Il-Vot Kattoliku

 

1.      Diversi għadhom, sallum għadhom ma jistgħux jifhmu kif fl-aħħar tal-ġurnata ġie elett Donald Trump bħala President futur tal-Istati Uniti tal-Amerika.  Inkitbu u ser jibqgħu jinkitbu artikoli.  Saru diversi dibattiti u diskussjonijiet f’pajjiżna, kif ukoll rajna u smajna din il-ġimgħa.  L-animi jitqanqlu u l-bnedmin jerġgħu jwieġbu għas-sejħiet primordjali tagħhom.  Biss, hemm diversi elementi li tressqu quddiem oġġettivament, mingħajr il-passjonijiet.  Fost dawn ħareġ b’mod mill-iktar ċar li Trump irnexxielu jikseb iktar minn Hillary Clinton il-vot kattoliku.

Żball strateġiku

2.      Fil-fatt, irnexxielu jerġa’ jiġbed lura dak li Barack Obama kien ħa lura mingħand George Bush qablu.  F’dak il-poplu, fejn il-bidu tiegħu kien mimli b’denominazzjonijiet protestanti varji, illum il-ġurnata l-kattoliċi żdiedu sew.  Proprju għalhekk li x’qal Trum dwar il-kwistjoni verament taħraq tal-abort jidher ċar li ġie apprezzat ferm iktar minn dak l-elettorat mill-indifferenza u r-ras iebsa ta’ Clinton.  Jidher ċar mir-riżultati li fl-istrateġija tal-Partit Demokratiku, il-vuċi u l-opinjoni tal-vot kattoliku ma ġewx apprezzati biżżejjed.  F’dak il-pajjiż avvanzat, għal min isegwi, hemm għaddejja ġlieda favur il-valuri nsara li kien żball strateġiku li ġiet skartata.

Abbandun tal-pedamenti

3.      Il-ġlieda għall-valuri nsara mhix f’din id-dinja tal-lum faċli.  Biss, għal min jiddikjara ruħu li jemmen jaf ukoll li jrid iwettaqha.  Jaf li jrid ikun skomdu u jqajjem kwistjonijiet marbuta mal-familja, maż-żwieġ, mal-abort u diversi suġġetti oħra attwali.  Anzi, kif qed naraw, ħafna qed jesprimu l-opinjoni li l-mezzi tradizzjonali li kienu qabel jgħarfu din il-pożizzjoni llum tbiddlu u minflok qed jaġixxu l-kontra.  Kontra li jagħtu widen lill-vuċi kattolika, u kompletament il-kontra tal-valuri kattoliċi.  Hemm għeluq ta’ bibien, kif ukoll tkasbir lejn min jesprimi ruħu fil-bżonn tas-sewwa u li ma jiġux abbandunati l-pedamenti li jagħmlu s-soċjetajiet demokratiċi tagħna wkoll.

Konfużjoni liberali

4.      Il-partiti Ewropej li qabel kienu jirrappreżentaw il-vuċi kattolika rajnihom jgħaddu minn ħafna.  Uħud sparixxew.  Oħrajn naqqsu mill-kunsensi popolari tagħhom.  Dawk li baqgħu partiti li fihom hemm rikonoxximent u attenzjoni tal-valuri nsara u ma marrux għall-forom varji ta’ pragmatiżmu liberali, fil-fatt żammew.  L-isfida wara l-waqa’ tal-Ħajt ta’ Berlin nafu li kienet kibret, biss il-pożizzjoni għadha f’ħafna sens l-istess illum.  Dan għax il-kurrenti fil-gazzetti qed iwasslu lil xi wħud jaħsbu li jekk ma jmorrux lejn il-konfużjoni tal-liberaliżmu, mhux ser iżidu fil-voti.  Mentri l-affarijiet huma proprju l-kontra, kif l-istess elezzjoni amerikana turi.  Għax aktar ma partit jibqa’ sħiħ u ċar f’dak li jemmen, iktar jibqa’ sod f’għajnejn l-elettorat, sija dak li jaqbel miegħu fuq kollox, kif ukoll le.

Kunsens popolari

5.      F’pajjiżna, is-sitwazzjoni elettorali mhix wisq ‘il-bgħid.  Fuq dawn il-gżejjer għad hawn maġġoranza li trid u tippretendi li partit politiku ikun parti u jħaddan il-valuri nsara.  Għax dawn il-valuri ma jiċċaqilqux.  Valuri li ma jinxtrawx.  Jista’ jkun hemm min f’għemilu jew fil-ħidma politika tiegħu jinjorahom, biss dan ma jfissirx li nbidlu jew saru irrelevanti.  Għad hawn votanti li jħarsu lejn il-fatt li hemm liġi iktar suprema minn dik tal-bniedem, li forsi mhix miktuba fil-kotba tal-liġi imma li tinsab f’qalbu.  Kull liġi, biex tirnexxi trid tiġi aċċettata, trid li jkollha warajha l-kunsens popolari.  Meta dan ma jkunx hemm, allura jibqa’ jkun hemm reżistenza qawwija għaliha.  Kif jidher ċar li hawn preżentement għal numrut a’ liġijiet li qed jitressqu.

M’għandux jiġi injorat

6.      Minn dak li l-poplu jiddikjara, jidher ċar li għalih il-Gvern preżenti qiegħed juri b’azzjonitu li l-vot kattoliku m’huwiex importanti għalih.  Qiegħed jiġi injorat u f’ħafna mumenti hemm min qiegħed iħoss li qiegħed jiġi mkasbar u mżeblaħ.  Li anzi ma jistax jitkellem għax il-maġġoranza parlamentari saret waħda li tmur il-kontra ta’ dawn il-valuri.  Mexxejja u partiti oħra għamlu dan qabel.  Illum qegħdin barra mill-poter proprju għax il-vot kattoliku mar deċiżament kontra tagħhom.  Dak li għadda minnu l-Partit Soċjalista Spanjol, dak li għadda minnu l-Partit Demokratiku Amerikan huwa eżempju ċar.  Ir-realtà politika hija dik u jkun żball jekk jiġi njorat.

Vot determinanti

7.      F’dawn is-snin, fil-Kamra tad-Deputati ħadt ħsieb li dawn il-lezzjonijiet ma ninjorahomx.  L-ewwel għax kont, għadni u beħsiebni nibqa’ demokratiku kristjan.  It-tieni, għax il-formazzjoni politika tajba li kelli urietni li fiż-żmien dak kollu li sar u ġie bbażat minni jew minn oħrajn fuq il-prinċipji etiċi nsara rnexxa u baqa’ jwettaq il-ġid sallum.  It-tielet, għax minn qari tal-istorja tal-ħajja tal-bniedem, taċ-ċiviltajiet varji, dawn il-prinċipji baqgħu uniċi, sodi u li jibqgħu jagħtu direzzjoni.  Din l-esperjenza personali u diretta mhix tiegħi biss, mhix unika għalija, anzi kif nara u nisma’ hija hekk għal diversi oħra.  M’għandix dubju li ser ikun huwa li ser jiddeċiedi.  Daqshekk ieħor għalhekk għandu joqgħod attent min qed jaħseb żbaljatament li fl-elezzjoni li ġejja dan kollu mhux ser ikun determinanti.  U jekk il-Gvern qiegħed jinjora l-vot kattoliku, aħna mhux biħsiebna nagħmlu dan.

Kattoliċi u Luterani.

1.      Għalkemm għaddew is-sekli, il-bnedmin għadhom weqfin marbuta ma’ pożizzjonijiet reliġjużi.  Nuqqas ta’ qbil reliġjuż li sfortunatament welled u għadu sallum kaġun ta’ gwerer, konflitti u nuqqas ta’ ftehim.  L-Ewropa kellha l-esperjenzi iebsa u koroh tagħha.  F’pajjiżi oħra, kif qed naraw, hemm min qiegħed f’dan l-istat għax is-Sunni u x-Xiiti jibqgħu ma jaqblux.

2.      Ftit jiem ilu rajna quddiemna ċerimonja li għal uħud għaddiet mingħajr ma tawha wisq importanza, li però hija pass kbir għall-umanità.  Dan il-Papa Franġisku, fil-ħidma dinamika u kostanti tiegħu, mar fl-Isvezja ġewwa Malmö.  Dan sabiex jiċċelebra u jieħu sehem flimkien mal-Knisja Luterana fil-ħames mitt anniversarju mir-riforma luterana.

3.      F’dawn l-aħħar ħamsin sena, proprju mill-Konċilju Vatikan it-Tieni, beda proċess differenti.  Minn Knisja Kattolika li kienet deċiżament il-kontra rapport iktar mill-qrib ma’ dawk il-knejjes l-oħra li twieldu mir-riforma għal waħda li riedet dan.  Niftakru f’dak li l-Papa Piju XI, f’Mortalium Animos kien qal: “Thus Venerable Brethren, it is clear why this Apostolic See has never allowed its subjects to take part int he assemblies of non-catholics.  There is but one way in which unity of Christians may be fostered and that is by furthering the return to the one true Church of those who are separated from it.  For it is from that one true Church that they have fallen away”.  Għalhekk, dak li bdew il-Papiet Ġwanni XXIII u Pawlu VI ma kenitx bidla faċli li però, għax kienet u għadha fl-ispirtu li wieħed ifittex iktar dak li jgħaqqad milli dak li jifred, saru passi ‘l quddiem.

4.      F’dawn is-snin rajna flok ġlied u nuqqas ta’ għarfien ta’ xulxin, dikjarazzjonijiet li mexxew lejn iktar paċi u kollaborazzjoni.  Għalhekk rajna qbil fuq żewġ dokumenti importanti ħafna: l-ewwel, ‘l hekk imsejħa “Joint Declaration on the Doctrine of Justification” tal-1999; u t-tieni, “Shared History of the Reformation 2013.  From Conflict to Comunion”.  Bihom, u issa bil-preżenza tal-Papa fl-Isvezja, inqabdet triq li qegħda twassal għat-tneħħija ta’ diżgwid inutli.

5.      Kif qal tajjeb f’diskorsu l-Papa: “We have the opportunity to mend a critical moment of our history by moving beyond the controversies and disagreements that have often prevented us from understanding one another”.  Għax nafu li kellna gwerer li nibtu minn dawk li kienu favur ir-riforma ta’ Luteru u dawk li baqgħu parti mill-Knisja Kattolika, fejn diversi tilfu ħajjithom.  Kif nafu wkoll li kien hemm perjodu twil fejn id-djalogu u l-komunikazzjoni bejn iż-żewġ naħat ma kinux jeżistu.  Mentri llum, b’din il-linja nfetħu bibien li għenu u wasslu lejn iktar komprensjoni u għarfien ta’ dak li ż-żewġ naħat jirrappreżentaw u jistgħu jinfluwenzaw lura.

6.      Laqatni iktar diskors Franġisku meta, l-ewwel qal: “Our separation has been an immense source of suffering and misunderstanding, yet it has also led us to recognise honestly that without Jesus we can do nothing, in this way it has enabled us to understand better some aspects of our faith”.  U wara, iktar dirett: “Martin Luther, “with the concept by grace alone” reminds us that God “always takes the initiative, prior to any human response, even as he seeks to awaken that response.  The doctrine of justification thus expresses the essence of human existence before God”.

7.      Dawn il-kliem huma xhieda li fejn ikun hemm bnedmin ta’ rieda tajba li jiltaqgħu u jiddiskutu tibda paġna ġdida fl-istorja tal-bniedem.  Waħda li minnha ż-żewġ naħat qed jafdaw iktar lil xulxin u huma deċiżi li jimxu flimkien lejn pożizzjonijiet iktar magħquda.  Proprju minħabba f’dan li ż-żewġ naħat, sija l-Knisja Kattolika u l-Luteran World Federation qed jaħdmu fuq proġetti li jippromwovu d-dinjità umana u l-ġustizzja soċjali, speċjalment fl-għalqa fertili tal-immigrazzjoni irregolari.

8.      Wara dawn is-snin nistgħu naqblu ma’ dak li kien kiteb Hans Kung, li waqt il-Konċilju kien kiteb: “The churches and their theologies have travelled a long way from denunciation and inquistion to communication and discussion, from denominational coexistence to ecumencial cooperation”.  Passi li jgħinu liż-żewġ knejjes jifhmu iktar lil xulxin u jimxu t-tnejn ‘il quddiem.  Passi li, iktar minn hekk, qegħdin iġibu iktar paċi u stabilità fid-dinja.

Bla Kliem u Bla Sliem.

 

1.      Għal darb’oħra, bħal sajjetta fil-bnazzi ġejna nfurmati li l-kumpannija Actavis kienet ser tkeċċi mitejn ħaddiem Malti.  Dan sar mingħajr ebda spjegazzjoni loġika, salv dik ta’ dawk li jidhru li jħarsu ‘l-ekonomija bħala iktar importanti mill-bniedem.  Bħal ma anqas kien hemm wisq raġuni għala l-pajjiż sab żewġ ministri prominenti quddiemu jindirizzaw konferenza tal-aħbarijiet funebri.  Ftit fehmu għala kellhom, fir-realtà jkunu dawn iż-żewġ vuċijiet li jgħaddu din l-aħbar u m hux l-istess kumpannija.  Spiċċaw messaġġiera diretti ta’ daqqa ta’ ħarta kiefra.  Spiċċaw jgħaddu dak li għalih, reazzjoni vera u proprja ma kellhomx, salv li jaċċettaw passivament dak li wettaq ħaddieħor.

Ġlieda soda

2.      Dan huwa iktar gravi għax minkejja l-propaganda kontinwa ta’ ċifri fuq is-suċċess fis-settur tax-xogħol, dawn il-ħaddiema ser jingħaqdu ma’ diversi oħra li diġà tilfu l-impieg.  Ser ikunu flimkien ma’ dawk il-11,941 li bejn Marzu 2013 u Novembru 2015 spiċċaw bla xogħol u ma’ dawk li tul din is-sena spiċċaw hekk.  Dan huwa ta’ nkwiet akbar għax għalkemm huwa minnu li f’kull ekonomija hemm min isib u min jitlef l-impieg, però fil-klima li bnejna, suppost “pro business”, inqabdet sfortunatament linja passiva.  Għax jekk ħaddiem f’dan il-proċess jitlef minn naħa, però jirbaħ xogħol b’kundizzjonijiet awqa, wieħed jifhem u jaċċetta.  Biss, meta l-linja hija preċiżament il-kontra, wieħed jistenna iktar determinazzjoni, perseveranza u almenu ġlieda soda favur li l-ħaddiem jibqa’ jżomm postu.

Punti purament ekonomiċi

3.      Wieħed għandu jinnota li l-attakk ekonomiku li qiegħed isir huwa preċiżament fuq, jew minn kumpanniji fejn il-kundizzjonijiet tax-xogħol tal-ħaddiem huma ogħla fuq dawk normali.  Ftit xhur ilu, il-Partit Nazzjonalista semma’ leħnu sew favur il-ħaddiem tad-De La Rue, li kien ser isib ruħu fl-istess triq.  Is-sitwazzjoni llum inbidlet, fortunatament.  Biss, dan ma seħħx mertu ta’ xi miżura jew deċiżjoni jew ftehim tal-Gvern magħha, imma b’kunsiderazzjonijiet oħra.  Il-kumpannija ddeċidiet fuq punti purament ekonomiċi, fuq dak li jaqbel lilha.  L-ewwel riedet tkeċċi tlett mitt ruħ biex tiffranka, issa biddlet kollox u ser iżżid sa ħames mija, għax hekk jaqbillha.  Ma kien hemm ebda intervent tal-Gvern.

Difensur tal-ħaddiem

4.      M’huwiex biżżejjed li wieħed sempliċement jilmenta kif qiegħed jagħmel il-Gvern quddiem il-fatt li din it-tieni fabbrika tal-Actavis ser tkeċċi ‘l dawn il-ħaddiema.  Hemm bżonn ferm iktar minn press conference fejn il-ħaddiem jiġi fl-aħħar mitlub jibgħat email jew iċempel biex jinsablu xogħol alternattiv.  Wieħed kien jistenna li almenu jinbdew diskussjonijiet u interventi diretti, kif kien sar taħt amministrazzjoni Nazzjonalista meta kien hemm theddida simili fuq 64 ħaddiem.  Biss, dan la jidher li sar u wisq inqas li sejjer isir.  Il-Gvern f’dawn is-snin evidentement għadda l-messaġġ li fid-dinja tax-xogħol huwa l-bniedem li ġie għas-servizz tal-ekonomija u mhux kif narawha aħna, il-kontra.  B’hekk jidher li qiegħed jabdika iktar mid-dmir tiegħu li jkun difensur veru tal-ħaddiem.

Riżultati evidenti

5.      Forsi nħossu iktar għal dawn mhux biss għax il-maġġoranza tal-ħaddiema huma Maltin u Għawdxin, imma wkoll għax il-kumpannija ġiet kontinwament sostnuta minna.  Ħdimna strateġija magħha, hija kompliet tinvesti u r-riżultati huma evidenti.  Hemm mijiet ta’ ħaddiema hemm jaqilgħu l-għixien tagħhom proprju għax kien hemm viżjoni u direzzjoni ċara, fejn il-Gvern Nazzjonalista kien jagħraf li m’għandux iwarrab jew idawwar wiċċu.  Għax kull settur ekonomiku f’dawn il-gżejjer irid jiġi sostnut u m’għandniex naċċettaw il-ħsieb li huwa s-suq li għandu jiġi permess libertà assoluta li jsuq.  Il-ħaddiem ġustament jippretendi mingħand il-Gvern tal-ġurnata li jintervjeni għalih.  Jippretendi li jiġi protett u mhux espost għall-elementi ekonomiċi li ma jiflaħx għalihom.

Inxommu l-kafè

6.      Dan huwa iktar u iktar relevanti fis-settur tad-dinja tax-xogħol ta’ pajjiżna, meta għandek fuq naħa wieħed u tletin elf ħaddiem li m’huwiex ċittadin ta’ dawn il-gżejjer jaħdmu hawn u l-fatt li x-xogħol għan-nisa huwa fil-maġġor parti tiegħu dak fil-part-time u fl-iskali l-iktar ‘l isfel.  Kif qed naraw, m’huwiex biżżejjed li nisimgħu ‘l-Kap tal-Gvern jitkellem il-Ħadd filgħodu fuq dawn is-setturi.  Huwa almenu pożittiv li qiegħed ixomm ir-riħa tal-kafè huwa wkoll.  Biss dan, kif qed naraw, f’dawn l-isfidi m’huwiex adegwat.  Id-diskors it-tajjeb jibqa’ dak li huwa, imma għandu jiġi wkoll segwit minn azzjonijiet diretti.  Għax nafu li dawn il-fatturi qegħdin jikkundizzjonaw is-suq u m’huwiex isir kumbattiment biex jiġu kontrollati.

Bidliet strateġiċi

7.      Hemm bżonn bidliet strateġiċi li ministeru wieħed jista’ jwettaq.  Għax wieħed jinkwieta meta jara li d-dinja tax-xogħol hija maqsuma bejn żewġ ministeri prinċipali u partijiet imqassma f’idejn oħrajn.  Ma hemmx min qiegħed jiddefendi u għandu wkoll l-għodda sabiex jagħmel dan.  Proprju għalhekk li diversi ħaddiema jagħrfu li m’għandhomx protezzjoni u bħal ma ġara lil ħaddiema oħrajn, għada pitgħada ser tmiss lilhom ukoll.  Hemm bżonn ta’ bidla f’dan.  Hemm bżonn li l-Gvern jifhem it-theddidiet ġodda fid-dinja tas-suq tax-xogħol u li jintervjeni.  Seta’ jagħmel dan għall-ħaddiema tad-De La Rue u m’għamilhiex.  Nittamaw li issa forsi jiċċaqlaq u jagħmilha ma’ dawk tal-Actavis.

UFFIĊĊJU TAL-ARBITRU – APPELLI PENDENTI TAĦT L-ATT DWAR IS-SIGURTÀ SOĊJALI MINN RESIDENTI TA’ WIED IL-GĦAJN

 

 

28801. L-ONOR. CARMELO MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru għall-Familja u Solidarjetà Soċjali: Jista’ l-Ministru jinforma lill-Kamra kemm hemm appelli pendenti quddiem l-Uffiċċju tal-Arbitru taħt l-Att dwar is-Sigurtà Soċjali ta’ residenti minn Wied il-Għajn preżentement u jista’ jinforma kemm hemm minnhom appuntati u kemm le?

18/11/2016

  ONOR. MICHAEL FARRUGIA:  Ninforma lill-Onor. Interpellant illi, l-informazzjoni mitluba minnu hija kif ġej:

Numru ta’ Appelli quddiem l-Arbitru ta’ Residenti minn Wied il-Għajn
Appelli pendenti	17
Appelli appuntati	Nil
Appelli solvuti	1

Seduta  456

29/11/2016