Fejn ser nispiċċaw?

1.      Il-pożizzjoni politika f’dawn l-aħħar ġimgħat kompliet tinbidel.  Sfortunatament is-sitwazzjoni għal pajjiżna mhix bl-istess saħħa u direzzjoni tajba.  Il-Gvern immexxi mill-Partit Laburista issa qiegħed imiss mar-realtà tal-affarijiet u qiegħed jidħol għall-eżamijiet li l-eventi jqegħduh fihom.  Hemm uħud li għadda minnhom, però hemm uħud oħra li weħel fihom.  Weħel b’mod u manjiera li wieħed fuq naħa jinkwieta ruħu għalihom u fuq in-naħa l-oħra serjament jittama li jinbidlu.  Dan huwa l-pajjiż tal-Maltin u l-Għawdxin kollha u naħdmu u naqdfu lkoll biex nimxu ‘l quddiem.  Il-fatt li aħna fil-bank tal-Oppożizzjoni ma jfissirx li aħna ma ngħinux biex isir is-sewwa, u wisq u wisq inqas li ser nieħdu pjaċir b’dak li huwa żbaljat.  Dak li qiegħed isir ħażin illum ma jinbidilx għax ma jibqax l-istess gvern, iżda b’miżuri oħra li lkoll nafu kemm jafu jkunu diffiċli u kumpliikati biex iseħħu.

2.      Xogħolna skont il-Kostituzzjoni jibqa’ dak li nidhru man-nies sabiex nuru dak li għaddej ħażin.  Naħdmu fil-Parlament u barra sabiex dawk li jistgħu jibdlu, jibdlu fit-triq it-tajba.  Jekk hemm min qiegħed jieħu għalih mhux qiegħed jifhem li dak huwa dmirna.  Dak li ngħidu, dak li nwettqu mill-Oppożizzjoni qiegħed isir biex il-pajjiż jimxi kif għandu.  Ninkwetaw meta naraw li diversi mill-wegħdiet elettorali li saru mhux talli mhumiex iseħħu, talli qiegħed iseħħ il-kontra tagħhom.  Hemm parti sw mill-poplu li qed tħoss ir-realtà ekonomika u soċjali tal-ġurnata li qed tweġġagħha.  Nafu dan minn dawk li huma fil-parti t’isfel jew dak li jħossuhom niżlin ‘l isfel fis-soċjetà.

3.      Gvern ma jistax ikun perfett però jżid fl-impreċiżjonijiet tiegħu meta għalkemm ikollu stat mhux tant tajjeb f’idejh, flok jipprova jirranġa, jwebbes rasu.  Iwebbes rasu f’żewġ toroq: l-ewwel, milli jibda jaħrab mill-problema u jikkonvinċi ruħu li dak li hemm ma jeżistix; u t-tieni billi jagħlaq kull bieb għal xi forma ta’ djalogu kostruttiv.  Ngħid dan għax għada fil-Parlament nibdew u ngħalqu dibattitu importanti dwar dak li l-Gvern qiegħed jgħid fuq is-settur tal-enerġija elettrika.  Saru diversi wegħdiet u ngħad ħafna diskors fuq dak li kien ser iwettaq u jagħmel qabel l-aħħar elezzjoni ġenerali u wara li issa jidher ċar li mhuwiex sejjer isir.  Għalkemm hemm min jista’ jaħseb li dan qiegħed isir fuq is-sempliċi raġuni li l-Gvern qiegħed imur lura mit-termini li intrabat huwa stess li jżomm, fir-realtà id-dibattitu jmur ferm iktar ‘il bogħod minn dan.  L-Oppożizzjoni Nazzjonalista ser tkun qed tiffoka fuq is-settur kollu.  Ser tħares u tistaqsi f’dibattitu liberu u kostruttiv dak li sewwasew qiegħed jiġri.

4.      Il-Gvern jidher ċar li ħa deċiżjonijiet varji.  Deċiżjonijiet li ma ġewx spjegati.  Daħal fi ftehim li ma ppubblikax.  Ħeba u għadu qiegħed jaħbi dak li minflok għandu jersaq quddiem u jispjega.  Ma’ kull ġurnata qed niskopru problemi li qabel ma kienx hemm.  Qed naraw li hemm mossi li flokser iwasslu sabiex ikollna sigurtà u moħħna mistrieħ minn dak li ġej għalina bħala pajjiż, ser insibu l-kontra.  Huwa minnu li hemm il-gravità li kien il-Prim Ministru nnifsu li daħal fin-nofs u diġà hemm min qiegħed jinnota diskrepanzi bejn dikjarazzjonijiet tal-bieraħ u dak ta’ llum, però f’dan il-mument il-prijorità hija t-trasparenza u informazzjoni ċara.  Dak li huwa ħażin ser ngħiduh u nippretendu li l-Gvern jieħu l-passi neċessarji sabiex jibdlu u fl-istess ħin ikun proattiv u dak li jidher li qed imur lura jġibu ‘l quddiem.

5.      Diversi fil-pajjiż qed jibdew jistaqsu, ġustament, fejn aħna sejrin.  Għandna din il-kwistjoni tal-power station li ġiet posposta u kkumplikata fix-xejn.  Għandna t-trasport pubbliku li qiegħed il-ħin kollu jikkumplika ruħu fin-nuqqasijiet ta’ kull ġurnata f’mobilità u telf ta’ ħin tax-xogħol.  Hemm diversi li qed jistaqsu sewwasew x’qiegħed isir fil-MEPA, b’Awtorità li baqgħet ma nfirditx, b’politika li ġiet waħda ta’ approvazzjoni ta’ kollox.  Hemm ukoll il-fatt li bqajna ma ċċaqlaqniex għall-bini tal-Parlament il-ġdid bil-kumplikazzjonijiet legali kollha li ġejjin.  Biex wieħed ma jsemmix ukoll dak li għaddej fl-Airmalta, b’persuni ta’ kmand jibgħatu messaġġi li huma dijametrikament opposti.

6.      Nifhmu li l-burdata hemm barra mhix waħda li ser ittellef lill-Gvern il-maġġoranza li għandu.  Però hemm iktar u iktar mill-elettorat ta’ kull naħa li qiegħed jistaqsi x’inhuwa jiġri.  Il-Partit Nazzjonalista rnexxielu jiġġieled ma’ diversi setturi, però almenu kien kapaċi jmexxi ‘l quddiem l-affarijiet ġenerali tal-Istat.  Kien kapaċi jamministra ferm aħjar minn dak li qiegħed jiġi amministrat illum.  It-tama tagħna kienet li dan il-Gvern Laburista jieħu t-tajjeb li għamilna u jibni fuqu.  Minflok qed naraw li sfortunatament beda billi kisser kollox u llum flok qed jibni fuq dak likien hemm, hemm jibni mill-ġdid ħażin.  Waqt li qed naraw dawn l-affarijiet iseħħu quddiemna, ta’ Oppożizjoni responsabbli bilfors nistaqsu x’qed jiġri sewwa u fejn ser nispiċċaw finalment.  Nittamaw għas-sewwa, għalkemm fil-preżent qed naraw kompletament il-kontra.

Għamilna l-ġid.

1.      Ser fl-aħħar nibdew minn għada s-seduti parlamentari.  Hemm diversi liġijiet pendenti fuq l-aġenda li għad irridu naraw, niddibattu u nivvutaw fuqhom.  Dan il-Gvern għandu għad-dispożizzjoni tiegħu kwantità kbira ta’ xogħol li sar minn leġislatura preċedenti.  Ħidma li għandu l-għażla jew li jaħdem fuqha u jimxi ‘l quddiem, inkella li jħalliha fejn hi.  Niddejqu naraw diversi biċċiet jitkissru.  Nieħdu pjaċir naraw li jkompli jsir progress.  Hemm min fost l-Eżekuttiv li qiegħed japprezza dak li ħallejna.  Ħaddieħor moħħu biss biex ikerraħna.

2.      Il-propaganda li kienet qegħda ssir b’ħafna suċċess fil-bidu ta’ din il-leġislatura, illum qegħda titlef mis-sustanza tagħha.  Titlef għax f’dawn l-għoxrin xahar ta’ dan il-Parlament, il-poplu beda issa jqabbel bejn tmexxija u oħra.  Il-poplu li jaħseb, li jinfluwenza u jirraġuna jaf li ebda gvern ma jiġi u jagħmel biss ħażin u ieħor il-kontra.  Għalhekk kien hemm bażi li serviet lill-Partit Laburista għall-elezzjoni tal-Parlament Ewropew li jipprova jiddemonizza dak kollu li sar minn gvernijiet immexxija mill-Partit Nazzjonalista.  Dik il-karta ħadmet, però llum m’għadhiex tista’ għax fid-deċiżjonijiet li issa bilfors qed ikollhom jiġu meħuda hemm min issa jqis bejn il-kliem u l-fatti.

3.      Wieħed jifhem dejjem iktar li l-kampanji ddisprati li saru mill-Partit Laburista kienu għalihom neċessarji biex jippruvaw jagħmlu: l-ewwel, distinzjoni bejniethom u bejnna; u t-tieni, biex jipperswadu l-kontra ta’ dak li kien qiegħed isir.  Kien hemm min ma setax jitkellem fuq diversi miżuri tajba li kienu qed isiru biex il-Partit Laburista ma jkissirhomx bil-magna denigratorju li kien irnexxielu jibni.  Biss, altru dak li jingħad u altru dak li huwa, fuq żewġ livelli prinċipali.  L-ewwel, issa li l-Partit Laburista qiegħed fil-gvern qiegħed isib ruħu fid-diffikultà u l-kumplikazzjoni li jsarraf id-diskors, il-wegħdi u l-proposti bażati fuq il-ħolm li kien għamel mar-realtà tal-ġurnata.  It-tieni, għax dak li ngħad li l-istat tal-affarijiet hu, issa diversi qegħdin isibu li mhuwiex minnu.  Qalu li l-proposti li l-Partit Nazzjonalista kien għamel kienu ħżiena, mentri issa qed isibu li fil-fatt kellhom tort.

4.      Hemm diversi ministri li qegħdin f’din id-diffikultà.  Altru x’qal il-Partit Laburista fl-Oppożizzjoni, u altru llum x’irid jiġi effettivament implimentat.  L-agħar f’dan mhuwiex tant din il-kumplikazzjoni li twieldet mir-realtà tal-kampanja tal-wegħdi jew ta’ “għid iva” għall-kontra, iżda aħna bħala partit fl-Oppożizzjoni x’qegħdin naraw.  Hemm ir-realtà li ħafna mill-ħidma li saret meta l-Partit Nazzjonalista kien fil-gvern kienet tajba.  Però l-propaganda li saret mill-partit oppost ġiebet diversi llum li jiddubitaw dak li sar jew emmnu dak li min ried ikerraħna qal.  Iktar ma jgħaddu l-ġranet, iktar qiegħed joħroġ li hemm ħafna xogħol li hemm bżonn li niddefendu u mhux aħna stess li għamilnieh narmuh jew niddubitaw minnu.

5.      Meta tara dak li hu għaddej u tifhem iktar ma’ dawk li jaħsbu, qed joħroġ ċar li ħafna qed joħorġu mid-diskors tal-Partit Laburista u jidħlu fir-realtà ta’ kull ġurnata.  Min għandu rasu fuq għonqu, anke jekk ma vvutax għalina jifhem dejjem iktar dan kollu.  Hawn issa reazzjoni li qed tifforma ruħha li aħna, bħala Partit Nazzjonalista, m’aħniex nirreaġixxu mill-ewwel għaliha.  Hemm deċiżjonijiet li ġew meħuda li ħafna jimmaġinaw li kienu ħżiena jew li huma hekk u ftit jagħtu l-opportunità jew l-ispazju biex wieħed ikun jista’ jispjegahom.  Ma konniex gvernijiet inkompetenti, wisq inqas traskurati jew non-professjonali.  Konna determinati nagħtu l-aqwa tagħna.  Nistudjaw u naqraw dak li hemm, niltaqgħu u niddiskutu ma’ kemm jista’ jkun persuni.  Dan għax konna u għadna rridu l-ġid lil dan il-poplu u lil dan il-pajjiż.  Filwaqt li ftit xhur ilu ma kellniex il-klima politika adatta biex nitkellmu, issa ngħid li mhux biss għandna, anzi għandna d-dmir li nagħmlu.  Għamilna l-ġid u dan hemm bżonn li jkun magħruf u spjegat għax fuqu jista’ forsi jinbena iktar u ma jitkissirx fix-xejn dak li huwa tajjeb.

Wara li għadda s-sajf.

1.    Ix-xhur tas-sajf iġibu magħhom diversi affarijiet.  Għalkemm il-ħajja politika tidher minn barra li hija wieqfa, fir-realtà tkun għadha għaddejja tberren.  Il-Gvern baqa’ bil-programm tiegħu.  L-Oppożizzjoni tikber u tifhem iktar dak li għaddiet minnu u dak li trid tipprepara ruħha għalih.  Il-poplu qiegħed pass lura jħares u jifhem dak li qiegħed isir.  Jista’ jkun hemm min jaħseb li jista’ jagħmel li jrid għax ħadd ma huwa jagħti kas, però r-realtà hija differenti.  Verament hemm forom ġodda ta’ dawk li joqogħdu lura u bejn biża’ u bejn prudenza qegħdin joqogħdu lura, biss xorta jgħarblu dak li għaddej.  Xorta qed iħarsu biex jaraw jekk dak li ġie mwiegħed mill-partit fil-Gvern huwiex qiegħed jiġi miżmum.

2.    Preżentement qiegħed joħroġ iktar u iktar b’saħħa u determinazzjoni li hemm differenza bejn is-salarji ta’ min kien impjegat qabel mal-Gvern u mal-privat u min ġie issa mpjegat mal-Gvern.  Hawn impjegati ġodda u preferiti li bdew jidhru mas-saqajn.  Magħhom hemm oħrajn li, għal raġuni jew oħra, sabu ruħhom jaqilgħu flejjes f’konsulenzi li ma jikkonvinċux.  Jista’ jkun hemm min huwa tajjeb u kapaċi, biss il-maġġor parti ta’ dawn il-ħatriet tant jiżgarraw li lil ħadd m’huma jaqbżulu.  Il-ħaddiem issa beda jifhem: l-ewwel, din il-kalatura differenti fit-trattament; u t-tieni, qiegħed iħoss iktar minn qabel li dak li qiegħed jaqla mhuwiex biżżejjed għalih.  Hemm ħafna li ħasbu li s-salarji tagħhom fi ftit xhur ser isiru bħal dawk ta’ Ewropej oħra.

3.    Il-kelma, iktar minn qabel, hija fuq din it-triq: hemm qarsiet ġodda fil-bwiet tan-nies li ma’ kull ġurnata qegħdin jinħassu.  L-effetti u l-konsegwenzi soċjali ta’ din id-differenza, ta’ din il-qabża dejjem ikbar bejn min għandu u min ma għandux qegħda tikber u tissoda.  Sa issa ebda politika lejn xi forma ta’ ġustizzja soċjali sostnuta u kostanti ma ġiet meħuda.  Rajna manuvri, diskorsi, propaganda iżda sustanza ma waslitx.  Hemm karba li qegħda tirranka iktar li għaliha l-Gvern ma jistax iwieġeb.  Issa li qiegħed fil-poter, il-Partit Laburista qiegħed jiġi wiċċ imb’wiċċ mar-realtà.  Bejn dak li wiegħed u dak li qiegħed preżentement jagħmel hemm differenza kbira ħafna.  L-ekonomija tagħna tista’ tkun aħjar fost ta’ pajjiżi oħra, però mhix aħjar meta tqabbilha ma’ dak li kellna qabel.

4.    Il-flus mhumiex jidħlu fi bwiet in-nies imma qegħdin jibqgħu f’idejn il-ftit u dan ser ikompli jġib problemi li m’aħniex naraw biżżejjed il-konsegwenzi tagħhom.  Diversi qed jinqatgħu jew jiġu maqtugħa minn mal-poplu, u dan ifisser iktar kumplikazzjonijiet.  Anzi, diversi oħra jidhru li diġà tilfu ħafna min-nifs inizjali tagħhom.  Ftit verament huma dawk li qabdu ritmu u baqgħu għaddejjin bih.  Hemm min mhuwiex effettiv u oħrajn li qegħdin jippruvaw jagħmlu tajjeb għan-nuqqas ta’ ħaddieħor.  Deċiżjonijiet politiċi mhumiex jiġu meħuda, oħrajn qed jiġu meħuda malajr, f’dak il-ħin, mingħajr ħsieb jew riflessjoni.  Il-komplikazzjonijiet, iktar ma jgħaddi ż-żmien, iktar jikkumplikaw ruħhom proprju għax mhumiex jiġu kkunsidrati.  Rari biex problemi jsolvu lilhom infushom.

5.    Il-Partit Nazzjonalista jifhem iktar dan proprju għax huwa ffurmat minn bażi ta’ ħaddiema li qed jiffaċċjaw dawn il-pożizzjonijiet.  F’dawn ix-xhur ħadna ħsieb niċċaqilqu iktar biex nifhmu iktar din ir-realtà.  Żidna fl-esperjenza, fil-kredibilità u l-kritika kostruttiva tagħha qegħda ssir.  M’aħniex partit tal-estremiżmi.  Aħna partit moderat li jifhem sew xi tfisser li jkollok fuqek ir-responsabbiltà tal-poter.  Partit li jippreferi l-użu tar-raġuni biex jipperswadi u fl-istess ħin jifhem iktar jekk dak li qiegħed jipproponi huwiex tajjeb jew le.  Il-kredibilità tagħna u d-differenza tagħna mill-Gvern tiġi jum wara jum, bl-għaqal tagħna.  Mingħajr ġiri bla sens iżda bil-kawtela ta’ min jifhem li dak li jkun qiegħed jgħid fl-Oppożizzjoni jrid iwettaq fil-Gvern.

6.    Il-ħaddiema tal-pajjiż mhux qed jaraw biżżejjed miżuri tajba biex il-pożizzjoni tagħhom tiġi mibdula.  Is-sajf issa għadda u ser nidħlu f’fażi differenti.  Waħda li minnha nippretendu, ġustament, iktar.  Nippretendu li jittieħdu miżuri konkreti biex il-pakkett tas-salarju jkun aqwa milli huwa, biex jonqsu d-differenzi bejn dawk li ġew preferuti u dawk li le, biex dawk li tilfu jew qed jitilfu x-xogħol jinstabulhom mill-ewwel alternattivi tajba.  Il-piż tar-responsabbiltà mhuwiex fuqna.  Qiegħed fuq il-Gvern.  Biss, aħna ser nibqgħu nieħdu ħsieb nitkellmu u ngħinu sabiex l-ewwel, il-Gvern jifhem li wasal iktar il-mument li jiċċaqlaq u jżomm mal-kelma li ta; u t-tieni, li  nassistu kemm nistgħu biex isir dibattitu kostruttiv li jwassal għal soluzzjonijiet tajba.  Fix-xhur li ġejjin ser nifhmu iktar kemm dan il-Gvern qiegħed jifhem dan kollu jew huwiex ser ikompli jaħrab mir-realtà.

Bejn il-kliem u l-fatti hemm baħar jikkumbatti.

Il-Prim Ministru Joseph Muscat irid jirrealizza li m'għadux f'kampanja elettorali u issa ma jistax jibqa' jitkellem mingħajr ma jaġixxi.

Joseph Muscat għandu jlaqqa' minnufih il-Kumitat tal-Monitoraġġ dwar l-iskema taċ-Ċittadinanza kif ukoll il-Kumitat Permanenti għas-Saħħa mill-aktar fis possibli fl-interess tal-pazjenti u l-ħaddiema. Huwa biss kliem fieragħ dak li qal Joseph Muscat dalgħodu.

L-agħar ħaġa li jista' jagħmel politiku hi li ma jaċċettax li għandu problema. Hekk qed jagħmel Muscat dwar l-ekonomija. Mhux jaċċetta l-fatt li l-medja tal-pagi fl-aħħar xhur naqset. Mhux jaċċetta l-fatt li l-bejgħ mill-ħwienet u minn fuq l-Internet naqas. Mhux jaċċetta l-fatt li l-faqar qed jiżdied. Dawn kollha huma fatti li joħorġu kemm mill-istatistika kif ukoll mill-esperjenzi ta' kuljum tal-familji Maltin u Għawdxin.

Għal darb’oħra, Muscat għamel attentat li jiddefendi l-aġir tiegħu dwar l-iskandlu tal-Australia Hall. Dwar dan l-iskandlu, Muscat ħaġa waħda jrid jagħmel : ikun onest u jġorr ir-responsabbilta’ politika.

Dwar it-trasport pubbliku, Muscat ma tkellimx. Jidher li dan is-suġġett malajr ħareġ mill-vokabularju tiegħu. Il-ħaddiema tat-trasport pubbliku u dawk l-eluf ta' Maltin li jagħmlu użu mis-servizz tat-trasport pubbliku ta' kuljum qed jistennew it-tweġibiet mingħand Muscat.

18-il xahar wara l-elezzjoni ġenerali, Muscat diġa' tilef il-kuntatt man-nies. Jekk għalih, l-ekonomija miexja 'l quddiem, mhux l-istess jista' jingħad għall-familji u għas-sidien tal-ħwienet Maltin u Għawdxin.

07.09.14

Jimmeritaw attenzjoni serja.

1.      Tul is-sajf, kważi f’kull wieħed, l-attenzjoni pubblika tonqos lejn dak li vermaent għaddej madwarha.  Hemm ħafna aljenazzjonijiet li jneħħu minn dak li jimmerita dan.  F’kull amministrazzjoni, hi liema waħda hi, jkollok min ikun ittentat jagħmel dak li m’għandux.  Ma hemm ħadd li jkun fil-Gvern u jista’jgħid li ċ-ċittadini tiegħu huma ‘l-bgħid minn kwalunkwe forma ta’ aġir illegali u viċin il-korruzzjoni.  Proprju għalhekk li f’diversi leġislaturi passati, il-Partit Nazzjonalista ħa ħsieb idaħħal ferm iktar mekkaniżmi legali u demokratiċi milli sab biex jikkumbattu kemm jista’ jkun dan il-fatt.

2.      Anki taħt dan il-Gvern ġdid diġà hawn għajta qawwija fost il-poplu li hemm aġir li ma huwiex tajjeb u jimmira direttament lejn il-bibien tal-forom differenti ta’ korruzzjoni.  L-Oppożizzjoni semmiet leħinha, bi tħassib kbir, fuq diversi punti marbuta ma’ dan is-suġġett.  Għal xi raġuni mill-iktar stramba kellna aġir għal kollox żbaljat u anti-demokratiku meta l-Gvern preżenti naqas għal xhur sħaħ milli jaħtar mill-ġdid il-Kummissjoni Permanenti kontra l-Korruzzjoni.  Għamilna pressjoni fuq dan għax huwa żball li ma tappuntax kummissjoni li fis-snin li ilha mwaqqfa serviet ħafna.  Diversi każijiet spiċċaw quddiemha u r-rapporti dettaljati tagħna sabu ruħhom fuq il-mejda tal-Kamra tal-Parlament għal min kellu d-deċenza li jaqrahom.

3.      Sfortunatament, il-Partit Laburista ħa linja li kienet kważi dejjem kontra din il-Kummissjoni.  Għamlu ħilithom biex ikerrħuha b’kampanja żbaljata, immirata biss biex fl-aħħar mill-aħħar jonqsu d-difiżi demokratiċi kontra l-korruzzjoni.  Tant kienet qawwija din il-linja li saħansitra fil-Gvern anqas ma appuntaw il-membri tagħha.  Ħallewha għal perjodu twil rieqda, meta minflok setgħet tkompli bil-ħidma li kellha għaddejja u tieħu każijiet oħra ġodda.  Intilef ħin prezzjuż fix-xejn.  Kull kummissjoni li kellna fis-snin li għaddew ħademt u serviet tajjeb dak li kienet ġiet inkarigata li twettaq.  Issa ħadt pjaċir nara li l-pressjoni pubblika rebħet fuq il-Gvern u fl-aħħar ġimgħa ġiet finalment maħtura mill-ġdid.

4.      Ngħid dan fid-dawl ta’ żewġ każijiet li qed jogħrku l-għajn ta’ diversi ċittadini onesti li jħarsu li jkollhom amministrazzjoni nadifa u trasparenti, hemm min hemm fil-Gvern.  Il-każ tal-Cafѐ Premier u dak tal-Australia Hall ġibdu l-attenzjoni ta’ diversi.  Il-Partit Nazzjonalista qajjem diversi punti u għamel ukoll domandi li lkoll baqgħu mingħajr tweġiba.  L-istess il-gazzetti lokali li b’xi mod jew ieħor resqu jew biex jistaqsu jew almenu jibdew jifhmu x’sewwasew ġara.  L-attitudni għal kollox żbaljata tal-Gvern hija dik li jaħrab minnhom it-tnejn.  Żgur mhux forsi, illum iktar mill-bieraħ hemm bżonn ta’ aġir proattiv mill-Prim Ministru f’dawn il-każijiet u jiftaħ ċar beraħ dak li lkoll għandhom dritt li jkunu nfurmati dwaru.

5.      Il-kwistjoni tal-bejgħ tal-Australia Hall waħdeha hija mimlija dellijiet li diffiċli wieħed jipperswadi ruħu li l-affarijiet saru kif kellhom.  Diffiċli li wieħed jaċċetta li din l-operazzjoni finanzjarja saret bil-mod li gvern demokratiku u trasparenti għandu jġib ruħu.  Ngħid dan quddiem il-fatt li l-poplu huwa llum konvint li hemm x’jaħbi.  Kif tista’ taċċetta: l-ewwel, li kawża ċivili mill-Gvern f’isem il-poplu kontra l-Partit Laburista tiġi ċeduta taħt din l-amministrazzjoni għax issa hemm tmexxija Laburista?  It-tieni, kif tista’ llum il-ġurnata tibqa’ taċċetta li art pubblika ta’ valur storiku tgħaddi u tibqa’ f’idejn partit politku biex jispekula biha?  It-tielet, kif tista’ taċċetta li jsir bejgħ ta’ din l-art bi prezz redikolu fuq l-iskuża li hemm konvenju li ilu għoxrin sena sħaħ pendenti?  Jgħid x’jgħid fuq ir-radju l-Ħadd il-Prim Ministru, ħadd f’sensih ma jista’ jaċċetta li dak li sar mill-Gvern tiegħu huwa tajjeb, u trasparenti.

6.      Nista’ nidħol ukoll fuq il-kwistjoni tal-Cafѐ Premier, li hija wkoll mimlija domandi, però naf li diversi oħrajn qabli daħlu fil-fond tagħha.  Dan huwa l-istat ta’ fatt preżenti f’pajjiżna.  Id-domanda naturali ta’ diversi hija: x’qiegħed jagħmel il-Gvern preżenti biex jivestiga dak li qed jingħad u jersaq biex jispjega b’mod ċar dak li seħħ?  Hemm diversi strumenti demokratiċi li Gvernijiet Nazzjonalisti preċedenti għamlu u li huma għad-disposizzjoni tal-attwali.  Jonqos il-kuraġġ li jimxi pass ‘il quddiem u jibda.  Nittama serjament li jitla’ fuq din it-triq inkella ser jiżdied iktar l-inkwiet u l-konvinzjoni li hemm aġir żbaljat għaddej li ħadd ma jrid jidħol fih proprju għax jaf li hemm dak li m’għandux ikun hemm.

Nuqqas ta’ viżjoni?

1.      Ix-xahar ta’ Settembru ssoltu jerġa’ jġibna lura għar-realtà politika ta’ kuljum.  Biss din is-sena, bl-eventi li seħħew f’pajjiżi oħra, is-sitwazzjoni baqgħet għaddejja.  Il-konflitti militari li żviluppaw ġiebuna f’pożizzjoni ta’ nkwiet.  Id-dinja reġgħet għaddejja minn żmien ieħor ta’ taqlib li mhux faċli ssib soluzzjoni għalih.  Taqlib li qiegħed ikollu l-konsegwenzi diretti u ser ikollu dawk immedjati.  Dan huwa serju u gravi fih innifsu, però narah iktar għal pajjiżna li huwa stess jinsab għaddej minn mumenti ta’ diffikultajiet tiegħu.  Ngħid dan mhux biex b’xi mod nesaġera.  Wisq inqas biex noqogħdu nitkażaw bi Gvern li qiegħed ma’ kull ġurnata jidher li ma għandux viżjoni, iżda biex wieħed jipprova jifhem u jipprepara miżuri adegwati.

2.      Id-dinja mhix neċessarjament sejra biex iżżid fit-triq tal-paċi u l-istabilità ekonomika.  Naħseb li nkun mhux negattiv iżżejjed jekk ngħid li għandna almenu tnax-il xahar quddiemna bl-effetti xejn tajba tal-gwerer li għaddejjin jibqgħu jkunu ma’ saqajna.  L-ekonomija internazzjonali, żgur mhux forsi, ser tħoss il-konsegwenzi u tnaqqis għandna naraw iktar ma’ dak li rajna.  Diġà l-fatt waħdu li l-kummerċ bejn ir-Russja u l-Unjoni Ewropea waqaf kompletament huwa punt li rridu nieħdu inkonsiderazzjoni, aħseb u ara dak li ġej minn partijiet oħra.  Ir-rapporti jidhru li huma fis-sens li r-radikaliżmu Iżlamiku ser ikun ferm iktar qawwi fil-ħidma tiegħu.  Jekk il-miżuri ta’ sigurtà ma jiġux meħuda kif għandhom ser naraw attentati terroristiċi differenti.  Ser fuq dan, żgur mhux forsi, naraw iktar infieq fuq l-armi varji, mekkaniżmi varji ta’ difiża u sigurtà.  Diversi pajjiżi ser jaraw lilhom infushom lura f’dak li seħħ wara l-11 ta’ Settembru 2001 fi New York.  Dan ilkoll nafu x’fisser u r-riżultati mhumiex pożittivi.

3.      Ngħid iktar dan għax qisna f’dawn il-gżejjer għaddejjin mill-ħsieb li d-dinja tagħna ser tibqa’ ddur fejn tal-oħrajn ser tieqaf.  Għalkemm sfortunatament għad hawn ħafna mill-poplu li huma maqtugħin mir-realtà u l-Gvern iktar u iktar, mill-aħħar dokument ekonomiku tiegħu jidher li mhux jifhem x’inhuwa ġej, aħna xorta għandna d-dmir li nressqu dan għall-attenzjoni.  Inressqu l-fatt li l-ekonomija f’pajjiżna bdiet tibgħat messaġġi li ma humiex jittieħdu inkonsiderazzjoni.  Huwa pass tajjeb, għalkemm tard fuq is-snin ta’ qabel, li l-Ministru tal-Finanzi joħroġ bid-dokument ta’ qabel il-baġit, però jidher diġà li mhuwiex jieħu inkonsiderazzjoni dan kollu li għadni kif għidt.  Li wieħed jaqra li ż-żiemel tal-battalja biex l-ekonomija timxi ser ikun kifnaraw fejn qed imorru l-benefiċċji soċjali huwa minnu nnifsu indikattiv.  Il-messaġġ għal dawk fuq il-lemin huwa li ser inneħu minn fuq il-lista iktar nies milli diġà neħħejna.  Linja klassista li, jiġi liema Gvern jiġi biha, qatt ma sservi biex tissoda jew tkabbar l-ekonomija.

4.      Possibbli li meta kellna s-sajf kollu, u iktar dirett fl-aħħar ġimgħa, riżultati xejn pożittivi għalina, dan il-ministeru kellu joħroġ bi programm li huwa kollox barra adegwat?  Ngħid dan quddiem il-fatt li għandek dawn il-konsiderazzjonijiet: l-ewwel kellna l-ikbar tnaqqis fil-bejgħ mill-ħwienet fl-Unjoni Ewropea kollha u dan fir-raba’ tnaqqis f’sitt xhur; it-tieni, li l-persuni fir-riskju tal-faqar flok naqsu żdiedu u issa qegħdin 65,000, jiġifieri 15.7% tal-popolazzjoni; it-tielet, li erġajna waqajna lura għas-47 post fil-Competitive Report tal-Economic World Forum.  Jaħseb xi ħadd li jara minn barra xtutna dak li għaddej u qegħdin inwieġbu għalih li sejrin fuq it-triq it-tajba, li għandna viżjoni soda?  Wisq naħseb li le.  Dan meta iktar u iktar nafu li fil-ġimgħat li għaddew rajna tnaqqis fl-investimenti, rajna iktar kapital jitlaq minn pajjiżna.

5.      Dak li qiegħed iseħħ illum ser ikollu l-konsegwenzi għada pitgħada.  Ma nistgħux ninjorawhom għax dawn ġejjin fuqna xorta.  Id-dokument ta’ qabel il-baġit seta’ sar aħjar.  Dan evidentement ma huwiex fuq it-triq li tindika viżjni strateġika ċara.  Turi biss ideat ta’ konservazzjoni.  Naqqas l-ispejjeż għax b’dan il-mod jiżdied il-profitt.  Biss hawn, f’soċjetà li qegħda tespandi b’rapidità qawwija, f’waħda fejn il-qasma bejn min għandu u min ma għandux qegħda mill-figuri ċari tiżdied, hemm bżonn ta’ ideat aktar diretti.  Iktar u iktar meta diġà għandna pożizzjoni evidenti fejn iċ-ċaqliq ekonomiku qiegħed isir billi min għandu jitteħidlu biex jingħata lil tal-qalba.  Huwa ċar li proġetti li juru li għandna strateġija dinamika għas-snin li ġejjin ma hemmx.  Ma nistgħux nibqgħu naħsbu li mill-gallarija tagħna ser jibqa’ jitla’ u jinżel il-ħobż.  Hemm bżonn ferm iktar minn daqshekk.  L-ideat jidher ċar li naqsu ħafna u hemm bżonn ta’ dibattitu b’saħħtu biex is-soċjetà tagħna tikber u mhux tmur lura.  Dan nittama li jsir, hemm jew ma hemmx viżjoni.  Forsi għas-snin li gejjin, l-istat ekonomiku tajjeb li wiret dan il-Gvern, ma jintilifx.

Is-sitwazzjoni tiggrava.

1.      Is-sajf daħal u qiegħed jersaq biċċa biċċa lejn tmiemu.  Diversi huma verament aljenati b’dak il-ftit ħin li jkollhom biex jistrieħu.  Biss, xorta waħda sfortunatament qed naraw figuri ekonomiċi li bdew jinkwetaw u jgerrxu lil dawk li jsegwu dak li jkun għaddej.  Pajjiżna għandu l-punti sodi tiegħu, però għandu diversi punti ta’ dgħjufija.  Min imexxi pajjiż idum biex jifhem liema huma naħa u liema huma oħra.  Dan għad-detriment ta’ dak li l-poplu jrid finalment iġarrab.  Fuq naħa problemi ekonomiċi u fuq l-oħra dawk soċjali.

2.      Tul dawn il-jiem rajna fil-gazzetti tagħna importanza mogħtija lil fatti u figuri li l-istatistika toffrilna.  Fatti li qed jindikaw b’mod dirett u mingħajr dubju li l-ekonomija qabdet triq diffiċli li preżentement il-Gvern ma huwiex jindirizza.  Flok qed naraw miżuri li jkomplu jsaħħu u jissudaw dak li għandna, m’aħniex naraw ebda forma ta’ direzzjoni strateġika.  Hemm min qiegħed jilludi ruħu li l-ekonomija f’dawn il-gżejjer tiġri, timxi u tirregola lilha nfisha mingħajr l-assistenza u attenzjoni tal-Gvern tal-ġurnata.  Is-sitwazzjoni hija aktar gravi għax bħalissa hawn min qiegħed jimmaġina li dak li qiegħed iwettaq hu f’setturi varji ma għandux impatt dirett fuq l-ekonomija sħiħa.

3.      Ngħid dan għax f’dawn il-ġimgħat ħarġu numru ta’ aħbarijiet li jimmeritaw waqfien u attenzjoni diretta lejhom.  Għal min qiegħed fis-settur jaf li l-aħbar li l-Gvern daħħal mal-elfejn ruħ jaħdmu miegħu ma hix proprju aħbar ekonomika tajba.  Fil-bidu tal-ġimgħa, gazzetta lokali ġiebet ir-reazzjonijiet ta’ diversi fis-settur privat li bdew jaraw diġà effetti negattivi fix-xogħol.  Diġà hawn min qiegħed jibgħat il-messaġġ li ftit huma dawk li jridu jidħlu għal impjieg ma’ kumpanniji privati.  L-aħbar hija li, anzi, ħafna ħaddiema li hemm jaħdmu qed jiddikjaraw li ġew mogħtija l-kelma li daqt ser jidħlu jaħdmu mal-Gvern.  Dan huwa żbaljat għax ser ikisser il-bilanċ li kien inbena tant tajjeb bejn is-servizz pubbliku u dak privat.  Meta wieħed jgħabbi ‘l-Gvern b’iktar impjiegi milli hemm bżonn ikun qiegħed inaqqas mis-saħħa ekonomika tal-pajjiż u fl-istess ħin jipperikola l-impjiegi fiż-żewġ setturi.  L-esperjenza ta’ dawn il-ħamsin sena indipendenti turi li kull darba li jkun hemm ferm iktar milli hemm bżonn impjegati mal-Gvern, l-ekonomija tmur lura.

4.      L-istess għandu jingħad dwar l-aħbar li l-investimenti f’pajjiżna naqsu sew fil-linja ta’ investimenti diretti.  Mill-istatistika li ħarġet friska friska dawn il-jiem ħareġ li hemm tnaqqis attwali ta’ 24%.  Dan, l-ewwel bi tnaqqis ta’ investimenti diretti lejna ta’ xejn inqas minn tlett biljun ewro, jiġifieri tlett elef miljun ewro.  L-investiment li kellna naqas drastikament u investiment li soltu konna naraw dieħel naqas huwa wkoll.  Dan huwa sinjal gravi ieħor li l-Gvern jidher ċar li ma jridx jagħti wisq każ tiegħu.  Din id-direzzjoni ma tiġix fuqek f’daqqa waħda, iżda min għandu r-responsabbiltà suppost li jaf li dan jakkumula biċċa biċċa.  L-ammonti huma qawwija verament, però iktar minn dan jindikaw li hemm min qiegħed jitlef il-fiduċja fl-ekonomija u fit-tmexxija finanzjarja ta’ pajjiżna.  Meta l-flus jitilqu u ġodda ma jidħlux, xi ħaġa serja u li titlob attenzjoni immedjata jkun hemm.

5.      L-istess għall-kriżi mondjali preżenti.  Flok bdejna naraw u nisimgħu b’miżuri ekonomiċi neċessarji għal dak li għandna u dak li ġej għalina qed naraw parti mill-Gvern titkellem mingħajr direzzjoni ċara.  Iktar qisna qed naħsbu li nagħtu x’wieħed jifhem li pajjiżna sejjer b’xi mod jiġi attakkat milli li nħarsu ‘l quddiem lejn dak li l-ekonomija mondjali sejra tagħtina lkoll.  L-eventi fl-Iraq, fis-Sirja, fl-Ukrajna, f’Gaża u fil-Libja ma humiex dawk li mhux ser jolqtuna.  Huma viċin aktar milli naħsbu, però dan prinċiparjament fis-settur ekonomiku.  Il-ħidma militari preżenti ser iġġib magħha riperkussjonijiet li ser ikomplu jnaqqsulna mill-kapaċità u l-flessibilità neċessarja biex jiżdied il-kummerċ u l-ġid għalina.  Fuq dan għadna ma smajna b’ħadd li beda jlaqqa’ nies fl-ekonomija biex naraw kif ser jintlaqtu.  Anqas ma aħna naraw il-Gvern jaħtar konsulenzi biex wieħed jistudja sew dak li hu għaddej u dak li ser jiġi fuqna.

6.      Is-sajf daqt jgħaddi.  L-aljenazzjonijiet, dawk ukoll.  Biss, wara rridu naraw kif ser nikkonfrontaw dan is-sħab iswed li diġà qiegħed jinġabar b’saħħa quddiemna.  L-indikazzjonijiet lokali ma humiex l-aqwa.  Dawk barranin wisq inqas.  Biss, quddiem dan kollu l-Gvern tal-ġurnata jidher li ma huwa jagħti każ ta’ xejn.  Flok jimxi fid-direzzjoni t-tajba b’għaqal u attenzjoni qabad waħda żbaljata.  Flok jaf fejn irid imur, issa m’għandux verament pjan ta’ dak li mistenni jwettaq.  Iktar moħħu f’min u lil min ser idaħħal jaħdem mal-Gvern milli li jaffronta l-problemi li qed joħloq hu u dawk li għandu quddiemu.  Kollox jindika kemm ma hemmx esperjenza politika u għalhekk is-sitwazzjoni, minn dak li qed naraw hija diġà gravi u ma’ kull jum sejra iktar tiggrava ruħha.