwiex. Hemm raġunijiet iktar ċari li juru li s-soċjetà għandha dożi qawwija ta’ rabja. Waħda li diġà ġiet iċċertifikata. Waħda li però mhix tiġi indirizzata u minflok qed tkompli għaddejja u ittollerata qisu mhu xejn.

Fl-isfond ta’ madwarna

5. Dan iktar fl-isfond ta’ dak li qiegħed iseħħ. L-ewwel, il-ħsieb li m’hemmx Stat fejn tirrenja l-ġustizzja u fejn il-preferenzi huma qawwija u li l-pjaċiri jmexxu l-ordni soċjali fih. It-tieni, fl-għarfien li x-xenarji tal-kunflitti ta’ madwarna huma koroh u ma’ kull ġurnata jridu jikrieħu iktar. Il-bniedem li jrid ikompli jħares lejn id-dawl qiegħed ibati huwa u jagħraf kemm il-vuċijiet għall-paċi mhumiex jinstemgħu. Jista’ xi ħadd idawwar wiċċu minn dak li qiegħed ikompli jiġri fil-gwerra tal-Ukrajna, u issa f’dik bejn Iżrael u l-Ħamas? Naħseb li ċertament le. Fl-isfond tal-aħbarijiet li ma jistgħux inlaħħqu magħhom li qed juru li aktar bnedmin qegħdin imutu fix-xejn. Jitilfu d-dritt tal-ħajja, u anzi, flok waqfien iktar qiegħed jikber il-ħsieb li hemm xi forma ta’ ġustifikazzjoni li telimina persuni umani bħalek u bħali għal xi raġuni politika jew territorjali. Id-dell u d-dlam ta’ dan l-aġir uman ma jqawwix wisq qalbna fl-isforzi kontinwi tagħna biex inħarsu lejn futur aħjar mill-preżent tallum.

Mexxejja politiċi

6. F’dan kollu, ċertament hemm vojt li qiegħed jinħass fil-kwalità u fil-valuri li diversi mexxejja politiċi jġorru magħhom. Id-dinja mhix fl-aħjar mument tagħha u f’dan qegħda tfittex iktar li jkollha bnedmin li kapaċi jmexxuha ’l quddiem u ’l barra minn dan kollu. Dan jgħodd għall-kunflitti li nfetħu u dawk li jidher li mhumiex wisq ’il bgħid li jinfetħu. Flok hemm żerriegħa ta’ paċi, hemm iktar sikrana li twelled il-gwerra. Flok hemm il-konvinzjoni li kapaċi nibdlu dak li għandna, hemm aktar aċċettazzjoni ta’ dak li għandna. Nistennew x’ser jiġri u nħallu f’idejn il-partijiet biex jiddeċiedu meta ser jieqfu. Sitwazzjoni li ser tkompli tikkumplika fejn sejrin f’din id-dinja. Wara snin ta’ paċi relattivi, issa irrassenjati sejrin mmorru lejn perjodu twil ta’ gwerer.

Ordni u taħwid

7. F’dan kollu huwa iktar ċar li hemm bżonn nifhmu l-bżonn ta’ ferm iktar ordni fid-dinja u fil-gżejjer tagħna. Nifhmu li l-liġijiet isiru biex jiġu obduti. Nifhmu li fihom irridu nkabbaru aktar il-kultura tagħna għas-sewwa. Inkabbru dak li fis-sekli nsibu li jwettaq il-ġid u mhux id-deni. Il-passività tagħna, in-nuqqas ta’ preżenza sabiex nagħtu xhieda għas-sewwa jgħinu biss biex inkabbru dak li mhuwiex sewwa. Id-diskors tal-Budget ta’ għada jista’ jkun wieħed li jaljenana minn dan kollu, però mhuwiex wieħed li ser jgħin biex it-taħwid li qed naraw jispiċċa u titkattar l-ordni soċjali. F’dan kollu ngħid li għandna nifhmu iktar dak li ġej u x’passi tajba għandna u nistgħu nieħdu biex nibdlu din ir-rotta ħażina.

ĦAL TARXIEN/RAĦAL ĠDID – TRIQ NAZZARENU – XOGĦLIJIET

35817. L-ONOR. CARMELO MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru għall-Kultura, l-Artijiet u l-Gvern Lokali: Jista’ l-Ministru jgħid x’xogħlijiet...