1. Hemm politiċi li ġarrbu sew, u għax għaddew minn dawk l-esperjenzi, fehmu. Fehmu li hemm linja politika li sservi u li tista’ tibni biha, mentri hemm ukoll dik tal-kontra. Dik li biha żżarma, tkisser, tfarrak, u flok ġid joħroġ minnha d-deni. Hemm min ma’ dan jaqraw ukoll dak li raw oħrajn qabilhom. Dawk li semgħu politiċi varji jiddikjaraw punti u proġetti li fil-verità kienu biss bażati fuq il-ħdura u l-mibgħeda tal-oħrajn. Issaħħan lin-nies fil-linja retorika tiegħek ta’ dawk kontra tagħna u kemm hemm bżonn li jiġu eliminati. Bnedmin li rebħu l-appoġġ popolari fuq wegħdiet li ma setgħux iseħħu. Fuq proposti politiċi li waqt li kienu qed jingħadu dehru jleqqu, imma maż-żmien serview biex itappnu kollox.
Tmaqdar
2. F’dan m’hemmx agħar fil-politika minn dik li trid tkasbar ‘l-avversarju tiegħek. Ma hemmx sistema tant anti-demokratika minn dik li flok tifhem dak li ħaddieħor ikun qiegħed jgħid, tipprova biss tkissru. Id-diskors ma jgħinx, anzi jsarraf f’iktar passi fit-toroq tal-mibgħeda u l-intolleranza. Għaddejna minnu dan kollu, sija fl-istorja Ewropea tal-aħħar mitt sena kif ukoll, sfortunatament iktar, f’pajjiżna. Fejn rajna gravitajiet kbar. Għax diġà huwa ħażin li tkasbar bnedmin oħra, imma dan jikber fis-serjetà meta tkun taf li ħaddieħor ma jistax iwieġeb għad-diskors li tkun qiegħed tgħid għax qiegħed fi żvantaġġ għalik. Pajjiżna għadu ma fehemx biżżejjed li l-politika t-tajba ma tistax timxi ’l quddiem f’dawn it-toroq. Għadu ma fehemx l-iżball li sservi l-estremiżmu tal-lemin.
Reċenti
3. Il-messaġġ politiku, meta jiġi d-diskors tal-Budget, qisu flok jikkalma jitlaq jirranka iktar fil-kuntrasti u pożizzjonijiet xejn f’posthom. Il-vuċi tal-Gvern f’dan hija diġà b’saħħitha, imma meta tasal biex tqiegħed il-linji tagħha b’dan il-mod tindika li għandha problemi interni. L-agħar aktar f’dan però hu meta nara li jkun hemm min li biex iwieġeb jirrivolġi ruħu lura bl-istess munita. Il-mibgħeda tista’ titqabbad, però jiddependi minnek kemm tkun kapaċi tirbaħha lura bis-sewwa. Għax ir-realtà hija li meta minflok tiġi mkaxkar u tibda int ukoll tgħajjar u tiddisprezza lil bnedmin oħra tiġi fl-istess livell bħalhom. Il-politika t-tajba ma ssirx hekk.
Anti-Semitiżmu
4. F’dan aktar f’din il-mewġa kerha li qegħdin naraw taħkem iktar numru ta’ postijiet fl-Ewropa u fid-dawl tal-konflitt li għaddej bejn Iżrael u l-Ħamas. Qed naraw iktar każijiet ta’ anti-Semitiżmu. Lhud li jiġu attakkati u ittimbrati bl-istilla ta’ David mhux fuq il-bażi tal-ideat tagħhom, imma fuq ir-razza. Niftakru f’dak li għaddiet minnu l-Ewropa meta żewġ politiċi kaxkru miljuni warajhom fit-toroq żbaljati tad-distruzzjoni. Dawk li kkonvinċew oħrajn jgħaddu liġijiet anti-Semiti u li fuq il-bażi tagħhom ġabruhom u qatluhom fl-iktar sistema kerha li l-bneidem seta’ joħloq: fil-kampijiet tal-konċentrament. Inqatlu diversi bnedmin bħalna, proprju għax dawn bdew mewġa ta’ mibgħeda politika li wasslet sabiex miljuni jinqatlu. Hija tal-mistħija kif għad għandna diversi li ma jafux b’dak li seħħ.
Daqshekk ieħor
5. Ninkwieta ruħi f’pajjiżna meta nara, naqra u nisma’ b’persuni li huma suppost imgħallma, professjonisti fil-linja tagħhom li flok jindirizzaw l-argument jattakkaw lill-persuna. Ninkwieta iktar nara dan l-ispettaklu xejn dekoruż, qisna ġewwa xi ċirklu, fejn il-politiku jew dak li qiegħed jindirizza lill-poplu jrid jiġbed l-attenzjoni fuqu b’dan l-istil mill-iktar kundannabbli ta’ kif tagħmel il-politika. Iktar u iktar minn dawk li jiddikjaraw li ser jipproteġu s-sistema demokratika u minflok il-kontra: jaġixxu bl-iktar strumenti żbaljati tad-dittatorjati. Eżerċizzju fit-tweżwiż, fejn ħadd ma jgħid xejn, ħadd ma jopponi, u anzi, il-gazzetti jkomplu jirrappurtawhom qishom orakli ta’ Delfi. F’dan daqshekk ieħor nibqa’ skantat kif iktar ma jkun hemm estremiżmi li jingħadu, iktar ikun hemm bnedmin li ssoltu jużaw ir-raġuni li ssibhom iċapċpu u jħeġġu għal iktar żbalji.
Ripetizzjoni
6. Diġà s-sitwazzjoni hija kkumplikata fid-dinja b’mexxejja li huma fl-estremiżmi tagħhom b’popli li tawhom aktar saħħa politika milli kellhom. Diġà dawn ġabuna f’limiti fejn il-gwerra, għal skuża jew oħra, għaddejja fl-Ukrajna u ġewwa Gaża. Imma almenu nippretendi li fl-aggressività sproporzjonata li qed naraw ma nikkontribwux aħna wkoll. Ma nkunux aħna wkoll strumenti ta’ mibgħeda u intolleranza anti-demokratika. Inkunu preċiżament il-kontra. Id-djalogu, id-diskussjoni u l-moderazzjoni mhumiex punti ta’ debbolezza, imma ta’ forza. Ir-raġuni, dejjem jekk għandek raġun, m’għandhiex magħha l-bżonn tal-vjolenza fil-lingwa. Agħmel il-punt, agħmlu sew b’mod ċar u bbażat fl-argument u tasal ferm iktar. Dawk li jkollhom tort, ħafna drabi jkunu estremisti. Dawk li ż-żmien jurina li jgħidu ħaġa imma fir-realtà jwettqu oħra. Bħal dawk li mill-Oppożizzjoni jattakkaw l-illegalità, il-kriminalità u l-korruzzjoni imma meta jkunu fil-Gvern issibhom jippermettu dawn kollha, jew agħar, iwettquhom.
Hemm lezzjonijiet
7. F’dan hemm ħafna lezzjonijiet li hemm bżonn nieħdu darba għal dejjem. Nibqa’ skantat kif politiċi li jriduha, flok irażżnu lura lilhom infushom, jintilfu jsiru skjavi tal-likes u x-shares billi jitkellmu kif m’għandhomx. Kuljum ninnota li s-sitwazzjoni sejra aktar lura. Sejra f’pożizzjoni li flok tissoda d-demokrazija trid iddgħajjifha u magħha l-vuċijiet favur iċ-ċentru moderat. Kull min jitkellem kontra l-proxxmu b’dikjarazzjonijiet mimlija bil-mibgħeda jkun qed jaħdem kontra l-paċi, il-ġustizzja u d-demokrazija. Ikun qed jgħin biex jissoda u jiġġustifika lil dawk li qed ikomplu jġibu iktar gwerer soċjali u militari. Forsi f’dan iġibu quddiem għajnejhom dak li ddikjara l-Papa Franġisku ftit jiem ilu, meta qal: “Nothing is lost in peace. All is lost with war.” (Xejn ma jintilef fil-paċi. Kollox jintilef fil-gwerra). Nittama li f’dawn il-jiem, flok nippersistu fl-iżball ninbidlu għas-sewwa li għandna nkunu.
Showing posts with label Ħamas. Show all posts
Showing posts with label Ħamas. Show all posts
9.11.23
NIFHMU MINN DAK LI ĠEJ
1. Kull jum jixhed għal dak li għaddejjin minnu. Dak li ninsabu fih. Dak li huwa preżentement f’doża qawwija l-prodott, il-konsegwenza ta’ dak li seħħ f’dawn l-aħħar għaxar snin. Hemm falliment ġenerali fit-tmexxija politika mondjali u nazzjonali li qed tolqotna fil-laħam il-ħaj. Timmarkana fl-għarfien li jekk ma jittieħdux il-passi neċessarji, l-istampa ser tiswied. Anki jekk nibqa’ fost dawk li jħarsu lejn id-dawl u jemmnu li f’mument ser ifeġġ, xorta l-preżent irid jiġi ikkonfrontat. Ma nistgħux naħsbu li l-affarijiet ser isiru tajba waħedhom. Iridu jsiru miżuri differenti u trid tinbena lura kultura politika li tagħraf dan kollu. Tagħraf fejn hi u fejn għandha tkun.
Noħorġu minn ġimgħa
2. Il-pajjiż li għandu għal qalbu l-ġid nazzjonali, dak li jrid li nimxu verament ’il quddiem ħass li kien hemm wisq daqqiet ta’ ħarta. Hemm numru ta’ punti li jimmarkawna f’dan. Serje ta’ sitwazzjonijiet xejn faċli, imma li kkumplikaw ruħhom għax tħallew lura, mhux konfrontati. Aktar ma nisma’ l-propaganda ta’ dawk li jridu jikkonvinċuna li huma l-Gvern speċjali li jaffronta l-problemi, aktar nara l-kontra. Din il-ġimgħa tlaqna proprju fuq din is-sieq, nisimgħu b’sentenza mogħtija mill-Qorti tal-Appell li tikkarga d-doża. Il-kwistjoni tal-Isptarijiet u l-kuntratti li ngħataw, bl-isfumaturi kollha tagħhom turi li dan ma ġiex ikkonfrontat. Kien aktar ċar għalija li l-prijorità kienet li teħles mill-kwistjoni, mill-attenzjoni nazzjonali kemm jista’ jkun malajr. Daħal ukoll f’dan x’ser jiġri għada fid-diskors tal-Budget. Passi biex idawwru l-għajnejn u l-widnejn mill-gravità ta’ dak li ġie deċiż aktar milli wieħed jagħti r-rimedji u r-risposti li l-poplu qiegħed jistenna.
Bruda politika
3. Din il-linja strateġika ma ġġibx aktar bnedmin fil-parteċipazzjoni politika. Iġġib, minnha nfisha birda, li flok tnaqqas qed iżżid fil-firxa tagħha. Tista’ ma taqbilx u ma tagħtix kunsens elettorali lill-Partit Nazzjonalista, imma xorta tippretendi spjegazzjoni. Kif Gvern Laburista, li kien jiddikjara li huwa favur il-ħaddiem iħalli, l-ewwel li dan iseħħ mill-bidu u kif wara jibqa’, proprju minn kif qed jiġi perċepit, passiv. Id-dell li dan il-kapitolu qiegħed jifrex fuq dak il-partit ma jistax jiġi kanċellat billi ma tingħtax spjegazzjoni ċara u l-verità sħiħa toħroġ barra. Ċertament f’dan huwa iktar evidenti li hemm min ħaxxen butu a skapitu tal-Istat Malti. Min għadna ma nafux, u f’dan hemm l-għarfien nazzjonali li ma tantx hemm xi tama kbira li dawn il-flus ser jiġu lura.
Rabja soċjali
4. Forsi ma konniex qed nindunaw b’dak li kien għaddej. Imma x-xeni li rajna tul din il-ġimgħa, terġa’ mogħtija l-pubbliċità mill-medja nazzjonali, għandhom jitolbu riflessjoni. Meta tara quddiemek tfajliet jiġġieldu u jsawtu lil xulxin. Meta tara wkoll oħrajn jassistu u ma jippruvawx jifirdu jew jintervjenu b’xi mod tifhem li hemm sitwazzjoni ferm aktar gravi milli naħsbu. Għax jekk il-ġenerazzjonijiet futuri huma diġà mimlija rabja, wieħed jibda biex jistaqsi: x’ser ikollna għada pitgħada? Mhux biss, imma wieħed irid jara l-prodott ta’ xhiex huwa dan kollu. Wieħed jista’ ma jaqbilx, imma dan ma jfissirx li għandu jirreaġixxi b’dan il-mod. Forsi għal xi wħud dan jidħol fil-klassifika ta’ dak li huwa ‘normali’, imma fir-realtà mhuwiex. Hemm raġunijiet iktar ċari li juru li s-soċjetà għandha dożi qawwija ta’ rabja. Waħda li diġà ġiet iċċertifikata. Waħda li però mhix tiġi indirizzata u minflok qed tkompli għaddejja u ittollerata qisu mhu xejn.
Fl-isfond ta’ madwarna
5. Dan iktar fl-isfond ta’ dak li qiegħed iseħħ. L-ewwel, il-ħsieb li m’hemmx Stat fejn tirrenja l-ġustizzja u fejn il-preferenzi huma qawwija u li l-pjaċiri jmexxu l-ordni soċjali fih. It-tieni, fl-għarfien li x-xenarji tal-kunflitti ta’ madwarna huma koroh u ma’ kull ġurnata jridu jikrieħu iktar. Il-bniedem li jrid ikompli jħares lejn id-dawl qiegħed ibati huwa u jagħraf kemm il-vuċijiet għall-paċi mhumiex jinstemgħu. Jista’ xi ħadd idawwar wiċċu minn dak li qiegħed ikompli jiġri fil-gwerra tal-Ukrajna, u issa f’dik bejn Iżrael u l-Ħamas? Naħseb li ċertament le. Fl-isfond tal-aħbarijiet li ma jistgħux inlaħħqu magħhom li qed juru li aktar bnedmin qegħdin imutu fix-xejn. Jitilfu d-dritt tal-ħajja, u anzi, flok waqfien iktar qiegħed jikber il-ħsieb li hemm xi forma ta’ ġustifikazzjoni li telimina persuni umani bħalek u bħali għal xi raġuni politika jew territorjali. Id-dell u d-dlam ta’ dan l-aġir uman ma jqawwix wisq qalbna fl-isforzi kontinwi tagħna biex inħarsu lejn futur aħjar mill-preżent tallum.
Mexxejja politiċi
6. F’dan kollu, ċertament hemm vojt li qiegħed jinħass fil-kwalità u fil-valuri li diversi mexxejja politiċi jġorru magħhom. Id-dinja mhix fl-aħjar mument tagħha u f’dan qegħda tfittex iktar li jkollha bnedmin li kapaċi jmexxuha ’l quddiem u ’l barra minn dan kollu. Dan jgħodd għall-kunflitti li nfetħu u dawk li jidher li mhumiex wisq ’il bgħid li jinfetħu. Flok hemm żerriegħa ta’ paċi, hemm iktar sikrana li twelled il-gwerra. Flok hemm il-konvinzjoni li kapaċi nibdlu dak li għandna, hemm aktar aċċettazzjoni ta’ dak li għandna. Nistennew x’ser jiġri u nħallu f’idejn il-partijiet biex jiddeċiedu meta ser jieqfu. Sitwazzjoni li ser tkompli tikkumplika fejn sejrin f’din id-dinja. Wara snin ta’ paċi relattivi, issa irrassenjati sejrin mmorru lejn perjodu twil ta’ gwerer.
Ordni u taħwid
7. F’dan kollu huwa iktar ċar li hemm bżonn nifhmu l-bżonn ta’ ferm iktar ordni fid-dinja u fil-gżejjer tagħna. Nifhmu li l-liġijiet isiru biex jiġu obduti. Nifhmu li fihom irridu nkabbaru aktar il-kultura tagħna għas-sewwa. Inkabbru dak li fis-sekli nsibu li jwettaq il-ġid u mhux id-deni. Il-passività tagħna, in-nuqqas ta’ preżenza sabiex nagħtu xhieda għas-sewwa jgħinu biss biex inkabbru dak li mhuwiex sewwa. Id-diskors tal-Budget ta’ għada jista’ jkun wieħed li jaljenana minn dan kollu, però mhuwiex wieħed li ser jgħin biex it-taħwid li qed naraw jispiċċa u titkattar l-ordni soċjali. F’dan kollu ngħid li għandna nifhmu iktar dak li ġej u x’passi tajba għandna u nistgħu nieħdu biex nibdlu din ir-rotta ħażina.
Noħorġu minn ġimgħa
2. Il-pajjiż li għandu għal qalbu l-ġid nazzjonali, dak li jrid li nimxu verament ’il quddiem ħass li kien hemm wisq daqqiet ta’ ħarta. Hemm numru ta’ punti li jimmarkawna f’dan. Serje ta’ sitwazzjonijiet xejn faċli, imma li kkumplikaw ruħhom għax tħallew lura, mhux konfrontati. Aktar ma nisma’ l-propaganda ta’ dawk li jridu jikkonvinċuna li huma l-Gvern speċjali li jaffronta l-problemi, aktar nara l-kontra. Din il-ġimgħa tlaqna proprju fuq din is-sieq, nisimgħu b’sentenza mogħtija mill-Qorti tal-Appell li tikkarga d-doża. Il-kwistjoni tal-Isptarijiet u l-kuntratti li ngħataw, bl-isfumaturi kollha tagħhom turi li dan ma ġiex ikkonfrontat. Kien aktar ċar għalija li l-prijorità kienet li teħles mill-kwistjoni, mill-attenzjoni nazzjonali kemm jista’ jkun malajr. Daħal ukoll f’dan x’ser jiġri għada fid-diskors tal-Budget. Passi biex idawwru l-għajnejn u l-widnejn mill-gravità ta’ dak li ġie deċiż aktar milli wieħed jagħti r-rimedji u r-risposti li l-poplu qiegħed jistenna.
Bruda politika
3. Din il-linja strateġika ma ġġibx aktar bnedmin fil-parteċipazzjoni politika. Iġġib, minnha nfisha birda, li flok tnaqqas qed iżżid fil-firxa tagħha. Tista’ ma taqbilx u ma tagħtix kunsens elettorali lill-Partit Nazzjonalista, imma xorta tippretendi spjegazzjoni. Kif Gvern Laburista, li kien jiddikjara li huwa favur il-ħaddiem iħalli, l-ewwel li dan iseħħ mill-bidu u kif wara jibqa’, proprju minn kif qed jiġi perċepit, passiv. Id-dell li dan il-kapitolu qiegħed jifrex fuq dak il-partit ma jistax jiġi kanċellat billi ma tingħtax spjegazzjoni ċara u l-verità sħiħa toħroġ barra. Ċertament f’dan huwa iktar evidenti li hemm min ħaxxen butu a skapitu tal-Istat Malti. Min għadna ma nafux, u f’dan hemm l-għarfien nazzjonali li ma tantx hemm xi tama kbira li dawn il-flus ser jiġu lura.
Rabja soċjali
4. Forsi ma konniex qed nindunaw b’dak li kien għaddej. Imma x-xeni li rajna tul din il-ġimgħa, terġa’ mogħtija l-pubbliċità mill-medja nazzjonali, għandhom jitolbu riflessjoni. Meta tara quddiemek tfajliet jiġġieldu u jsawtu lil xulxin. Meta tara wkoll oħrajn jassistu u ma jippruvawx jifirdu jew jintervjenu b’xi mod tifhem li hemm sitwazzjoni ferm aktar gravi milli naħsbu. Għax jekk il-ġenerazzjonijiet futuri huma diġà mimlija rabja, wieħed jibda biex jistaqsi: x’ser ikollna għada pitgħada? Mhux biss, imma wieħed irid jara l-prodott ta’ xhiex huwa dan kollu. Wieħed jista’ ma jaqbilx, imma dan ma jfissirx li għandu jirreaġixxi b’dan il-mod. Forsi għal xi wħud dan jidħol fil-klassifika ta’ dak li huwa ‘normali’, imma fir-realtà mhuwiex. Hemm raġunijiet iktar ċari li juru li s-soċjetà għandha dożi qawwija ta’ rabja. Waħda li diġà ġiet iċċertifikata. Waħda li però mhix tiġi indirizzata u minflok qed tkompli għaddejja u ittollerata qisu mhu xejn.
Fl-isfond ta’ madwarna
5. Dan iktar fl-isfond ta’ dak li qiegħed iseħħ. L-ewwel, il-ħsieb li m’hemmx Stat fejn tirrenja l-ġustizzja u fejn il-preferenzi huma qawwija u li l-pjaċiri jmexxu l-ordni soċjali fih. It-tieni, fl-għarfien li x-xenarji tal-kunflitti ta’ madwarna huma koroh u ma’ kull ġurnata jridu jikrieħu iktar. Il-bniedem li jrid ikompli jħares lejn id-dawl qiegħed ibati huwa u jagħraf kemm il-vuċijiet għall-paċi mhumiex jinstemgħu. Jista’ xi ħadd idawwar wiċċu minn dak li qiegħed ikompli jiġri fil-gwerra tal-Ukrajna, u issa f’dik bejn Iżrael u l-Ħamas? Naħseb li ċertament le. Fl-isfond tal-aħbarijiet li ma jistgħux inlaħħqu magħhom li qed juru li aktar bnedmin qegħdin imutu fix-xejn. Jitilfu d-dritt tal-ħajja, u anzi, flok waqfien iktar qiegħed jikber il-ħsieb li hemm xi forma ta’ ġustifikazzjoni li telimina persuni umani bħalek u bħali għal xi raġuni politika jew territorjali. Id-dell u d-dlam ta’ dan l-aġir uman ma jqawwix wisq qalbna fl-isforzi kontinwi tagħna biex inħarsu lejn futur aħjar mill-preżent tallum.
Mexxejja politiċi
6. F’dan kollu, ċertament hemm vojt li qiegħed jinħass fil-kwalità u fil-valuri li diversi mexxejja politiċi jġorru magħhom. Id-dinja mhix fl-aħjar mument tagħha u f’dan qegħda tfittex iktar li jkollha bnedmin li kapaċi jmexxuha ’l quddiem u ’l barra minn dan kollu. Dan jgħodd għall-kunflitti li nfetħu u dawk li jidher li mhumiex wisq ’il bgħid li jinfetħu. Flok hemm żerriegħa ta’ paċi, hemm iktar sikrana li twelled il-gwerra. Flok hemm il-konvinzjoni li kapaċi nibdlu dak li għandna, hemm aktar aċċettazzjoni ta’ dak li għandna. Nistennew x’ser jiġri u nħallu f’idejn il-partijiet biex jiddeċiedu meta ser jieqfu. Sitwazzjoni li ser tkompli tikkumplika fejn sejrin f’din id-dinja. Wara snin ta’ paċi relattivi, issa irrassenjati sejrin mmorru lejn perjodu twil ta’ gwerer.
Ordni u taħwid
7. F’dan kollu huwa iktar ċar li hemm bżonn nifhmu l-bżonn ta’ ferm iktar ordni fid-dinja u fil-gżejjer tagħna. Nifhmu li l-liġijiet isiru biex jiġu obduti. Nifhmu li fihom irridu nkabbaru aktar il-kultura tagħna għas-sewwa. Inkabbru dak li fis-sekli nsibu li jwettaq il-ġid u mhux id-deni. Il-passività tagħna, in-nuqqas ta’ preżenza sabiex nagħtu xhieda għas-sewwa jgħinu biss biex inkabbru dak li mhuwiex sewwa. Id-diskors tal-Budget ta’ għada jista’ jkun wieħed li jaljenana minn dan kollu, però mhuwiex wieħed li ser jgħin biex it-taħwid li qed naraw jispiċċa u titkattar l-ordni soċjali. F’dan kollu ngħid li għandna nifhmu iktar dak li ġej u x’passi tajba għandna u nistgħu nieħdu biex nibdlu din ir-rotta ħażina.
Subscribe to:
Posts (Atom)