Il-kotba m’humiex bnedmin

1.       Is-sajf, anki dan (għalkemm mimli politika), jibqa’ għal ħafna bħali mument ta’ riflessjoni.  Ħin dedikat għall-analiżi tal-ħajja u għat-tgawdija ta’ l-aspett kulturali tal-bniedem.  Sfortunatament għal dawk li jħobbu jaħdmu jsibu li jħallu ftit ħin sabiex jaqraw jew iżommu rwieħhom viċin id-dinja ta’ l-arti, tal-mużika u tal-qari.  Għalhekk ix-xhur li qegħdin fihom iservu għal dan.  Huma għas-servizz ta’ dawk li jibdew jerġgħu jħossu rwieħhom bnedmin.  Persuni umani li jaħsbu, jirriflettu u fuq dan titwieled fihom ċerta kalma u trankwillità interna.

2.       Inħobb naqra, nammetti, u proprju għalhekk li nsibni f’diversi għelieqi napprezza l-intelliġenza u r-riflessjonijiet ta’ bnedmin aqwa minni.  Nissellef kotba, però l-iktar indur ġewwa għad-diversi oħra li jew xtrajt jew ġbart matul is-snin fil-librerija.  Nammetti li żewġ awturi li ħajruni naqra huma l-franċiż Albert Camus, li kelli x-xorti naqra kitbietu bl-ingliż, taljan u dik oriġinali u t-taljan Cesare Pavese.  It-tnejn kellhom influwenza inizjali fuqi.  Illum nirrikonoxxihom f’dak li kienu però ma baqgħux.

3.       Ftit jiem ilu ġew f’idejja xi kotba tal-Pavese, fosthom librett stampat mill-Einaudi bit-titolu “Saggi Letterari”.  Ġabra ta’ artikoli verament sbieħ li huwa kien kiteb.  Hemm riflessjonijiet fondi li jiftħu bibien ferm isbaħ minn dawk li jidhru fid-djarji tiegħu.  Laqtuni d-diversi kontribuzzjonijiet tiegħu fuq il-letteratura ingliża bħal dawk li niseġ fuq Herman Melville u Joseph Conrad.  L-ewwel minħabba l-valur għoli ta’ sustanza li fihom, li sfortunatament minħabba preġudizzju, jibqgħu ma jaslux f’idejn dawk li jaqraw il-letteratura ingliża; t-tieni għax mingħajr ma naf sibtni naqra dawn l-awturi fil-fond u dan kien qisu qed imur lura għall-għeruq “naturali” li huwa kellu jduru fil-kotba li ħawwel fija.

4.       Hemm f’kull kittieb u persuna li jaqra “għeruq” speċjali li jappartjenu lilu biss.  Iżda din il-ġabra unika f’kull bniedem hija hi stess imsawwra u magħġuna minn “għeruq speċjali” oħra.  Kif inhuwa ċar fil-ktieb sempliċi u dirett ta’ Primo Levi “La Ricerca delle Radici”.  Dan il-lhudi li għadda mill-esperjenza qarsa ta’ Auschwitz jibqa’ msemmi għad-diversi kotba li kiteb.  Għax il-bniedem li bata u għadda minn din is-sofferenza, minn din it-tensjoni umana jrid jesponi lilu nnifsu fil-fond.  Mhux biss għandna l-kotba iżda għandna għad-disposizzjoni tagħna minn liema riflessjonijiet, minn liema influwenzi letterarji dawn ħarġu.

5.       Levi għażel tletin ktieb ta’ tletin awtur li sawruh.  Kif jgħid huwa stess din seħħet mhux b’xi pjan preċiż: “Non ho saputo quegli autori perchè avevano quelle determinate virtù o congenialità; li ho incontrati per opera di fortuna, e le virtù sono venute fuori.”  Interessanti li fosthom insibu silta minn “Moby Dick” ta’ Herman Melville, tradott għal-lingwa taljana minn xejn inqas minn Cesare Pavese.  Ktieb li huwa jiddeskrivi bħala dak li fih dak kollu li hu jistenna li jkollu ġewwa fih ktieb u jgħid: “c’è l’esperienza umana.  I mostri, il mondo reale che si rispecchia in un mondo visionario, la caccia-ricerca sentita come condanna e giustificazione dell’uomo, il pozzo buio dell’animo umano.”  Ikompli billi jiċċita lill-istess Pavese għax it-tnejn jaqblu li dan il-kapolavur huwa “una favola”.  Waħda li fiha: “la ricchezza di una favola sta nella capacità ch’essa possiede di simboleggiare il massimo numero di esperienze.”  Għalhekk il-kitba mhux biss għandha l-għeruq tagħha, però hija stess kaġun ta’ iktar valur u għalhekk iktar għeruq.

6.       Sija Levi kif ukoll Pavese jafdaw lilhom infushom għall-kitba.  Il-kitba bħala strument qawwi ta’ influwenza kif jgħid, taqbel jew le, Pavese: “I libri non sono gli uomini, sono mezzi per giungere a loro:”  Proprju dan l-istrument li jitwieled mill-kelma, mid-diskors, isiru parti sħiħa mill-persuna li trid iċċaqlaq l-ilmijiet tas-soċjetà mhux bl-azzjoni politika jew amministrattiva, iżda bil-ħsieb “għarwien”.  Hemm sens qawwi intern fid-direzzjoni fil-Pavese fuq dan, kif kien qal: “Parlare.  Le parole sono il nostro mestiere.  Le diciamo senza ombra di timidezza o di ironia.  Le parole sono tenere cose, intrattabili e vive, ma fatte per l’uomo e non l’uomo per loro.”

7.       Il-bniedem li jikteb ma huwiex dak li jaqra, imma t-tnejn jinfluwenzaw lil xulxin.  Għax ktieb wieħed ta’ awtur m’huwiex dak il-kittieb sħiħ, anqas forsi l-kotba kollha però dik l-istess kitba li titwieled mill-qalb u l-moħħ tiegħu jixhdu fuq parti sostanzjali mill-valur u s-sustanza li hemm fih.  Għax huwa minnu li l-kitba hija strument, mezz ta’ kif twassal ħsibijiet u tbiddel l-opinjonijiet ta’ l-oħrajn.  Ma hemmx dubbju li fiha l-intoppi tagħha, għax min jagħżel li jinżel u jiddedika l-ħin sabiex mill-moħħ u mill-ħalq jaqleb għall-kitba, jgħaddi minn proċess krejattiv.  Kif jgħid Cesare Pavese: “Il nostro compito è difficile ma vivo.  È anche il solo che abbia un senso e una speranza.  Sono uomini quelli che attendono le nostre parole, poveri uomini come noialtri quando scordiamo che la vita è comunicare.  Ci ascolteranno con durezza e con fiducia, pronti a incarnare le parole che diremo.  Deluderli sarebbe tradirli, sarebbe tradire anche il nostro passato.”

8.       Il-kotba m’humiex bnedmin, però huma huma strumenti.  Mezzi l-ewwel, u wara dokumenti li jixhdu ċiviltà, għerf u riflessjoni.  Prova u ġabra ta’ kliem li  jibqgħu hemm għaż-żmien.  Nemmen dejjem iktar f’dan u fil-bżonn ta’ aktar persuni li jidħlu għall-ħidma diffiċli li tikteb.  B’din it-triq u b’dan il-mezz, il-bniedem li jikteb jikber u jgħin lil ħaddieħor iżid fil-proċess intern tiegħu.  Dak li jaħseb għalih innifsu u jifhem sewwa ħaddieħor x’inhu jgħid.  Nirringrazzjak, Sur Editur, li ppermettejtli nikteb anke fuq dan li jista’ jidher irrelevanti jew traskurabbli għax fil-fatt m’huwiex, anki għal din l-Art żgħira però tant għal qalbna.  Nemmen li l-kotba jistgħu ma jkunux bnedmin, però ċert li huma jsawwruhom u proprju għalhekk li dmir il-kittieb f’kull livell huwa ikbar għax dak li jiżra’ jsibu jikber f’ħaddieħor.

Ġustizzja Riparatriċi*

1.         Kull delitt jeħtieġ li jiġi kkastigat.  Il-ħsara li kull delitt jikkaġuna jeħtieġ tissewwa.  L-ordni fis-soċjetà jeħtieġ li jiġi ristabilit.  L-Istat għandu d-dmir li jfittex lil min wettaq id-delitt, jipproċessah fil-Qrati skond proċeduri ġusti u mbagħad jara li tiġi esegwita s-sentenza tal-Qorti li ġġudikatu.  Wieħed irid jistaqsi jekk dan huwiex biżżejjed.  Biżżejjed li l-ħati jintefa’ l-ħabs?  L-Istat għandu obbligu li jara x’ġara mill-vittma tad-delitt?  L-Istat għandu d-dmir li jara għaliex id-delinkwent żbalja u jgħinu jirripara l-ħsara, jirriforma ruħu u jerġa’ lura fil-komunità, bħala ċittadin li josserva l-liġijiet tal-pajjiż?

2.         Fl-antik, il-Ġustizzja Kriminali kienet immirata l-iktar lejn il-kastig.  Fi żminijiet primittivi, l-kastig kien jintalab mill-vittma jew minn niesu, iktar milli mill-Istat.  Parti mill-avvanz taċ-ċiviltà kien l-ewwel pass li l-komunità ma ħallietx il-vittma u lil niesu jfittxu l-ġustizzja, waħedhom.  Id-delitt jagħmel ħsara lil kulħadd.  Iktar ‘il quddiem, il-liġijiet bdew jagħżlu bejn il-kastig li jingħata mis-soċjetà, li għalhekk tmexxi kontra d-delinkwent, u r-riparazzjoni tal-ħsara lill-vittma, li tħalliet għall-vittma bħala azzjoni ċivili.  Terġa’, wasal iż-żmien ukoll meta fil-ħsieb tal-aħjar leġislaturi, il-kastig beda jitqies mhux biss bħala tpattija u bħala mezz biex ibeżża’ lil min ikun ittantat jikkommetti d-delitt, iżda wkoll bħala mezz ta’ riforma lid-delinkwent.

3.         Illum jidher ċar li mhux biżżejjed li l-Istat jikkastiga bil-ħabs jew bil-multa lil min jikkommetti delitt.  L-Istat jeħtieġ jindaħal iktar biex barra milli jipprovdi Korp tal-Pulizija biex iżomm l-ordni, u meta l-ordni tinkiser, jinvestiga lil min kiser l-ordni u jġibu/ha quddiem il-Qrati; Qrati li jipproċessaw lill-akkużati b’ġustizzja u bil-garanziji kollha tad-drittijiet ta’ kull persuna u ħabsijiet fejn dawk li jinstabu ħatja jservu ż-żmien tal-kundanna tagħhom.  L-Istat għandu jassigura wkoll li l-vittimi tad-delitt jirċievu kumpens mingħand id-delinkwent jew, f’ċerti każijiet meta dan ma jkunx possibbli, anki mill-Istat; li d-delinkwent jiġi mgħejjun jirriforma permezz ta’ ammissjoni tal-iżball tiegħu; isir ħlas ta’ kumpens lill-vittma u lill-Istat u jkollu riedukazzjoni biex jerġa’ għal ċittadin li josserva l-liġi.

4.         Hemm bżonn li pajjiżna jżid l-enfasi fuq ir-riparazzjoni, mingħajr ma jinsa l-element tal-kastig.  Riparazzjoni lill-vittmi tad-delitti, riparazzjoni lis-soċjetà, għaliex il-ksur tal-ordni jagħmel ħsara lis-soċjetà kollha kemm hi u kkaġuna spejjeż lill-Istat, fl-infieq fil-pulizija, fl-investigazzjoni, fil-Qrati, fil-ħabs.  Kull delitt, barra mill-ħsara soċjali, jikkaġuna wkoll ħsara ekonomika u finanzjarja.  Ekonomika għaliex l-iżvilupp ta’ pajjiżna jiddependi minn kemm ikun wieħed żgur, fejn wieħed jista’ jinvesti u fejn it-turista jista’ jżur mingħajr inkwiet.  Finanzjarja għaliex l-ispiża totali għaż-żamma tal-ordni, għall-investigazzjoni tar-reati, għall-Qrati li jipproċessaw lill-akkużati u għall-manutenzjoni tal-ħabs, hi qawwija ħafna.

5.         Il-kriminalità hi fenomenu kumpless ħafna.  Hemm sfida biex iżżomm id-delitti milli jsiru, hemm sfida ikbar biex tilqa’ għar-reċidiva għaliex proporzjon qawwi ta’ dawk li jagħmlu l-ewwel delitt, jirrepetuh.  Il-ħabs waħdu ma jġibx lil xi kriminali f’sensihom.  Il-ħabs kultant jista’ jkun ta’ xkiel għat-tiswija tal-ħsara.  Il-ħabsi, speċjalment żagħżugħ, waqt li jkun il-ħabs jista’ jiġi influwenzat mill-ftaħir ta’ kriminali oħrajn, u dan imur kontra l-proċess ta’ riforma.  Kull ħabsi, waqt li jkun miżmum ikkalzrat, ma jkunx f’pożizzjoni li jirripara għad-dannu.

6.         Għalhekk wieħed irid jiżen il-ħtieġa tal-kastig bil-ħabs, mal-ħtieġa l-oħra li l-ħabs jirripara billi jħallas lill-vittma l-kumpens, lis-soċjetà għar-riparazzjoni, lill-Istat l-ispiża.  Il-fatt li jkun il-ħabs jiskonta sentenza mhux riparazzjoni biżżejjed.  Biex verament jirriforma ruħu, d-delinkwent irid juri li fehem li żbalja, billi jħallas dejnu lill-vittma, lis-soċjetà u lill-Istat.  Il-politika ta’ Ġustizzja Riparatriċi tagħfas fuq dawn l-aspetti.  Għalhekk il-ħati jrid jara li jinfeda biss mhux billi sempliċement jiskonta l-piena, iżda billi jħallas id-dejn tiegħu lejn il-vittmi, lejn is-soċjetà, lejn il-pajjiż u lejh innifsu.  Bniedem li jikkommetti delitt jitlef ir-rispett tal-komunità, iżda wkoll tiegħu nnifsu.  Delinkwent jirriforma ruħu meta jifhem, barra milli jħallas.

7.         Hu importanti ħafna fil-battalja kontra l-kriminalità li kull remissjoni u maħfra, kull konċessjoni ta’ libertà, tkun immirata u marbuta mar-riparazzjoni, mar-riforma, u ma’ bidla ta’ atteġġjament.  Ir-remissjoni li tingħata l-ħabs, l-għoti tal-Parole, li bi ħsiebna nintroduċu, l-istess maħfra presidenzjali, ma għandhomx ikunu konċessjonijiet mingħajr l-iskop ta’ kumpens, riparazzjoni u riforma.

8.         Kemm ir-remissjoni, li sallum kienet biss kondizzjonata għall-imġieba tajba fil-ħabs, kemm l-għoti tal-Parole, kif ukoll il-maħfra, tkun xi tkun ir-raġuni, jeħtieġ li jkunu marbuta u kkondizzjonati bir-riparazzjoni tad-dannu kif ukoll bit-turija ta’ bidla fl-atteġġjament lejn iż-żamma tal-ordni.  L-Istat irid jiżgura li d-delinkwent jirripara u jirriforma.  Il-miżuri u proċeduri ġodda li qegħdin insemmu fil-White Paper huma miżuri ta’ soċjetà serja.  Soċjetà li tiżgura li kulħadd iħallas ta’ għemilu u li l-ħtijiet jinħafru meta tkun saret ir-riparazzjoni sħiħa.

* Dan l-artikolu deher fil-15 ta Marzu 2009.

It-tibdil li qed isir fil-Qrati *

1.         Ninnota li għalkemm issa dħalna fil-ħdax-il pass fir-riforma u l-bidla tas-sistema u kultura legali, ftit mill-poplu qed isegwi x’qed jiġri.  Għalhekk ħassejt li għandi nikteb dan l-artikolu sabiex f’kemm jista’ jkun fil-qosor nispjega wħud mill-linji li mexxewna ’l quddiem.

2.         Mingħajr ma ħafna fehmu, s-sistema legali ilha fi kriżi.  Kriżi li ġejja mill-fatt li l-poplu jħoss li hemm wisq dewmien u telf ta’ spejjeż u ħin prezzjuż, li dan qiegħed jaqta’ qalbu mill-Qorti.  Iċ-ċittadini tagħna, f’dawn iż-żminijiet ma għadhomx jissaportu li jidħlu u jafdaw ħajjithom, ġidhom fi proċess fejn taf biss meta bdejt iżda ma tafx meta ser tispiċċa.

3.         L-effett ta’ kawżi li jdumu snin twal u ma hemmx li jinqatgħu qiegħed jidher fid-diskors negattiv tal-pajjiż.  Kliem bħal: “Idħol il-Qorti jekk ikollok tort” iweġġgħek, iżda huwa r-realtà.  Din hija sfortuna kbira meta tikkonsidra li din hija l-professjoni li għandha fi ħdanha l-loġika u r-raġuni, u minflok tidher il-kontra.

4.         Tidher hekk għal diversi raġunijiet.  L-ewwel fosthom hija li ħafna drabi nsibu li proċeduri sempliċi jispiċċaw komplikati.  Komplikati għaliex kien hemm numru ta’ kwistjonijiet li tgħabbew fuq is-sistema meta setgħu jsiru minn ħaddieħor jew mingħajr il-bżonn ta’ kawża.

5.       Barra minn dan, il-Qorti ġiet stabbilita bħala l-bidu u t-tmiem ta’ kollox.  Jekk ma taqbilx ma’ xi ħadd, l-ewwel ħaġa li tiġi f’rasek hija li tagħmel kawża.  Tidħol fi proċess ta’ konfrontazzjoni li kawża l-Qorti tagħtik.  Ftit drabi wieħed jipprova jwassal lill-partijiet sabiex jiftehmu jew jasal b’toroq oħra bħal dawk li arbitraġġ jaf jagħti.

6.       Ma’ dan, wieħed irid jgħid li s-sistema hija li kawża ssir f’differimenti varji darba kull tliet xhur u titkaxkar.  Ma hemmx biżżejjed is-sentiment li din għandha tinbeda’ u tinħeles.  Qisu ħadd ma jista’ jgħaġġel, anzi meta jkun hemm min jipprova jagħmel dan, is-sistema tara kif twaqqfu.

7.         F’dan kollu l-poplu, li għandu dritt li jkollu Qrati tajbin, effiċjenti u veloċi, jsib il-kontra.  Minflok huwa jidħol f’toroq, drabi wkoll sqaqien, li fihom jitlef ħafna ħin.  Ħin sabiex imur għand l-avukat u ħin fil-kurituri tal-Qorti jistenna li l-kawża tiegħu ssir.  Dan ifisser telf ta’ spejjeż.  Dan għax, l-ewwel, il-kawżi jiswew il-flus u ħadd ma jippretendi li jsiru b’xejn, u t-tieni, għax il-ħin li wieħed jiddedika l-Qorti huwa meħud mix-xogħol tiegħu.

8.         Quddiem dawn il-problemi u f’din is-sitwazzjoni ħassejna li hemm bżonn li nidħlu għal numru ta’ miżuri li jibdew iħaffu mill-piż involut. F’din it-triq daħħalna mill-ewwel tliet miżuri importanti.  L-ewwel, żewġ ittri uffiċjali eżekuttivi, u t-tieni, l-issudar taċ-Ċentru ta’ l-Arbitraġġ, u t-tielet, it-twaqqif taċ-Ċentru tal-Medjazzjoni.  B’dawn il-miżuri rnexxielna nibdew proċess li jbiddel il-kultura legali.

9.         Dan sar għax bl-ittri uffiċjali eżekuttivi naqqasna l-ispejjeż inutili, neħħejna minn fuq ħoġor il-Qrati kwistjonijiet li ma għandhomx bżonn l-attenzjoni tal-ġudikanti u sibna mod iktar sempliċi u veloċi sabiex wieħed jieħu sentenza.  Dan qed ngħidu għax filwaqt li qabel kellek tippreżenta kawża, issa kull ma trid tagħmel hu  ittra uffiċjali u għalhekk ma hemmx bżonn tidħol il-Qorti u tistenna l-każ isir bid-dewmien kollu involut.  Barra minn dan, l-ispejjeż huma ta’ ittra uffiċjali u mhux ta’ kawża, jiġifieri tnaqqis kbir.

10.       Fiċ-Ċentru ta’ l-Arbitraġġ bgħatna numru ta’ kawżi marbuta ma’ kwistjonijiet ta’ kondominji u inċidenti tat-traffiku.  Għalhekk hawn il-kawżi qed isiru b’inqas spejjeż, b’inqas telf ta’ żmien u ferm iktar malajr.  Dan għax taħt iċ-Ċentru hemm ħin stabbilit u fiss li l-partijiet jafu meta ser ikun u mhux biss dan, imma dawn il-każijiet jistgħu jsiru wkoll wara l-ħin tax-xogħol.  Apparti dan, fil-maġġoranza l-każijiet jiswew 60% ta’ dak li tiġik kawża fil-Qorti.

11.       Iċ-Ċentru tal-Medjazzjoni twaqqaf sabiex jibda jippermetti persuni li għandhom diffikultajiet sabiex jaslu fi ftehim.  Għalhekk, flok jitilfu ħin f’kawżi li jitwalu inutilment, hawn isibu l-possibilità li bl-għajnuna ta’ persuna li tidħol bħal sensar bejn il-partijiet jkun hemm kuntratt miktub.  Il-medjazzjoni sservi għalhekk għal tnaqqis fil-ħin u fl-ispejjeż.

12.       B’dawn il-miżuri għalhekk daħħalna b’mod konkret tliet toroq ġodda li jagħti lill-poplu soluzzjonijiet iktar malajr u b’ferm inqas spejjeż.  Mhux biss, iżda qed terġa’ tiġi stabbilita l-fiduċja f’sistemi legali li flok jikkumplikaw, jeħilsu n-nies mill-problemi.  Nittamaw li nibqgħu fuq din it-triq sabiex is-settur kollu jiġi meħlus aħjar.

*Dan l-artikolu deher fin-Nazzjon tad-29 ta Awissu 2005

L-Assigurazzjoni fuq il-Ħajja*

1.       Matul ix-xhur ta’ Ġunju u Lulju tal-2005 l-Parlament iddiskuta u approva liġi ġdida li permezz tagħha daħal fil-liġi tagħna l-kuntratt ta’ l-assigurazzjoni fuq il-ħajja.  Din kienet l-ewwel darba li fil-Kodiċi Ċivili tagħna ser jiġi regolat b’mod ċar u b’ferm inqas diffikultà kif għandu jaħdem dan il-kuntratt.  Dan qed ngħidu għax, sfortunatament, kif kienet qabel il-liġi kien hemm diffikultajiet kbar.  Niftakarni ta’ student l-Università naħseb f’kemm kienet stramba li attività legali bħal din, użata minn ħafna Maltin, baqgħet barra mill-kotba tal-liġi tagħna.

2.       Id-diffikultajiet kibru f’dawn l-aħħar għoxrin sena għax żdiedet il-popolazzjoni u l-użu ta’ dan il-kuntratt.  Iżda tnejn jibqgħu prinċipali.  Dawn huma, l-ewwel, mal-fatt li ma kienx ċar jekk dan il-kuntratt kellux jiġi regolat mir-regoli tal-liġi suċċessorja inkella minn dawk kontrattwali, u t-tieni, billi ma kellna ebda regola, kien hemm dubju kbir fuq x’seta’ jingħad u jiġi miftiehem fil-kuntratt ta’ l-assigurazzjoni fuq il-ħajja.  Dawn iż-żewġ punti ħabbtu diversi drabi l-Qrati tagħna u mhux l-ewwel darba li armla spiċċat f’kawża, b’iktar inkwiet, flok tgawdi mis-sagrifiċċji ta’ żewġha.

3.       Kien hemm il-bżonn qawwi ta’ din il-liġi, illum aktar mill-bieraħ, għal raġuni oħra.  Bid-dħul tagħna fl-Unjoni Ewropea, il-Maltin jistgħu jixtru tipi differenti ta’ poloz ta’ assigurazzjoni fuq il-ħajja minn pajjiżi oħra li ma setgħux jagħmlu hawn.  Dan fisser, l-ewwel, telf ta’ flus u, t-tieni, telf ta’ xogħol mis-suq tagħna.  Għalhekk kien hemm tliet raġunijiet importanti għad-dħul ta’ din il-liġi, l-ewwel, dik purament legali, it-tieni, dik soċjali u, t-tielet, dik finanzjarja.  Illum li għaddiet il-liġi, pajjiżna qiegħed anzi f’pożizzjoni li jikkompeti ma’ ħaddieħor u jiġbed xogħol ieħor hawn.

4.       F’din il-liġi qegħdin issa nippermettu poloz ta’ assigurazzjoni differenti.  Ħaddiem jista’ jassigura l-ħajja ta’ min iħaddmu u l-istess il-kontra.  Żewġ min-nies fin-negozju jew li jiddependu minn xulxin fil-ħajja ekonomika jew soċjali tagħhom jistgħu issa jassiguraw il-ħajja ta’ xulxin għat-telf li jistgħu jsofru mill-mewt tal-parti l-oħra.  Mhux biss, iżda introduċejna kuntratti fejn il-miżżewġin jistgħu jagħżlu li jekk parti tiġi nieqsa, il-parti l-oħra tista’ jew titħallas jew inkella tkompli għaddejja bil-kuntratt.  Ħadna ħsieb ukoll sistema aħjar ta’ kif wieħed jista’ jirhan polza ta’ assigurazzjoni.

5.       Il-liġi fiha ferm iktar minn dan.  Tajjeb li, min għandu polza ta’ assigurazzjoni fuq il-ħajja jew jinteressah jidħol f’kuntratt, jieħu parir legali.  Hemm ħafna vantaġġi fuq kif kienet is-sitwazzjoni qabel li qegħdin issa għad-disposizzjoni tal-poplu tagħna.  Tajjeb li l-poplu jistaqsi u tajjeb iktar li l-kumpaniji ta’ assigurazzjoni jieħdu ħsieb jinfurmaw.  Pajjiżna llum huwa wieħed modern, demokratiku u Ewropew u jixraqlu l-aħjar liġijiet.  Dan aħna determinati li nwettqu.

Dan l-artikolu deher fin-Nazzjon fl-1 ta Awissu 2005.

4th Of July

Nineteen beneficiaries of international protection recently left Malta to start a new life in the United States under the US Refugee Resettlement Programme (USRRP)

During the course of their stay on the island, these people have experienced our traditions, hospitality and the right to freedom and fundamental rights that we enjoy. All these asylum seekers had fled war and danger in their native countries. Somalia is a classic example of one of the worst cases of state collapse and state failure in post-Colonial Africa. There is civil war, famine, and all the crime that goes along with such mayhem. For these migrants, our country served as a springboard from which they could begin their new life in another country.

They will arrive in time to celebrate a major event, not only for the US but also in world history. The 4th of July 1776 is the day when the Continental Congress proclaimed the independence of the USA from Great Britain and its monarch. From that day, 236 years ago, a new chapter commenced for the benefit of humanity. The representatives who were tasked to govern the 13 independent states were politicians possessing high-quality leadership skills. Through the close reading of their description of how they created the structure of the first modern democratic state, one can understand better that the text was greatly influenced by the roots of Greek and Roman literature, philosophy and law.

Those brave people’s achievements were extraordinary, given the circumstances that prevailed in those days when citizens’ rights were not protected. Democracy, as opposed to absolute monarchy, was born. America has since been the beacon of freedom. It has inspired so many nations to become democracies. They were people who came from other states. Immigrants who wished to create a new world that upholds Christian values. Legislation aimed at protecting human dignity and fundamental rights and its enforcement by the Supreme Court were a solid foundation that only they were able to establish. It is still widely acknowledged that the immigrants came from various European countries.

Many were those who were persecuted in their homeland, the majority due to their Protestant beliefs that were either not tolerated by other Protestant movements or by their various governments in European countries. And precisely these internal “conflicts” were not ignored by this great and generous country. The US remains a country that provides a future for all basic human values that we, as democrats, should embrace and apply in practice. Unfortunately, there are still dictators today. Furthermore, there are currently politicians who believe that a politician should be double-faced, demonstrating democratic principles and values in public while embracing, deep down, combined elements of despotism and ruthless cruelty. Fortunately, the policies that were introduced, made operational and implemented many years ago serve to guarantee precisely the opposite of these bad examples.

The actions carried out by extreme-rightist parties in the context of immigration have caused nothing but havoc. Democracy presupposes equality before the law. No one can make another person feel inferior. On the contrary, democracy protects society’s most vulnerable members. Throughout these years our country has adopted these examples of good practice. It was precisely for this reason that we have embarked on an important joint effort aimed at providing opportunities to beneficiaries of international protection to resettle and start a new life in the United States. The number of people who are leaving the island almost on a monthly basis has already exceeded 1,000.

Statistics that were recently published by this friendly country of ours reveal that each year around 55,000 people are integrated from various countries around the world. This programme demonstrates the strong commitment and determination to help such people. The collaboration with the American people dates back to a number of centuries and, with the exception of a few years, has always been very healthy. I have personally witnessed a number of signed agreements that provide Malta with greater facilities and advantages. On this American Independence Day we have good reason to join them in this celebration. Joint democracies ensure more wealth and create a solid ground for enhanced cooperation.

We are therefore on the right track when we reiterate that without dictators and their ideologies more peace and justice would prevail worldwide.

This article was published in the Malta Independent on 4 July 2012.

Policing and the Rule of Law

Every day, the Malta Police Force carries out a remarkable amount of work which, sadly, either goes unnoticed or unacknowledged. The Force, which is one of the oldest police forces in Europe, will soon be marking its 200th anniversary.

Throughout these years, it faced numerous challenges – some of them tough, and demanding. Nevertheless, during the critical periods of our history, it always stood ready to provide a multitude of services to the community. The police force plays a crucial role in preventing and minimising crime, thus fostering community safety. Despite the fact that our police services were not always utilised wisely in the past, we can confidently declare that those dark days are now over.

Today the Force is more organised than ever before. Over these years it has beefed up its human resource capacity at police stations and district headquarters. The number of vehicle and foot patrols that are carried out round the clock in our streets and, more particularly, in crime hotspots has increased. Today a stronger police presence in our localities is not only visible, but is also making a positive difference in crime prevention.

The Police Force is now better equipped, with revolutionary technology that is modernising the law enforcement world and streamlining the way police officers prevent crime and detect and apprehend criminals. The level of police training provided to officers either in Malta or in Gozo, depending on where they are based, has been substantially enhanced. Each year, courses of a 12-month duration are being conducted at the Police Academy for new recruits, while a number of officers regularly attend training courses and meetings in various EU countries.

In developing a modern vision for crime prevention, the police work closely with their international agencies. Criminals are becoming more sophisticated nowadays, moving away from the traditional methods of crime. In addition to being better organised, crime groups operate from different countries and use modern technologies to support and carry out their misdeeds effectively.

There is clear evidence that this new approach to crime is being used in drug trafficking activities which are taking root around the world, thus generating substantial financial gain for persons forming part of criminal organisations. Therefore, in order to effectively combat the flow of illegal drugs into our country, anti-drug measures need to be constantly beefed up. The Police Drug Squad have long been pursuing this strategy. As a result, their anti-drug investigations and operations continue to yield positive results which are reflected in the number of drug-related prosecutions of persons who make headlines in the news every week.

Combating the drug trade is only one aspect of the police officer’s multifaceted role. Unfortunately, though, highly publicised mistakes and wrongdoings of a few rogue policemen often tarnish the honesty and integrity of the vast majority of officers. However, I feel I should point out that the realities are completely different and dramatically opposed to the negative perception of the Force that is sometimes maintained by certain sections of the public.

Over the last few years the country’s overall crime rate has been either reduced or better managed. Despite the fact that the statistics fare well in comparison to other countries, there shall nevertheless be an increase in focus on a growing number of specific categories of crimes, such as mobile phone theft, pickpocketing, and theft in tourist areas. Crime prevention strategies always need to be reshaped in order to combat the latest crime techniques and trends and this is what the Force has persistently done.

In this line, strong cooperation between the public and the police is a crucial element in successful policing. Frequently, criminals are apprehended precisely as a result of reports of witnesses to crime. Often, even a shred of information could lead to solving a case and apprehending the perpetrator. In addition to this collaboration, the Police Force requires the support of the local councils who have inherited a number of services that were formerly provided at police stations. These are two areas of collaboration that clearly need to be further strengthened.

Unfortunately, last year there was a spate of violent and unprovoked incidents in which police officers were physically attacked and sustained injuries in the process. In view of this, we submitted before Parliament a number of legislative provisions through Bill No. 97, which was published in the Malta Government Gazette on 29 November 2011, proposing stiffer fines for violence against police officers and prohibiting probation orders or suspended sentences in such instances. This will send a strong message that the State will not compromise on such heinous acts.

I trust that in the coming months, through these stronger law enforcement measures and enhanced levels of collaboration with local councils, the State will achieve even greater success in its work to combat crime for the benefit of our citizens.

X’Politika Hija Din?

1.            Għaddejna diġà t-tieni ġimgħa ta’ din il-kampanja elettorali u qisu ma nistgħux navvanzaw iktar ‘il quddiem sabiex nippruvaw nifhmu x’sewwasew huma u xi jrid iwettaq verament il-Partit Laburista.  Ilna ħames snin inħarsu ‘l quddiem lejn art destinata li għaliha ridna nkunu l-ħin kollu preparati għal ċaqliq qawwi tagħha taħtna.  Dejjem ġejja t-tweġiba fuq diversi punti.  Issa l-poplu, bi dritt, qiegħed jistaqsi.  Irid ikun jaf x’sewwasew għadu jirrappreżenta l-partit fl-Oppożizzjoni.  X’inhuma verament il-valuri tiegħu.  Għadhom dawk passati, jew ġew issa mtajra?  Huwa minnu li għall-ewwel darba tul din il-kampanja (tant li widnejna kienu ser jaqgħu), il-Kap tal-Oppożizzjoni semma, u mhux tkellem, dwar il-ġustizzja soċjali.

2.            Qalha biex jikkuntenta lil dawk li għadhom fuq ix-xellug żbaljat tal-Partit Laburista.  Għax ma hemmx dubju li tul dawn il-ħames snin, fin-nuqqas ta’ formazzjoni politika tal-mexxej, il-partit jidher li ċċaqlaq lejn il-lemin tiegħu waħda u sew.  Il-pożizzjoni li partit għandu jkollu dejjem, jekk irid iħares ‘il quddiem, hija dik fiċ-ċentru.  Biss, huwa evidenti għall-aħħar li la hemm bidu u anqas tmiem f’dak li issa jemmen il-Partit Laburista.  Pożizzjoni mill-iktar stramba.  Huwa ċar li, meta partit jitlef kompletament id-direzzjoni ideoloġika tiegħu, jitlef triqtu.  Dan ifisser li jispiċċa jwettaq dak li m’għandux, proprju għax mill-bidunett m’għandux idea fejn irid imur.

3.            Preżentement hemm politika mmarkata mis-suq tal-opinjonijiet.  Jekk xi ħadd għandu opinjoni mod u jiddikjaraha fil-pubbliku, b’insistenza jsib min jibda jaħseb: l-ewwel, li dik hija s-sewwa u t-tieni, li hemm maġġoranza tal-pajjiż li tridha.  Bdiet dieħla dittatura perikoluża u anti-demokratika.  Waħda li tibbaża lilha nfisha fuq il-vantaġġ li taħtaf xi ġurnalist li jsostniha biex forsi, fl-aħħar, tieħu l-importanza.  L-agħar mhux tant din l-imġieba, li wieħed jifhimha, iżda li ssib lil min huwa daqshekk ‘il bogħod mill-poplu li jaċċettaha bħala parti mill-programm elettorali tiegħu u jiddikjaraha b’konvinzjoni b’mod li tinduna kemm m’huwiex preparat tajjeb għall-kariga li qed jaspira għaliha.  Hemm maġġoranza kbira fil-pajjiż li dan kollu qed idejqu, u sew.

4.            Il-poplu huwa wieħed tolleranti, moderat, li jħares ‘il quddiem u fuq dan m’hemmx dubju.  Biss, jidher ċar daqs il-kristall li hemm min qiegħed jinjora li l-maġġoranza tal-elettorat tippretendi li l-politiċi tagħha jkunu ta’ sustanza u jimxu fuq il-valuri nsara.  Meta hemm min jipprova jwettaq il-politika u jinjora dan il-fatt ikun qiegħed jibgħat messaġġi żbaljati.  Għax huwa żgur inaċċettabbli li wieħed jipprova jorbot ruħu ma’ pożizzjonijiet li ma jkunux kapaċi jiddixxernu ż-żminijiet, però daqshekk ieħor dawk li jwaqqgħu għaċ-ċajt u jiżżuffjettaw bihom.  Hemm maġġoranza kattolika fil-pajjiż li timmilita fiż-żewġ partiti li, għal darb’oħra, qegħda timmarka r-reżistenza u l-oġġezzjoni tagħha.

5.            Il-politika hija strument sabiex twettaq il-ġid lill-proxxmu, kif issir għan għaliha nfisha.  Kif ikollha min jiddikjara li l-għan jiġġustifika l-mezz użat biex jikseb il-poter, allura titlef kollox.  Titlef l-iskop u l-valur veru tal-organizzazzjoni tal-bnedmin fis-soċjetà.  L-istabilità, il-paċi, il-ġustizzja huma kollha dipendenti fuq il-pedament tal-valuri nsara.  Id-demokrazija hija s-sistema li nbniet fuq dawn il-valuri.  Iktar ma tersaq lejhom, iktar ma tifhem l-ispirtu veru tagħhom iktar ikollok soċjetà soda.  Mingħajr il-valuri nsara sodi, ebda soċjetà m’hija kapaċi ssostni lilha nfisha kontra l-kurrenti li jkunu ġejjin għal ma’ wiċċha minn kull lok jew livell.

6.            L-għarfien politiku ta’ dan huwa neċessarju sabiex wieħed iżomm ruħu fuq it-triq it-tajba, għalkemm mhux neċessarjament biex jogħġob lil kull persuna.  Biss, min jimxi bid-diffikultajiet u kontra diversi kurrenti fuq dik it-triq ikollu, f’kull ħin, is-sodisfazzjon li għamel is-sewwa għall-oħrajn.  Ngħid iktar dan għax huwa ċar ħafna li hemm attentat fi ħdan is-soċjetà minn xi wħud sabiex il-politika ssir mingħajr ebda forma ta’ prinċipju.  Issir fuq dak li taħseb li jaqbillek f’dak il-ħin u dan iwassal għall-ħmerijiet.  Għalkemm hemm min jinjora dan kollu, l-esperjenza politika turik li l-elettorat ta’ dawn il-gżejjer m’huwiex lest li jinsa u ma jikkunsidrax dawn il-prinċipji.  Il-vot tal-kunsens tagħhom imur fuq il-partit li jirrappreżenta verament is-sewwa u li ma jibżax jiddikjara b’mod ċar li huwa mmexxi mill-valuri nsara.